Tác động của tỷ giá, bất động sản, giá vàng lên thị trường chứng khoán việt nam thời gian qua

Tác động của tỷ giá, bất động sản, giá vàng lên thị trường chứng khoán việt nam thời gian qua

TÁC Đ NG C A T GIÁ, B T Đ NG S N, GIÁ VÀNG LÊN TH TR Ộ Ủ Ỷ Ấ Ộ Ả Ị ƯỜ NG

CH NG KHOÁN VI T NAM TH I GIAN QUA Ứ Ệ Ờ

Đinh Th Thanh Long(*) ị Nguy n Th Thu Trang(**) ễ ị

K t khi thành l p cho đ n nay, th trể ừ ậ ế ị ường ch ng khoán Vi tứ ệ Nam (TTCKVN) đã có nh ng di n bi n tữ ễ ế ương đ i ph c t p Có th nói,ố ứ ạ ể

có nh ng giai đo n, TTCK ch a th c s ho t đ ng theo quy lu t cung -ữ ạ ư ự ự ạ ộ ậ

c u c a th trầ ủ ị ường mà nh hả ưởng c a y u t tâm lý, y u t b y đàn vàủ ế ố ế ố ầ theo dõi đ ng thái c a nhà đ u t nộ ủ ầ ư ước ngoài th ng lĩnh ch y u, quy tố ủ ế ế

đ nh t i hành vi c a TTCK Thông qua các ki m đ nh lý thuy t và th cị ớ ủ ể ị ế ự

t cho th y, n u nh TTCK đế ấ ế ư ược xem nh là “hàn th bi u” c a n nư ử ể ủ ề kinh t thì giao d ch c a nhà đ u t nế ị ủ ầ ư ước ngoài đôi lúc l i đạ ược xem là

“hàn th bi u” c a TTCK Song trong bài vi t này, chúng tôi không ki mử ể ủ ế ể

ch ng y u t tác đ ng c a nhà đ u t nứ ế ố ộ ủ ầ ư ước ngoài lên TTCKVN, mà chúng ta xem xét tác đ ng c a các y u t giá vàng, giá b t đ ng s n, tộ ủ ế ố ấ ộ ả ỷ giá - là nh ng ữ bi n tác đ ng gián ti p ế ộ ế lên giá c phi u, qua đó tác đ ngổ ế ộ

t i s bi n đ ng c a ch s VN-Index V m t nguyên lý, lu ng v nớ ự ế ộ ủ ỉ ố ề ặ ồ ố

đ u t s d ch chuy n t kênh đ u t có t su t sinh l i th p sang kênhầ ư ẽ ị ể ừ ầ ư ỷ ấ ờ ấ

đ u t có t su t sinh l i cao h n Đi u này s góp ph n gi i thích ph nầ ư ỷ ấ ờ ơ ề ẽ ầ ả ầ nào khi các bi n s giá vàng, giá b t đ ng s n và t giá bi n đ ng b tế ố ấ ộ ả ỷ ế ộ ấ

thường nh trong th i gian qua, thì TTCK s ph n ng nh th nào?ư ờ ẽ ả ứ ư ế

I DI N BI N GIÁ CH NG KHOÁN TRÊN TTCKVN Ễ Ế Ứ

Ch s giá ch ng khoán là thỉ ố ứ ước đo ph n ánh s bi n đ ng giáả ự ế ộ

ch ng khoán nói chung trên TTCK M c đích chính c a vi c xây d ngứ ụ ủ ệ ự nên các ch s giá là nh m d đoán các xu th th trỉ ố ằ ự ế ị ường, làm c s choơ ở các quy t đ nh mua ho c bán ch ng khoán t i t ng th i đi m nh t đ nh.ế ị ặ ứ ạ ừ ờ ể ấ ị

1 Ph ươ ng pháp tính ch s VN-Index ỉ ố

Ch s giá TTCKVN, VN-Index là ch s ph n ánh m c giá trênỉ ố ỉ ố ả ứ TTCK trong m t ngày c th so sánh v i m c giá t i th i đi m g c.ộ ụ ể ớ ứ ạ ờ ể ố

