a Tổ chức hoạt động thể dục sáng thường xuyên 5-8b Tổ chức tốt các tiết học vận động, trò chơi vận động 8-14 c Tổ chức hoạt động dạo chơi ngoài trời 14-16 d Tổ chức hoạt động dã ngoại, t
Trang 1a Tổ chức hoạt động thể dục sáng thường xuyên 5-8
b Tổ chức tốt các tiết học vận động, trò chơi vận động 8-14
c Tổ chức hoạt động dạo chơi ngoài trời 14-16
d Tổ chức hoạt động dã ngoại, tham quan 16-17
e Tích hợp lồng ghép các nội dung trong tiết học 18
h Phối hợp với phụ huynh học sinh 21- 22
4 Hiệu quả thu được khi áp dụng các giải pháp 22-23
MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN TÍCH CỰC VẬN ĐỘNG CHO TRẺ
LỚP MẪU GIÁO NHỠ TRƯỜNG MẦM NON SI PA PHÌN
A Mục đích, sự cần thiết
Ngày 27/03/1946 Bác Hồ đã ra lời kêu gọi toàn dân tập thể dục: “Giữ gìndân chủ, xây dựng nhà nước, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khỏemới thành công Một người dân yếu ớt tức làm cho cả nước yếu ớt, một người
Trang 2dân khỏe mạnh tức làm cho cả nước khỏe mạnh Vì thế: Luyện tập thể dục, bồi
bổ sức khỏe là bổn phận của người dân yêu nước”
Trong quá trình phát triển của mỗi con người, đặc biệt ở trẻ em lứa tuổimầm non, sức khỏe có một vị trí đặc biệt quan trọng vì mọi nhận thức, ngônngữ, tình cảm, hành vi, tính cách và các mặt khác đều được phát triển trên nềnsức khỏe của trẻ em Hoạt động vận động một cách khoa học, phù hợp với trẻ
em lứa tuổi mầm non là một nhân tố tích cực, có hiệu quả tăng cường sức khỏe,thúc đẩy sự phát triển hài hòa, lành mạnh cả thể chất và tâm hồn của các em.Vận động có trong tất cả mọi hoạt động của trẻ mầm non như: Thể dụcsáng, các hoạt động học, hoạt động ngoài trời, chạy, nhảy, chơi đùa…Nó có tácđộng tốt lên cơ thể nếu đúng tư thế và vừa sức Sự phát triển thể lực bình thườngcủa trẻ em không thể tách rời sự vận động nào đều mang tính chất phức hợp, là
sự hoạt động tích cực của các cơ quan vận động của con người, là phương tiện
cơ bản, đặc biệt của quá trình giáo dục thể chất Chính vì vậy giáo dục thể chất
là một trong những nội dung quan trọng của nhà trường nhằm đào tạo thế hệ trẻViệt Nam phát triển trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần vàtrong sáng về đạo đức
Với những lí do trên nên tôi đã băn khoăn, trăn trở làm thế nào để giúp các
em cảm thấy hứng thú, phát huy hết tính tích cực mỗi khi được vận động trongcác hoạt động ở nhà cũng như trong trường mầm non một cách khoa học và hợp
lí nhất Trên cơ sở đó hướng dẫn các cháu cho các cháu được vui vẻ nảy nở vềmọi phương diện mà vẫn giữ được bản sắc và cá tính riêng Mang trong mìnhtrách nhiệm và nghĩa vụ là một giáo viên mầm non nên tôi đã quyết định chọn
đề tài: “Một số biện pháp phát triển tính tích cực vận động cho trẻ mẫu giáo nhỡtrường Mầm non Si Pa Phìn”
B Phạm vi triển khai thực hiện
Trẻ Mẫu giáo nhỡ - trường Mầm non Si Pa Phìn – huyện Nậm Pồ - tỉnhĐiện Biên
C Nội dung
Trang 31 Tình trạng giải pháp đã biết
