Tính chất đó được biểu hiện trong tổ chức và hoạt động công đoàn: Được đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng thực hiện mục tiêu chính trị của Đảng, nguyên tắc tổ chức và đường lối cán bộ theo đư
Trang 1Bài 6: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG
VÀ ĐỔI MỚI NỘI DUNG, PHƯƠNG THỨC HOẠT ĐỘNG
CỦA CÔNG ĐOÀN VIỆT NAM
I NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CÔNG ĐOÀN VIỆT NAM
1 Khái quát về Công đoàn Việt Nam
a) Sự ra đời của Công đoàn Việt Nam
Công đoàn là tổ chức do người lao động lập nên nhằm tập hợp sức mạnh, bảo vệ quyền và lợi ích của đoàn viên và công nhân lao động
Sự ra đời của tổ chức Công đoàn Việt Nam gắn liền với sự hình thành và phát triển của giai cấp công nhân và hoạt động của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Người đặt nền móng về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của tổ chức Công đoàn Việt Nam Trong tác phẩm “Đường Kách mệnh”, Người nhấn mạnh
“Công hội trước hết là để đi lại với nhau cho có tình cảm, hai là để nghiên cứu với nhau, ba là để sửa sang cách sinh hoạt của công nhân cho khá hơn bây giờ, bốn là giữ gìn quyền lợi cho công nhân, năm là để giúp quốc dân, giúp cho thế giới” Người còn khẳng định: “Công hội là cơ quan của công nhân để chống lại tư bản và
đế quốc chủ nghĩa” Những lý luận về thành lập tổ chức Công đoàn của Nguyễn Ái Quốc được các hội viên Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội (một tổ chức tiền thân của Đảng Cộng sản) truyền bá rộng rãi trong phong trào công nhân, nhiều tổ chức Công hội bí mật được thành lập Đặc biệt từ năm 1928, khi Thanh niên cách mạng đồng chí hội phát động phong trào “vô sản hóa” thì phong trào đấu tranh của công nhân Việt Nam càng sôi nổi, thúc đẩy sự phát triển của tổ chức Công hội lên một bước mới
Năm 1929, tổ chức Công hội có bước phát triển nhanh chóng, nhất là ở các tỉnh miền Bắc, nơi có nhiều trung tâm công nghiệp, tập trung một số lượng lớn công nhân
Trước sự phát triển nhanh chóng của các Công hội, nhằm nâng cao sức mạnh cho tổ chức Công hội, đẩy mạnh hơn nữa công tác vận động công nhân, đáp ứng yêu cầu phát triển của cách mạng, ngày 28 tháng 7 năm 1929 theo quyết định của Đông Dương Cộng sản Đảng, đồng chí Nguyễn Đức Cảnh triệu tập hội nghị đại biểu Công hội đỏ Bắc kỳ lần thứ nhất, họp tại nhà số 15, phố Hàng Nón, Hà Nội Hội nghị đã bầu Ban Chấp hành lâm thời gồm 06 ủy viên, do đồng chí Nguyễn Đức Cảnh phụ trách Hội nghị thông qua Chương trình, Điều lệ, phương hướng hoạt động; quyết định xuất bản Báo Lao động và Tạp chí Công hội đỏ (sau này Đại hội V Công đoàn Việt Nam, tháng 11 năm 1983 đã quyết định lấy ngày 28 tháng 7 năm 1929 là ngày kỷ niệm thành lập Công đoàn Việt Nam)
Sự ra đời công đoàn cách mạng Việt Nam có ý nghĩa to lớn, đánh dấu sự lớn mạnh của phong trào công nhân và sự trưởng thành của giai cấp công nhân Việt Nam
b) Tên gọi của Công đoàn Việt Nam qua các thời kỳ
Trang 2- 1929 – 1936: Công hội đỏ.
