Môn quản lý xã hội cấp cơ sở quản lý đất đai ở cấp cơ sở hiện nay

I. ĐẶT VẤN ĐỀ Dân tộc Việt Nam tqa trài qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, nhiều thế hệ đi trước đã phải đổ mồ hôi công sức và xương máu để tạo lập và gây dựng được vốn đất đai như ngày nay. Vỳ vậy thế hệ chúng ta ngày nay và mai sau phải có trách nhiệm quản lý và giữ gìn vốn đất thật chặt chẽ và sử dụng đúng cách đảm bảo sử dụng đất một cách bền vững. Tuy nhiên hiện nay, nước ta đang bước vào thời kỳ công nghiệp hoá hiện đại hoá, đất nước đang ngày một chuyển mình và có những tiến bộ khá vững chắc. Mặt khác do dân số ngày một tăng kèm theo đó là sự phát triển của các ngành kinh tế dó vậy đã tác động đến nguồn tài nguyên đất điều này làm nảy sinh nhiều mâu thuẫn trong vấn đề quản lý và sử dụng đất. Vì vậy vấn đề quản lý đất được đặt ra cho các nhà quản lý đất đai nhằm bảo vệ chế độ sỏ hữu Nhà nước về đất đai là hết sức quan trọng do đó em xin trình bày về quản lý đất đai cấp cơ sở là đề tài tiể luận của em rất mong nhận được ý kiến nhận xét của cô giáo để bài viết của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Dân tộc Việt Nam tqa trài qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, nhiều thế hệ đi trước đã phải đổ mồ hôi công sức và xương máu để tạo lập và gây dựng được vốn đất đai như ngày nay Vỳ vậy thế hệ chúng ta ngày nay và mai sau phải có trách nhiệm quản lý và giữ gìn vốn đất thật chặt chẽ và sử dụng đúng cách đảm bảo sử dụng đất một cách bền vững

Tuy nhiên hiện nay, nước ta đang bước vào thời kỳ công nghiệp hoá hiện đại hoá, đất nước đang ngày một chuyển mình và có những tiến bộ khá vững chắc Mặt khác do dân số ngày một tăng kèm theo đó là sự phát triển của các ngành kinh tế dó vậy đã tác động đến nguồn tài nguyên đất điều này làm nảy sinh nhiều mâu thuẫn trong vấn đề quản lý và sử dụng đất Vì vậy vấn đề quản lý đất được đặt ra cho các nhà quản lý đất đai nhằm bảo vệ chế

độ sỏ hữu Nhà nước về đất đai là hết sức quan trọng do đó em xin trình bày

về quản lý đất đai cấp cơ sở là đề tài tiể luận của em rất mong nhận được ý kiến nhận xét của cô giáo để bài viết của em được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

II GIỚI THIỆU CHUNG VỀ UBND PHƯỜNG PHƯƠNG LIỆT

1 Điều kiện tự nhiên - Kinh tế xã hội của phường Vĩnh Phúc, thành phố Hà Nội:

* Điều kiện tự nhiên và xã hội

Phường Vĩnh Phúc được thành lập và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01/01/2003 thuộc quận Ba Đình với với tổng diện tích tự nhiên là 98,475 ha Phường hiện có 22.670.000 nhân khẩu

Trên địa bàn phường đa số người dân sinh sống là cán bộ và công nhân quốc phòng đại bàn phường hiện đang trong thời gian đô thị hoá do đó các nhà trung cư đang được triển khai xây dựng Vì địa bàn phường giáp với phố Đội Cấn đường Bưởi và trục đường Hoàng Hoa Thám do đó rất thuận lợi cho việc giao lưu mở rộng thị trường kinh doanh dịch vụ, phát triển kinh tế

Là một phường có tốc độ đô thị hóa nhanh với sự đầu tư phát triển mạnh

cơ sở hạ tầng đô thị khu dân cư mới, hệ thống giao thông được cải tạo nâng cấp và sự chuyển biến tích cực trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Ngành giáo dục và đào tạo trong những năm qua đã đạt được những kết quả quan trọng Cơ sở vật chất cho dạy và học ngày được nâng cao, phường hiện có có 01 trường tiểu học đạt trường chuẩn quốc gia, 01 trường trung học

cơ sở và có 01 trường mầm non, các trường học đã được xây dựng cao tầng, khang trang sạch sẽ

