Tiểu luận cao học -Xây dựng cơ chế phòng, chống “lợi ích nhóm” và “tham nhũng chính sách” ở các cơ quan tổ chức đảng – thực trạng và những vấn đề đặt ra

MỞ ĐẦU1.Tính cấp thiết của đề tàiTham nhũng là một tệ nạn mang tính chất toàn cầu. Tuy nhiên không phải ở bất kì nơi nào trên thế giới biểu hiện, tính chất, phạm vi của tham nhũng cũng giống nhau mà mỗi quốc gia trên thế giới đều có những sự khác nhiều do đặc điểm về kinh tế, chính trị, xã hội khác nhau. Tại Việt Nam, tình hình tham nhũng cũng diễn ra hết sức phức tạp trên nhiều lĩnh vực, nhiều mức độ khác nhau. Tham nhũng tại Việt Nam theo các nhà lãnh đạo là nạn nội xâm, là quốc nạn, là vấn đề gây nhức nhối của cả Việt Nam. Trong đó nổi lên là vấn đề “Lợi ích nhóm” và “Tham nhũng chính sách” trong cơ quan nhà nước và các tổ chức cơ sở đảng là một vấn đề bức xúc và đáng quan tâm nhất trong giai đoạn hiện nay. Do đó học viên chọn đề tài “Xây dựng cơ chế phòng, chống “lợi ích nhóm” và “tham nhũng chính sách” ở các cơ quan tổ chức Đảng – Thực trạng và những vấn đề đặt ra” làm đề tài nghiên cứu của mình.2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tàiVấn đề nhóm lợi ích và tham nhũng chính sách từ lâu đã thu hút sự quan tâm nghiên cứu của các học giả ở cả trong và ngoài nước. Các công trình nghiên cứu của các tác giả rất đa dạng và phong phú với những nội dung và cách tiếp cận khác nhau. Trong đó có thể kể đến các công trình nghiên cứu đã được xuất bản như:Lưu Văn An (2010), Vận động hành lang trong đời sống chính trị các nước phương Tây, Nxb. Chính trị hành chính, Hà Nội.Vũ Ngọc Hoàng Lợi ích nhóm” và “Chủ nghĩa tư bản thân hữu” cảnh báo nguy cơ, Tạp chí Xây dựng Đảng 122015Cũng đã có một số tiểu luận, luận án đề cập tới những vấn đề liên quan đến nhóm lợi ích như Tiểu luận thạc sĩ Chính trị học của của Hoàng Thị Hà về Vận động chính sách ở Việt Nam hiện nay, 3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của tiểu luận 3.1. Mục đíchTừ việc nghiên cứu tìm hiểu các nhóm lợi ích và tham nhũng chính sách trong cơ quan nhà nước và các tổ chức cơ sở đảng nhằm xây dựng cơ chế phòng và chống tham nhũng trong điều kiện hiện nay.3.2. Nhiệm vụ Làm rõ các vấn đề liên quan đến nhóm lợi ích, tham nhũng chính sách như khái niệm, phân loại và hiện trạng nhóm lợi ích và tham nhũng chính sách trong cơ quan và tổ chức cơ sở Đảng. Đề xuất cơ chế phòng và chống phù hợp đối với Việt Nam hiện nay.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của tiểu luận 4.1. Đối tượng nghiên cứu Tiểu luận nghiên cứu các nhóm lợi ích trong cơ quan và tổ chức đảng ở nước ta hiện nay.4.2. Phạm vi nghiên cứuTiểu luận cũng chỉ đề cập đến thực tiễn hoạt động của các nhóm lợi ích, tham nhũng chính sách và đưa ra một số kiến nghị cho việc giải quyết những vấn đề này.5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của tiểu luận 5.1. Cơ sở lý luậnTiểu luận được nghiên cứu trên cở sở lý luận và phương pháp luận của chủ nghĩa MácLênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam và nghiên cứu thực tiễn hiện tại trong đời sống xã hội.5.2. Phương pháp nghiên cứuTiểu luận sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích và xử lý thông tin.6. Ý nghĩa của tiểu luận Tiểu luận góp phần xây dựng một số cơ chế phòng và chống tham nhũng ở nước ta7. Kết cấu của tiểu luận Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, nội dung của tiểu luận được kết cấu thành 2 chương, 4 tiết.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Tham nhũng là một tệ nạn mang tính chất toàn cầu Tuy nhiên không phải ở bất kì nơi nào trên thế giới biểu hiện, tính chất, phạm vi của tham nhũng cũng giống nhau mà mỗi quốc gia trên thế giới đều có những sự khác nhiều do đặc điểm về kinh tế, chính trị, xã hội khác nhau Tại Việt Nam, tình hình tham nhũng cũng diễn ra hết sức phức tạp trên nhiều lĩnh vực, nhiều mức