- 1936 – 1939: Nghiệp đoàn, Hội ái hữu
- 1939 – 1941: Hội công nhân phản đế
- 1941 – 1946: Hội công nhân cứu quốc
- 1946 – 1961: Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam
- 1961 – 1988: Tổng Công đoàn Việt Nam
- 1988 đến nay: Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam
Công đoàn Việt Nam hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; là trung tâm tập hợp, đoàn kết lực lượng xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam lớn mạnh về mọi mặt
2 Tính chất, vị trí, vai trò của Công đoàn Việt Nam
a) Tính chất của Công đoàn Việt Nam
Công đoàn Việt Nam có hai tính chất: Tính giai cấp của giai cấp công nhân
và tính chất quần chúng
Từ khi ra đời, Công đoàn Việt Nam đã mang đầy đủ tính chất giai cấp của giai cấp công nhân Tính chất đó được biểu hiện trong tổ chức và hoạt động công đoàn: Được đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng (thực hiện mục tiêu chính trị của Đảng, nguyên tắc tổ chức và đường lối cán bộ theo đường lối của Đảng), luôn trung thành với lợi ích của giai cấp công nhân và dân tộc
Công đoàn là tổ chức đoàn thể của giai cấp công nhân; là trung tâm tập hợp, đoàn kết đội ngũ người lao động nhằm mục đích bảo vệ quyền, lợi ích của giai cấp công nhân và người lao động
Biểu hiện tính quần chúng của công đoàn: Công đoàn kết nạp đông đảo người lao động vào công đoàn không phân biệt nghề nghiệp, thành phần, tín ngưỡng; cán bộ công đoàn trưởng thành từ phong trào công nhân và hoạt động công đoàn; nội dung hoạt động đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của đông đảo người lao động; cơ quan lãnh đạo của công đoàn các cấp do đoàn viên bầu ra, đại diện cho tiếng nói của đoàn viên và người lao động
Hai tính chất này có quan hệ gắn bó với nhau, thể hiện bản chất của Công đoàn Việt Nam; cần được quán triệt sâu sắc trong tư tưởng chỉ đạo, xây dựng tổ chức và hoạt động công đoàn
b) Vị trí của Công đoàn Việt Nam
Một là, Địa vị pháp lý.
Công đoàn Việt Nam có địa vị pháp lý, được ghi nhận trong Hiến pháp, Luật Công đoàn, Bộ luật Lao động và các văn bản khác của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Trang 3Điều 10 Hiến pháp năm 2013 ghi nhận: “Công đoàn Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội của giai cấp công nhân và của người lao động được thành lập trên
cơ sở tự nguyện, đại diện cho người lao động, chăm lo bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế -
xã hội; tham gia kiểm tra, thanh tra, giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp về những vấn đề liên quan đến quyền, nghĩa vụ của người lao động; tuyên truyền, vận động người lao động học tập, nâng cao trình độ,
kỹ năng nghề nghiệp, chấp hành pháp luật, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”
Điều 1 Luật Công đoàn năm 2012 đã nêu: “Công đoàn là tổ chức chính trị -
xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân và của người lao động, được thành lập trên
cơ sở tự nguyện, là thành viên trong hệ thống chính trị của xã hội Việt Nam, dưới
sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; đại diện cho cán bộ, công chức, viên chức, công nhân và những người lao động khác (sau đây gọi chung là người lao động), cùng với cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội chăm lo và bảo
vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; tham gia quản lý Nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội, tham gia thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động của
cơ quan Nhà nước, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp; tuyên truyền, vận động người lao động học tập nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, chấp hành pháp luật, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”