Nhìn chung sự nghiệp giáo dục - đào tạo đã có những bước tiến đáng kể

cả về số lượng lẫn chất lượng Tuy nhiên do chưa có quy hoạch mang tính đồng bộ cho nên các trường học còn thiếu sân chơi, vườn thực hành, môi trường sư phạm chưa được đảm bảo

Phường có 01 trạm y tế mới được xây dựng trong năm 2008 đạt tiêu chuẩn Sự nghiệp y tế được tiến bộ, cơ sở vật chất và trang thiết bị được nâng

cao, đội ngũ cán bộ được đào tạo cả về chuyên môn lẫn đạo đức nghề nghiệp Công tác chăm sóc, bả vệ sức khỏe cho nhân dân thực hiện có hiệu quả Hoạt động văn hóa thông tin, thể thao có nhiều đổi mới cả về nội dung lẫn hình thức, phục vụ kịp thời các nhiệm vụ kinh tế - chính trị của địa phương, từng bước đáp ứng được nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần, vui chơi giải trí của nhân dân Phong trào xây dựng khu dân cư văn hóa và bài trừ

tệ nạn xã hội được đông đảo quần chúng tham gia ủng hộ Các di tích lịch sử văn hóa được tu bổ, các loại hình văn hóa dân gian như: giao lưu văn hóa, văn nghệ được duy trì và phát triển có tác động tích cực vào việc ổn định tình hình chính trị và hoàn thành các mục tiêu kinh tế - xã hội Đến nay, toàn phường có 86 tổ dân phố đăng ký phấn đấu xây dựng tổ dân phố văn hóa và

có bản quy ước thực hiện nếp sống văn hóa của khu dân cư, 96% số hộ gia đình đăng ký phấn đấu, trong đó 92% hộ đăng ký đạt tiêu chuẩn gia đình văn hóa Phong trào tự luyện tập thể dục thể thao đã thu hút nhiều đối tượng, lứa tuổi tham gia các môn phổ biến như: Bóng chuyền, cầu lông Tuy nhiên cơ

sở vật chất cho hoạt động văn hóa, thể thao còn nhiều hạn chế chưa đáp ứng được nhu cầu rèn luyện sức khỏe của nhân dân

* Phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật:

- Hệ thống giao thông đường bộ đã được đầu tư, cải tạo, nâng cấp và làm mới các tuyến phố dài đã trải nhựa, 100% các đường ngõ, ngách đã được bê tông hoá

Nhìn chung, hệ thống giao thông phân bố tương đối hợp lý, hầu hết đã được rải nhựa, bê tông tạo điều kiện thuận lợi cho đi lại, vận chuyển và trao đổi hàng hóa

* Phát triển đô thị và các điểm dân cư đô thị:

Phường là nơi tập trung các cơ quan hành chính sự nghiệp, các công trình phúc lợi công cộng thương mại, dịch vụ gắn liên với các khu dân cư

Trong những năm qua, hệ thống cơ sở hạ tầng như: giao thông, điện, nước sinh hoạt đã được nâng cấp, cải tạo, xây dựng mới đáp ứng được nhu cầu của nhân dân, kiến trúc đô thị còn nhiều hạn chế nhất là nhà ở của nhân dân chắp vá thiếu quy hoạch

Từ thực trạng phát triển kinh tế xã hội của phường cho thấy việc quản lý đối với đất đai ngày càng gia tăng, đặc biệt trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa Việc quản lý đối với đất đai được thể hiện ở các mặt chính sau: Trong thời kỳ tới để đáp ứng yêu càu phát triển kinh tế xã hội, thực hiện công nghiệp hóa - hiện đại hóa nền kinh tế nhu cầu đất đai cho phát triển công nghiệp, dịch vụ và các cơ sở hạ tầng là rất lớn Đây là áp lực lớn lên đất đai của phường

- Là phường có mật độ dân số cao, mặc dù công tác kế hoạch hóa gia đình có nhiều cố gắng, giảm được tỷ lệ tăng dân số tự nhiên xuống còn ….% song nhu cầu đất ở và xây dựng các công trình công cộng phục vụ đời sống của người dân còn lớn