“Vận động” là một hoạt động phát triển thể chất Là một quá trình hìnhthành, thay đổi về hình thái và chức năng sinh học của cơ thể con người dướiảnh hưởng của điều kiện sống và môi trường giáo dục Giáo dục thể chất cho trẻ
là quá trình tác động nhiều mặt vào cơ thể trẻ, tổ chức cho trẻ vận động và sinhhoạt hợp lí nhằm làm cho cơ thể trẻ phát triển đều đặn, sức khỏe được tăngcường tạo cơ sở cho sự phát triển toàn diện
Đặc điểm, đặc trưng của trẻ mầm non là sự hoạt động vận động tích cựccủa các cháu Nếu trẻ không vận động, vung vẩy tay chân thì cơ, gân, khớp sẽkém phát triển và khó phối hợp động tác Hơn nữa, trẻ em ít hoạt động thì quátrình trao đổi chất chậm, dạ dày và ruột làm việc yếu hơn, tim và phổi kém pháttriển
Vận động là một trong những nguồn cơ bản để trẻ nhỏ nhận thức thế giớixung quanh Trẻ càng nắm được nhiều động tác và hành vy phong phú thì tiếpxúc của nó với thế giới càng rộng hơn
Ở tuổi mầm non trẻ rất thích được vận động qua các trò chơi, những côngviệc bắt chước người lớn nhưng không phải trẻ nào cũng biết cách chơi chođúng, chơi cho hợp lí mà mỗi trẻ phát triển theo một mức độ khác nhau có trẻchậm, có trẻ nhanh, có trẻ không đều lúc nhanh lúc chậm tuy cùng trải quanhững giai đoạn như nhau, cùng chịu những quy luật phát triển như nhau nhưngmỗi trẻ lại là một cá nhân riêng biệt không giống một trẻ nào khác
Các giải pháp cũ tôi đã thực hiện trong nhưng năm học trước đó là tổ chứccho trẻ tham gia các hoạt động: Thể dục sáng, trò chơi vận động, vận động cơbản, vận động tinh mà mỗi cá thể trẻ có một đặc điểm, tính cách và sự phát triểnkhông giống nhau, không tuân theo một trình tự nào hết mà phụ thuộc vào rấtnhiều yếu tố như: Di truyền, môi trường sống, đặc biệt là phương pháp nuôidưỡng, điều kiện xã hội
Trang 4Lớp tôi có 22 cháu trong đó có 11 cháu gái và 11 cháu trai, trẻ dân tộc là
11, nữ dân tộc là 5
Trước khi bắt tay vào thực hiện các giải pháp tôi đã tiến hành thực trạngcủa lớp và kết quả khảo sát chất lượng vận động của trẻ mẫu giáo nhỡ đầu nămhọc như sau:
Ưu điểm:
Trang 5Trẻ được tham gia học tập, vui chơi chuẩn theo phương pháp, biện pháp,được tham gia đầy đủ các vận động: Thể dục sáng, vận động cơ bản, vận độngtinh, trò chơi vận động
Trẻ được hoạt động theo mức độ phù hợp với từng độ tuổi
Nhược điểm
Bên cạnh những ưu điểm mà các giải pháp đã thực hiện tôi còn nhận thấymột số điiẻm hạn chế của các giải pháp đó như: Trẻ chưa tích cực trong các hoạtđộng vận động do cô chưa tạo được hứng thú đối với trẻ
Cô chưa thực sự nhận rõ tầm quan trong của lĩnh vực phát triển thể chấtnên chưa liên hệ mật thiết với gia đình trẻ nên còn một số gia đình chưa hiểu hết
về tầm quan trọng của môn học này và do chiều chuộng con nên không muốncon phải vận động trong bất cứ công việc gì khiến trẻ có cảm giác lười vậnđộng
Đồ dùng cho trẻ học tập còn chưa bắt mắt, chưa gây được hứng thú cho trẻ
2 Nội dung giải pháp