VN-Index là ch s giá t ng h p đỉ ố ổ ợ ược tính theo phương pháp bình quân gia quy n t ng giá tr th trề ổ ị ị ường c a t t c các c phi u đủ ấ ả ổ ế ược niêm

y t trên Trung tâm Giao d ch Ch ng khoán Thành ph H Chí Minhế ị ứ ố ồ

(Ph ươ ng pháp Passcher trong đó quy n s là kh i l ề ố ố ượ ng giao d ch th i ị ờ

kỳ hi n t i) ệ ạ

VN-Index có ngày g c là 28 tháng 07 năm 2000 v i giá tr 100ố ớ ị

đi m.ể

T ng giá tr th tr ổ ị ị ườ ng hi n t i ệ ạ

VN – INDEX = - x 100

T ng giá tr th tr ổ ị ị ườ ng g c ố

2 Mô t chu i ch s VN-Index ả ỗ ỉ ố

Ch s VN-Index đã ch ng minh s tăng trỉ ố ứ ự ưởng nhanh chóng c aủ

th trị ường N u trong phiên giao d ch đ u tiên ngày 28/7/2000, VN-Indexế ị ầ

m c 100 đi m thì vào ngày 28/2/2007, là 1136 đi m, tăng 11 l n so v i

ngày g c TTCKVN cho t i cu i năm 2007 đã tr i qua nhi u giai đo nố ớ ố ả ề ạ thăng tr m:ầ

Giai đo n đ u ạ ầ t khi ra đ i cho đ n h t năm 2000, ch s ch ngừ ờ ế ế ỉ ố ứ khoán VN-Index đã tăng “phi mã” t 100 đi m lên 571 đi m - g p trênừ ể ể ấ 5,7 l n trong vòng 6 tháng.ầ

Giai đo n th hai ạ ứ b t đ u t năm 2001 đ n gi a năm 2004, ch sắ ầ ừ ế ữ ỉ ố VN-Index g n nh “r i t do” t 571 đi m xu ng còn trên 130 đi m.ầ ư ơ ự ừ ể ố ể

Giai đo n th ba ạ ứ , t n a cu i năm 2004, ch s VN-Index “bòừ ử ố ỉ ố

d n” lên trên 200 đi m và đ n h t năm 2005, đã vầ ể ế ế ượt qua m c 300ố

đi m.ể

Giai đo n th t ạ ứ ư, t năm 2006 là giai đo n s t nóng, khi phiênừ ạ ố giao d ch đ u năm m i có 304 đi m, thì đ n ngày 25/4 đã v t lên đ nhị ầ ớ ể ế ọ ỉ

đi m 632,69 đi m, trong đó giá c phi u c a b n công ty niêm y t hàngể ể ổ ế ủ ố ế

đ u đã vầ ượt m c 100 nghìn đ ng/c phi u, t c g p trên 10 l n m nhứ ồ ổ ế ứ ấ ầ ệ giá

Giai đo n th năm ạ ứ b t đ u t cu i tháng 5/2006, ch s VN-Indexắ ầ ừ ố ỉ ố

l i “lao xu ng” còn kho ng 500 đi m Giá tr giao d ch ch ng khoánạ ố ả ể ị ị ứ trung bình m t phiên t i Trung tâm Giao d ch Ch ng khoán TP HCMộ ạ ị ứ (nay là S Giao d ch Ch ng khoán TP HCM), n u tháng 3 m i đ t 92,4ở ị ứ ế ớ ạ

t đ ng, thì tháng 4 đ t 156 t đ ng, nh ng tháng 5, l i gi m xu ng cònỷ ồ ạ ỷ ồ ư ạ ả ố

104 t đ ng, tháng 6 ch còn 60 t - trong đó tu n cu i tháng 6 còn 53,7ỷ ồ ỉ ỷ ầ ố

t đ ng, th m chí m t s phiên ch còn 30 - 40 t đ ng ỷ ồ ậ ộ ố ỉ ỷ ồ

Giai đo n th sáu ạ ứ , TTCK 6 tháng đ u năm 2007 phát tri n đi lên,ầ ể

VN-Index b t phá ngo n m c, v i đ th đi lên g n nh th ng đ ng, tứ ạ ụ ớ ồ ị ầ ư ẳ ứ ừ