Hai là, Công đoàn Việt Nam trong mối quan hệ với các tổ chức, cá nhân:
- Mối quan hệ giữa Công đoàn với Đảng Cộng sản Việt Nam
Đảng Cộng sản Việt Nam là đội quân tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội quân tiên phong của nhân dân lao động và của dân tôc Việt Nam; đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của dân tộc
- Mối quan hệ giữa Công đoàn với Đảng thể hiện:
Đảng lãnh đạo Công đoàn; Công đoàn tham gia xây dựng Đảng
Đảng lãnh đạo Công đoàn bằng đường lối, nghị quyết, chỉ thị; lãnh đạo về chính trị, tư tưởng, tổ chức và cán bộ; thông qua cấp ủy và vai trò tiền phong, gương mẫu của đảng viên; thường xuyên theo dõi, kiểm tra hoạt động công đoàn
Đảng tôn trọng tính độc lập tương đối về mặt tổ chức của Công đoàn, tạo điều kiện cho Công đoàn phát huy vai trò của mình
Trách nhiệm của tổ chức Công đoàn đối với Đảng
Công đoàn tuyên truyền, phổ biến, vận động người lao động thực hiện đường lối, nghị quyết của Đảng; thường xuyên phản ánh với Đảng những ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của người lao động để Đảng lãnh đạo Nhà nước hoàn thiện pháp luật, chế độ, chính sách
Công đoàn bồi dưỡng, giới thiệu đoàn viên ưu tú để Đảng xem xét kết nạp; vận động người lao động tham gia xây dựng và bảo vệ Đảng
Trang 4- Mối quan hệ giữa Công đoàn với Nhà nước:
Quan hệ giữa Công đoàn và Nhà nước là mối quan hệ cộng tác bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau
Trách nhiệm của Nhà nước đối với tổ chức Công đoàn.
Nhà nước ta là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng Tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo
Nhà nước tạo căn cứ pháp lý, điều kiện vật chất, kỹ thuật, trang thiết bị, phương tiện, tài chính, tài sản để Công đoàn hoạt động
Trách nhiệm của Công đoàn đối với Nhà nước.
Tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội; tham gia xây dựng, tuyên truyền và kiểm tra giám sát việc thực hiện chế độ chính sách, pháp luật có liên quan đến nghĩa vụ, quyền lợi của người lao động
Tổ chức và vận động người lao động tham gia phong trào thi đua yêu nước; lao động sản xuất, công tác, hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị của đơn vị; vận động người lao động tham gia xây dựng và bảo vệ Nhà nước
- Mối quan hệ giữa Công đoàn với người sử dụng lao động.
Đây là mối quan hệ giữa hai đại diện trong quan hệ lao động tại đơn vị, doanh nghiệp Trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau, vừa hợp tác, vừa đấu tranh làm cho quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ góp phần để doanh nghiệp phát triển, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động được đảm bảo
Người sử dụng lao động có trách nhiệm tạo điều kiện, cơ sở vật chất cho công đoàn hoạt động theo quy định
Công đoàn vận động người lao động tích cực sản xuất, công tác với năng suất cao, chất lượng và hiệu quả, làm cho doanh nghiệp ngày càng phát triển
- Mối quan hệ giữa Công đoàn với các tổ chức chính trị - xã hội và tổ chức
xã hội khác
Công đoàn là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, có mối quan hệ bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau với các tổ chức chính trị - xã hội và các tổ chức xã hội khác, cùng phối hợp thực hiện nhiệm vụ chung dưới sự lãnh đạo của Đảng: Xây dựng và từng bước hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm dân chủ được thực hiện trong thực tế cuộc sống ở mỗi cấp, trên tất cả các lĩnh vực và xây dựng cuộc sống mới
- Mối quan hệ giữa Công đoàn với đoàn viên, người lao động
Công đoàn có trách nhiệm lắng nghe, tập hợp và phản ánh tâm tư, nguyện vọng của đoàn viên, người lao động đến với Đảng, Nhà nước; đại diện người lao động đàm
Trang 5phán, thương lượng, thỏa thuận, giải quyết, kiểm tra, giám sát người sử dụng lao động, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động
