Nhiều hộ nuôi ốc hương ở phú quốc trắng tay vì dịch bệnh

Được biết, nghề nuôi ốc hương đã phát triển gần 3 năm nay ở Gành Dầu và hầu hết các hộ nuôi đều khá thành công, do vậy đợt rủi ro dịch bệnh trên đây không làm nản lòng bà con.. Trong năm

Cách chế biến thức ăn hỗn hợp dạng viên cho tôm, cá

Cập nhật 5.3.2008 7:14

Theo Trung tâm Khuyến nông-Khuyến ngư Quốc gia thì, hiện nay rất nhiều hộ gia đình, cơ sở nuôi tôm, cá thường dùng cám gạo, cám ngô rắc xuống ao cho tôm cá ăn, tuy nhiên những loại thức ăn trên cũng chưa đủ chất dinh dưỡng để giúp cá, tôm tăng trưởng nhanh và có được sức đề kháng với bệnh tật, thời tiết bất thường

Vì vậy nên thực hiện chế biến thức ăn hỗn hợp cho cá, tôm ăn Trung tâm Khuyến nông- Khuyến ngư Quốc gia

đã đưa ra công thức để hướng dẫn bà con cách làm này:

Xin giới thiệu sơ đồ sản xuất thức ăn viên hỗn hợp cho cá:

Tìm kiếm nguyên liệu Làm sạch Sơ chế, phơi khô Nghiền thành bột mịn Phối trộn theo công thức thức

ăn Ép viên Phơi sấy Đóng bao

Nguyên liệu làm thức ăn là ngô, lúa mì, thóc, cám lúa mì, cám gạo, đỗ tương, khô dầu, bột sắn, bột cá, xác mắm, bột thịt, cá tạp…

Một số công thức chế biến thức ăn hỗn hợp thường dùng

Cá rô phi:

Công thức 1: Cám gạo 35%, bột ngô 20%, khô lạc 12%, bột đỗ tương 9,5%, bột cá 8%, sắn 15%, premix 0,5%

Công thức 2: Sau khi nhào trộn các thành phần thức ăn, bổ sung chất kết dính như bột sắn, bột mì rồi tiếp tục

trộn trong 15-20 phút nữa Nếu thức ăn còn khô (độ ẩm chưa đạt 25-30%) cần bổ sung thêm nước Cho thức ăn vào máy để ép viên, điều chỉnh cỡ số của mắt sàng để có cỡ viên thức ăn phù hợp với cỡ cá, tôm đang nuôi Trong nuôi quy mô nông hộ có thể dùng máy đùn thức ăn có công suất 70 kg/giờ, động cơ điện 2,2kW hoặc động cơ nổ =6pH, vòng quay trục chính <500 vòng/phút

Nguyên lý hoạt động: Đùn ép qua trục trơn, bên trong có rãnh, trong quá trình đùn do ma sát làm nhiệt độ khối

thức ăn tăng lên 60-70 độ C, ở nhiệt độ này thức ăn được làm chín Nhờ sức ép của trục lăn trên xilanh, viên thức

ăn được hình thành khi chui qua rãnh của thành xilanh

Bảo quản: Sau khi tạo viên xong, thức ăn được cho ăn luôn hoặc đem phơi nắng, hoặc sấy khô ở nhiệt độ 60 độ

C trong 6-8 giờ Nếu sấy ở nhiệt độ quá cao, trên 80 độ C sẽ làm mất đi một số vitamin, protein bị biến tính làm cho chất lượng thức ăn giảm sút

Thức ăn viên khô được đóng bao và bảo quản trong kho Thường một bao thức ăn đóng từ 15-30kg để dễ vận chuyển Khi di chuyển từ nơi này đến nơi khác phải cần thận không thức ăn bị vỡ Khi bảo quản trong kho, thức

ăn đóng bao cần được kê cao cách mặt đất 30cm tránh để trong kho ẩm sẽ ảnh hưởng đến thức ăn dễ gây bệnh cho tôm cá

Nhiều hộ nuôi ốc hương ở Phú Quốc trắng tay vì dịch bệnh

Cập nhật : 26/05/2009 09:38

Ủy Ban Nhân Dân xã Gành Dầu, huyện đảo Phú Quốc (Kiên Giang) cho biết, tại đây vừa xảy

ra tình trạng ốc hương nuôi sắp tới ngày thu hoạch bị chết hàng loạt Toàn bộ 16 hộ chuyên nuôi ốc hương tại các bãi Rạch Vẹm, Bãi Dài đã bị mất trắng vì ốc chết Theo ước tính ban đầu có trên 30 tấn ốc bị chết và tổng thiệt hại khoảng 3,5 tỷ đồng Trung bình một hộ nuôi thiệt hại gần 200 triệu đồng, trong đó nặng nhất là hộ ông Phạm Văn Vững thiệt hại trên 500 triệu đồng

Theo ông Võ Hồng Tươi-Chủ trại giống ở Gành Dầu, nguyên do chính dẫn đến ốc hương bị chết hàng loạt xuất phát từ nguồn giống mang sẵn mầm bệnh, phần lớn giống mua từ Nha Trang đưa về chưa qua kiểm dịch, con giống không khỏe mạnh Có một số hộ nôn nóng muốn kết thúc vụ nuôi nhanh đã san lại ốc nuôi khoảng từ 1,5-2 tháng tuổi chứa sẵn mầm bệnh của các trại khác về vỗ béo, tuy nhiên số ốc này chỉ chịu đựng một thời gian rồi phát thành dịch và nhanh chống lây lan Ông Tươi cho biết thêm, nuôi ốc hương là một trong những nghề nuôi trồng thủy sản siêu lợi nhuận, nuôi thành công một vụ trong vòng hơn 3 tháng có thể thu lãi khoảng từ 60-70 triệu đồng Tuy vậy rủi ro cũng rất lớn, nếu có dịch bệnh xảy ra Hiện nay chính quyền địa phương khuyến khích người dân Phú Quốc phát triển nghề nuôi ốc hương bởi điều kiện môi trường ở đây rất thuận lợi, song nghề nuôi ốc hương chỉ phát triển tự phát và người dân “tự bơi” là chính Bà con ngư dân rất cần sự quan tâm giúp đỡ của ngành chủ quản

