Đề tài : “ Một số bài tập nhằm phát triển thể lực giúp cho học sinh học tốt môn cầu lông ” ra đời đã được sự quan tâm của Đảng bộ, Ban giám hiệu nhà trường, sự ủng hộ từ đồng nghiệp và học sinh. Rồi đây thực nghiệm của đề tài sẽ góp phần tích cực vào sự nghiệp giáo dục đào tạo trong giai đoạn hiện nay
Trang 1
ĐỀ TÀI : MỘT SỐ BÀI TẬP NHẰM PHÁT TRIỂN THỂ LỰC GIÚP CHO HỌC SINH
HỌC TỐT MÔN CẦU LÔNG
A ĐẶT VẤN ĐỀ
I Lý do chọn đề tài.
Thế kỷ 21 là thế kỷ của nền kinh tế tri thức, nền khoa học công nghệ đòi
hỏi phải có con người mới phát triển toàn diện Chính vì vậy mà mục tiêu của Đảng và nhà nước ta trong việc chăm lo tạo ra những con người mới phát triển toàn diện với mục tiêu “ Nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân lực và đào tạo nhân tài, xây dựng đội ngũ tri thức thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.” Từ mục tiêu đó nền giáo dục đào tạo nước nhà được đặt lên tầm cao mới, được Đảng và nhà nước coi là quốc sách hàng đầu, là chìa khóa để đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu tiến kịp với các nước trong khu vực và hội nhập với thế giới Chính vì lẽ đó mà sự nghiệp giáo dục đào tạo không ngừng được cải cách và nâng cao đòi hỏi con người phải có sức khỏe để học tập, lao động đạt kết quả tốt Để có nền “ Kinh tế tri thức ” nền “ Khoa học công nghệ ” phải cần những con người khỏe mạnh cường tráng Chính vì vậy mà nhiệm vụ hiện nay của các nhà trường, các cấp học, ngành học phải đổi mới và nâng cao được chất lượng dạy và học Thể dục cũng như các môn học khác, để có học
sinh khỏe mạnh vì " Sức khoẻ là nền tảng tạo nên tri thức" nó là vốn quý nhất của con người, ngạn ngữ Nga có câu "Có sức khoẻ thì sẽ có 100 điều ước, không có sức khoẻ thì chỉ có một điều ước duy nhất đó là có sức khoẻ" Vì thế
mà nền giáo dục nước ta đã đưa 4 mặt giáo dục vào trong các nhà trường đó là
“ Đức, trí, thể, mỹ ” môn học Thể dục được đưa vào ở tất cả các cấp học, với
mục đích nâng cao sức khoẻ cho mọi người, đào tạo thế hệ trẻ có một thể lực
dồi dào đáp ứng với công cuộc" Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước"
Việc giáo dục thể chất, chăm lo đời sống tinh thần nâng cao sức khoẻ cho thế hệ trẻ đã được Đảng và nhà nước ta đặc biệt chú trọng quan tâm Ngay sau khi thành lập nước Bác Hồ của chúng ta đã ra sắc lệnh thành lập một nha thanh
niên và thể dục Người dạy " Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khoẻ mới thành công "
Công cuộc xây dựng đất nước trong tình hình mới, trong nghị quyết IV
ban chấp hành TW Đảng khoá VII đã nêu " con người phát triển trí tuệ ,
Trang 2
cường tráng về thể chất , phong phú về tinh thần , trong sáng về đạo đức là động lực của sự nghiệp xây dựng xã hội mới , đồng thời là mục tiêu của xã hội chủ nghĩa." Cùng với chỉ thị 36 CT/TW của ban bí thư TW Đảng khoá VIII
"về công tác Thể dục thể thao trong tình hình mới" ghi rõ :"Phải phấn đấu đạt được các mục tiêu về Giáo dục thể chất trong trường học, đồng thời phải kiện toàn hệ thống đào tạo cán bộ giáo viên, huấn luyên viên, vận động viên trẻ "
điều đó cũng nói lên yêu cầu của người giáo viên giảng dạy môn thể dục trong trường học hôm nay phải luôn tìm tòi học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của mình , cũng như tìm ra các phương pháp mới để giảng dạy cho học sinh đạt hiệu quả cao nhất, đáp ứng được với sự phát triển của xã hội
Ngành giáo dục và đào tạo đã nhận thấy được tầm quan trọng của các môn thể thao Đặc biệt là đáp ứng với phong trào tập luyện và thi đấu môn Cầu lông rộng khắp trên toàn quốc,vì vậy môn Cầu Lông đã được đem vào chương trình học bắt buộc cho học sinh THPT so với thời gian trước chỉ là nội dung tự chọn