Trách nhiệm của đoàn viên, người lao động với tổ chức Công đoàn là tự nguyện, tích cực tham gia các hoạt động và xây dựng tổ chức Công đoàn
- Mối quan hệ giữa Công đoàn Việt Nam với quốc tế
Hợp tác quốc tế về Công đoàn được thực hiện trên cơ sở bảo đảm nguyên tắc bình đẳng, tôn trọng độc lập, chủ quyền quốc gia, phù hợp với luật pháp Việt Nam
và thông lệ quốc tế
Công đoàn Việt Nam là thành viên của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) Công đoàn Việt Nam có quan hệ với nhiều tổ chức Công đoàn trên thế giới
và là thành viên tích cực của Liên hiệp Công đoàn Thế giới
c) Vai trò của tổ chức Công đoàn Việt Nam
Vai trò của Công đoàn Việt Nam được thể hiện qua sự tác động của công đoàn, thông qua các phong trào cách mạng của người lao động Việc tuyên truyền, vận động, tập hợp người lao động chính là thể hiện vai trò trường học của công đoàn
Vai trò của Công đoàn Việt Nam qua các thời kỳ:
Thời kỳ chưa có chính quyền: Công đoàn có vai trò là trường học đấu tranh giai cấp, đấu tranh giải phóng dân tộc
Thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội: Công đoàn có vai trò là trường học quản
lý, trường học kinh tế, trường học chủ nghĩa xã hội của người lao động
Thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế: Vai trò của Công đoàn Việt Nam tiếp tục được khẳng định Công đoàn giữ vai trò đại diện cho người lao động, có trách nhiệm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng cho người lao động; tham gia trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế - xã hội Cụ thể là:
- Công đoàn tham gia đổi mới và thực hiện cơ chế quản lý kinh tế mới; Công đoàn tham gia trong quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước; đẩy mạnh hoạt động công đoàn trong các thành phần kinh tế, vận động người lao động nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm, hiệu quả sản xuất kinh doanh, góp phần đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế, xây dựng nước ta trở thành nước công nghiệp hiện đại, theo định hướng xã hội chủ nghĩa
- Công đoàn góp phần tích cực vào xây dựng và nâng cao hiệu quả hệ thống chính trị, tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân lao động; xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, xây dựng khối liên minh giai cấp giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức trở thành nòng cốt khối đại đoàn kết toàn dân, góp phần
Trang 6quan trọng thực hiện mục tiêu: Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
- Công đoàn tuyên truyền, giáo dục người lao động không ngừng nâng cao trình độ, tính tổ chức kỷ luật, trở thành lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế
- Công đoàn giáo dục người lao động nâng cao lập trường giai cấp công nhân, phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa của nhân loại, giáo dục lối sống mới, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, xây dựng con người mới, nâng cao đời sống nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội
3 Chức năng, nhiệm vụ của Công đoàn Việt Nam
a) Chức năng của Công đoàn Việt Nam
Công đoàn Việt Nam có 03 chức năng: Đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng; tham gia quản lý và tuyên truyền, vận động, giáo dục người lao động xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
- Chức năng đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động:
Đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động là chức năng trung tâm, là mục tiêu hoạt động của Công đoàn Việt Nam Trong quan
hệ lao động hiện nay, chức năng đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động có ý nghĩa hết sức quan trọng