về kỷ thuật và hỗ trợ thêm vốn để nghề nuôi ốc hương mang lại hiệu quả bền vững

Được biết, nghề nuôi ốc hương đã phát triển gần 3 năm nay ở Gành Dầu và hầu hết các hộ nuôi đều khá thành công, do vậy đợt rủi ro dịch bệnh trên đây không làm nản lòng bà con Hiện nay, 16 hộ chuyên nuôi ốc hương bị thiệt hại vừa qua đã khôi phục lại nghề nuôi ở các bãi mới trong huyện đảo như Bãi Đầm, Bãi Sau, Xà lực , Rạch Tràm và hầu hết đều phát triển thuận lợi Riêng trại nuôi của ông Phạm Văn Vững đang chuẩn bị thu hoạch 4 tấn ốc hương bán với giá từ 135 đến 150 ngàn đồng/kg

Nuôi ốc hương đang phát triển mạnh trên đảo Phú Quốc

Hiện nghề nuôi ốc hương đang phát triển rất mạnh trên đảo Phú Quốc (Kiên Giang) do cho thu nhập cao, thị trường ưa chuộng, dễ nuôi và ít bị bệnh

Sau thời gian nuôi khoảng bốn tháng, từ 15kg ốc giống thu hoạch 1,8 tấn ốc thương phẩm Giá bán tại vùng nuôi dao động từ 150.000-180.000 đồng/kg tùy thị trường Loại ốc này rất được ưa chuộng trên thị trường, nhất là các thành phố lớn, khu du lịch Giá bán lẻ khoảng 250.000-300.000 đồng/kg tại thị trường nội địa Nếu số lượng nhiều thì có thể xuất khẩu sang một số nước châu Á với số lượng lớn

Được biết, môi trường biển ở Phú Quốc là điều kiện tốt để phát triển nghề nuôi ốc hương Các bãi biển ở Gành Dầu, Dương Tơ, Bãi Thơm trên đảo Phú Quốc có điều kiện thuận lợi để qui hoạch vùng nuôi ốc hương cho năng suất cao Tuy nhiên, khó khăn hiện nay của nghề nuôi ốc hương là khả năng cung cấp giống tại chỗ còn hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu tăng lên của người nuôi

Các chủ trại giống trên đảo cho biết qui mô sản xuất giống tại chỗ được nâng cao để có đủ nguồn giống cung cấp cho người nuôi, không phải mua từ các tỉnh miền Trung chi phí cao và vận chuyển tốn kém Theo TTXVN

Chỉ vì lợi nhuận cao trước mắt nên bỏ qua quy hoạch cũng như khuyến cáo của các ngành chức năng, người dân thôn Mỹ Tâm, xã Thanh Hải, huyện Ninh Hải, Ninh Thuận đã ồ ạt nuôi ốc hương và phải trả giá bằng thất bại.

Thất bại được báo trước

Những năm trước, thời điểm này người dân thôn Mỹ Tâm, xã Thanh Hải đã tấp nập thả nuôi ốc hương, nhưng năm nay rất im ắng do thất bại nặng nề trong năm 2008 Ông Nguyễn Khắc Lâm, Giám đốc Trung tâm Khuyến ngư tỉnh Ninh Thuận cho biết: Thôn Mỹ Tâm có vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển nghề nuôi ốc hương lồng tại 3 khu vực là Bắc Mũi Đỏ, Hòn Lù, và Gành Thúi với diện tích nuôi đạt tiêu chuẩn khoảng 30ha Và nghề nuôi ốc hương được bắt đầu từ năm

2005

Những năm đầu do điều kiện môi trường chưa bị ô nhiễm, số hộ nuôi ốc hương còn ít, mật độ nuôi thưa nên người dân đã trúng đậm Năm 2005, Mỹ Tâm có 27 hộ nuôi số lượng lồng là 186 và số lượng giống thả là 3,5 triệu con, sau hơn 4 tháng nuôi thả người dân lãi trên 1,5 tỷ đồng Trong các năm 2006 và 2007 người nuôi ốc hương ở Mỹ Tâm đều thu lãi rất cao đặc biệt là trong năm 2007 người dân lãi tới trên 2,5 tỷ đồng.

Trong lúc nghề nuôi tôm sú tại Ninh Thuận đang rơi vào giai đoạn thoái trào thì nghề nuôi ốc hương

đã đem lại lợi nhuận cao, thời gian nuôi ngắn (từ 4 – 6 tháng) nên con ốc hương thật sự hấp dẫn Thực tế trong 3 năm từ 2005 - 2007 ốc hương đã giúp cho người dân Mỹ Tâm không chỉ thoát nghèo

mà còn vươn lên làm giàu Chính vì vậy dân Mỹ Tâm đổ xô nuôi ốc hương trong năm 2008 Mặc dù diện tích nuôi đạt yêu cầu chỉ có 3 khu vực, mỗi khu vực chỉ được nuôi dưới 100 lồng nhưng có thời điểm tại Hòn Lù người dân nuôi thả đến 283 lồng, số lượng ốc hương giống thả là 5,7 triệu con

Cùng với đó do mật độ nuôi thả ốc hương quá dày lập tức đã xuất hiện dịch bệnh tràn lan trên ốc hương Hậu quả là toàn bộ lồng nuôi ốc hương (ốc mới thả đến 3 tháng tuổi) đã bị chết sạch, thiệt hại lên tới 2,5 tỷ đồng Nhiều hộ dân đã khuynh gia bại sản vì nuôi ốc hương Theo ông Lâm hậu quả không chỉ dừng lại tại đó mà lâu dài môi trường nước bị ô nhiễm, mầm bệnh có thể vẫn lưu lại trong nước nên các vụ nuôi tiếp theo rất có thể lại xuất

hiện dịch bệnh.

