Quá trình hình thành và ra đời của tổ chức Công đoàn Việt Namgắn liền với tên tuổi và cuộc đời hoạt động của đồng chí Nguyễn ái Quốc Chủ tịch Hồ Chí Minh - lãnh tụ vĩ đại của giai cấp cô
Trang 1Cụng đoàn Việt Nam – tổ chức chớnh trị xó hội rộng lớn vận động đoànkết, cụng nhõn lao động thực hiện thắng lợi đường lối của Đảng qua cỏcgiai đoạn cỏch mạng, gúp phần xứng đỏng vào sự nghiệp giải phúng dõntộc và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xó hội chủ nghĩa.
Trụ sở Tổng liên đoàn lao động Việt Nam tại trung tâm Hà Nội
Trang 2Câu 1: Đồng chí hãy cho biết tổ chức Công đoàn Việt Nam đợc thành lập vào ngày, tháng, năm nào? Do ai sáng lập?
Trả lời
Đại hội V Công đoàn Việt Nam (tháng 2 năm 1983) đã quyết định lấy ngày28/7/1929, ngày thành lập Tổng Công hội Đỏ Bắc Kỳ, làm ngày truyền thống củaCông đoàn Việt Nam Quá trình hình thành và ra đời của tổ chức Công đoàn Việt Namgắn liền với tên tuổi và cuộc đời hoạt động của đồng chí Nguyễn ái Quốc (Chủ tịch
Hồ Chí Minh) - lãnh tụ vĩ đại của giai cấp công nhân và dân tộc Việt Nam
Những năm tháng hoạt động trong phong trào công nhân và Công đoàn Quốc tế,Nguyễn ái Quốc đã nghiên cứu tổ chức Công đoàn ở các nớc t bản, thuộc địa và nửathuộc địa, từ đó rút ra kinh nghiệm thực tiễn, đặt cơ sở lí luận và hình thức tổ chức cho
Công đoàn Việt Nam Trong tác phẩm Đờng Kách mệnh Bác viết: “tổ chức Công hội trớc là để cho công nhân đi lại với nhau cho có cảm tình, hai là để nghiên cứu với nhau, ba là để sửa sang cách sinh hoạt của công nhân cho khá hơn bây giờ, bốn là để giữ gìn quyền lợi cho công nhân, năm là để giúp cho quốc dân, giúp cho thế giới”.
Có thể nói, trên bớc đờng đi tới chủ nghĩa Mác - Lênin và thành lập các tổ chứcCộng sản ở Việt Nam, lãnh tụ Nguyễn ái Quốc đã quan tâm rất sớm đến tổ chức quầnchúng của giai cấp công nhân Quá trình Ngời chuẩn bị về t tởng và tổ chức và tổ chứccho sự thành lập một chính Đảng vô sản cũng là quá trình Ngời xây dựng cơ sở lý luận
và biện pháp tổ chức Công đoàn Cách mạng
Từ năm 1925 đến năm 1928, nhiều Công hội bí mật đã hình thành do sự hoạt
động mạnh mẽ của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Đặc biệt từ năm 1928, khi
kỳ bộ Bắc kỳ của Việt Nam Cách mạng Thanh niên đồng chí Hội chủ tr ơng thực hiện
vô sản hoá
“ ” thì phong trào đấu tranh của công nhân Việt Nam ngày càng sôi nổi,thúc đẩy sự phát triển của tổ chức công hội lên một bớc mới cả về hình thức lẫn nộidung hoạt động