Để thực hiện chức năng đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích, công đoàn cần tập trung tham gia xây dựng và giám sát việc thực hiện pháp luật, chế độ chính sách đối với người lao động; phải gắn lợi ích của người lao động với lợi ích của doanh nghiệp, đơn vị
Công đoàn cơ sở cần đẩy mạnh hoạt động tham gia xây dựng và giám sát thực hiện các chính sách, chế độ về việc làm, điều kiện làm việc, tiền lương, thang bảng lương, định mức lao động, quy chế tiền thưởng, nội quy lao động, bồi dưỡng
ca, giao kết hợp đồng lao động, thương lượng, ký kết thỏa ước lao động và giám sát việc thực hiện các thỏa ước lao động tập thể với nội dung có lợi cho người lao động
Đối thoại với đơn vị sử dụng lao động để giải quyết các vấn đề liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động; tham gia giải quyết tranh chấp lao động; đại diện cho tập thể người lao động tham gia tố tụng trong vụ án lao động tại tòa án
để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của tập thể lao động và người lao động
Tham gia quản lý và sử dụng có hiệu quả quỹ phúc lợi, kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp,
Trang 7bảo hộ lao động; giải quyết khiếu nại, tố cáo của người lao động; phát triển các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, du lịch, tham quan, nghỉ mát
Giải quyết tranh chấp lao động; tổ chức và lãnh đạo đình công theo quy định của pháp luật
Lợi ích của người lao động luôn gắn liền với lợi ích của doanh nghiệp; sự tồn tại, phát triển của doanh nghiệp là sự bảo đảm lợi ích của người lao động; nó không chỉ là lợi ích kinh tế trước mắt, hàng ngày mà còn là lợi ích chính trị lâu dài của doanh nghiệp và xã hội Doanh nghiệp, Nhà nước là người đảm bảo lợi ích vật chất, tinh thần của người lao động; công đoàn là người bảo vệ lợi ích của người lao động
- Chức năng tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội:
+ Nội dung tham gia quản lý: Công đoàn tham gia quản lý Nhà nước, quản
lý kinh tế - xã hội
Công đoàn tham gia xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp; xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ trong cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp
Công đoàn tổ chức các phong trào thi đua lao động sản xuất, qua đó người lao động trực tiếp tham gia quản lý doanh nghiệp Công đoàn vận động, tổ chức để người lao động tham gia xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh Công đoàn tham gia quản lý lao động, tìm việc làm và tạo điều kiện làm việc cho người lao động nhằm nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động Công đoàn tham gia kiểm tra, giám sát việc xây dựng, thực hiện chế độ chính sách liên quan đến người lao động, giám sát hoạt động của người sử dụng lao động và của chính quyền các cấp, các tổ chức kinh tế, chống quan liêu tham nhũng
+ Hình thức tham gia: Tổ chức hội nghị cán bộ công chức, đại hội công nhân, viên chức; hội nghị người lao động; cử người tham gia các hội đồng cổ đông; tổ chức đối thoại xã hội, thương lượng và ký kết thỏa ước lao động tập thể; thực hiện quy chế dân chủ; phát động các phong trào thi đua và hoạt động xã hội
- Chức năng tuyên truyền, vận động, giáo dục người lao động:
+ Nội dung tuyên truyền, vận động, giáo dục: Tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước liên quan đến công đoàn, người lao động và các quy định của công đoàn Tuyên truyền, vận động, giáo dục người lao động học tập, nâng cao trình độ chính trị, văn hóa, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp,
ý thức chấp hành pháp luật; nội quy, quy chế của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tích cực phòng, chống tệ nạn xã hội
Giáo dục bản lĩnh giai cấp, chú trọng giáo dục đạo đức, lối sống, truyền thống tốt đẹp của giai cấp công nhân