Đâu là nguyên nhân?

Bà Bùi Thị Anh Vân, Giám đốc Trung tâm Giống thủy

sản Ninh Thuận cho biết: Con giống không đảm bảo

chất lượng là nguyên nhân chính khiến cho dịch

bệnh trên ốc hương bùng phát Trong năm 2008 tại

Ninh Thuận chỉ có 1 trại sản xuất ốc hương giống với

khả năng cung ứng cho thị trường 1 triệu con/năm,

không thể đáp ứng nhu cầu của người nuôi do các

chủ lồng nuôi ốc hương phải đi mua giống tại một số

tỉnh lân cận về nuôi thả Thực tế người nuôi phải

mua những con rất nhỏ, giá 15.000 – 30.000 con/kg và hầu hết là con giống không được kiểm tra bệnh trước khi thả nuôi.

Theo chị Phạm Thị Minh Loan, cán bộ Trạm khuyến ngư Ninh Hải: Cho đến nay vẫn chưa tìm ra được các biện pháp phòng, trị bệnh hiệu quả trên ốc hương nuôi thương phẩm Việc khống chế, ngăn chặn dịch bệnh lây lan vẫn còn gặp nhiều khó khăn

Thức ăn cho ốc nuôi chủ yếu vẫn là các loại cá tạp tươi, dễ dẫn đến làm ô nhiễm môi trường vùng nuôi từ đó làm tăng nguy cơ bị dịch bệnh Việc phát triển tự phát, nuôi không đúng theo quy hoạch, kế hoạch, quy mô nuôi vượt quá khuyến cáo của ngành chức năng vẫn còn xảy

ra phổ biến.

Cùng với đó sự phát triển nhanh về quy mô số hộ nuôi, số lồng tăng quá mức Mật độ giống thả luôn

ở mức 650 – 800 con/m 2 , cao hơn nhiều lần so với khuyến cáo từ 150 - 200 con/m 2 Việc bố trí khoảng cách giữa các cụm lồng nuôi cũng quá ken dày, từ 5 – 7m (khuyến cáo của ngành chức năng thì khoảng cách phải trên 20m) Ông Lâm cho biết: Chúng tôi đã khuyến cáo bà con thời điểm thả giống bắt đầu từ tháng 3 và kết thúc vụ nuôi vào tháng 9

Tuy nhiên khu vực Mỹ Tâm đã thả nuôi từ cuối tháng 1/2008, đây là thời điểm thời tiết chưa ổn định,

độ mặn, nhiệt độ nhiều thay đổi Cùng với đó người dân chưa có ý thức bảo vệ môi trường, chưa chú trọng thực hiện vệ sinh lồng nuôi một cách triệt để Trong khi đó thức ăn cho ốc hương là các loại cá tạp, giáp xác, những loại thức ăn này dư thừa theo thời gian đã tích tụ dưới đáy lồng gây ô nhiễm, giúp cho các tác nhân gây bệnh bùng phát khi gặp điều kiện thuận lợi…

Phát triển nuôi ốc hương vùng ven biển miền

Trung

[08 - Jul - 2007 ::: buiviethung]

Ốc hương (Babylonia areolata) là một loài động vật thân mềm biển nhiệt đới, phân bố chủ yếu ở biển Ấn độ - Thái Bình Dương, độ sâu từ 5 - 20 m nước, chất đáy cát hoặc bùn cát pha lẫn vỏ động vật thân mềm Do có hàm lượng dinh dưỡng cao, thịt thơm ngon nên chúng được ưa chuộng ở thị trường châu Á, đặc biệt là Trung Quốc, Ðài Loan, Xingapo Hiện nay, giá ốc hương trên thị trường nội địa dao động từ 120.000 - 220.000 đồng/kg (tuỳ theo thời điểm), giá xuất khẩu từ 10-15 USD/kg.

Ðể duy trì và phát triển nguồn lợi ốc hương tự nhiên, thuần hoá và trở thành đối tượng nuôi xuất khẩu, Bộ Thuỷ sản giao cho Trung tâm Nghiên cứu Thuỷ sản III (nay là Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản III) thực hiện đề tài “Nghiên cứu đặc điểm sinh học, kỹ thuật sản xuất giống nhân tạo và nuôi thương phẩm ốc hương” trong 3 năm (1998-2000)

Từ kết quả nghiên cứu của đề tài, dự án sản xuất thử nghiệm Phát triển nuôi ốc hương vùng ven biển miền Trung đã được Bộ Khoa học và Công nghệ ký hợp đồng và cấp kinh phí thực hiện với các mục tiêu :

- Hoàn thiện qui trình công nghệ sản xuất giống và nuôi ốc hương thương phẩm để phổ biến ứng dụng sản xuất

- Ðào tạo, tập huấn chuyên môn cho cán bộ dự án và cán bộ kỹ thuật ở các địa phương để đưa công nghệ sản xuất giống và nuôi thương phẩm ốc hương vào sản xuất, phát triển nghề nuôi ốc hương ở vùng ven biển miền Trung

I KẾT QUẢ THỰC HIỆN DỰ ÁN

1 Hoàn thiện công nghệ sản xuất giống nhân tạo ốc hương

1.1 Mô hình trại sản xuất

Dự án đã xây dựng mô hình trại sản xuất giống ốc hương theo qui mô hộ gia đình (2 trại), qui mô vừa (1 trại) và qui mô lớn (1 trại).