độ khác nhau Tham nhũng tại Việt Nam theo các nhà lãnh đạo là nạn nội xâm, là quốc nạn, là vấn đề gây nhức nhối của cả Việt Nam Trong đó nổi lên

là vấn đề “Lợi ích nhóm” và “Tham nhũng chính sách” trong cơ quan nhà

nước và các tổ chức cơ sở đảng là một vấn đề bức xúc và đáng quan tâm nhất

trong giai đoạn hiện nay Do đó học viên chọn đề tài “Xây dựng cơ chế phòng, chống “lợi ích nhóm” và “tham nhũng chính sách” ở các cơ quan

tổ chức Đảng – Thực trạng và những vấn đề đặt ra” làm đề tài nghiên cứu

của mình.

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Vấn đề nhóm lợi ích và tham nhũng chính sách từ lâu đã thu hút sự quan tâm nghiên cứu của các học giả ở cả trong và ngoài nước Các công trình nghiên cứu của các tác giả rất đa dạng và phong phú với những nội dung và cách tiếp cận khác nhau Trong đó có thể kể đến các công trình nghiên cứu đã được xuất bản như:

Lưu Văn An (2010), Vận động hành lang trong đời sống chính trị các

nước phương Tây, Nxb Chính trị - hành chính, Hà Nội.

Vũ Ngọc Hoàng Lợi ích nhóm” và “Chủ nghĩa tư bản thân hữu” -cảnh báo nguy cơ, Tạp chí Xây dựng Đảng 12/2015

Cũng đã có một số tiểu luận, luận án đề cập tới những vấn đề liên quan đến nhóm lợi ích như Tiểu luận thạc sĩ Chính trị học của của Hoàng Thị Hà

về Vận động chính sách ở Việt Nam hiện nay,

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của tiểu luận

3.1 Mục đích

Từ việc nghiên cứu tìm hiểu các nhóm lợi ích và tham nhũng chính sách trong cơ quan nhà nước và các tổ chức cơ sở đảng nhằm xây dựng cơ chế phòng và chống tham nhũng trong điều kiện hiện nay

3.2 Nhiệm vụ

- Làm rõ các vấn đề liên quan đến nhóm lợi ích, tham nhũng chính sách như khái niệm, phân loại và hiện trạng nhóm lợi ích và tham nhũng chính sách trong cơ quan và tổ chức cơ sở Đảng

- Đề xuất cơ chế phòng và chống phù hợp đối với Việt Nam hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của tiểu luận

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Tiểu luận nghiên cứu các nhóm lợi ích trong cơ quan và tổ chức đảng

ở nước ta hiện nay

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Tiểu luận cũng chỉ đề cập đến thực tiễn hoạt động của các nhóm lợi ích, tham nhũng chính sách và đưa ra một số kiến nghị cho việc giải quyết những vấn đề này

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của tiểu luận

5.1 Cơ sở lý luận

Tiểu luận được nghiên cứu trên cở sở lý luận và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam và nghiên cứu thực tiễn hiện tại trong đời sống xã hội

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Tiểu luận sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích và xử lý thông tin

6 Ý nghĩa của tiểu luận

Tiểu luận góp phần xây dựng một số cơ chế phòng và chống tham nhũng

ở nước ta

7 Kết cấu của tiểu luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, nội dung của tiểu luận được kết cấu thành 2 chương, 4 tiết