Tóm lại từ nay đến năm 2010, nhu cầu sử dụng đất của các ngành tăng nhanh, đặc biệt cho công nghiệp, dịch vụ sẽ gây áp lực lớn đến đất đai, cần

có biện pháp sử dụng tiết kiệm, hợp lý và hiệu quả sử dụng đất đúng mục đích

và bảo vệ môi trường

* Tổ chức bộ máy quản lý đất đaii:

Theo Luật đất đai 2003 quy định tại điều 64, điều 65: "Hệ thống tổ chức

cơ quan quản lý đất đai được thành lập thống nhất từ Trung ương đến cơ sở

xã, phường, thị trấn có cán bộ địa chính" Thực hiện Thông tư liên tịch số 01/2003/TTLT - BTNMT - BNV ngày 15/7/2003 hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức của cơ quan chuyên môn giúp UBND quản lý Nhà nước về Tài nguyên và Môi trường , tổ chức bộ máy quản lý Nhà nước

về đất đai của phường Phương Liệt đã được thành lập như sau:

Cấp phường: Cán bộ địa chính cấp phường đã được tổ chức ổn định hơn

trước Hiện nay phường có 02 cán bộ địa chính xã với trình độ cao đẳng chuyên ngành quản lý đất đai tại trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội và có trình độ đại học chuyên ngành Luật tại trường đại học Luật Hà Nội

2 Thực hiện công tác quản lý, sử dụng đất của phường giai

Quản lý Nhà nước về đất đai là nhiệm vụ chính của chính quyền các cấp

Để quản chặt, nắm chắc quỹ đất cũng như diễn biến, biến động của đất đai thì chính quyền các cấp phải thực hiện tốt các nội dung quản lý Nhà nước về đất đai được quy định trong Luật đất đai Trong những năm qua, UBND phường Phương Liệt đã chỉ đạo các cấp, các ngành thực hiện tốt các nhiệm vụ, cụ thể:

Công tác tuyên truyền các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện các văn bản:

Đây là nội dung đầu tiên có ý nghĩa quyết định trong công tác quản lý Nhà nước về đất đai, là cơ sở pháp lý để thực hiện các quan hệ pháp luật đất đai, đồng thời cũng là khung pháp lý cho việc thực hiện các nội dung khác của công tác quản lý Nhà nước đối với đất đai

Ngày 14/7/1993, Luật đất đai 1993 ra đời Ngày 27/9/1993, Chính phủ ban hành Nghị định 64/CP về việc giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định lâu dài Tiếp đó là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật đất đai 1993 có hiệu lực thi hành ngày 02/8/1998 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật đất đai 1993 có hiệu lực thi hành ngày 29/6/2001 Hiện nay là Luật đất đai 2003 với Nghị định 181/CP về hướng dẫn thi hành Luật đất đai 2003 Hệ thống các văn bản này đã tạo ra hành lang pháp lý vững chắc cho việc quản lý, sử dụng đất

Trong suốt thời gian qua, UBND phường Vĩnh Phúc cụ thể hóa bằng các

kế hoạch chỉ đạo triển khai các bộ phận, các tổ dân phố tổ chức thực hiện các

văn bản pháp quy của Nhà nước và của UBND thành phố Hà Nội vào tình hình cụ thể của phường

Trong thời gian qua, Phương Liệt đã tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về lĩnh vực đất đai của cơ quan cấp trên Song việc ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện còn chậm, làm ảnh hưởng đến việc đưa công tác quản lý đất đai của phường đi vào nề nếp, theo qui định pháp luật

Quản lý hồ sơ địa giới hành chính:

Thực hiện Chỉ thị 364/CT ngày 6/11/1991 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Thủ tướng Chính phủ) về việc lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, thực hiện chỉ đạo của UBND quận, thành phố, phường Phương Liệt đã có hồ sơ địa giới hành chính được lập từ năm 1992 với 04 mảnh bản

đồ địa giới hành chính hệ thống hồ sơ địa giới hành chính được phường có trách nhiệm quản lý tốt hồ sơ địa giới hành chính của cấp mình Hồ sơ địa giới hành chính bao gồm các nội dung sau:

- Bản xác nhận sơ đồ vị trí mốc địa giới hành chính, đo vẽ ở tỷ lê 1/5000

- Bản tọa độ mốc địa giới hành chính

- Bảng tọa độ các điểm đặc trưng trên đường địa giới hành chính

- Bảng mô tả tình hình chung về địa giới hành chính

- Biên bản xác nhận mô tả đường địa giới hành chính

- Phiếu thống kê địa danh dân cư

- Phiếu thông kê địa danh thủy hệ

- Biên bản bàn giao mốc địa giới hành chính

- Bộ bản đồ hành chính đo vẽ ở tỷ lệ 1/5000

Khảo sát, đo đạc, đánh giá, phân hạng đất; lập bản đồ địa chính, bản

đồ hiện trạng sử dụng đất, bản đồ quy hoạch sử dụng đất:

- Công tác đánh giá, phân hạng đất:

Điều tra, khảo sát, đo đạc, đánh giá và phân hạng đất giúp Nhà nước nắm chắc các thông tin của từng thửa đất cả về số lượng, chất lượng, diện tích, loại đất, hạng đất Thực hiện tốt nội dung này sẽ tạo cơ sở thực tiễn cho công tác quản lý đấ đai, giúp cho cơ quan quản lý đất đai ở các cấp tiến hành lập hồ sơ địa giới hành chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, lập quy hoạch sử dụng đất, tính thuế sử dụng đất, đồng thời cũng là cơ sở cho việc giải quyết các tranh chấp về đất đai

Ngày 25/10/1993, Chính phủ ban hành Nghị định 73/NĐ-CP quy định chi tiết việc phân hạng đất tính thuế sử dụng đất nông nghiệp Theo Nghị định 73/CP, việc phân hạng đất nông nghiệp phải dựa vào 5 yếu tố cơ bản, đó là: chất đất, địa hình, vị trí địa lý, khí hậu thời tiết, điều kiện tưới tiêu Kết quả phân hạng đất được thể hiện qua bảng 1

-Công tác quản lý quy hoạch quản lý sử dụng đất:

Quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất là định hướng khoa học cho việc phân bổ sử dụng đất theo mục đích và yêu cầu của các ngành kinh tế, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế xã hội của địa phương và cả nước ở từng giai đoạn cụ thể Việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đảm bảo cho đất đai được sử dụng một cách khoa học, hợp lý, tiết kiệm, mang lại hiệu quả cao và

ổn định, sử dụng quỹ đất nông nghiệp Đồng thời cũng thông qua đó, Nhà nước nắm chắc, quản chặt quỹ đất để xây dựng các chính sách quản lý đất đai đồng bộ và hiệu quả Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đảm bảo cân đối

cơ cấu kinh tế giữa các loại đất, tạo tiền đề vững chắc cho sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước

- Công tác quy hoạch sử dụng đất:

Hiện nay quận Ba Đình đang triển khai thực hiện lập quy hoạch chi tiết

tỷ lệ 1/500 về sử dụng đất phường Vĩnh Phúc đến năm 2010 và 2015 Việc

quy hoạch sử dụng đất để giúp cho phường xác định và điều tiết nhu cầu sử dụng các loại đất qua các thời kỳ, tạo điều kiện cho cấp phường quản lý đất chặt chẽ hơn, đặc biệt là đất khu dân cư đô thị và đất nông nghiệp

Tuy nhiên hạn chế của công tác lập quy hoạch sử dụng đất là quy hoạch được lập cho thời gian ngắn, thường là 10 năm nên thiếu định hướng phát triển lâu dài Bên cạnh đó, trong quá trình thực hiện lập quy hoạch sử dụng đất đã có những phát sinh mới, làm cho các chỉ tiêu sử dụng đất khó được thực hiện theo quy hoạch

Mặt khác, việc lập quy hoạch sử dụng đất chưa thực sự căn cứ vào thực trạng, nhu cầu sử dụng đất của địa phương, còn mang tính khái quát chung, gây khó khăn trong quá trình thực hiện quy hoạch

Qua tổng kết kinh nghiệm về tình hình thực hiện quy hoạch sử dụng đất

kỳ trước, công tác quy hoạch sử dụng đất đã có nhiều tiến bộ, quy hoạch chi tiết và cụ thể hơn trên cơ sở xem xét nhu cầu sử dụng đất noài thực địa Điều này đảm bảo cho tính khả thi của quy hoạch trong tương lai

- Kế hoạch sử dụng đất:

Thời kỳ đầu thực hiện quy hoạch sử dụng đất 2000 - 2010, kế hoạch sử dụng đất mới được lập từ cấp quận và tính khả thi của kế hoạch sử dụng đất còn thấp Sau khi Luật đất đai 2003 có hiệu lực thi hành, công tác lập kế hoạch sử dụng đất mới đang được tiến hành chi tiết ở cấp phường nhưng đang trong quá trình triển khai thực hiện lập quy hoạch và hiện vẫn chưa được phê duyệt

Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất.