Từ những ưu và nhược điểm của các giải pháp đã thực hiện tôi đã nghiêncứu và đưa ra những cải tiến mới và thực hiện một số giải pháp sau:
a Tổ chức hoạt động thể dục sáng thường xuyên
Thể dục sáng là một bộ phận không thể thiếu được trong sinh hoạt hàngngày đối với trẻ lứa tuổi mầm non Nó có tác dụng rất quan trọng đối với sự pháttriển thể chất, đẩy mạnh các quá trình sinh lí trong cơ thể và củng cố sức khỏecho trẻ, việc luyện tập thể dục sáng hàng ngày phù hợp với lứa tuổi giúp các emham thích vận động, cảm xúc tốt, nâng cao nhịp sống của trẻ
Thể dục sáng thường xuyên giúp trẻ tập hít thở sâu, điều hòa nhịp thở,tăng cường quá trình trao đổi chất và tuần hoàn trong cơ thể, giúp các khớp dâychằng được mềm dẻo, linh hoạt, đồng thời nó hỗ trợ cho những hoạt động trong
Trang 6ngày của trẻ thêm nhịp nhàng, nhanh nhẹn, giảm động tác thừa và tạo cho trẻtâm trạng sảng khoái, vui tươi đón ngày hoạt động mới.
Thể dục sáng còn giúp các em sự chú ý, tính kiên định, có khả năng nângcao hoạt động về trí lực, làm nảy nở hứng thú và tình cảm Như vậy, thể dụcsáng là một biện pháp tốt để rèn luyện cơ thể, tăng cường thể chất cho trẻ, có thểgiúp cho cơ thể bước vào trạng thái làm việc tốt hơn, xây dựng thói quen tíchcực rèn luyện thân thể cho trẻ
Thể dục sáng được tiến hành sau giờ đón trẻ, tốt nhất nên cho trẻ tậpngoài trời để trẻ được hít thở không khí trong lành và tắm nắng (Nếu trời mưa,rét có thể tiến hành thể dục trong lớp, lớp học phải sạch sẽ, sáng sủa, thoáng
mát.
Để nâng cao tính tích cực và hiệu quả của bài tập thể dục sáng ngườigiáo viên cần linh hoạt, sáng tạo rất nhiều trong hình thức tổ chức bài tập thểdục sáng Trong mỗi chủ đề người giáo viên cần thay đổi một số động tác trongbài thể dục sáng để tạo cảm giác mới mẻ, hứng thú và thay đổi các dạng hoạtđộng của cơ bắp
Trước khi tổ chức buổi tập thể dục sáng giáo viên cần làm thật tốt khâuchuẩn bị tâm thế, đồ dùng, dụng cụ cho trẻ vì có chuẩn bị tốt thì trẻ mới đạt kếtquả tốt
Tôi luôn lựa chọn các động tác từ đơn giản dễ tập đến các động tác phứctạp yêu cầu đến sự khéo léo, dẻo dai, đảm bảo là vừa sức tập của trẻ
Tôi đưa âm nhạc vào trong quá trình trẻ tập, tạo sự hứng thú, làm tươi máttâm hồn trẻ, tôi cũng lựa chọn âm nhạc phải phù hợp, nhịp điệu bài hát ăn khớpvới các động tác, mỗi chủ đề tôi lại thay đổi bài hát cho phù hợp, tạo sự mới mẻđối với trẻ
Tôi còn chuẩn bị đồ dùng, dụng cụ cho trẻ (hoa, cờ, nơ, gậy thể dục,vòng…) Đồ dùng, dụng cụ tập cho trẻ phải đẹp, bắt mắt, dễ cầm
Trang 7Quan sát thời tiết tôi cũng cho trẻ mặc trang phục phải thoải mái, thuận tiện
Trong mỗi chủ đề tôi luôn thay đổi một số động tác trong bài thể dục sáng
để tạo cảm giác mới mẻ, hứng thú và thay đổi các dạng hoạt động của cơ bắp
Bài thể dục sáng gồm có 3 phần như sau: Khởi động, trọng động và hồi tĩnh
* Khởi động