1.2 Hoàn thiện qui trình nuôi vỗ thành thục ốc bố mẹ

Mục tiêu là để chủ động sản xuất giống quanh năm, đặc biệt thời gian trái vụ sinh sản Kết quả nuôi thành thục sinh dục ốc bố mẹ được trình bày ở bảng 1 :

Bảng 1 : Hiệu quả nuôi thành thục ốc hương bố mẹ trong bể xi măng

Ðợt sản

xuất

Lượng ốc bố mẹ Tỷ lệ sống (%) ấu trùng mới nở

(vạn con) Trại sản xuất (con) (kg)

6 1553 86,2 98,4 353

TB/TC 14206 97,80,95 4526 3.186 trứng/con mẹ

1.3 Hoàn thiện kỹ thuật ương nuôi ấu trùng

1.3.1 Sử dụng thức ăn nhân tạo kết hợp thức ăn tươi sống (tảo đơn bào) để ương nuôi ấu trùng

Thí nghiệm ương nuôi ấu trùng bằng các loại thức ăn khác nhau cho kết quả ở bảng 2: Bảng 2 : Thời gian sống trôi nổi và tỷ lệ sống của ấu trùng ốc hương khi sử dụng các khẩu

phần ăn khác nhau

Lô thí

nghiệm

Khẩu phần

ăn Thời gian sống nổi (ngày)

Tỷ lệ sống của ốc (%) Kết thúc giai đoạn trôi nổi Giống 45 ngày tuổi

Ghi chú:

Khẩu phần I TC : tảo tươi kết hợp thức ăn công nghiệp (hỗn hợp I gồm 25% Fripak + 25% lansy + 50% tảo khô).

Khẩu phần II TCH : tảo tươi kết hợp thức ăn công nghiệp (hỗn hợp II gồm 50% hỗn hợp I

và 50% bột hàu khô).

Khẩu phần III TCHV : khẩu phần II + vitamin tổng hợp (1 g/bể 400.000 ấu trùng/ngày) Khẩu phần IV CHV : hỗn hợp II + vitamin tổng hợp (không có tảo tươi).

Khẩu phần V - TÐC : tảo đông lạnh kết hợp với thức ăn công nghiệp hỗn hợp I.

Trên cơ sở theo dõi thời gian sống trôi nổi và tỷ lệ sống của ấu trùng ở các giai đọan khác nhau, kết quả thu được cho thấy hàu và vitamin tổng hợp có tác dụng làm tăng tỷ lệ sống của ấu trùng trong quá trình ương nuôi

1.3.2 Cải tiến phương pháp thay nước

- Hạn chế thay nước trong quá trình ương nuôi ấu trùng trôi nổi

- Sử dụng nước chảy và nước tuần hoàn

1.3.3 Lọc phân loại ốc trong quá trình ương giống

Trong quá trình ương nuôi ốc hương giống, định kỳ lọc và phân loại ốc là biện pháp kỹ thuật quan trọng, góp phần nâng cao tỷ lệ sống ốc bò ba ngày tuổi (10-15 ngày ương nuôi) được lọc phân loại và chuyển ra ương ở các bể ương hình chữ nhật Mật độ ương tuỳ theo kích cỡ ốc Biện pháp này kết hợp với việc thay cát mới góp phần đáng kể làm tăng

tỷ lệ sống của ốc giống

1.4 áp dụng các biện pháp phòng trị bệnh cho ốc

Các biện pháp dưới đây được sử dụng nhằm phòng và chữa bệnh cho ốc ở giai đoạn sống trôi nổi, sống đáy và nuôi ốc bố mẹ

- Ðịnh kỳ xử lý đáy và tắm cho ốc mẹ bằng dung dịch thuốc tím 15 ppm, CuSO4 0,1 ppm

để hạn chế và loại trừ các loại ký sinh bám trên thành, đáy bể và trên vỏ ốc

- Bổ sung vitamin vào thức ăn và môi trường nước giúp ấu trùng sử dụng thức ăn tốt hơn

và tăng sức đề kháng cho ốc.

- Sử dụng các loại thuốc hoặc hoá chất có hàm lượng thấp để ngăn ngừa phòng bệnh cho

ốc ở giai đoạn ấu trùng và con giống

1.5 Kết quả sản xuất giống bằng qui trình đã hoàn thiện

Hiệu quả kinh tế của các trại sản xuất giống ốc hương do cán bộ kỹ thuật của dự án trực tiếp thực hiện hoặc hướng dẫn thực hiện được tổng kết ở bảng 4.

Bảng 3: Hiệu quả kinh tế trại sản xuất giống ốc hương

Trại giống Thời gian sản xuất Chi phí (tr.

đồng)

Tổng số giống (tr con)

Tổng thu (tr.

đồng)

Lợi nhuận (tr đồng)

Hiệu suất đầu tư (lãi/vốn) % Thuận An 7/2002-4/2004 406,6 3,3 703 296,4 72,8

Vũng Rô 1/2003-12/2003 690,2 6,47 1317,5 627,3 90,8

Vạn Ninh 4/2003-12/2003 104 1,12 224 120 115,4 Lương Sơn 10/2002-2/2003 276 2,06 491 215 77,9 Tổng cộng 1.476,8 12,95 2.735,5 1.258,7 89,2

Kết quả sản xuất của các trại cho thấy đây là một nghề có mức lãi/vốn đầu tư tương đối cao (trung bình gần 90%) Với mức lợi nhuận như trên, thời gian thu hồi vốn đầu tư (xây dựng cơ bản) chỉ từ 1-2 năm (tuỳ theo mức độ đầu tư và hiệu quả sản xuất đạt được)

Hình 1: Tăng trưởng về trọng lượng của ốc hương trong các ao nuôi

2 Hoàn thiện công nghệ nuôi ốc hương thương phẩm

2.1 Sinh trưởng của ốc hương nuôi trong ao đất

Sinh trưởng về trọng lượng của ốc hương nuôi trong các ao thí nghiệm trong 2 đợt nuôi được biểu diễn trên hình 1.

