Dự án “Chương trình khí sinh học cho ngành chăn nuôi Việt nam 2007 – 2011” Cục Chăn nuôi - Tổ chức Phát triển Hà Lan

3 Phương pháp giảng dạy: • Chào mừng học viên, nhắc lại nội qui hoc tập không hút thuốc, không sử dụng điện thoại… • Chiếu các slide có liên quan • Chiếu băng video: “Sử dụng phụ phẩ

1

Bài 9

SỬ DỤNG PHỤ PHẨM KHÍ SINH

HOC

Dự án “Chương trình khí sinh học cho ngành

chăn nuôi Việt nam 2007 – 2011”

Cục Chăn nuôi - Tổ chức Phát triển Hà Lan - SNV

Mục tiêu giảng dạy

Cần làm học viên hiểu được:

1 Thành phần hoá học của phụ phẩm KSH

2 Sử dụng phụ phẩm KSH làm phân bón cho cây trồng

3 Sử dụng phụ phẩm KSH làm thức ăn bổ sung cho lợn

4 Sử dụng phụ phẩm KSH làm thức ăn nuôi cá

3

Phương pháp giảng dạy:

• Chào mừng học viên, nhắc lại nội qui hoc tập (không hút thuốc, không sử dụng điện thoại…)

• Chiếu các slide có liên quan

• Chiếu băng video: “Sử dụng phụ phẩm KSH trong trồng trọt và chăn nuôi”

• Hướng dẫn rõ ràng: Cách sử dụng phụ phẩm KSH cho cây trồng, cho lợn, nuôi cá

• Đặt các câu hỏi gợi ý cho học viên và trả lời các câu hỏi của học viên

Công cụ và các trợ giúp cho giảng dạy bài này (trang 95- 108 của giáo trình)

• Máy chiếu projector và màn chiếu

• Chiếu các tranh ảnh,

• Chiếu băng video

• Bảng và bút viết bảng,

• Các điểm trợ giúp quan trọng cho giảng dạy (thí

dụ bản gạch đầu dòng các điểm mà giáo viên thấy cần phải nhấn mạnh…)

5

Các hình ảnh cần chiếu trong bài này

• Các bức ảnh về sử dụng phụ phẩm KSH

cho trồng trọt, chăn nuôi, nuôi cá

• Chiếu băng video về “sử dụng phụ phẩm

KSH cho trồng trọt, chăn nuôi, nuôi cá”

• Giáo viên có thể bổ sung các ảnh khác

về lĩnh vực này

Thời lượng giảng dạy

Thời lượng giảng dạy bài này là 105 phút

• Chiếu băng video: “Sử dụng phụ phẩm KSH

trong trồng trọt và chăn nuôi” ……… 30 phút

• Hỏi và trả lời câu hỏi …… ……… 5 phút

7

Những gợi ý cho giáo viên

• Giải thích rõ mục tiêu của bài giảng,

• Nêu những vấn đề liên quan của bài trước với bài này,

• Hỏi học viên về những điều họ đã biết về sử

dụng phụ phẩm KSH cho trồng trọt, chăn nuôi, nuôi cá,

• Tạo mọi điều kiện cho học viên có thể hỏi bầt kỳ lúc nào trong giờ học

Những vấn đề có liên quan đến

chuyên đề trước

Chuyên đề trước đã giới thiệu:

• Quản lý chất lượng của Dự án, trong đó

vấn đề chất lượng của phụ phẩm KSH

(bã thải, nước thải) cũng đã được đề cập

Chuyên đề này sẽ giới thiệu:

• Sử dụng phụ phẩm KSH cho trồng trọt,

chăn nuôi lợn, nuôi cá,

1 Thành phần hoá học của phụ

phẩm KSH

Có 3 phụ phẩm chính của KSH:

• Nước xả chảy ra hàng ngày từ bể điều áp;

• Bã cặn lắng đọng dưới đáy bể phân giải, bể

điều áp;

• Váng đặc nổi trên bề mặt dịch lỏng của bể

phân giải và bể điều áp;

11

Tuỳ theo nguồn phân gia súc (trâu bò, lợn hay gà vịt) mà thành phần hoá học của phụ phẩm KSH có

sự khác nhau

Nước xả chảy ra hàng ngày từ bể

điều áp

• Nước xả từ bể điều áp thường chỉ hơi đuc,

không còn màu đen

• Nước xả còn chứa một lượng nhỏ chất hữu

cơ

• Trong nước xả rất giàu ni-tơ, phốt- pho, ka-li

dễ hấp thụ cho cây trồng và cho các loài tảo

• Hầu hết vi trùng hiếu khí gây bệnh và trứng

giun sán không tìm thấy trong nước xả

13

Thành phần hoá học của nước xả từ bể điều

áp (nguồn chất thải từ chăn nuôi lợn)