Năm 1929 là thời điểm phong trào công nhân và hoạt động công hội ở nớc taphát triển sôi nổi nhất, đặc biệt là ở miền Bắc Các cuộc đấu tranh của công nhân nổ raliên tục ở nhiều xí nghiệp, có sự phối hợp chặt chẽ và thống nhất hành động giữa cáccuộc đấu tranh ở xí nghiệp địa phơng này với địa phơng khác trong toàn xứ
Trang 3Sự phát triển mạnh mẽ của phong trào công nhân và tổ chức công hội đòi hỏiphải có một tổ chức Mác-xít – một Đảng Cách mạng thực sự của giai cấp công nhân
có khả năng tập hợp, lãnh đạo công nhân đấu tranh giành độc lập tự do Tháng 3/1929,chi bộ cộng sản đầu tiên đợc thành lập ở Hà Nội Tiếp đến, ngày 17/6/1929, Đông D-
ơng Cộng sản Đảng ra đời và giao cho đồng chí Nguyễn Đức Cảnh – uỷ viên lâm thờiphụ trách công tác công vận của Đảng – triệu tập Hội nghị thành lập Tổng Công hội
Đỏ Bắc Kỳ vào ngày 28/7/1929 tại nhà số 15, phố Hàng Nón, Hà Nội với 7 đại biểucủa các Công hội đỏ: Hà Nội, Nam Định, Hải Phòng, khu mỏ Đông Triều, Mạo Khê…
Đại hội đã thảo luận và thông qua Điều lệ và chơng trình hoạt động của Hội, quyết
định xuất bản tờ báo “Lao động” làm cơ quan tuyên truyền, và tạp chí “Tổng Công hội
đỏ” làm cơ quan lý luận của Hội Hội nghị bầu ra Ban chấp hành lâm thời do đồng
chí Nguyễn Đức Cảnh phụ trách
Đồng chí Nguyễn Đức Cảnh (1908-1932).
Trang 4Tiếp sau đó, các Tổng Công hội đỏ ở Trung Kỳ và Nam Kỳ đợc thành lập Từnăm 1930, Tổng Công hội đỏ đã có cơ sở hoạt động ở khắp trong nớc Từ đó, qua các
thời kỳ cách mạng, Công hội đỏ có nhiều tên gọi khác nhau: Công hội đỏ (1929 – 1935), Nghiệp đoàn ái hữu (1936 – 1939), Công nhân phản đế (1939 – 1941), Công nhân cứu quốc (1941 – 1945), Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (1946 – 1961), Tổng Công đoàn Việt Nam (1961 – 1988) và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (từ
17/10/1988)
Sự kiện thành lập Tổng Công hội Đỏ Bắc Kỳ là một mốc son chói lọi trong lịch
sử phong trào công nhân và Công đoàn Việt Nam Lần đầu tiên giai cấp công nhân cómột đoàn thể Cách mạng rộng lớn, hoạt động có tôn chỉ, mục đích, phản ánh đợc ýchí, nguyện vọng của đông đảo công nhân lao động Chính vì ý nghĩa đó, theo đề nghịcủa Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, ngày 25/6/1983 Bộ Chính trị Ban chấp hành
TW Đảng Cộng sản Việt Nam quyết định lấy ngày 28/7/1929 – ngày họp Đại hộithành lập Công hội đỏ đầu tiên ở Bắc Kỳ - làm ngày thành lập Công đoàn Việt Nam
Hai mẫu tem về ngụi nhà số15 Hàng Nún - Hà Nội và chõn dung đồng chớ Nguyễn Đức Cảnh
Trang 5Câu 2: Đồng chí hãy cho biết từ khi thành lập đến nay Công đo n Việt àn Việt Nam trải qua mấy kì đại hội? Mục tiêu, ý nghĩa của các kì đại hội?