2.2 Hệ số tiêu tốn và hệ số chuyển đổi thức ăn

Hệ số tiêu tốn thức ăn được xác định là lượng thức ăn cung cấp cho ốc trong ao nuôi (kể

cả phần không tiêu thụ, dư thừa) Hệ số chuyển đổi thức ăn là lượng thức ăn cung cấp để tăng lên 1 đơn vị trọng lượng ốc nuôi Kết quả nghiên cứu cho thấy: Hệ số tiêu tốn thức ăn dao động từ 4,2-9,3 (trung bình là 6,2) và không khác biệt lớn giữa ao lớn (5000 m2) và

ao nhỏ (1200m2) Hệ số chuyển đổi thức ăn dao động từ 2,4-5,5 (trung bình 3,67)

2.3 Năng suất và tỷ lệ sống

Tỷ lệ sống của ốc và năng suất đạt được trong các ao nuôi được trình bày trong hình 2,3.

Hình 3 : Tỷ lệ sống của ốc trong các ao nuôi

Tỷ lệ sống của ốc trong các ao có diện tích nhỏ (S1, S2, S3 và S4) cao hơn các ao có diện tích lớn (T1 và T2), do các ao diện tích nhỏ dễ chăm sóc, quản lý đặc biệt là việc ngăn ngừa các loại địch hại như cua, ghẹ xâm nhập từ bên ngoài vào hại ốc.

Năng suất các ao dao động từ 1,9-3,8 tấn/ha/vụ, trong đó ao cho ăn thức ăn tươi (gồm các loại như cá, cua, ghẹ nhỏ) cho năng suất hơn ao nuôi kết hợp với thức ăn tổng hợp.

2.3 Hiệu quả kinh tế

Bảng 4 Hiệu quả kinh tế (đơn vị tính: triệu đồng)

Giống 95,6 104,4 11,0 24.0 25,0 25,0 25,0 25,0

Tổng chi 147,7 144,0 21,0 41,3 40,1 38,7 38,5 40,0 Sản lượng (kg/ao) 1784 972 232 455 395 331 293 252 Giá bán 0,15 0,15 0,15 0,15 0,175 0,175 0,175 0,175 Doanh thu /ao 267, 6 145,7 34,8 68,3 69,2 58,0 51,3 44,1 Lãi/ao 119, 9 1,8 13, 7 26,9 29,1 19,2 12,8 4,1 Lãi/ha 239,8 3,5 124,3 224,3 264,4 159,9 106,9 34,3 Lãi/100.000 giống 25,1 0,3 24,9 22,4 29,1 19,2 12, 8 4,1 Gía thành sp/kg 0,083 0,148 0,091 0,091 0,101 0,117 [ http://agriviet.

Công nghệ sản xuất giống ốc hương

Nghề sản xuất giống ốc hương được hình thành trên cơ sở thành công của đề tài “Nghiên cứu đặc điểm sinh học, kỹ thuật sản xuất giống và nuôi ốc hương” do Viện Nghiên cứu NTTS III chủ trì Công trình đã đạt giải nhì Giải sáng tạo công nghệ Việt Nam

(VIFOTEC) năm 2001.

Quy trình kỹ thuật sản xuất giống ốc hương đã được hoàn thiện và chuyển giao cho Sở Thủy sản nhiều tỉnh.Đồng thời các kết quả nghiên cứu của đề tài đã được Viện Nghiên cứu NTTS III biên tập làm giáo trình giảng dạy và tài liệu tham khảo có giá trị Xin giới thiệu công nghệ này:

Nuôi vỗ

Ốc có kích thước từ 30 gam/cá thể trở lên có thể sử dụng làm ốc bố mẹ Để ốc có thể đẻ

trứng quanh năm, quy trình nuôi cần tuân thủ như sau:

Nuôi ốc trong bể xi măng với mật độ từ 20-40 con/m2 (tương đương 1,5-2,0kg/m2), duy trì mực nước trong bể từ 0,4-0,5m, sục khí mạnh trong bể nuôi, sử dụng luân phiên các loại thức ăn là tôm, cá, cua, ghẹ, hầu Định kỳ cho ăn 1lần/ngày vào buổi tối, định kỳ thay nước, vệ sinh hàng ngày, sử dụng một số hóa chất để phòng trừ địch hại

Nuôi ấu trùng nổi

Đây là công đoạn phức tạp nhất trong quy trình Ương giống cần duy trì môi trường nuôi

ổn định với các chỉ tiêu sau: độ mặn 34-35‰, nhiệt độ 26-29oC, pH 7,5-8,0 và oxy hòa tan 6,2-8,5mg/l

Mật độ nuôi thích hợp 120-150 ấu trùng/lít Tốt nhất trong quá trình ương, mật độ thích hợp tại thời điểm ấu trùng đang xuống đáy là 100-120 ấu trùng/lít

Thức ăn được sử dụng cho ương ấu trùng nổi là các loài tảo đơn bào Ốc nuôi bằng tảo này giai đoạn đầu thường có sinh trưởng nhanh hơn so với việc sử dụng các loại tảo khác nhưng do chu kỳ nuôi ngắn nên tảo dễ bị tàn gây ô nhiễm môi trường bể nuôi nếu quản lý thức ăn không chặt chẽ

Cung cấp thức ăn vừa đủ: Liều lượng thích hợp được xác định là 0,3-2,5 gam/lần, cho ăn 4 lần/ngày cho mỗi bể nuôi số lượng 400.000-500.000 ấu trùng