Xét về thực tế môn Cầu lông ở Việt Nam, mặc dù phong trào rộng khắp
từ nông thôn cho đến thành thị, từ miền ngược cho đến miền xuôi nói chung và
ở trường THPT Tầm Vu chúng ta nói riêng Nhưng cũng chỉ dừng lại ở phong trào, còn thành tích cao thì đang còn bị hạn chế, chưa đạt được thứ hạng cao Quan sát các trận đấu cầu lông trong tỉnh, các giải Hội khoẻ phù đổng cấp tỉnh
và toàn quốc, các nhà chuyên môn qua nhận xét của các HLV tất cả đều nhận thấy rằng : “ Các vận động viên , học sinh , sinh viên của chúng ta thi đấu chưa đạt hiệu quả cao là do thể lực chuyên môn còn yếu, chưa đáp ứng được với yêu cầu ở các trận đấu kéo dài căng thẳng ”
Chính vì vậy mà trong dạy học cho học sinh ở trường phổ thông việc đưa các bài tập bổ trợ thể lực là rất cần thiết và quan trọng trong việc nâng cao thể lực chuyên môn cho từng môn học từ đó các em mới có thể thực hiện đúng được các yêu cầu của kỹ thuật và chiến thuật mà chương trình bắt buộc, từ đó nâng cao trình độ của người tập luyện
Nếu giáo viên giảng dạy mà không áp dụng các bài tập bổ trợ thì hiệu quả sẽ không có Đặc biệt là môn Cầu Lông, vì thể lực của các em yếu nên không di chuyển được để thực hiện kỹ thuật khi học cũng như trong khi đấu tập
Là giáo viên giảng dạy ở trường phổ thông hằng năm môn cầu lông được tôi chọn và vận dụng các bài tập bổ trợ này để giảng dạy nhằm giúp các em nâng cao thể lực chuyên môn môn cầu lông một cách có hiệu quả
Trang 3
Chính vì vậy mà tôi đặt tên đề tài là “ Một số bài tập nhằm phát triển thể lực giúp cho học sinh học tốt môn cầu lông ” Khi thực nghiệm đề tài đã
giải quyết được sự yếu kém về thể lực của học sinh nói chung và thể lực chuyên môn môn cầu lông nói riêng
- Mục tiêu của tôi đó là đem đề tài nghiên cứu được trao đổi với các đồng nghiệp nhằm mục đích nâng cao nghiệp vụ công tác của bản thân góp phần vào việc nâng cao thể lực và năng lực làm việc của học sinh sau khi tốt nghiệp THPT
Đề tài : “ Một số bài tập nhằm phát triển thể lực giúp cho học sinh học tốt môn cầu lông ” ra đời đã được sự quan tâm của Đảng bộ, Ban giám hiệu nhà
trường, sự ủng hộ từ đồng nghiệp và học sinh Rồi đây thực nghiệm của đề tài
sẽ góp phần tích cực vào sự nghiệp giáo dục đào tạo trong giai đoạn hiện nay
II) MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI :
1) Mục đích :
-Tìm hiểu, nghiên cứu phân phối chương trình, sách giáo khoa và thực tiễn dạy học môn cầu lông ở lớp 10 + 11 THPT (chương trình SGK)
- Tìm hiểu và vận dụng một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao thể lực chuyên môn môn cầu lông
- Tìm hiểu tình trạng thể lực của học sinh năm học 2015-2016
- Tìm hiểu phong trào cầu lông ở địa phương và trường THPT Tầm Vu
- Từ kết quả tìm hiểu được mà đưa ra những bài tập phù hợp khắc phục nhằm nâng cao thể lực cho học sinh
2) Nhiệm vụ :
-Tìm hiểu, nghiên cứu phân phối chương trình, sách giáo khoa và thực tiễn dạy học môn cầu lông ở lớp 10 + 11 THPT (chương trình SGK)
- Tìm hiểu và vận dụng một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao thể lực chuyên môn môn cầu lông, từ đó đánh giá mức độ thể lực của học sinh
- Tìm hiểu tình trạng thể lực của học sinh năm học 2015 - 2016 Trường THPT Tầm Vu
- Từ những căn cứ khoa học đã tìm hiểu được mà đưa ra những bài tập phù hợp khắc phục nhằm nâng cao thể lực cho học sinh và khẳng định kết quả
của đề tài : “ Một số bài tập nhằm phát triển thể lực giúp cho học sinh học tốt môn cầu lông ”.