Để bắt đầu cho bài thể dục sáng giáo viên phải cho trẻ khởi động bằngcách cho trẻ đi thành vòng tròn kết hợp các kiểu đi: đi bình thường, đi bằng gótchân, đi bằng mũi bàn chân, đi nghiêng bàn chân, chạy với tốc độ khác nhau.Sau đó dàn hàng về các tổ, nếu tập kết hợp với các dụng cụ thì giáo viên nên sắpxếp để các dụng cụ ở nơi thuận tiện, dễ lấy để trẻ không bị gián đoạn, tranh dànhnhau trong khi tập
* Trọng động
Ở phần trọng động này người giáo viên nhất thiết phải cho trẻ tập thứ tựcác động tác có tác động đến các bộ phận trên cơ thể như sau:
Hô hấp: Gà gáy sáng, thổi bóng bay, máy bay kêu… tập 4-6 lần
Tay: Đưa 2 tay sang ngang rồi đưa ra phía trước tập 4 lần – 4 nhịp
Bụng: Đưa 2 tay lên cao, cúi gập người về phía trước, 2 tay chạm mũi bànchân và trở về Tập 4 lần 4 nhịp
Chân: 2 tay chống hông, đưa chân ra trước khuỵu gối và trở về tập 4 lần 4nhịp
Trang 8Tiết học thể dục là việc thực hiện có hệ thống các mối quan hệ qua lạigiữa nhiệm vụ giáo dục và giáo dưỡng đối với sức khỏe Khi hoàn thành nhữngquan hệ đó sẽ đảm bảo cho việc phát triển thể lực, củng cố sức khỏe của trẻ,
Trang 9đồng thời hình thành ở trẻ những kỹ năng, kỹ xảo vận động chính xác và giáodục trẻ những tình cảm tốt đẹp với thể dục nói riêng và phát triển nhân cách nóichung.
Nội dung của tiết học thể dục gồm có các phần như sau: Tập hợp đội hình(gây hứng thú), bài tập phát triển chung, bài tập vận động cơ bản, trò chơi vậnđộng
*Khởi động: (Tập hợp đội hình - Gây hứng thú)
Cô có thể cho trẻ đọc đồng dao, hát các bài hát theo chủ đề rồi cho trẻ đivòng tròn, cô đi ngược chiều với trẻ kết hợp các động tác khởi động như: xoay
cổ tay, kiễng chân, xoay cổ, bả vai, hông… rồi cho trẻ chơi trò chơi nhẹ nhàng:
“Tiếng kêu của con vật gì?”… (Phù hợp với chủ đề) tạo cho trẻ cảm giác phấnkhởi, thích thú trước khi chuyển sang bài tập phát triển chung, phần khởi độngnày có thể diễn ra trong khoảng thời gian từ 2-3 phút
Trọng động
* Bài tập phát triển chung
Ở bài tập phát triển chung này trẻ có thể tập tay không hoặc có dụng cụ, Nội dung của bài tập phát triển chung có thể được thực hiện như sau:
Động tác tay: Đưa 2 sang ngang rồi lên cao tập 4 lần 4 nhịp
Động tác lườn: Giang 2 tay sang ngang, 1 tay chống hông tay kia nghiêngsang 1 bên tập 4 lần 4 nhịp
Động tác chân: Co 1 chân ra sau rồi đá về phía trước tập 4 lần 4 nhịp
Trang 10(H2: Hình ảnh học sinh tham gia tập bài tập phát triển chung)
* Bài tập vận động cơ bản
Đây là phần trọng tâm của tiết học, nó có tác dụng đến sự phát triển cơ thểcủa trẻ nhiều nhất vì nhiệm vụ của nó là thực hiện mục đích chủ yếu của tiếthọc
Bài tập vận động cơ bản được giáo viên lựa chọn cho phù hợp với thờikhóa biểu từng chủ đề của năm học.Vào đầu năm học thì có thể cho trẻ tậpnhững vận động đơn giản dần dần khi trẻ đã thành thạo các vận động đó thì giáoviên nên tăng độ khó của bài tập lên hoặc có thể đưa 1 vận động cũ vào bài tậpvận động cơ bản để ôn luyện.Vận động mới sẽ thực hiện trước, vận động cũ thựchiện sau
Với bài tập: “Bò theo đường zíc zắc” này giáo viên sẽ phải làm mẫu 2-3lần
Trang 11Lần 1: Làm mẫu không giải thích.