Theo số liệu bảng trên thì trong 1 m3 nước

15

Thành phần hoá học của bã cặn và váng

trong bể phân giải và bể điều áp (nguồn

chất thải từ chăn nuôi lợn)

Trong 1 m3 bã cặn và váng trong bể phân

giải, bể điều áp chứa:

• 0,56 kg ni-tơ, tương đương với 1,2 kg u-rê,

• 0,38 kg P2O5 , tương đương với 1,9 kg supe lân, Như vậy phụ phẩm KSH là một nguồn phân hữu

cơ có giá trị

17

2 Sử dụng phụ phẩm KSH làm phân bón

cho cây trồng

2.1 Cơ sở khoa học và lợi ích của việc sử dụng

phụ phẩm KSH làm phân bón cho cây trồng 2.2 Cách sử dụng

2.1 Cơ sở khoa học và lợi ích của việc sử

dụng phụ phẩm KSH làm phân bón cho cây trồng

• Đây là nguồn phân hữu cơ chất lượng cao (vì không

chứa các loại vi trùng gây bênh và trứng giun sán)

• Cải tạo đất: Phụ phẩm KSH cung cấp chất hữu cơ kích

thích hệ vi sinh vật đất hoạt động mạnh mẽ hơn, và làm cho đất xốp hơn

• Tăng năng suất cây trồng và giảm sâu bệnh: Cây trồng

được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng hơn, nên phát

19

2.2 Cách sử dụng

• Nước xả và bã cặn có thể bón trực tiếp cho cây trồng

hoặc ủ với trấu, tro bếp, rơm rạ, bèo… theo phương pháp ủ phân thông thường.

Thí nghiệm sử dụng nước xả từ công

trình KSH cho bắp cải:

• Lô thí nghiệm: Bón 60 m3 nước xả/ha

và 172 kg N, 89 kg P2O5, 73 kg K2O (cho 1 ha)

• Lô đối chứng chỉ bón phân hoá hoc (nhưng với

số lượng nhiều hơn; không bón nước xả):

200 kg N, 100 kg P2O5, 100 kg K2O (cho 1 ha)

• Kết quả lô thí nghiệm đạt năng suất cao hơn

24% và ít sâu bênh nên giảm được 50% lượng thuốc trừ sâu

+ Giảm được bệnh khô vằn: 26,7 - 41,7%

+ Giảm được bệnh đốm nâu: 12,7 - 19,2%

Dùng nước xả thay thế hoàn toàn phân hoá học (nhưng cả 2 lô có cùng mức NPK như nhau) lô dùng nước xả đã làm tăng năng suất cây trồng như sau:

• Đậu ăn quả tăng: 19%,

• Đậu tương tăng: 12%

• Mướp tăng: 14%,

• Năng suất ngô hạt tăng: 32%,

23

3 Sử dụng phụ phẩm KSH làm thức ăn

bổ sung cho lợn

Đặc điểm của nước xả từ bể biogas:

• Chứa 1 lượng nhất định axit amin, vitamin, axit hữu

cơ, các chất khoáng… là các chất dinh dưỡng cần thiết cho gia súc,

• Hầu hết vi trùng hiếu khí gây bệnh và trứng giun

sán trong nước xả đã bị tiêu diệt,

Kết quả thí nghiệm của Trung Quốc, Ấn Độ,

Việt nam cho thấy khi sử dụng nước xả của

công trình KSH làm thức ăn bổ sung cho lợn

trong khẩu phần chưa thật sự cân đối đã mang lại hiệu quả rõ rệt

• Thí nghiệm trên lợn thịt tại Việt nam:

+ 36 lợn thịt nuôi trong 3 tháng đến xuất chuồng

+ Bổ sung 200 – 250 ml nước xả cho 1 kg thức ăn tinh, + Lợn thịt đã tăng trọng 765g/ngày; cao hơn lô đối

chứng 8-10% và đã tiết kiệm được thức ăn 5-10 %

+ Chất lượng thịt tốt

4 Sử dụng phụ phẩm KSH làm thức ăn

nuôi cá

4.1 Cơ sở khoa học và lợi ích của việc sử dụng

phụ phẩm KSH làm thức ăn nuôi cá

• Phụ phẩm KSH giàu ni-tơ, phốt-pho và ka-li dễ

hấp thụ cho các loài tảo làm thức ăn cho cá

• Phụ phẩm này chỉ chứa một lượng nhỏ chất

hữu cơ, do đó không làm tăng hàm lượng CO2 trong nước, gây cho cá chết như khi bón phân tươi

27

4.2 Cách sử dụng

• Cả nước xả và bã cặn đều có thể sử dụng trực

tiếp cho nuôi cá

• Bã cặn có thể bón lót xuống đáy ao sau khi

làm vệ sinh ao, phơi nắng đáy ao

• Nước xả nên dùng như nguồn bổ sung chất

dinh dưỡng hàng ngày cho hệ sinh vật phù du của ao nuôi cá

• Nước xả của 1 công trình KSH có thể tích 12m3

của 1 trại nuôi 30-35 lợn thịt, xả hàng ngày ra 1

ao nuôi cá rộng 1000m2, là rất thích hợp (chất dinh dưỡng đủ cho sự phát triển của sinh vật

phù du), cá lớn nhanh, ít bệnh tật

• Hoặc có thể sử dụng 0,3-0,4 lít nước xả cho 1

m3 ao hàng ngày, sẽ đem lại hiệu quả cao trong nuôi cá

29

• Khi sử dụng hàng ngày nước xả từ công trình

KSH tại Hải dương, Bình định, Tiền giang…đã làm giảm rõ rệt lượng thức ăn hỗn hợp nuôi cá (giảm: 25-30%)

Tóm tắt bài 9:

(nhắc lại những điểm chính)

1 Thành phần hoá học của phụ phẩm KSH

• Cả nước xả và bã cặn đều rất giàu ni-tơ, phốt- pho, ka-li

dễ hấp thụ cho cây trồng và cho các loài tảo

• Hầu hết vi trùng hiếu khí gây bệnh và trứng giun sán

không tìm thấy trong nước xả và bã cặn

31

Tóm tắt bài 9 (tiếp theo):

2 Sử dụng phụ phẩm KSH làm phân bón cho

cây trồng

• Đây là nguồn phân hữu cơ chất lượng cao (vì không

chứa các loại vi trùng gây bênh và trứng giun sán)

• Cải tạo đất, tăng năng suất cây trồng:

+ Bắp cải tăng: 24%

+ Đậu ăn quả tăng: 19%,

+ Đậu tương tăng: 12%

+ Mướp tăng: 14%,

+ Năng suất ngô hạt tăng: 32%,

• Chứa 1 lượng nhất định axit amin, vitamin, axit hữu

cơ, các chất khoáng… là các chất dinh dưỡng cần

thiết cho gia súc,

• Đối với lợn thịt bổ sung 200 – 250 ml nước xả cho 1

kg thức ăn tinh, đã làm tăng trọng cao hơn 8-10% và tiết kiệm thức ăn 5-10 %

• Chất lượng thịt tốt

33

Tóm tắt bài 9 (tiếp theo):

4 Sử dụng phụ phẩm KSH làm thức ăn nuôi

cá

• Phụ phẩm KSH giàu ni-tơ, phốt-pho và ka-li dễ hấp thụ

cho các loài tảo làm thức ăn cho cá

• Phụ phẩm này chứa 1 lượng nhỏ chất hữu cơ do đó

chúng không làm tăng nồng độ CO2 trong nước, gây cho cá chết như khi bón phân tươi

• Khi sử dụng hàng ngày nước xả từ công trình KSH đã

làm giảm rõ rệt lượng thức ăn hỗn hợp nuôi cá (giảm: 25-30%)

35

Các câu hỏi gợi ý

1 Tại sao phụ phẩm KSH lại được coi là nguồn

phân hữu cơ có chất lượng cao?

2 Tại sao có thể sử dụng nước xả từ công trình

KSH làm thức ăn bổ sung cho lợn?

3 Tại sao khi sử dụng phụ phẩm KSH cho nuôi

cá lại không làm tăng hàm lượng CO2 trong

nước? (CO2 tăng lên sễ gây chết cá vì thiếu ôxy)

(Giáo viên có thể đặt thêm câu hỏi)

Cảm ơn sự chú ý lắng nghe của quí vị!

Một số ảnh có thể bổ sung cho bài giảng