Trả lời
Ngày 28/7/1929 tại số nhà 15 phố Hàng Nón, Hà Nội đã diễn ra một sự kiệntrọng đại của phong trào công nhân và Công đoàn Việt Nam: Đại hội thành lập TổngCông hội đỏ Bắc Kỳ – tiền thân của Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam ngày nay D-
ới ngọn cờ của Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh do Chủ tịch Hồ Chí Minh sánglập và rèn luyện, tổ chức Công đoàn nớc ta đã vợt qua mọi khó khăn, thử thách, khôngngừng lớn mạnh và phát triển
Từ khi thành lập đến nay, Công đoàn Việt Nam đã trải qua 10 kỳ đại hội
Đại hội lần thứ nhất họp từ ngày1-15/01/1950 tại xã Câo Vân, huyện Đại Từ,
tỉnh Thái Nguyên, chiến khu Việt Bắc với mục tiêu động viên công nhân viên chức cả“
nớc, nhất là công nhân ngành Quân giới sản xuất nhiều vũ khí, khí tài phục vụ cho kháng chiến chống thực dân Pháp đến thắng lợi ”
Tham dự đại hội có gần 200 đại biểu của giai cấp công nhân Việt Nam Đại hội
đã bầu Ban chấp hành Tổng liên đoàn gồm 21 uỷ viên chính thức, 4 uỷ viên dự khuyết
do đồng chí Hoàng Quốc Việt – uỷ viên thờng vụ trung ơng Đảng làm Chủ tịch, đồngchí Trần Danh Tuyên là Tổng th ký
Đồng chí Trần Danh Tuyên
Trang 6Sự kiện đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ nhất tháng 1/1950 đánh dấu bớc ởng thành to lớn của giai cấp công nhân và Công đoàn Việt Nam Những văn kiện đợc
tr-đại hội thông qua là sự vận dụng đúng đắn, cụ thể và sáng tạo đờng lối cách mạng của
Đảng vào phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân, là điều kiện thuận lợi cho giaicấp công nhân và tổ chức Công đoàn hoàn thành những nhiệm vụ mới của cuộc khángchiến và mở ra một thời kỳ mới của công tác Công đoàn ở Việt Nam Đại hội đã giảiquyết những vấn đề lớn trong thống nhất nhận thức và hành động, sửa đổi Điều lệCông đoàn, bầu cử chính thức Ban chấp hành Đại hội lấy việc thi đua ái quốc làmtrọng tâm công tác
Đại hội lần thứ II họp từ ngày 23 – 27/02/1961 tại thủ đô Hà Nội với mục tiêu
động viên cán bộ, công nhân, viên chức thi đua lao động sản xuất, xây dựng chủ
“
nghĩa xã hội ở miền Bắc với tinh thần Mỗi ngời làm việc bằng hai vì miền Nam ruột
thịt góp phần đấu tranh thống nhất nớc nhà ” Tham dự đại hội có 752 đại biểu Đạihội đã bầu Ban chấp hành Tổng liên đoàn gồm 55 uỷ viên chính thức, 10 uỷ viên dựkhuyết, đồng chí Hoàng Quốc Việt đợc bầu lại làm Chủ tịch, đồng chí Trần DanhTuyên đợc bầu lại là Tổng th ký
Lần đầu tiên trong lịch sử, đại hội Công đoàn Việt Nam họp ở thủ đô Hà Nộitrong bầu không khí hoà bình Cũng lần đầu tiên trong lịch sử, Đại hội Công đoàn ViệtNam có các đoàn đại biểu quốc tế đợc mời và Chủ tịch Hồ Chí Minh đến dự
"Đảng viờn cụng nhõn: Phải cố gắng học tập chớnh trị, văn hoỏ và trau dồi kỹ thuật ,
Trang 7phải thi đua tiết kiệm nguyờn liệu, tăng năng suất - phải giỳp anh em cựng tiến bộ"
Trong đại hội này, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đợc đổi tên thành Tổng
Công đoàn Việt Nam Đại hội là cuộc sinh hoạt chính trị quan trọng của giai cấp công
nhân và tổ chức Công đoàn nhằm đa đờng lối của Đảng vào quần chúng công nhânviên chức Những vấn đề mà Đại hội quyết định là những vấn đề quan trọng đối với sựnghiệp cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân ta