Thay nước cho ốc là một trong những khâu rất quan trọng, áp dụng từ ngày thứ 3 hoặc thứ

4 từ 40-60% lượng nước trong bể Tuy nhiên việc thay nước hàng ngày làm mất đi một lượng thức ăn trôi nổi trong nước, gây ra những tác động về cơ học như ấu trùng bị ép vào thành lưới, có thể gây sốc cho ấu trùng và làm tăng tỷ lệ tử vong Khắc phục được nhược điểm trên, việc áp dụng quy trình ít thay nước (thay nước từ 2-3 ngày/lần) đã đem lại kết quả tốt Trong một số trường hợp việc thay nước hàng ngày không cải thiện được điều kiện môi trường hoặc ấu trùng có dấu hiệu không bình thường như kém ăn, chậm lớn, co cánh, cần tiến hành chuyển ấu trùng sang bể mới Chuyển bể mới có thể tạo ra môi trường trong sạch cho ấu trùng nhưng cũng dễ gây sốc và làm cho ấu tùng lắng đáy và chết Kỹ thuật chuyển bể được đề xuất theo các bước sau:

Chuẩn bị bể nuôi mới, sục khí 5-10 giờ trước khi chuyển Ngay trước khi chuyển cung cấp cát, thức ăn và các loại hóa chất cần thiết cho việc xử lý nước hoặc phòng bệnh nhằm tạo môi trường tương tự giữa bể cũ và bể mới Dùng vợt chuyển ấu trùng nhẹ nhàng

Hiện tượng ấu trùng co cánh, bể nuôi bị nhầy, trùng loa kèn, nấm phát triển mạnh trong bể

là những vấn đề thường gặp trong quá trình sản xuất giống Trong giai đoạn đầu, các dấu hiệu bệnh lý của ấu trùng là hiện tượng ấu trùng lắng hàng loạt trong khoảng thời gian 1-2 giờ và hiện tượng ấu trùng bị co cánh và chết dần trong thời gian 3-4 ngày Hiện tượng ấu trùng bị co cánh và chết dần hiện nay vẫn còn bắt gặp và thường xảy ra vào giai đoạn gần xuống đáy Ở một số trại sản xuất giống, ấu trùng nổi của ốc hương giai đoạn chuẩn bị xuống đáy thường kém ăn, co cánh và tỷ lệ sống sau khi chuyển giai đoạn rất thấp Qua kinh nghiệm sản xuất cán bộ Viện Nghiên cứu NTTS III đã cho rằng hiện tượng này là do các chất độc hại (chất phèn, độc tố từ tảo độc) có hàm lượng vượt quá giới hạn sinh thái của ấu trùng hoặc là do chế độ quản lý môi trường chưa chặt chẽ (dư thừa thức ăn hoặc sử dụng bừa bãi các loại kháng sinh) làm môi trường nuôi không còn phù hợp cho ấu trùng ốc

Có một số biện pháp để khắc phục như chuyển ấu trùng sang bể nuôi mới, tiến hành làm lại bể lọc định kỳ sau mỗi đợt sản xuất (thường là 2 tháng) kết hợp ăn lượng thức ăn đủ, tránh dư thừa

Có một số hiện tượng thường xảy ra như ấu trùng bỏ ăn, nước bị vẩn đục, ấu trùng bị co cánh, bể nuôi sinh nhầy gây chết ấu trùng hàng loạt Theo kinh nghiệm để ngăn chặn sự phát triển của một số vi khuẩn kể trên có thể dùng CuSO4 nồng độ 0,1ppm, virkont 0,1-0,3ppm, shrimp favour 1-2ppm, tùy vào giai đoạn phát triển của ốc, cho trực tiếp vào bể nuôi có thể làm sạch môi trường và tăng tỷ lệ sống cho ốc

Trùng loa kèn và nấm là những tác nhân gây bệnh nguy hiểm cho ấu trùng ốc Trùng loa kèn bám quanh thân ốc, cạnh tranh làm cho ốc không có khả năng bơi lội và chết Phòng trùng loa kèn bằng cách sử dụng hóa chất như A30 0,5-1ppm, virkont 0,1-0,2ppm cho trực tiếp vào bể nuôi Trong quá trình sản xuất nếu thấy hiện tượng dây sục khí hoặc thành bể

có màu hồng thì nên chuyển ấu trùng sang bể mới vì bể này đã bị nấm phát triển Ngăn chặn hậu quả do nấm gây nên, sau thời gian nuôi 4-5 tháng nên diệt mầm bệnh bằng hóa chất như chlorine, formol trước khi tổng vệ sinh cho đợt sản xuất sau

Ương ốc giống

Sử dụng artemia nuôi ấu giai đoạn mới chuyển xuống sống ở đáy là một trong những điểm mấu chốt quan trọng làm tăng tỷ lệ sống của ốc giống

Do artemia có hàm lượng dinh dưỡng cao và ít gây ô nhiễm nên rất thích hợp cho ốc con ở giai đoạn mới xuống đáy

Cách thức cho ăn rất đơn giản, dễ áp dụng Nguồn artemia từ các ruộng muối hoặc ao nuôi sinh khối artemia được thu hoạch, rửa sạch đóng gói cất giữ trong tủ lạnh Nếu artemia còn sống sót có thể giết chết bằng nước ấm 50-70oC trước khi cho ốc ăn Khi cho ăn tắt sục khí, rải đều artemia trên nền đáy bể Cho ăn khoảng 80-120gam/lần Mỗi ngày 2 lần cho 10 vạn giống cỡ 250-300con/gam

Phòng và trị bệnh cho ốc giống: Hiện nay các tác nhân gây bệnh trên ốc hương giống có

thể kể đến như vi khuẩn, nấm, các loài nguyên sinh động vật, rong, giun và một số tác nhân vô cơ khác