Trang 4
III) THỜI GIAN THỰC HIỆN :
- Từ đầu năm học 2015 - 2016 đến hết học kỳ 1 năm học 2015 - 2016 vừa nghiên cứu phân phối chương trình của Bộ giáo dục Đào tạo, Sách giáo khoa mới lớp 10, 11 Vừa giảng dạy vừa thực nghiệm đề tài, áp dụng các bài tập nhằm phát triển thể lực cho học sinh và tiến hành viết đề tài
IV) ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU :
Là học sinh các lớp 10A3, 10A8, 11A1, 11A6
V) PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU :
- Phương pháp tổng hợp phân tích tài liệu
- Phương pháp quan sát và thực nghiệm sư phạm
- Phương pháp kiểm tra đánh giá các tố chất thể lực và kỹ thuật
- Phương pháp tính toán và xử lí số liệu
Địa điểm: Trường THPT Tầm Vu.
TRANG THIẾT BỊ:
Vợt cầu lông, quả cầu lông Hải Yến, cột lưới, sân cầu lông hỗn hợp, đồng hồ bấm giây, dây nhảy, còi
B TIẾN HÀNH NGHIÊN CỨU VÀ THỰC NGHIỆM ĐỀ TÀI :
1 Thực trạng giảng dạy môn cầu lông hiện nay.
Trong chương trình giảng dạy môn Cầu Lông ở trường THPT từ lớp 10 đến
lớp 12 các em chỉ được học về kỹ thuật của môn cầu lông chứ các em không được trang bị thể lực Nếu người giáo viên không đưa các bài tập bổ trợ vào để giảng dạy mà chỉ thực hiện các bài tập trong yêu cầu của PPCT và các bài tập hướng dẫn trong SGK thì :
-Một là : Học sinh chỉ nắm được kỹ thuật cơ bản chứ khi áp dụng kỹ thuật đó
vào thi đấu thì không thực hiện được vì thiếu thể lực di chuyển chậm, lực cổ tay không đủ để thực hiện đường cầu đúng yêu cầu
- Hai là : Yêu cầu của chương trình mới sách giáo khoa hiện nay là phát triển
thể lực cho các em là chính
- Ba là : Nếu không thường xuyên củng cố thể lực chuyên môn cho các em,
thì nội dung học được lặp lại nhiều lần dẫn đến người học sớm mệt mỏi, nhàm chán, thiếu hứng thú tập luyện
Trang 5
Với phong trào Cầu Lông rộng khắp như hiện nay, thì việc tiếp thu một vài
kỹ thuật động tác đánh cầu hay kỹ thuật di chuyển đối với các em học sinh bậc THPT là không khó Để các em phát triển thêm về thể lực, cũng như có điều kiện để phát triển kỹ thuật động tác đánh cầu, kỹ thuật di chuyển, từ kỹ năng đến kỹ xảo thì yêu cầu người giáo viên phải nghiên cứu, tìm tòi, đầu tư vào giờ dạy một cách công phu và đưa các bài tập mới cho các em tập luyện, tránh việc tập đi, tập lại một vài động tác gây nhàm chán, gây mất hứng thú về học môn cầu lông của các em Khi đó giờ dạy của giáo viên mới có chất lượng, học sinh
tự giác tích cực hơn trong học tập Từ đó chúng ta thực hiện được mục đích là giáo dục sức khoẻ cho học sinh, phát triển thể lực chuyên môn tạo nền tảng cho môn cầu lông được phát triển và có thành tích cao hơn