Đây là một nội dung quan trọng trong 13 nội dung quản lý Nhà nước về đất đai, nó thể hiện các quyển và nghĩa vụ của người sử dụng đất trong quan

hệ pháp luật đất đai Kết quả thực hiện việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất,

chuyển mục đích sử dụng đất phản ánh mức độ hợp lý của việc phân bổ quỹ đất trên địa bàn phường, đồng thời cũng thể hiện khả năng thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội của phường trong tương lai

- Công tác chuyển mục đích sử dụng đất:

Trong giai đoạn 2000 - 2010 công tác chuyển mục đích sử dụng đất diễn

ra khá phổ biến trong toàn huyện Thời kỳ đầu việc quản lý tình hình chuyển mục đích sử dụng đất còn tổng quát chung chung, chỉ đến khi luật đất đai

2003 ra đời, công tác chuyển mục đích sử dụng đất mới được quản lý chặt chẽ

và chi tiết

Đăng ký quyền sử dụng đất, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất:

Đăng ký đất đai, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là một thủ tục pháp lý nhằm thiết lập quyền sử dụng đất hợp pháp của người sử dụng đất, đảm bảo cho việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất

Trong quá trình sử dụng đất, đất đai luôn biến động về diện tích, mục đích sử dụng đất, chủ sử dụng do đó công tác đăng ký đất đai nhằm giúp cho Nhà nước theo dõi tình hình sử dụng đất và kịp thời xử lý biến động đất đai

- Công tác lập và quản lý hồ sơ địa chính:

Thực hiện thông tư 29/2004/TT-BTNMT ngày 01/11/2004 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về hướng dẫn lập, chỉnh lý, quản lý hồ sơ địa chính UBND phường Vĩnh Phúc đã chỉ đạo cho cán bộ địa chính tiến hành lập, chỉnh lý hồ sơ địa chính ở phường bao gồm bản đồ địa chính, sổ địa chính, sổ mục kê, sổ theo dõi biến động

Toàn phường có 50 tờ bản đồ địa chính, 20 quyển sổ địa chính, 04 quyền

sổ mục kê, 02 quyền theo dõi biến động đất đai Ở phường lưu giữ và quản lý

1 bộ hồ sơ địa chính của địa phương mình lập

Nhìn chung hệ thống hồ sơ địa chính của phường Vĩnh Phúc đã được lập theo đúng quy định của pháp luật đất đai và đang được quản lý một cách thống nhất từ cấp quận đến cấp phường

* Công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất:

Thực hiện thông tư 1990/2001/TT-TCĐC ngày 30/11/2001 của Tổng cục địa chính hướng dẫn đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất UBND phường Vĩnh Phúc đã tiến hành xét duyệt hồ sơ kê khai xin cấp giấy chứng nhận và trình quận Ba Đình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các chủ sử dụng đất trên toàn phường

- Công tác thống kê kiểm kê:

Công tác thống kê kiểm kê đất đai hàng năm và công tác kiểm kê đất đai theo định kỳ là việc làm rất cần thiết trong quản lý đất đai Thông qua thống

kê và kiểm kê đất đai Nhà nước nắm chắc quỹ đất cơ cấu từng loại đất, tình hình biến động đất đai qua các năm và qua thời kỳ, là cơ sở để Nhà nước lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trong tương lai, từ đó phân phối quỹ đất một cách phù hợp, đáp ứng được nhu cầu sử dụng đất của ngành, đảm bảo cho đất đai được sử dụng có hiệu quả

Tuy là một phường đã đô thị hoá từ nhiều năm nhưng vẫn có ít diện tích đất chưa sử dụng và đất nông nghiệp Do đó khi đáp ứng được nhu cầu đất đai cho mục đích phi nông nghiệp cần có quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chi tiết đến cấp phường, vừa đảm bảo việc chuyển từ đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp, đồng thời tận dụng triệt để được diện tích đất chưa sử dụng trong phường Có thể nói công tác thông kê, kiểm kê đất đai có ý nghĩa hết sức quan trọng cho việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, đồng thời là căn cứ