Dấu hiệu: Ốc bị mòn vỏ, gẫy đuôi, bạc đuôi, đóng rong và chết rải rác Sau khi chuyển sang giai đoạn bò khoảng 10 ngày hoặc đạt kích thước 7.000-8.000con/kg, ốc có thể bỏ ăn

và chết hàng loạt Trong một số trường hợp dấu hiệu kèm theo là ốc ăn thịt lẫn nhau, trong đáy bể thường thấy nắp vỏ gắn với phần chân còn sót lại Vào mùa lạnh ốc chui ra khỏi

vỏ, bắt mồi bình thường và chết sau thời gian ngắn

Phòng-trị: Bên cạnh việc quản lý môi trường nuôi phù hợp, một số loại hóa chất thông dụng có thể sử dụng để ngăn chặn các bệnh này như CuSO4 0,1ppm; virkont 0,2-0,4ppm, Iodine 1ppm; dipterex 0,5ppm Hóa chất được hòa tan và cho trực tiếp vào bể nuôi theo nồng độ quy định theo định kỳ 2-3 ngày/lần sau khi thay nước Khi hàm lượng chất phèn trong môi trường nuôi cao (ốc chậm lớn, vỏ ốc ngả màu vàng, rong đóng thành lớp trên mặt vỏ ốc) có thể sử dụng các chất như zeolite để cải thiện môi trường nuôi Một số trường hợp khác, những thay đổi của thời tiết làm ốc bỏ ăn, ngừng cho ăn 1-2 ngày để giữ môi trường trong sạch trước khi ốc ăn trở lại

Nông nghiệp Việt Nam

Nuôi ốc hương ở

Ninh Thuận

05/01/2006

Tuy mới được nông dân ở các vùng ven biển thả nuôi thử nghiệm, sau 3

năm thả nuôi, con ốc hương đã mang lại cho người nông dân lợi nhuận

không nhỏ Nhưng nghề nuôi ốc hương ở tỉnh Ninh Thuận liệu có bền

vững?

Đầu năm 2000, nông dân ở các vùng ven biển Ninh Thuận bắt đầu nuôi

thử nghiệm con ốc hương và đến nay đã có 52 hộ ở khu vực kè Ninh Chữ,

các thôn Khánh Hội, Mỹ Tân, Tân An, huyện Ninh Hải nuôi với số lượng

gần 600 vạn con giống Có nhiều hộ thả ốc hương nuôi trong các đìa nuôi

tôm sú thịt những năm trước đã bỏ hoang Và tín hiệu vui đầu tiên cho

nông dân là ốc hương đã mang đến cho họ một hướng thoát nghèo hiệu

quả

Anh Nguyễn Văn Khánh, ở thôn Tân An, xã Tri Hải, huyện Ninh Hải, người đầu tiên ở Ninh Thuận nuôi

ốc hương bộc bạch: Bước đầu tôi thả nuôi 10 vạn con giống Sau 4 tháng chăm sóc, thu hoạch và bán được 70 triệu đồng, trừ chi phí như giống 25 triệu đồng, tiền công chăm sóc 10 triệu đồng, lãi gần 35 triệu đồng”

Có lãi ở vụ nuôi đầu tiên, anh Khánh tự tin ở nghề nuôi mới, tiếp tục mở rộng diện tích, vào đầu năm

2004, anh thả nuôi 20 vạn con và thu lãi trên 50 triệu đồng Anh cho biết thêm, muốn nuôi được con

ốc hương trên những diện tích ao đìa, trước hết vùng đìa đó phải chủ động trong việc cấp và thoát nước theo thủy triều

Anh Nguyễn Ngọc Cường ở thôn Tân An, xã Tri Hải, huyện Ninh Hải, đổ nợ chồng chất do nuôi tôm sú thất bại đã “vay nóng” để đầu tư nuôi ốc hương từ đầu năm 2005, anh thả nuôi 22 vạn con giống trên diện tích 800 m2 đìa nuôi tôm sú đã cải tạo phù hợp với mô hình nuôi như vây lưới, lót cát ở đáy Qua 4 tháng chăm sóc, anh thu được 1,5 tấn ốc hương thương phẩm, bán với giá 175.000 đồng/kg, trừ chi phí chăm sóc, anh lãi trên 130 triệu đồng Thu hoạch xong, anh Cường tiếp tục đầu tư tu sửa

ao hồ, làm vệ sinh đáy ao và thả 25 vạn con giống trong mùa vụ này

Kỹ sư Nguyễn Văn Dũng, chuyên viên Trung tâm Khuyến ngư Ninh Thuận, cho biết: Ốc hương rất thích nghi với điều kiện thời tiết, khí hậu ở Ninh Thuận Tuy nhiên cần phải bảo đảm các yếu tố về môi trường, chất lượng con giống và kỹ thuật nuôi Hiện nay ở Ninh Thuận có 4 cơ sở sản xuất giống ốc hương bảo đảm chất lượng Nhưng hiện tại nguồn thức ăn công nghiệp cho con ốc hương chưa có, bà con nuôi ốc hương đang dùng thức ăn tươi Nếu không cẩn thận trong chăm sóc, làm vệ sinh ao hồ thì chắc chắn vài năm nữa sẽ xảy ra dịch bệnh, mà nguyên nhân là do nguồn thức ăn tươi gây ra.

(NLĐ)

“Vua” ốc hương trên đảo Ngọc

Ngày cập nhật: 21/06/2009 09:06

Giờ đây, ai ai trên đảo cũng trìu mến gọi ông bằng cái tên đầy tôn kính: “vua ốc hương trên đảo Ngọc”.