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LỢI ÍCH NHÓM VÀ THAM NHŨNG CHÍNH SÁCH

1.1 Khái niệm lợi ích nhóm và tham nhũng chính sách

“Lợi ích nhóm” là một cụm từ, một thuật ngữ đang được nhắc đến nhiều trong các văn kiện của Đảng, đặc biệt trong Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XI “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”, đang làm cho nhiều nhà khoa học, nhà nghiên cứu, nhà quản lý và các tầng lớp nhân dân quan tâm nhìn nhận, mổ xẻ dưới nhiều cách nhìn với các cấp độ, góc độ khác nhau Lợi ích thường liên kết con người với nhau, và vì vậy phân chia ra các nhóm, giai tầng khác nhau Chính vì thế mà có lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm, hay lợi ích giai cấp Từ “lợi ích nhóm” có thể hình thành nên nhóm lợi ích, nhóm xã hội Mặt trái của nền kinh tế thị trường làm xuất hiện ngày càng nhiều nhóm lợi ích khác nhau, các nhóm này vừa có thể có lợi ích chung, vừa có lợi ích riêng, có lợi ích tích cực, có lợi ích tiêu cực

Như vậy, có thể hiểu lợi ích nhóm như sau: Lợi ích nhóm là lợi ích của một nhóm người liên kết với nhau, hỗ trợ nhau, giúp đỡ lẫn nhau để cùng nhau có lợi ích và bảo vệ lợi ích đó Xét về mục đích và bản chất, lợi ích nhóm có thể chia thành lợi ích nhóm tích cực và lợi ích nhóm tiêu cực Lợi ích nhóm tích cực là lợi ích chính đáng, hợp pháp của một nhóm người Việc hình thành nó là nhu cầu khách quan, chính đáng, tự nhiên trong xã hội tồn tại nhiều giai cấp, nhiều tầng lớp, nhiều nhóm người với những đặc điểm, hoàn cảnh khác nhau Còn lợi ích nhóm tiêu cực là “lợi ích” mà nhóm thu được nhằm vào các “tình huống” hay “phi vụ” nhạy cảm, không lành mạnh, mờ

ám, thiếu minh bạch Bài viết giới hạn ở việc phân tích những biểu hiện của lợi ích nhóm tiêu cực (gọi tắt là lợi ích nhóm) trong công tác tổ chức, cán bộ.Lợi ích chính đáng (của một người, một nhóm) là lợi ích phù hợp với lợi ích chung của quốc gia, dân tộc, góp phần và bổ trợ cho lợi ích chung; không mâu thuẫn, không gây thiệt hại cho lợi ích chung Lợi ích chính đáng luôn là

mục tiêu và động lực đối với hoạt động của con người, cần được tôn trọng, bảo vệ và khuyến khích Quên điều này, không quan tâm đến lợi ích chính đáng của con người, ngăn cản các lợi ích chính đáng ấy, thì sự lãnh đạo và quản lý xã hội không thể thành công, mà trước sau gì nhất định cũng sẽ thất bại

Ngược lại, “lợi ích nhóm” (theo nghĩa tiêu cực) thì mâu thuẫn với lợi ích chung của quốc gia, dân tộc; gây hại cho lợi ích chung, cho cộng đồng, làm suy yếu và gây tổn thất nghiêm trọng đối với lợi ích chung “Lợi ích nhóm” là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc hình thành các “nhóm lợi ích” Đặc điểm của các “nhóm lợi ích” là có sự kết hợp cùng mục tiêu lợi ích, cùng hành động, cùng phân chia lợi ích, giữa những người có nhiều tiền với những người có quyền lực trong nhà nước và trong đảng cầm quyền Có tiền chuyển hóa thành có quyền lực Có quyền lực chuyển hóa thành có tiền Người có tiền sẽ có quyền lực và người có quyền lực sẽ có tiền Họ cùng nhau hành động để có quyền lực và có tiền ngày càng nhiều hơn Đồng tiền cộng với quyền lực tạo thành sức mạnh khống chế, lũng đoạn tổ chức và xã hội Nhận thức sự quan trọng của thông tin, “nhóm lợi ích” còn móc nối, “kết nạp”, kết hợp với một số nhóm truyền thông không lành mạnh để tác động chi phối dư luận theo hướng có lợi cho “nhóm lợi ích” và xuyên tạc vu cáo những người, những doanh nghiệp không cùng nhóm để tranh quyền lực và lợi ích “Lợi ích nhóm” sẽ kéo theo và song hành với tham vọng quyền lực và tham vọng tiền bạc