Trang 8+ Hình thức tuyên truyền, vận động, giáo dục: Qua các phương tiện thông tin đại chúng, thông tin nội bộ của đơn vị, tuyên truyền miệng; tổ chức các hội thi, hoạt động văn hóa quần chúng; tăng cường cơ sở vật chất, xây dựng đời sống văn hóa công nhân
Các chức năng của Công đoàn Việt Nam là một thể thống nhất, đồng bộ, đan xen, tương tác lẫn nhau Trong đó chức năng đại diện bảo vệ là chức năng trung tâm, là mục tiêu của hoạt động công đoàn
b) Nhiệm vụ của Công đoàn
Nhiệm vụ của công đoàn là toàn bộ những mục tiêu mà công đoàn cần đạt tới, là những vấn đề đặt ra mà công đoàn cần giải quyết Trong giai đoạn hiện nay, công đoàn có những nhiệm vụ sau đây :
- Đại diện cho người lao động tham gia với cơ quan Nhà nước xây dựng và thực hiện các chương trình kinh tế xã hội, các chính sách, các cơ chế quản lý kinh tế, các chủ trương chính sách có liên quan đến quyền lợi và trách nhiệm của người lao động
- Tập hợp, giáo dục và tuyên truyền pháp luật để người lao động hiểu rõ quyền
và nghĩa vụ của mình, của các cơ quan và các tổ chức Từ đó tạo cho người lao động các phương thức xử sự phù hợp trong các mối quan hệ xã hội và pháp lý
- Thực hiện các quyền đã được pháp luật ghi nhận một cách có hiệu quả để bảo vệ và chăm lo đến lợi ích và đời sống của người lao động
- Tham gia các quan hệ trong nước và quốc tế nhằm xây dựng các mối quan
hệ đối nội và đối ngoại rộng rãi, góp phần thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, tạo điều kiện tốt cho môi trường lao động xã hội
Những nhiệm vụ này đã được thể chế trong các văn bản pháp luật của Nhà nước và chi tiết hóa thành những nhiệm vụ trực tiếp của công đoàn trong quá trình hoạt động ở các công đoàn cơ sở
4 Hệ thống tổ chức, nguyên tắc và phương pháp hoạt động của Công đoàn
a) Hệ thống tổ chức Công đoàn
Hệ thống tổ chức công đoàn gồm có Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và các cấp công đoàn theo quy định của Điều lệ Công đoàn Việt Nam
Công đoàn Việt Nam là tổ chức thống nhất, có các cấp cơ bản sau:
- Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (cấp Trung ương)
- Liên đoàn Lao động tỉnh, thành phố; Công đoàn ngành Trung ương, Công đoàn Tổng công ty thuộc Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam
- Công đoàn cấp trên cơ sở: Liên đoàn Lao động cấp huyện, Công đoàn ngành địa phương, Công đoàn các khu chế xuất, khu công nghiệp, công đoàn Tổng công ty…
- Công đoàn cơ sở và nghiệp đoàn
Trang 9b) Tổ chức bộ máy Công đoàn
Công đoàn các cấp được đảm bảo về tổ chức và số lượng cán bộ để thực hiện chức năng, quyền, trách nhiệm của mình theo quy định của pháp luật
Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam có 63 Liên đoàn Lao động tỉnh, thành phố; 20 Công đoàn ngành Trung ương, Công đoàn Tổng công ty trực thuộc Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam
c) Nguyên tắc hoạt động của Công đoàn
Công đoàn Việt Nam hoạt động theo nguyên tắc sau:
- Đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng
- Liên hệ mật thiết với người lao động
- Bảo đảm tính tự nguyện của người lao động
- Tập trung dân chủ
d) Phương pháp hoạt động Công đoàn
- Phương pháp thuyết phục
- Tổ chức quần chúng hoạt động
- Xây dựng hệ thống quy chế và tổ chức hoạt động bằng quy chế
II ĐỔI MỚI NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG THỨC HOẠT ĐỘNG CÔNG ĐOÀN
1 Đổi mới nội dung
- Huy động sức mạnh toàn diện trong việc đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho đoàn viên và người lao động; đẩy mạnh việc thương lượng, ký kết, giám sát thực hiện thỏa ước lao động tập thể; chủ động nghiên cứu, tham gia xây dựng và hoàn thiện chính sách, pháp luật; thường xuyên đối thoại, lắng nghe, tiếp thu ý kiến, phối hợp giải quyết kịp thời các khó khăn, vướng mắc