đ u tháng 1 đ n gi a tháng 3 năm 2007, VN-Index tăng đ n trên 55% vàầ ế ữ ế

đã đ t m c k l c 1.174,22 đi m Sau đó là giai đo n đi u ch nhạ ở ứ ỷ ụ ể ạ ề ỉ

m nh t gi a tháng 3 đ n cu i tháng 4/2007, VN-Index t t d c đ n trênạ ừ ữ ế ố ụ ố ế

20%; và ph c h i t cu i tháng 4 đ n cu i tháng 6/2007 v i m c tăngụ ồ ừ ố ế ố ớ ứ

trưởng kho ng 15% Đ n cu i tháng 7/2007, VN-Index dao đ ng xungả ế ố ộ

quanh ngưỡng 1.000 đi m (đ n gi a tháng 5/2007 đã lên 1.060 đi m),ể ế ữ ể

tăng h n 10 l n so v i năm 2000.ơ ầ ớ

Giai đo n t cu i năm 2007 đ n nay ạ ừ ố ế , VN-Index s t gi m liên ti pụ ả ế

và đã có nh ng th i đi m xu ng dữ ờ ể ố ưới ngưỡng tâm lý là 400 đi m ể (Xem

Đ th 1 và Bi u đ 1) ồ ị ể ồ

Đ th 1: Di n bi n ch s VN-Index t ngày 03/01/2006 đ n ngày ồ ị ễ ế ỉ ố ừ ế

6/8/2008

VN-Index

0.00

200.00

400.00

600.00

800.00

1,000.00

1,200.00

1,400.00

VN-Index

Ngu n: y ban Ch ng khoán Nhà n ồ Ủ ứ ướ c

Bi u đ 1: Tình hình giao d ch th tr ể ồ ị ị ườ ng 12 tháng tr ướ c

(t tháng 9/2007 đ n tháng 8/2008) ừ ế

Ngu n: y ban Ch ng khoán Nhà n ồ Ủ ứ ướ c

II- TÁC Đ NG C A T GIÁ, B T Đ NG S N, GIÁ VÀNG LÊN Ộ Ủ Ỷ Ấ Ộ Ả TTCKVN

1 Nh ng v n đ lý thuy t ữ ấ ề ế

- Th tr ị ườ ng b t đ ng s n ấ ộ ả

Th trị ường b t đ ng s n ch a th c s là m t kênh giao d ch h pấ ộ ả ư ự ự ộ ị ấ

d n v i m i gi i đ u t b i l , b n ch t c a nó thu hút ch y u làẫ ớ ọ ớ ầ ư ở ẽ ả ấ ủ ủ ế

nh ng nhà đ u t v n l n và h u h t không xu t phát t nhu c u nhà ữ ầ ư ố ớ ầ ế ấ ừ ầ ở

T đó cho th y, nh ng ngừ ấ ữ ười đi mua không h n là đ mà là đ u t ,ẳ ể ở ầ ư khi đó vi c l a ch n phệ ự ọ ương án vay thêm ti n t phía ngân hàng là m cề ừ ụ tiêu ti n l i trệ ợ ước m t nên có th nóiắ ể , th trị ường nhà đ t ch u tác đ ngấ ị ộ khá nhi u b i v n vay ngân hàng ề ở ố Khi TTCK s t gi m, nhà đ u tụ ả ầ ư

ch ng khoán chuy n t ch ng khoán sang ti n m t r i đ u t vào thứ ể ừ ứ ề ặ ồ ầ ư ị

trường b t đ ng s nấ ộ ả Nguyên nhân là b t đ ng s n có nh ng th i đi mấ ộ ả ữ ờ ể tăng quá nóng, c đ ti n vào là có lãi, lứ ổ ề ướt sóng còn nhanh h n ch ngơ ứ khoán Có th nói đây là m t trong nh ng nguyên nhân quan tr ng nh tể ộ ữ ọ ấ khi n cho TTCK m t đi m ế ấ ể