1.2 Đặc điểm của nhóm lợi ích, tham nhũng chính sách.

Từ lợi ích nhóm, hình thành nên những nhóm lợi ích (Interest Group)

Xã hội là một hệ thống lợi ích phức tạp cùng với sự tương tác lợi ích trong từng nhóm, hoặc giữa các nhóm khác nhau trong trạng thái cạnh tranh, đấu tranh liên tục để nắm giữ bằng được quyền sở hữu, phân phối nguồn lực công

và quyền được tham gia vào quá trình định hình, thông qua, xác lập các quyết định, chính sách thuộc về quyền lực nhà nước với mục đích mang lại lợi ích

nhóm cao nhất Theo A Bentley, “không hình thành, tồn tại các nhóm đứng ngoài lợi ích.Xã hội - Đó là một tổng hợp của các nhóm lợi ích khác nhau, số lượng của chúng bị quy định và giới hạn bởi một chỉ số duy nhất: Lợi ích - cái

mà từ đó chúng liên kết, hình thành và hoạt động”

Nhóm lợi ích còn được coi là một loại hình tập hợp người đặc biệt

-“nhóm gây áp lực”, hình thành, tồn tại trên cơ sở một, một vài, hoặc nhiều lợi ích chung - vì nó mà nhóm - tập hợp người tìm mọi phương thức, con đường tác động tới chính sách công, nhằm đảm bảo và mang lại lợi ích cho nhóm một cách cao nhất có thể Động cơ hành động của nhóm lợi ích có thể mang tính chất chính trị, kinh tế, đạo đức, niềm tin… Nhóm lợi ích sử dụng những phương thức khác nhau để đạt mục tiêu: Truyền thông, vận động hành lang, tài trợ…

Đặc điểm chính để nhận diện nhóm lợi ích là mức độ của lợi ích nhóm Mức độ lợi ích ấy có thể cao hơn hoặc thấp hơn so với mặt bằng xã hội trong từng giai đoạn, hoặc trong những thời điểm nhất định Mức độ lợi ích của nhóm đóng vai trò chỉ số tổng hợp, cơ bản, quan trọng, phản ánh vị thế và khả năng tác động của nhóm đến chính sách nhà nước Lưu ý rằng, không chỉ những nhóm có ưu thế trong xã hội mới có khả năng tác động đến quá trình hoạch định chính sách của nhà nước, mà những nhóm có vị thế yếu, hoặc nhóm chịu nhiều tổn thất cũng có thể có những tác động nhất định đến nội dung chính sách Điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào tính nhân văn và minh bạch của nền chính trị

Sự tồn tại của các nhóm lợi ích và đồng hành với chúng là cạnh tranh lợi ích giữa các nhóm trong xã hội là một hiện thực khách quan Nhóm lợi ích

có tính hai mặt Dưới góc độ công bằng xã hội, một mặt, sự cạnh tranh lành mạnh giữa các nhóm lợi ích tác động tích cực tới đảm bảo công bằng xã hội, tạo các động lực cơ bản thúc đẩy phát triển xã hội; mặt khác, sự cạnh tranh thiếu lành mạnh giữa các nhóm lợi ích, nhất là trong các nền chính trị không

minh bạch, thông qua hình thức vận động hành lang, nhằm tác động tới cách thức, tỷ lệ phân bổ lợi ích của nhà nước, để tạo dựng và thụ hưởng đặc quyền, đặc lợi là nguy cơ trực tiếp đối với công bằng xã hội, hủy hoại tiến bộ xã hội