2 Chọn đối tượng.
Đối tượng tôi chọn có 4 lớp trong đó 2 lớp 10, 2 lớp 11 năm học 2015-2016
tỷ lệ nam nữ giữa các lớp tương đương với nhau Thể lực giữa các lớp là ngẫu nhiên gần như ngang nhau Được chia làm 2 nhóm; 1 nhóm thực nghiệm, nhóm còn lại làm đối chứng
Nhóm thứ nhất (làm đối chứng): Tập luyện bình thường theo hướng dẫn của
Sách giáo viên bao gồm các lớp:
10A3 có 38 học sinh
10A8 có 42 học sinh
Tổng số học sinh của nhóm thứ nhất là 80 học sinh
Nhóm thứ hai (thực nghiệm đề tài): Tập luyện theo phương pháp thực
nghiệm áp dụng các bài tập bổ trợ phát triển thể lực chuyên môn môn cầu lông vào giảng dạy gồm các lớp
11A1 có 30 học sinh
11A6 có 34 học sinh
Tổng số học sinh nhóm thứ hai là : 64 em
3 Biện pháp thực hiện :
Các bài tập bổ trợ vào giờ học cầu lông để phát triển thể lực chuyên môn môn cầu lông
Trang 6
Để góp phần nâng cao hiệu quả của tiết học cầu lông tôi đã nghiên cứu và vận dụng đem vào giảng dạy các bài tập bổ trợ phát triển thể lực với thời gian từ
5 – 6 phút/tiết
3.1 Nhóm các bài tập phát triển sức mạnh.
Đặc điểm thi đấu cầu lông và tập luyện cầu lông là người chơi cầu lông luôn phải di chuyển liên tục với tốc độ cao trong phạm vi diện tích sân của mình bằng bước chạy, bật nhảy, cùng với đó là việc kết hợp các động tác đánh cầu hợp lý, nhanh, mạnh để thực hiện được ý đồ chiến thuật,…Vì vậy sức mạnh trong cầu lông được thể hiện ở các động tác xuất phát, các động tác bật nhảy, khả năng di chuyển nhanh, và các động tác đánh cầu,…Từ đó cho ta thấy sức mạnh trong môn cầu lông là sức mạnh tốc độ
Năng lực làm việc biểu hiện lớn nhất trong một thời gian ngắn nhất mang tính bột phát cho nên trong giảng dạy sức mạnh tốc độ phải sử dụng các phương pháp đúng để phát triển năng lực làm việc với tốc độ cao vì vậy phải sử dụng các phương pháp đúng để phát triển năng lực làm việc với tốc độ cao của các nhóm cơ tham gia vào hoạt động mà không tập luyện sức mạnh cầu lông một cách tuỳ tiện
Từ cơ sở lý luận cũng như quan điểm vận động tập luyện và thi đấu cầu lông Các bài tập để phát triển sức mạnh tốc độ chuyên môn cầu lông được tôi đưa vào cho học sinh tập luyện các bài tập sau
Bài tập 1: Ném cầu xa.
- Mục đích: Phát triển sức mạnh của cánh tay và phối hợp động tác vươn
hông đánh tay trong khi đánh cầu
- Chuẩn bị: Mỗi em một quả cầu lông Hải Yến đứng đối diện nhau cách nhau
5m
- Cách tập luyện: Đứng thành 4 hàng ngang + 2 hàng quay mặt vào nhau
cách nhau 5m, giản cách 1 dang tay Giáo viên ra lệnh bằng còi 2 hàng có cầu thực hiện ném cầu ra xa phía hàng đối diện
- Thực hiện: Đứng chân trước chân sau (không được lấy đà, không được
nhảy lên) đưa cầu ra sau vươn hông và ném Hàng đối diện nhặt cầu và ném lại tương tự
Đội hình tập luyện:
x x x x x x x
5m
Trang 7
x x x x x x x
x GV
x x x x x x x
5m
x x x x x x x
Bài tập 2 : Xoay cổ tay.
- Mục đích : Phát triển sức mạnh của cổ tay và độ dẻo của cổ tay trong khi
thực hiện kỹ thuật đánh cầu
- Chuẩn bị : Vợt cầu lông mỗi HS một cây.
- Cách tập luyện : Tập đồng loạt theo đội hình 4 hàng ngang giản cách 1
dang tay
Động tác 1: Đưa tay cầm vợt về trước xoay cổ tay qua trái rồi qua phải liên tục trong thời gian 1phút
Động tác 2 : Đưa tay cầm vợt lên đầu xoay mạnh cổ tay hết biên độ theo vòng tròn thời gian 30s rồi đổi chiều tiếp tục 30s
Đội hình tập luyện
x x x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x x
x.GV
Bài tập 3: Bật cóc 4 bước.
- Mục đích: Phát triển sức mạnh tốc độ của cơ chân.
- Cách tập: Hai tay chống hông ngồi nhổm trên gót chân, kiểng gót khi có hiệu
lệnh của giáo viên người tập bật liên tục 4 bước về phía trước với độ dài tối đa
- Đội hình tập luyện: Tập đồng loạt ở đội hình khởi động Hàng trước bật 4
bước, tiếp đến hàng sau cho đến hết và quay lại
Đội hình
Trang 8
X GV
3 2 Các bài tập phát triển sức nhanh.