- T giá ỷ

T giá h i đoái đo lỷ ố ường bi n đ ng ti n t c a hai qu c gia, côngế ộ ề ệ ủ ố tác đi u ti t và ki m soát t giá là m t v n đ h t s c khó khăn đ i v iề ế ể ỷ ộ ấ ề ế ứ ố ớ

kinh t T giá tăng hay gi m có nh hế ỷ ả ả ưởng đ n c h i d u t c a nhàế ơ ộ ầ ư ủ

đ u t nh sau:ầ ư ư

Tr ườ ng h p 1: ợ Đ ng USD tăng giá Gi đ nh này đ ng nghĩa v iồ ả ị ồ ớ

vi c đ ng Vi t Nam (VND) m t giá Khi đó, 1 USD s đ i đệ ồ ệ ấ ẽ ổ ược nhi uề VND h n và nh v y, s có đơ ư ậ ẽ ược m t kho n l i t vi c gia tăng trongộ ả ờ ừ ệ

t giá này n u nh đ i t đ ng USD sang VND, đ n đây, nhà đ u t đãỷ ế ư ổ ừ ồ ế ầ ư

có m t kho n l i đ đ u t M t là, nhà đ u t s dùng kho n l i đó độ ả ờ ể ầ ư ộ ầ ư ẽ ả ờ ể

đ u t vào TTCK ho c g i ti n vào ngân hàng Hai là, s đ u t vàoầ ư ặ ử ề ẽ ầ ư vàng, b t đ ng s n Nh v y, khi đ ng USD tăng giá đã mang đ n choấ ộ ả ư ậ ồ ế các nhà đ u t nhi u c h i kinh doanh h n là đ u t vào TTCK.ầ ư ề ơ ộ ơ ầ ư

Tr ườ ng h p 2: ợ Đ ng USD gi m giá Khi đó vi c chuy n đ i tồ ả ệ ể ổ ừ USD sang VND không ph i là m t l a ch n Đ giao d ch ch ng khoánả ộ ự ọ ể ị ứ thì nhà đ u t ph i chuy n t USD sang VND và s ph i ch u m tầ ư ả ể ừ ẽ ả ị ộ kho n ti n m t đi do đ ng USD m t giá N u nh TTCK ch a cho nhàả ề ấ ồ ấ ế ư ư

đ u t c h i ki m l i, phầ ư ơ ộ ế ờ ương án chuy n đ i này khi n vi c đ u tể ổ ế ệ ầ ư

ch ng khoán s tăng thêm r i ro cho kho n ti n c a h , do đó, l iứ ẽ ủ ả ề ủ ọ ợ nhu n đôi khi có th b ng không ho c th p h n m c này ậ ể ằ ặ ấ ơ ứ

Đ th 2: Bi n đ ng c a t giá và ch s VN-Index (s li u năm 2007) ồ ị ế ộ ủ ỷ ỉ ố ố ệ

Ngu n: y ban Ch ng khoán Nhà n ồ Ủ ứ ướ c Ngân hàng Nhà n ướ c Vi t Nam ệ

Đ th 2 cho ta cái nhìn tr c quan v m i quan h gi a t giá vàồ ị ự ề ố ệ ữ ỷ TTCK Có th th y xu hể ấ ướng bi n đ ng ch y u gi a t giá và TTCKế ộ ủ ế ữ ỷ

là bi n đ ng ngế ộ ược chi u, khi t giá tăng thì TTCK VN s t gi m ề ỷ ụ ả

- Giá vàng

nỞ ước ta, TTCK và th trị ường b t đ ng s n đang là kênh nhà nấ ộ ả ước đã

áp d ng bi n pháp qu n lý, trong khi th trụ ệ ả ị ường vàng đ n nay v n đangế ẫ buông l ng, vì v y, lu ng ti n đ u t đ vào th trỏ ậ ồ ề ầ ư ổ ị ường vàng là đi u t tề ấ