Luận giải trên đây cho thấy, tiếp cận lợi ích nhóm không thể tách rời

sự tiếp cận chính trị và hệ thống cơ quan nhà nước cũng như các tổ chức cơ

sở Đảng

Chính vì thế, vấn đề quan trọng nhất, song cũng khó khăn, phức tạp nhất của vận hành, quản trị xã hội là các cơ quan nhà nươc và tổ chức đảng phải kết hợp được lợi ích của các nhóm cụ thể với lợi ích của xã hội như một toàn thể Kết quả của thao tác chính trị đó quy định sự ổn định xã hội, của toàn bộ hệ thống chính trị, tính hợp pháp, hiệu quả của chính phủ, sự năng động của phong trào xã hội và uy tín của đảng cầm quyền Xã hội tuy bị ràng buộc, chế định, chi phối bởi điều kiện kinh tế - văn hóa, pháp luật và đạo đức, song yếu tố chi phối quyết định nhất, căn bản nhất, trực tiếp nhất là hệ thống chính trị; trong đó, vấn đề sâu xa, cội rễ nhất là vấn đề quyền lực chính trị, quyền lực nhà nước Quyền lực chính trị thiếu kiểm soát, hoặc kiểm soát không chặt chẽ tất yếu sẽ dẫn đến những nhóm lợi ích bất minh

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG VÀ VIỆC XÂY DỰNG CƠ CHẾ PHÒNG CHỐNG LỢI ÍCH NHÓM VÀ THAM NHŨNG CHÍNH SÁCH

2.1 Thực trạng “Lợi ích nhóm”

Hiện nay, ở nước ta, lợi ích nhóm tiêu cực phát triển khá phổ biến, hiện diện ở tất cả các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội Nhưng, phổ biến nhất, tác hại và nguy hiểm nhất là lợi ích nhóm trong quá trình thực hiện chủ trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội và được thể hiện dưới các dạng sau đây:

- Tạo quan hệ với cấp trên, với cơ quan có thẩm quyền, khi cần thiết có thể “hối lộ” dưới mọi hình thức để giành được kinh phí, đề tài, dự án v.v… cho đơn vị, địa phương v.v… (trong khi có thể bố trí kinh phí, đề tài, dự án cho đơn vị, địa phương khác sẽ có lợi và hiệu quả hơn)

- Tạo quan hệ, móc ngoặc với những người có chức, có quyền quyết định để được bố trí vào các chức vụ mong muốn cho bản thân hoặc cho người thân trong gia đình, trong khi năng lực, phẩm chất không đáp ứng được yêu cầu của vị trí công tác đó

- Nhà đầu tư, doanh nghiệp tạo quan hệ móc nối với cơ quan, người có thẩm quyền quyết định, hình thành nhóm lợi ích để xây dựng các dự án, chủ trương đầu tư hoặc giành được các dự án “phát triển kinh tế - xã hội” nhằm mục đích kiếm lợi, có chi trả % cho chủ đầu tư, không tính đến hiệu quả đầu

tư hoặc hiệu quả thấp, miễn là “có việc” là “có ăn” Người có chức quyền, thoái hóa, biến chất, chỉ chăm lo thu vén lợi ích cá nhân, chỉ phê duyệt cho đơn vị, cá nhân nào biết quan hệ, biết điều, chi trả % đậm hơn

- Các doanh nghiệp là “sân sau”, đồ đệ trung thành của những người có chức, có quyền hình thành nhóm lợi ích, cố kết với nhau để cùng nhau có lợi ích, bảo vệ lợi ích cho nhau Doanh nghiệp và các đồ đệ trung thành phải chăm lo lợi ích của “sếp” tạo dựng uy tín, lo lót để che chắn khuyết điểm của

“sếp”, để “sếp” được vào những vị trí công tác mong muốn v.v… Đến lượt

“sếp” phải trả ơn, chăm lo lợi ích của các doanh nghiệp, đồ đệ của mình, phê

duyệt cho họ những dự án “béo bở”, cất nhắc họ vào những vị trí làm việc hứa hẹn nhiều bổng, lộc v.v…