Đại hội lần thứ III họp từ ngày11- 14/2/1974 tại thủ đô Hà Nội với mục tiêu
động viên sức ng
“ ời, sức của chi viện cho miền Nam, thống nhất đất nớc ”
Về dự đại hội có 600 đại biểu thay mặt cho hơn 1 triệu đoàn viên Công đoàntrong cả nớc Đại hội đã bầu Ban chấp hành gồm 72 uỷ viên, bầu đồng chí Tôn ĐứcThắng – Chủ tịch nớc Việt Nam dân chủ cộng hoà - làm Chủ tịch danh dự Đồng chíHoàng Quốc Việt đợc bầu lại làm Chủ tịch, đồng chí Nguyễn Đức Thuận đợc bầu làTổng th ký
Đại hội III Công đoàn Việt Nam đợc tiến hành trong lúc ở nớc ta cũng nh ở trênthế giới đang diễn ra những chuyển biến lớn lao có lợi cho phong trào cách mạng củanhân dân các nớc Đại hội là một sự kiện trọng đại trong đời sống chính trị của đất n-
ớc Đại hội tiêu biểu cho ý chí của hàng triệu ngời lao động làm chủ tập thể quyết tâmbiến chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong sản xuất và chiến đấu thời kỳ chống Mỹ cứunớc thành phong trào sôi nổi thi đua lao động, sản xuất, cần kiệm xây dựng chủ nghĩaxã hội ở miền Bắc; đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nớc
Đại hội lần thứ IV họp từ ngày 8 – 11/5/1978 tại thủ đô Hà Nội với mục tiêu
động viên giai cấp công nhân và những ng
xuất, phát triển kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hoá trong cả nớc ”
Về dự đại hội có 926 đại biểu thay mặt cho 2.166.257 đoàn viên Công đoànthuộc 39 Liên hiệp Công đoàn địa phơng, 18 Công đoàn ngành Trung ơng trong cả n-
ớc Đại hội đã bầu Ban chấp hành gồm 115 uỷ viên, ban th ký gồm 12 đồng chí
Đồng chí Nguyễn Văn Linh (sau này là Tổng bí th Ban chấp hành trung ơng Đảng)
đ-ợc bầu lại làm Chủ tịch, đồng chí Nguyễn Đức Thuận đđ-ợc bầu là Phó Chủ tịch kiêmTổng th ký
Đại hội IV là đại hội phát huy quyền làm chủ tập thể và ý chí tự lực tự cờng cảunhững ngời lao động chân tay và lao động trí óc đang hăng say lao động, tiến công
Trang 8nhằm xoá bỏ nghèo nàn và lạc hậu, xây dựng Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa giàumạnh, có đời sống văn minh, hạnh phúc
Đại hội là hình ảnh đẹp đẽ của đội ngũ giai cấp công nhân thống nhất, của tổchức Công đoàn thống nhất trong nớc Việt Nam thống nhất – thành quả của ngót nửathế kỷ đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân ta
Đại hội là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng mở đầu một phongtrào cách mạng mới có sức lôi cuốn đông đảo công nhân viên chức và quần chúngnhân dân trên khắp mọi miền Tổ quốc đang hăng hái làm việc, thi đua lao động sảnxuất và công tác
Bộ tem chào mừng đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ IV
Đại hội lần thứ V tiến hành từ ngày 16 – 18/11/1983 tại thủ đô Hà Nội với
mục tiêu động viên công nhân lao động thực hiện 3 ch“ ơng trình kinh tế lớn của
Đảng: phát triển nông nghiệp và công nghiệp thực phẩm, hàng tiêu dùng, hàng
xuất khẩu”
Về dự đại hội có 949 đại biểu thay mặt cho gần 4 triệu đoàn viên Công đoàn
trong cả nớc Đại hội nhất trí lấy ngày 27/8/1929 – ngày thành lập Công hội đỏ Bắc Kỳ – là ngày truyền thống Công đoàn Việt Nam
Trang 9Đại hội đã bầu Ban chấp hành gồm 155 uỷ viên, ban th ký gồm 13 đồng chí.