Đó là ông Đặng Văn Nhàn, 61 tuổi, còn được gọi bằng cái tên Ba Nhàn, ở ấp Đường Đào, xã Dương Tơ, huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang Ông chính là người đầu tiên trên đảo nuôi con ốc hương biển thành công cho đến ngày hôm nay Mỗi năm con ốc hương biển đem lại nguồn thu nhập cho gia đình ông hàng tỷ đồng

Bén duyên với ốc biển

Xuất thân từ một người nuôi ươm tôm sú giống ở Rạch Giá, nhưng sau nhiều năm làm ăn thất bại, lại bị quỵt nợ, năm 2005 gia đình ông Ba Nhàn quyết tâm “làm lại cuộc đời” bằng việc… vượt biển ra đảo sống

Ra đến đảo, ông Ba Nhàn xin nhà nước được khoảnh đất nhỏ đủ để cất cái nhà trú mưa trú nắng cho vợ con Để kiếm sống, ông phải làm nghề đi tàu biển thuê để được trả công bằng cách: mỗi lần tàu cập bến, chủ tàu cho phân loại thủy hải sản để bán Lúc đó, lẫn trong hải sản có một loài ốc mà mọi người thường chê là “nhỏ xíu, không có thịt, bán không ai mua”

Ban đầu, ông nhặt thử khoảng 4kg ốc đem về thả vào lưới cước nuôi cặp bãi biển phía trước nhà Càng nuôi ông càng thấy ốc sống rất khỏe, phát triển bình thường, không con nào chết Sau 4-5 tháng, ốc đạt trọng lượng khoảng 50 con trên 1kg Thức ăn cho ốc thì chủ yếu là các loài cá tạp

Thế rồi vào năm 2006, ông tình cờ xem được trên một đài truyền hình ở miền Trung phát phóng

sự về việc người dân nuôi con ốc hương biển thành công và làm giàu, vì giá trị của con ốc hương rất cao so với các loài ốc khác

“Hóa ra cái con ốc mà mình nuôi là giống ốc này đây!”, ông Ba Nhàn thốt lên Vậy là từ đó, ông quyết định thành lập vùng nuôi ốc hương trên biển Năm đầu tiên, ông dốc hết số tiền mà gia đình đã tích góp được từ việc làm thuê làm mướn để đầu tư Tuy vậy, với số tiền đó ông cũng chỉ nuôi được khoảng hai ngàn con ốc Nhưng bù lại, chỉ sau bốn tháng nuôi, ông thu hoạch được

120 kg, với giá dao động từ 150 ngàn đồng/kg, lúc đó ông thu lời được gần 20 triệu đồng

Qua năm 2007, ông quyết định thuê 10ha mặt nước biển, với giá 4 triệu đồng/ha/năm, để thả nuôi khoảng 2 triệu con ốc hương Năm đó con ốc không phụ lòng người, lại đem thu nhập về cho gia đình ông lên đến cả trăm triệu đồng Từ đó, ông đã có trong tay 50 mùng (mỗi mùng rộng 10x15) nuôi ốc hương giống và ốc bán thịt với số lượng trên một tỷ con, trừ hết chi phí mỗi năm bán ốc thịt thương phẩm thu lãi trên 1 tỷ đồng

Hiện nay, ông Ba Nhàn không chỉ nuôi ốc thịt thương phẩm mà còn cho sinh sản con giống thành công để bán cho các ngư dân trong huyện, mỗi năm thu nhập thêm trên 300 triệu đồng

Giờ đây, trên đảo Phú Quốc, từ nhà hàng đến các quán ăn lớn nhỏ đều có mặt con ốc hương biển Không những thế, từ các vùng xa xôi như TPHCM, khách hàng cũng liên tục điện thoại đặt hàng Do thịt ốc hương biển rất thơm ngon, nên khách Tây đặc biệt khoái khẩu

Gia đình ông giờ đây nuôi ốc không đủ bán, khách hàng muốn mua phải đặt hàng trước cả tháng Có lúc giá ốc lên cơn sốt đến 200 ngàn đồng/kg mà cũng không có đủ hàng cung ứng cho khách Cũng từ mô hình hiệu quả của ông mà giờ đây, nhiều hộ dân trong vùng đã chuyển từ nghề nuôi cá bóp, cá mú… sang nuôi ốc hương biển, dưới sự hướng dẫn kỹ thuật của ông.

Hướng đến xuất khẩu

Theo ông Ba Nhàn, nghề nuôi ốc hương đơn giản hơn nghề nuôi sò lông, vì ốc hương tự đi kiếm

ăn chứ không bám trụ một chỗ như sò lông

Hiện nay, con giống ốc hương trong thiên nhiên ở Phú Quốc ngày càng khan hiếm, giá mỗi cặp giống khoảng 1 năm tuổi hiện lên đến vài triệu đồng, trong khi chỉ cho sinh sản được hai đến ba lần

Ông Nhàn cho biết, muốn có nguồn con giống ổn định thì người nuôi không nên bán con giống

bố mẹ bị sa thải để làm ốc thịt mà nên giữ lại để tạo vùng nuôi mới bằng cách thả về với tự nhiên, trong vòng một năm là ốc cho sinh đẻ trở lại như ban đầu

Thức ăn cho ốc, chủ yếu là các loài cá cơm được xay nhuyễn Ốc hương có điểm đặc biệt là không ăn mồi bằng cách nuốt vào bụng như các loài cá mà chỉ hút chất dinh dưỡng trong con mồi, cá cơm là nguồn thức ăn có nhiều chất dinh dưỡng giúp ốc mau lớn

Quá trình cho ốc ăn cần chú ý: khi nào ốc hút dinh dưỡng xong thì phải vớt mồi ra, nhằm để tránh ốc bị ô nhiễm nguồn nước Một ngày cho ốc ăn hai cữ, sáng và chiều tối Vùng thả nuôi ốc

Ốc hương ở Ninh Thuận