- Một bộ phận cán bộ, công chức thoái hóa, biến chất trong các cơ quan

có chức năng thanh tra, kiểm tra, giám sát, cơ quan điều tra v.v… cũng bị móc nối và vì lợi ích vị kỷ của mình hình thành nhóm lợi ích với các cơ quan, cán bộ, công chức là đối tượng thanh tra, kiểm tra, điều tra v.v… để che chắn khuyết điểm, thậm chí làm nhẹ tội cho các đối tượng này

Những biểu hiện trên đây của lợi ích nhóm tiêu cực đã được Đảng tổng kết thành các hành vi “chạy chức, chạy quyền, chạy tội, chạy tuổi, chạy bằng cấp, chạy huân chương” (Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb CTQG, H, 2011, tr.262) và dư luận xã hội đã tổng kết muốn có chức quyền, lợi ích phải có “tiền tệ, quan hệ, hậu duệ, đồ đệ

và cuối cùng mới là trí tuệ”

2.2 Lợi ích nhóm trong các cơ quan và tổ chức Đảng hiện nay.

Biểu hiện lợi ích nhóm trong cơ quan và tổ chức đảng nổi cộm nhất trong công tác tổ chức, cán bộ, biểu hiện của lợi ích nhóm cũng rất đa dạng, phức tạp, có trong tất cả các công đoạn, các khâu, các bước trong quy trình hoạt động của công tác tổ chức, cán bộ trong cơ quan nhà nước và tổ chức đảng

Thứ nhất, lợi ích nhóm trong việc ban hành chủ trương, chính sách về

công tác tổ chức, cán bộ cơ quan nhà nước và tổ chức đảng

Biểu hiện lợi ích nhóm trong việc ban hành chủ trương, chính sách về công tác cán bộ là một bộ phận cán bộ tham mưu, khi tham mưu cho cấp có thẩm quyền ban hành chính sách có liên quan đến công tác cán bộ thì không

vì chính sách, lợi ích chung mà tham mưu, ban hành những chính sách có lợi cho họ (ví dụ: nới lỏng hơn các tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm, đề bạt, nâng lương, chuyển ngạch, nâng ngạch, ) Biểu hiện khác của tình trạng này là những cán bộ tham mưu về công tác tổ chức, cán bộ đã nghiên cứu, tham mưu xây dựng, ban hành chính sách cán bộ “dưới tiêu chuẩn, điều kiện cơ bản”

(như điều kiện tiếp nhận, điều chuyển, bố trí công tác, luân chuyển, bổ nhiệm,

đề bạt hoặc được đi học, đi công tác nước ngoài) để người thân của họ, hoặc cán bộ lãnh đạo có đủ điều kiện đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện đó; ban hành chính sách, quyết định, nhiều khi mang tính “nội bộ”, có tính chất đặc quyền, đặc lợi cho một số ít cán bộ, trái với quy định hoặc theo quy định của Nhà nước nhưng không minh bạch để trục lợi

Thứ hai, lợi ích nhóm trong việc cụ thể hóa chủ trương, chính sách của

cấp trên về công tác tổ chức, cán bộ thành các quy định, quy chế, quy trình cụ thể của cấp dưới để trục lợi

Có tình trạng quy định của cấp trên về chính sách, chế độ chung của Đảng, Nhà nước đối với cán bộ không được cấp dưới cụ thể hóa bảo đảm đúng nguyên tắc, quy trình, thủ tục Họ “vận dụng” ban hành chính sách, chế