Đồng chí Nguyễn Đức Thuận – uỷ viên Trung ơng Đảng đợc bầu làm Chủ tịch, đồngchí Phạm Thế Duyệt – uỷ viên dự khuyết trung ơng Đảng đợc bầu là Phó Chủ tịchkiêm Tổng th ký
Đại hội lần thứ V Công đoàn Việt Nam diễn ra trong bối cảnh đất nớc ta đang
đứng trớc một thời kỳ cách mạng hết sức sôi động Đảng ta, giai cấp công nhân vànhân dân lao động đang gánh vác một sứ mệnh trọng đại, xây dựng thành công chủnghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Đây là đại hội thành côngcủa công nhân, viên chức cả nớc phát huy mạnh mẽ quyền làm chủ tập thể xã hội chủnghĩa, dấy lên các phong trào cách mạng rộng lớn nhằm thực hiện thắng lợi nhữngmục tiêu kinh tế xã hội tổng quát trong những năm 80 của thế kỉ XX
Bộ tem chào mừng Đại hội Cụng đoàn Việt Nam lần thứ V (1983)
Đại hội lần thứ VI họp từ ngày 17 - 20/10/1988 tại thủ đô Hà Nội với mục tiêu
thực hiện đ
“ ờng lối của Đảng vì việc làm, đời sống, dân chủ và công bằng xã hội”.
Về dự đại hội có 834 đại biểu thay mặt cho gần 4 triệu đoàn viên Công đoàn trong cả
nớc Đại hội nhất trí đã đổi tên Tổng công đoàn Việt Nam thành Tổng Liên đoàn
Trang 10Lao động Việt Nam, Công đoàn tỉnh, huyện đổi thành Liên đoàn lao động Các chức
danh Th ký Công đoàn gọi là Chủ tịch Công đoàn
Đại hội đã bầu Ban chấp hành gồm 155 uỷ viên, ban th ký gồm 15 đồng chí.Bầu đồng chí Nguyễn Văn T - uỷ viên Trung ơng Đảng - làm Chủ tịch, đồng chí CùThị Hậu - uỷ viên Trung ơng Đảng v đồng chí Dà đồng chí D ơng Xuân An làm Phó Chủ tịch
Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ VI là đại hội đổi mới của phong trào côngnhân và tổ chức Công đoàn Việt Nam Đây là đại hội đầu tiên của giai cấp công nhân
và tổ chức Công đoàn Việt Nam kể từ khi cả nớc bớc vào thực hiện đờng lối đổi mới
do Đại hội lần VI của Đảng khởi xớng “Đại hội đã nêu đợc ý chí của giai cấp côngnhân Việt Nam trớc vận hội mới, thời cơ mới của đất nớc… Đại hội đã ghi một dấu ấntốt đẹp trong lịch sử Công đoàn Việt Nam và mở ra một giai đoạn phấn đấu mới, vẻvang của Công đoàn Việt Nam”
Đại hội đánh dấu một bớc sự đổi mới trong tổ chức và hoạt động của Công đoànnhằm động viên công nhân lao động cả nớc phấn đấu thực hiện đờng lối đổi mới của
Đảng Cộng sản Việt Nam Đại hội kêu gọi anh chị em công nhân, lao động và đoànviên, cán bộ công đoàn hãy phát huy truyền thống và bản chất cách mạng triệt để củagiai cấp công nhân, biến Nghị quyết đại hội thành hành động thiết thực, biến khẩuhiệu việc làm và đời sống, dân chủ và công bằng xã hội thành sức mạnh vật chất
Đại hội lần thứ VII họp từ ngày 9 – 12/11/1993 tại thủ đô Hà Nội với mục
tiêu đổi mới tổ chức và hoạt động Công đoàn, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc,“
chăm lo và bảo vệ lợi ích của công nhân lao động”
Về dự đại hội có 610 đại biểu thay mặt cho gần 3 triệu đoàn viên Công đoànthuộc 53 Liên đoàn lao động địa phơng, 23 Công đoàn ngành Trung ơng trong cả nớc