y u Tuy nhiên nế ở ước ta, vàng ch a ph i là m t kênh đ u t l n, màư ả ộ ầ ư ớ vàng ch y u đủ ế ược coi là phương ti n c t tr giá tr Nguyên nhân giáệ ấ ữ ị vàng trong nước tăng m nh ch y u là do vàng th gi i tăng Vi c vàngạ ủ ế ế ớ ệ tăng giá m nh có th tác đ ng đ n TTCK và làm cho ti n g i trong dânạ ể ộ ế ề ử

c gi m và nh v y s nh hư ả ư ậ ẽ ả ưởng gi m cung qu cho vay đ i v i n nả ỹ ố ớ ề kinh t Tuy nhiên, m c nh hế ứ ả ưởng đó là không l n ớ

Đ th 3: Bi n đ ng c a giá vàng và VN-Index (s li u 2007) ồ ị ế ộ ủ ố ệ

Ngu n: y ban Ch ng khoán Nhà n ồ Ủ ứ ướ c

T ng h p giá vàng qua các báo c a tác gi ổ ợ ủ ả

Nhìn vào đ th 3 ta th y có nh ng th i đi m giá vàng và ch sồ ị ấ ữ ờ ể ỉ ố VN-Index bi n đ ng cùng chi u, nh ng cũng có nh ng th i đi m m iế ộ ề ư ữ ờ ể ố

quan h gi a giá vàng th gi i và ch s VN-Index là m i quan hệ ữ ế ớ ỉ ố ố ệ

ngược chi u.ề

- Giá tr giao d ch c a nhà đ u t n ị ị ủ ầ ư ướ c ngoài

TTCK VN đang trong m t quãng th i gian m đ m, nhà đ u tở ộ ờ ả ạ ầ ư trong nước bi quan, m t ni m tin nh ng kh i đ u t nấ ề ư ố ầ ư ước ngoài v nẫ tích c c mua vào Đi u đó cho th y h v n r t l c quan vào tri n v ngự ề ấ ọ ẫ ấ ạ ể ọ

c a th trủ ị ường và c a n n kinh t trong trung và dài h n C phi u gi mủ ề ế ạ ổ ế ả giá khi n cho giá tr c a lế ị ủ ượng c phi u mà kh i ngo i n m gi s tổ ế ố ạ ắ ữ ụ

gi m không ít Nh ng v i l i th v kinh nghi m và ngu n v n d i dào,ả ư ớ ợ ế ề ệ ồ ố ồ

h v n đ u đ n mua vào Lọ ẫ ề ặ ượng bán ra càng l n thì kh i ngo i càngớ ố ạ mua nhi u Đ c bi t, nh ng mã ch ng khoán đề ặ ệ ữ ứ ược kh i ngo i mua chố ạ ủ

y u là nh ng mã c phi u t t, có tính thanh kho n cao và chi m t tr ngế ữ ổ ế ố ả ế ỷ ọ

l n trên th trớ ị ường (Xem đ th 4) ồ ị

Đ th 4: Bi n đ ng gi a giá tr mua, giá tr bán ch ng khoán c a nhà ồ ị ế ộ ữ ị ị ứ ủ

đ u t n ầ ư ướ c ngoài và ch s VN-Index (s li u 2007) ỉ ố ố ệ

Ngu n: y ban Ch ng khoán Nhà n ồ Ủ ứ ướ c

2 Tác đ ng c a t giá, giá vàng, giá b t đ ng s n lên ộ ủ ỷ ấ ộ ả TTCKVN

- Xét tính d ng c a các chu i t giá và giá vàng ừ ủ ỗ ỷ

C chu i s li u t giá và giá vàng không ph i là chu i d ng Tuy nhiên,ả ỗ ố ệ ỷ ả ỗ ừ

n u xét chu i sai phân b c nh t: k t lu n sai phân b c nh t đ u là chu iế ỗ ậ ấ ế ậ ậ ấ ề ỗ

d ng và t n t i mô hình AR(1) cho c hai chu i Vi c thi t l p mô hìnhừ ồ ạ ả ỗ ệ ế ậ