Lần 2: Làm mẫu có phân tích động tác
Nếu trẻ chưa rõ cô có thể tập lại một lần nữa, có phân tích
Cô cho trẻ tập dưới sự hướng dẫn của cô, cô bao quát sửa sai cho trẻ (nếucó) Sau đó cho các tổ thi đua với nhau
(H3: Hình ảnh học sinh tham gia tập vận động cơ bản)
* Trò chơi vận động
Trò chơi vận động là hoạt động cơ bản của trẻ mầm non Nó được sử dụngtrong các tiết học thể dục, đón trẻ buổi sáng, giữa 2 tiết học, đi dạo, giờ chơi,hoạt động buổi chiều, trả trẻ Mỗi hoạt động lại tổ chức các trò chơi khác nhau
Trang 12sao cho phù hợp với thể lực của trẻ và làm cho trẻ hứng thú mỗi khi được vậnđộng.
Để lựa chọn các trò chơi vận động từng ngày, từng chủ đề cho trẻ mẫugiáo nhỡ 4-5 tuổi hợp lý thì tôi đã phải căn cứ vào rất nhiều các yếu tố như: Điềukiện của trường, lớp, địa phương; thời gian trong ngày; thời tiết, địa điểm chơi;đặc biệt là phải hiểu tính nết, khả năng, tình hình sức khỏe và sự hứng thú củatrẻ
Khâu chuẩn bị sân chơi, dụng cụ để trẻ chơi trò chơi cũng là một công việckhông kém phần quan trọng Chuẩn bị tốt cơ sở vật chất và sân bãi cho buổichơi bao nhiêu thì kết quả tổ chức trò chơi càng hiệu quả bấy nhiêu Sân chơicủa trẻ phải rộng rãi, thoáng mát, không khí trong lành và tuyệt đối là phải đảmbảo an toàn cho trẻ Đồ dùng, dụng cụ đẹp, dễ chơi
Tổ chức trò chơi vận động:
* Giới thiệu tên trò chơi, cách chơi và luật chơi
Ở phần này yêu cầu người giáo viên phải giới thiệu tên trò chơi, giải thíchcách chơi và luật chơi rõ ràng, ngắn gọn, dễ hiểu Dẫn dắt trẻ vào trò chơi mộtcách thích thú, tạo tình huống bất ngờ, tâm trạng tươi vui, thoải mái
* Tổ chức cho trẻ chơi
Trang 13(H4: Hình ảnh học sinh tham gia chơi trò chơi vận động)
Tùy vào từng đặc điểm của mỗi tiết học, mỗi trò chơi Có trò chơi thì chơitheo nhóm, có trò thì cá nhân trẻ chơi nhưng trong quá trình tổ chức cho trẻ chơithì đòi hỏi người giáo viên phải có óc quan sát, bao quát giúp trẻ thực hiện tròchơi cho tốt Xem trẻ đã chơi đúng luật chưa? Chơi có đúng yêu cầu của cô đề rakhông? Trẻ có hứng thú không? Vì nếu trẻ thực hiện tốt và hứng thú với trò chơi
đó tức là giáo viên đã thành công trong khâu tổ chức trò chơi, còn nếu trẻ làmchưa tốt, không biết cách chơi thì giáo viên nên nghiên cứu lại xem mình đã lựachọn trò chơi đã phù hợp với tuổi chưa? Cách tổ chức chơi đã gây được hứngthú đối với trẻ chưa? Nói tóm lại, khi trẻ thực hiện trò chơi vận động là đã thểhiện rằng người giáo viên có thành công trong khâu tổ chức trò chơi vận độngcho trẻ hay không
Trang 14* Nhận xét.