Đại hội đã bầu 124 uỷ viên Ban chấp hành Tổng liên đoàn, đoàn Chủ tịch gồm 15 uỷviên Đồng chí Nguyễn Văn T - uỷ viên Trung ơng Đảng - đợc bầu lại làm Chủ tịch
Đồng chí Cù Thị Hậu - uỷ viên Trung ơng Đảng v đồng chí Hoàng Minh Chúc,à đồng chí DNguyễn An Lơng, Hoàng Thị Khánh đợc bầu làm Phó Chủ tịch
Đại hội VII Công đoàn Việt Nam diễn ra trong tình hình đất nớc có nhiều thay
đổi lớn Đại hội đặt ra một vấn đề rất cơ bản là xây dựng, phát triển giai cấp công nhân
về số lợng, nhất là nâng cao về chất lợng; nắm vững và cụ thể hoá cơng lĩnh, chiến lợc
Trang 11kinh tế – xã hội và các Nghị quyết của Đảng, thực hiện tốt hai nhiệm vụ chiến lợcxây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Đại hội lần thứ VIII họp từ ngày 03-06/11/1998 tại thủ đô Hà Nội với mục tiêu
vì sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất n
công bằng xã hội, xây dựng giai cấp công nhân và tổ chức công đoàn vững mạnh”
Về dự đại hội có 898 đại biểu thay mặt cho gần 4 triệu đoàn viên Công đoànthuộc 61 Liên đoàn lao động địa phơng, 18 Công đoàn ngành Trung ơng trong cả nớc
Đại hội đã bầu 145 uỷ viên Ban chấp hành Tổng liên đoàn, đoàn Chủ tịch gồm 17 uỷviên Đồng chí Cù Thị Hậu - uỷ viên Trung ơng Đảng - đợc bầu làm Chủ tịch Các
đồng chí Nguyễn An Lơng, Đặng Ngọc Chiến, Đỗ Đức Ngọ, Nguyễn Đình Thắng đợcbầu làm Phó Chủ tịch
Đại hội VIII Công đoàn Việt Nam có ý nghĩa rất quan trọng Đại hội động viêngiai cấp công nhân phát huy truyền thống cách mạng, khơi dậy mọi tiềm năng sángtạo, đi tiên phong trong sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc
Đại hội là cuộc sinh hoạt chính trị quan trọng của giai cấp công nhân và tổ chức Công
đoàn nhằm biến những nghị quyết lịch sử của Đại hội Đảng thành khẩu hiệu phấn đấuhàng ngày của công nhân, viên chức lao động Đây là đại hội chuyển tiếp giữa hai thế
kỷ, chuẩn bị hành trang bớc vào thế kỷ XXI Sự thành công của đại hội tạo ra niềm vuimới, niềm tin mới, động lực mới, sức mạnh mới, khí thế mới góp phần đa khẩu hiệuhành động của đại hội vào cuộc sống, vì sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá đấtnớc, làm cho dân giàu, nớc mạnh, xã hội công bằng, văn minh Đối với giai cấp côngnhân và tổ chức Công đoàn, Đại hội mở ra thời kỳ mới đánh dấu bớc ngoặt của phongtrào Công đoàn Việt nam trong quá trình thực hiện công cuộc công nghiệp hoá - hiện
đại hoá đất nớc
Đại hội lần thứ IX tiến hành từ ngày10 – 13/10/2003 tại thủ đô Hà Nội với
mục tiêu xây dựng giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn vững mạnh, chăm lo“
bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của công nhâ, viên chức, lao động, góp phần tăng cờng đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện thắng lợi sự nghiệp cống nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nớc ”