h i quy ph i trên c s các bi n s trong mô hình là các bi n d ng đồ ả ơ ở ế ố ế ừ ể

các chu i s li u không có nh ng bi n đ ng quá l n làm cho vi c đánhỗ ố ệ ữ ế ộ ớ ệ

giá tác đ ng c a các bi n s là không chính xác ộ ủ ế ố

- Xây d ng mô hình ự

T vi c xem xét nh hừ ệ ả ưởng th c t c a các y u t b t đ ng s n,ự ế ủ ế ố ấ ộ ả

t giá, giá vàng th gi i đ n s bi n đ ng c a ch s VN-Index, ta c nỷ ế ớ ế ự ế ộ ủ ỉ ố ầ

ph i tìm đả ược m t mô hình đánh giá đ ng th i nh hộ ồ ờ ả ưởng c a các y uủ ế

t này t i s bi n đ ng c a TTCK VN TTCK VN không ch ch u tácố ớ ự ế ộ ủ ỉ ị

đ ng c a dòng v n đ u t nộ ủ ố ầ ư ước ngoài mà còn ch u nh hị ả ưởng c a r tủ ấ

nhi u y u t khác nh giá b t đ ng s n, t giá, giá vàng, giá d u thề ế ố ư ấ ộ ả ỷ ầ ế

gi i… Tuy nhiên, do h n ch v vi c t ng h p s li u th ng kê trongớ ạ ế ề ệ ổ ợ ố ệ ố

lĩnh v c b t đ ng s n, m t khác, nh n th y giá vàng th gi i bi n đ ngự ấ ộ ả ặ ậ ấ ế ớ ế ộ

ph thu c vào bi n đ ng c a giá d u, nhà đ u t thụ ộ ế ộ ủ ầ ầ ư ường nhìn vào di nễ

bi n giá d u trong hi n t i và di n bi n đế ầ ệ ạ ễ ế ược d đoán trong tự ương lai

c a d u đ t đó d đoán cho xu hủ ầ ể ừ ự ướng dao đ ng c a vàng, nên đây taộ ủ ở

ch đánh giá nh hỉ ả ưởng c a giá vàng t i ch s VN-Index, vì n u đ a củ ớ ỉ ố ế ư ả

bi n giá d u vào trong mô hình h i quy thì có th s có hi n tế ầ ồ ể ẽ ệ ượng đa

c ng tuy n trong mô hình.ộ ế

M t khác, do t n t i AR(1) đ i v i c hai chu i giá vàng và t giáặ ồ ạ ố ớ ả ỗ ỷ

nên ta xét mô hình h i quy, trong đó bi n ph thu c là ch s VN-Index ồ ế ụ ộ ỉ ố ở

th i kỳ t, bi n đ c l p là các bi n giá tr giao d ch toàn th trờ ế ộ ậ ế ị ị ị ường th iở ờ

kỳ t, giá tr mua c a nhà đ u t nị ủ ầ ư ước ngoài th i kỳ t, t giá và giá vàngở ờ ỷ

th i kỳ (t-1)

ở ờ

t U t

GV t

TG t

GIATRIMUA t

VNINDEX) = 1+ 2* log( ) + 3log( −1) + 4log( −1) +

Ta có k t qu h i quy:(xem b ng trang bên) ế ả ồ ả

Ta có đ ườ ng h i quy m u: ồ ẫ

log(VNINDEX)t = 180.1498 + 0.017766 * log(GIATRIMUA)t

-18.01275log(TGt-1) + 0.143068log(GVt-1)

D a vào các giá tr th ng kê t và các P-value t ự ị ố ươ ng ng ta có th k t lu n h ứ ể ế ậ ệ

s c a các bi n đ c l p c a mô hình h i quy trên khác 0 có ý nghĩa th ng kê ố ủ ế ộ ậ ủ ồ ố