và yêu cầu chính đáng của đoàn viên, người lao động; chủ động tham gia thanh tra, kiểm tra, giám sát tình hình thực hiện chế độ, chính sách liên quan; tích cực tham gia xây dựng và thực hiện dân chủ tại cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp; xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, tiến bộ trong doanh nghiệp; tăng cường hiệu quả hoạt động tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý; tập trung nâng cao vai trò đại diện, khởi kiện và tham gia tố tụng lao động tại tòa án Nâng cao chất lượng công tác an toàn, vệ sinh lao động, đảm bảo điều kiện làm việc, lao động của cán bộ, công nhân, viên chức, lao động
- Đẩy mạnh chăm lo lợi ích thiết thực cho đoàn viên và người lao động; tiếp tục phát huy hiệu quả các chương trình, kế hoạch hoạt động chăm lo do công đoàn
tổ chức; phát triển lợi ích cho đoàn viên thông qua các chương trình ưu đãi đoàn viên; quan tâm chăm lo xây dựng các thiết chế văn hóa nhà ở, nhà trẻ mẫu giáo cho đoàn viên và người lao động; từng bước làm rõ, tạo sự khác biệt về lợi ích đối với
Trang 10người lao động là đoàn viên công đoàn và người lao động chưa phải là đoàn viên công đoàn
- Đổi mới nội dung, hình thức tổ chức các phong trào thi đua theo hướng thiết thực hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với từng loại hình công đoàn cơ sở; phát huy trí tuệ của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, tạo sự đổi mới đột phá trong phong trào; trân trọng, tôn vinh, khen thưởng kịp thời, tạo động lực thúc đẩy cán bộ, đoàn viên, người lao động hăng hái thi đua lao động, sản xuất góp phần thực hiện thắng lợi các chỉ tiêu phát triển kinh tế xã hội của đất nước
- Đổi mới công tác tuyên truyền, vận động của tổ chức công đoàn; chú trọng các hoạt động nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động cho đoàn viên, người lao động Xây dựng môi trường văn hóa, đời sống văn hóa lành mạnh trong các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, khu công nghiệp, khu chế xuất; Tích cực tham gia xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh; chủ động tham mưu với cấp ủy, chính quyền cùng cấp về những vấn đề mới, diễn biến mới trong phong trào công nhân, viên chức, lao động và hoạt động công đoàn
- Tiếp tục sắp xếp, đổi mới tổ chức, phân định rõ nhiệm vụ của mỗi cấp công đoàn theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công đoàn; đổi mới cách thức đánh giá phân loại chất lượng hoạt động của tổ chức công đoàn các cấp; tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền phát triển đoàn viên đi đôi với tăng cường quản lý đoàn viên, nâng cao chất lượng đoàn viên, xây dựng tổ chức Công đoàn Việt Nam vững mạnh
- Tiếp tục đổi mới nâng cao hiệu quả công tác nữ công; củng cố, kiện toàn
và nâng cao chất lượng hoạt động của Ban Nữ công công đoàn các cấp để làm tốt vai trò tham mưu cho Ban Chấp hành công đoàn cùng cấp về công tác vận động nữ công nhân, viên chức, lao động và bình đẳng giới
- Đổi mới công tác giao dự toán, quản lý thu - chi tài chính công đoàn các cấp; phân bổ hợp lý nguồn tài chính và giám sát chặt chẽ hoạt động đầu tư; thực hiện tự chủ về tài chính cho các đơn vị hành chính sự nghiệp; nâng cao hiệu quả hoạt động kinh tế của công đoàn, từ đó tạo nguồn lực đủ mạnh đảm bảo cho các hoạt động của tổ chức công đoàn trong tình hình mới
- Chủ động và tích cực hội nhập quốc tế; huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn hỗ trợ; tham gia và phát huy vai trò trong quan hệ đa phương góp phần nâng cao vị thế Công đoàn Việt Nam thông qua hoạt động đối ngoại
- Đẩy mạnh hoạt động củaUỷ ban Kiểm tra Công đoàn các cấp, nhất là công tác kiểm tra tài chính công đoàn Kiên quyết đấu tranh với những biểu hiện, hành
vi tham nhũng, lãng phí; tiến hành kỷ luật đối với cán bộ, đoàn viên sai phạm
2 Đổi mới phương thức hoạt động công đoàn