độ đối với cán bộ vì lợi ích nhóm của số ít cán bộ lãnh đạo, cán bộ làm công tác tham mưu về công tác tổ chức, cán bộ, dẫn đến việc thực hiện trái quy định của cấp trên vì nhiều lý do hoặc luôn có sự thay đổi để cho “vừa” với những tiêu chuẩn, điều kiện cá biệt của một số ít cán bộ lãnh đạo, quản lý để trục lợi cho bản thân hoặc cho người thân của mình theo kiểu “trên có chính sách, dưới có đối sách” làm thiệt hại cho lợi ích chung của cán bộ, công chức, viên chức, gây bất bình trong cán bộ, đảng viên và nhân dân Có nơi, đáng lẽ phải vận dụng quy định của cấp trên để ban hành chính sách về công tác cán

bộ của cấp mình phù hợp nguyên tắc, chủ trương, quy định, nhưng lại vận dụng ban hành trái quy định nhằm “lách luật” để có lợi cho bản thân hoặc người thân của mình trong việc tuyển dụng, đề bạt, thực hiện các chính sách cán bộ khác, như mở tuổi để được đề bạt, bổ nhiệm, bầu cử, kéo dài thời gian công tác,

Thứ ba, lợi ích nhóm trong việc chỉ đạo thực hiện chủ trương, chính

sách về công tác tổ chức, cán bộ cơ quan nhà nước và tổ chức đảng

Biểu hiện của lợi ích nhóm này dễ thấy nhất và đang phổ biến hiện nay

là cán bộ lãnh đạo trong một số doanh nghiệp nhà nước đã chỉ đạo xây dựng

chính sách lương, chính sách thu nhập có lợi cho họ, dẫn đến chính sách lương “khủng” - “thu nhập quá cao” trong một số cán bộ lãnh đạo, quản lý của một số doanh nghiệp, lĩnh vực ngành, nghề; hoặc ban hành, thực hiện những chủ trương, chính sách cho cán bộ lãnh đạo, quản lý hằng năm đi nghiên cứu, tham quan, học tập ở nước ngoài quá nhiều lần, gây tốn kém, lãng phí, thất thoát kinh phí của cơ quan, đơn vị, tổ chức Một biểu hiện nữa của lợi ích nhóm trong tổ chức thực hiện công tác cán bộ là cán bộ cấp trên, cán bộ lãnh đạo, quản lý tuy biết cán bộ cấp dưới thuộc “cánh hẩu” của mình, trình độ năng lực hạn chế, nhưng vẫn bổ nhiệm, đề bạt, bao che để tạo thành một “ê-kíp” cán bộ làm việc vì lợi ích nhóm để trục lợi Trong khi đó, cán bộ

có đủ năng lực, trình độ, điều kiện thì không được quan tâm quy hoạch đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, sử dụng đúng khả năng, sở trường của họ, khiến họ

“bất bình”, thậm chí đi tìm cơ hội làm việc ở những nơi khác

Thứ tư, lợi ích nhóm trong việc tổ chức thực hiện công tác tổ chức, cán

bộ cơ quan nhà nước và tổ chức đảng

Biểu hiện này thể hiện ở một số cán bộ tham mưu về công tác tổ chức, cán bộ thuộc phe, cánh của người lãnh đạo đã tham mưu trong việc bố trí người thân của họ dù trình độ năng lực yếu, phẩm chất đạo đức kém, kinh nghiệm công tác không có vào những chức vụ, vị trí công tác có nhiều “lợi thế, màu mỡ, quyền thế” để trục lợi theo kiểu “quyền đi liền với lợi lộc, quyền

đi liền với tiền” Trong khi những cán bộ có năng lực, trình độ, phẩm chất đạo đức tốt và có kinh nghiệm công tác, có uy tín thì không được xem xét bố trí đảm nhiệm các công việc đó Tình trạng này đã hình thành “cơ quan”, “chi bộ” mang tính chất gia đình như ở Vụ PMU18 trước đây và một số vụ việc tiêu cực khác Có cán bộ lãnh đạo khi sắp hết nhiệm kỳ, hết thời hạn làm lãnh đạo quản lý đã ban hành những quyết định bổ nhiệm, đề bạt, nâng lương, thay đổi vị trí công tác tốt hơn cho cán bộ thuộc diện “thân tín”, cho người thân trong gia đình mình không đúng chế độ, tiêu chuẩn, điều kiện