- Ý nghĩa c a các h s ủ ệ ố

(1) H s ệ ố ∧

2

β = 0.017766 có nghĩa là khi giá tr mua c a nhà đ u t n ị ủ ầ ư ướ c

t n ư ướ c ngoài mua ch ng khoán vào s góp ph n thúc đ y c u ch ng khoán tăng lên ứ ẽ ầ ẩ ầ ứ

và làm tăng ch s VN-Index Theo k t qu nghiên c u c a mô hình, tác đ ng c a ỉ ố ế ả ứ ủ ộ ủ

y u t nhà đ u t n ế ố ầ ư ướ c ngoài đ n giá ch ng khoán là không l n l m ế ứ ớ ắ

(2) H s ệ ố ∧

3

β = -18.01275 cho bi t khi t giá th i kỳ (t-1) tăng lên 1% thì ế ỷ ở ờ

ch s VN-Index gi m 18.01275 % Khi nhà đ u t nh n đ nh r ng đ ng n i t có ỉ ố ả ầ ư ậ ị ằ ồ ộ ệ

th b m t giá (t giá tăng) trong th i gian t i thì nhà đ u t đó s quy t đ nh không ể ị ấ ỷ ờ ớ ầ ư ẽ ế ị

đ u t vào ch ng khoán ho c s tìm cách thay th ch ng khoán b ng tài s n ngo i ầ ư ứ ặ ẽ ế ứ ằ ả ạ

t vì ch ng khoán chính là ti n N u ti n m t giá thì ch ng khoán cũng b gi m ệ ứ ề ế ề ấ ứ ị ả

N u đ ế ượ c phép đ u t ra th tr ầ ư ị ườ ng n ướ c ngoài thì có th nhà đ u t này s chuy n ể ầ ư ẽ ể

v n ra đ u t th tr ố ầ ư ở ị ườ ng n ướ c ngoài

(3) H s ệ ố ∧

4

β = 0.143068 cho bi t khi giá vàng th i kỳ (t-1) tăng lên 1% ế ở ờ thì ch s VN-Index tăng lên 0.143068% Đi u này đúng v i th c t di n gi i trong ỉ ố ề ớ ự ế ễ ả

đ th 2: giá vàng và giá ch ng khoán có th i đi m th hi n c m i quan h đ ng ồ ị ứ ờ ể ể ệ ả ố ệ ồ

bi n và ngh ch bi n ế ị ế

D ependent V ariable: LO G (VN IN D EX )

M ethod: Least Squares

D ate: 05/29/08 Tim e: 21:59

Sam ple(adjusted): 2 248

Included observations: 236

Excluded observations: 11 after adjusting endpoints

V ariable Coefficient Std Error t-Statistic Prob

LO G (G IA TRIM U A ) 0.017766 0.007655 2.320914 0.0212

LO G (TG (-1)) -18.01275 2.800803 -6.431282 0.0000

LO G (G V (-1)) 0.143068 0.060440 2.367090 0.0188

C 180.1498 27.00826 6.670173 0.0000

R-squared 0.176286 M ean dependent var 6.913817

A djusted R-squared 0.165634 S.D dependent var 0.076907

S.E of regression 0.070249 A kaike info criterion -2.456730

Sum squared resid 1.144910 Schw arz criterion -2.398021

Log likelihood 293.8942 F-statistic 16.55033

D urbin-W atson stat 0.087918 Prob(F-statistic) 0.000000

T k t qu trên c a mô hình, cho phép gi i thích s bi n đ ng giáừ ế ả ủ ả ự ế ộ

ch ng khoán trong th i gian qua Trong t t c các bi n s đ c p t iứ ờ ấ ả ế ố ề ậ ớ trong mô hình, VN-Index ch u tác đ ng r t l n b i bi n t giá Đi u nàyị ộ ấ ớ ở ế ỷ ề cũng phù h p v i lý thuy t là v n đ u t ch y kh i đ ng ti n có xuợ ớ ế ố ầ ư ạ ỏ ồ ề

hướng m t giá trong tấ ương lai Th c t cho th y có nh ng th i gian, tự ế ấ ữ ờ ỷ giá USD/VND tăng cao do nhu c u USD tăng đ thanh toán hàng nh pầ ể ậ