Trong tập luyện và thi đấu cầu lông, yếu tố sức nhanh là một tố chất cơ bản
Nó thể hiện ở những đường cầu với tốc độ nhanh biến hoá điểm rơi Đòi hỏi khi vận động phải có phản ứng nhanh Cầu lông là một môn thể thao không có chu
kỳ nên quá trình phản ứng của nó là phụ thuộc vào sức nhanh động tác Quan trọng nhất đó là sức nhanh di chuyển để thực hiện kỹ thuật động tác Vì vậy các bài tập được đưa vào để phát triển sức nhanh cho học sinh được tôi chọn đưa vào đó là:
Bài tập 1: Nhảy dây.
- Mục đích: Phát triển sức nhanh của cổ chân và sự phối hợp vận động của tay
và chân Tạo điều kiện thuận lợi cho các bước di chuyển để thực hiện kỹ thuật đánh cầu
- Chuẩn bị: 12 đến 15 dây nhảy đơn (Giáo viên mua hoặc học sinh tự mang
vào)
- Cách tập:
+ Đo dây: 2 tay cầm dây sao cho khi gấp đôi dây để ở vùng “ chấn thuỷ” (giữa xương ức và bụng) thì dây vừa chạm vào đầu bàn chân
+ Thực hiện: Khi có hiệu lệnh của giáo viên, từng hàng ngang tập đồng loạt, chú ý khi nhảy dây đầu gối không được co chỉ dùng sức cổ chân và nhảy liên tục không có bước đệm
- Thời gian: Mỗi hàng 1 phút từng hàng ngang luân phiên nhau để tập luyện.
Đội hình tập luyện:
x x x x x x x x
Trang 9
X.GV
Bài tập 2: Di chuyển ngang nhặt cầu 5, 18 m.
- Mục đích: Phát triển sức nhanh di chuyển ngang.
- Chuẩn bị:
+ Quả cầu lông: 10 đến 15 quả/ em ( có thể dùng cả quả cầu hỏng)
+ Sân cầu lông đơn
- Cách tập: Thực hiện từng hàng đứng dọc giữa sân cầu lông đơn Có hiệu
lệnh còi tất cả di chuyển sang phải nhặt từng quả cầu ở đường dọc bên phải di chuyển sang trái bỏ vào giỏ ngoài đường dọc bên trái
- Thời gian: lần lượt từng hàng thực hiện.
- Đội hình tập luyện:
x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x
Giỏ đựng cầu
Đừơng di chuyển
GV X x x x x x x x x x x x x x x x Người tập
* * * * * * * * * * * * * * * Quả cầu
Trang 10
Bài tập 3: Di chuyển lên xuống 6,7 m. - Mục đích: Nhằm phát triển sức nhanh di chuyển tiến và lùi cho người tập - Chuẩn bị: Sân cầu lông, lưới cầu lông - Cách tập: Tập từng hàng:1/2 hàng ngang đứng ngang ở cuối sân phải. 1/2 hàng ngang còn lại đứng ngang ở cuối sân trái Nghe lệnh còi của giáo viên: Người tập lập tức chạy lên chạm tay vào lưới và chạy lùi về phía cuối sân Mỗi người chạy lên xuống 10 lần thì dừng tập Đội hình tập luyện: x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x
x x
x x
Người tập x x
x x
x x
lưới X.GV
3.3 Nhóm các bài tập phát triển sức bền.
Trong môn cầu lông sức bền có những đặc trưng riêng Hoạt động tập luyện và thi đấu cầu lông đòi hỏi người tập phải thường xuyên di chuyển nhanh, phán đoán nhanh và họ phải thường xuyên bật nhảy đập cầu Ngoài ra hoạt động thi đấu cầu lông được đánh theo hiệp không bị khống chế về thời gian Do đó thời gian cho mỗi trận là không cố định Vì vậy, sức bền trong cầu lông được thể hiện ở sức bền mạnh và sức bền nhanh Để phát triển 2 loại sức bền này chúng
ta cần tập cho học sinh tập những bài tập sau:
Bài tập 1: Bật cóc tiến, bật cóc lùi.
- Mục đích: Phát triển sức bền mạnh của cơ chân nhằm tăng khả năng sức bền
bật nhảy đập cầu
- Cách thực hiện: Tập đồng loạt ở đội hình 4 hàng ngang giản cách 1 sải tay