Sau mỗi lần chơi giáo viên nhận xét, đánh giá kết quả chơi của trẻ Tuyên dươngnhững tổ, nhóm, cá nhân chơi tốt còn những trẻ chơi chưa tốt thì cô nên độngviên, khuyến khích tránh tạo cho trẻ cảm giác tự ti khi thua cuộc cũng như tựkiêu khi thắng cuộc
Hồi tĩnh
Cuối buổi giáo dục thể chất có thể cho trẻ đi nhẹ nhàng xung quanh sân tậphoặc hát, đọc đồng dao kết thúc tiết học
c Tổ chức hoạt động dạo chơi ngoài trời.
(H5: Hình ảnh học sinh tham gia dạo chơi ngoài trời)
Tổ chức hoạt động dạo chơi ngoài trời là giáo viên đã giúp trẻ được nghỉngơi tích cực, củng cố kỹ năng vận động, phát triển các tố chất vận động trongnhững điều kiện tự nhiên Hơn nữa còn giáo dục ở trẻ tính tập thể, lòng dũngcảm, chấp hành tổ chức, kỷ luật…Dạo chơi được tiến hành sau các tiết học buổi
Trang 15sáng, với lứa tuổi mẫu giáo nhỡ 4 – 5 tuổi có thể tổ chức cho trẻ dạo chơi trongtrường và ngoài trường.
Tổ chức hoạt động dạo chơi ngoài trời có thể diễn ra ở trong trường vàngoài trường
Hoạt động dạo chơi trong trường là hoạt động chỉ được diễn ra xungquanh trong phạm vi nhà trường giúp trẻ được quan sát, tìm hiểu các đồ dùng,
đồ đồ chơi, công việc của các cô bác, … tùy vào chủ đề mà giáo viên lên kếhoạch dạy trẻ cho phù hợp Ví dụ: một buổi dạo chơi trong trường có thể tổ chứcnhư sau: Cho trẻ quan sát vườn rau, vườn hoa của trường, sau đó cho trẻ chơi tròchơi vận động: “Gieo hạt nảy mầm” và cuối cùng là cho trẻ chơi tự do theo ýthích
Hoạt động dạo chơi ngoài trường cũng giống như hoạt động trong trườngchỉ khác ở chỗ giáo viên có thể tổ chức cho trẻ đi dạo bên ngoài phạm vi nhàtrường nhằm mục đích thay đổi điều kiện môi trường tự nhiên mà trẻ tiếp xúc,giáo dục trẻ định hướng địa lí, tính dũng cảm, hoàn thiện kỹ năng vận độngtrong các điều kiện khác nhau
Dạo chơi ngoài trường đòi hỏi người giáo viên phải chuẩn bị chu đáo,giáo viên phải lập kế hoạch về dạo chơi.Phải chuẩn bị như địa điểm đi dạo, trangphục gọn gàng, thoải mái, đồ dùng, đồ chơi mang theo và phải phụ thuộc thờitiết.Thời tiết tốt nhất để đi dạo là vào mùa hè, còn về mùa đông tuy lạnh nhưngcũng nên cho trẻ đi dạo thường xuyên để giảm bớt số trẻ mắc bệnh truyền nhiễm