kh u, ho c trong giai đo n hi n nay, khi Chính ph đi u ch nh tăng giáẩ ặ ạ ệ ủ ề ỉ xăng d u, làm cho đ ng USD kỳ v ng tăng giá r t l n Đây đ u là nh ngầ ồ ọ ấ ớ ề ữ

y u t gây b t l i cho giá ch ng khoán, có th làm cho giá ch ng khoánế ố ấ ợ ứ ể ứ

s t gi m m nh Và đi u đó ti m n nguy c nhà đ u t nụ ả ạ ề ề ẩ ơ ầ ư ước ngoài có

th rút m t lể ộ ượng v n đ u t sang nố ầ ư ước khác, trong đi u ki n t do hóaề ệ ự

v v n N u hi n tề ố ế ệ ượng này x y ra, s gây không ít khó khăn trong vi cả ẽ ệ

qu n lý vĩ mô Vi t Nam, nh t là trong đi u ki n ch ng l m phát nhả ở ệ ấ ề ệ ố ạ ư

hi n nay Và t k t qu c a mô hình cũng cho th y, tuy r ng đ ng tháiệ ừ ế ả ủ ấ ằ ộ

c a Ngân hàng Nhà nủ ước trong vi c đi u hành t giá là nh hệ ề ỷ ả ưởng gián

ti p lên TTCKVN, song trong 3 bi n c a mô hình, thì t giá là bi n dế ế ủ ỷ ế ễ

có kh năng ki m soát nh t đ nó có tác đ ng ngả ể ấ ể ộ ượ ạ ớc l i t i TTCK

Tuy nhiên, th c t TTCKVN và trên các đ th c a bài vi t choự ế ồ ị ủ ế

th y, ấ có nh ng giai đo n c t giá USD/VND tăng cao mà giá ch ngữ ạ ả ỷ ứ khoán cũng tăng H n n a, giá vàng và giá ch ng khoán có lúc có m iơ ữ ứ ố quan h đ ng bi n V y b n ch t c a m i liên h này đệ ồ ế ậ ả ấ ủ ố ệ ược gi i thíchả

ra sao? Chúng ta đ u bi t là giá ch ng khoán ch u nh hề ế ứ ị ả ưởng b i nhi uở ề

y u t khác n a, các y u t này đ u tác đ ng t ng h p lên giá ch ngế ố ữ ế ố ề ộ ổ ợ ứ khoán, trong nh ng y u t đó, có y u t tác đ ng tr i h n nh ng y u tữ ế ố ế ố ộ ộ ơ ữ ế ố khác trong t ng th i kỳ, t ng giai đo n Khi xây d ng mô hình nghiênừ ờ ừ ạ ự

c u nh hứ ả ưởng c a giá vàng, giá b t đ ng s n, t giá lên giá ch ngủ ấ ộ ả ỷ ứ khoán, ta gi đ nh là nh ng y u t khác không đ i nh y u t lãi su t,ả ị ữ ế ố ổ ư ế ố ấ

y u t kỳ v ng, y u t tâm lý c a nhà đ u t … Song s li u VN-Indexế ố ọ ế ố ủ ầ ư ố ệ trên th c t l i ch u tác đ ng c a vô vàn y u t k trên Và có giai đo n,ự ế ạ ị ộ ủ ế ố ể ạ các y u t không đ c p t i trong mô hình l i tác đ ng m nh m , tácế ố ề ậ ớ ạ ộ ạ ẽ

đ ng tr i h n lên giá ch ng khoán so v i các bi n trong mô hình ộ ộ ơ ứ ớ ế

Bên c nh đó, do mô hình này v n còn t n t i nh ng khuy t t tạ ẫ ồ ạ ữ ế ậ

nh t n t i hi n tư ồ ạ ệ ượng phương sai c a sai s thay đ i và có s tủ ố ổ ự ươ ng quan, do đó, c n th n tr ng khi ng d ng mô hình.ầ ậ ọ ứ ụ

(*) H c vi n Ngân hàng ọ ệ

(**) L p Toán kinh t 46 - n ớ ế ẩ ườ ng Đ i h c Kinh t Qu c dân ạ ọ ế ố