Tiểu luận cao học môn báo chí điều tra những vấn đề đạo đức, trách nhiệm xã hội của nhà báo điều tra

MỞ ĐẦU Tác phẩm báo chí là thuật ngữ chỉ một sản phẩm tư duy của nhà báo, mà đối tượng nghiên cứu và phản ánh của nó là hiện thực khách quan, hình thức của tác phẩm báo chí luôn tương ứng với nội dung thông tin. Tác phẩm báo chí tồn tại ở những hình thức cụ thể: tin, tường thuật, phản ánh, phỏng vấn, phóng sự, điều tra, bình luận xã luận… là bộ phận cấu thành sản phẩm báo chí, có giá trị tạo dư luận xã hội, tác động tới nhận thức và hành vi của người tiếp nhận thông tin. Hoạt động báo chí là một hoạt động truyền thông đại chúng. Sản phẩm của hoạt động báo chí chuyển tải tới công chúng những thông tin thời sự về các sự kiện, vấn đề, sự vật, hiện tượng, con người xảy ra hàng ngày, hàng giờ trong đời sống xã hội thông qua đó đem lại những giá trị thông tin cho công chúng xã hội, đảm bảo tính thông tin là chức năng quan trọng đầu tiên của một tác phẩm báo chí. Để đạt được hiệu quả thông tin, một tác phẩm báo chí phải đạt các tiêu chí như: mới, thời sự, cập nhật; chân thực, khách quan; có ý nghĩa xã hội, mang lại giá trị giáo dục và nhân văn… Ngoài ra, tác phẩm báo chí còn phải đảm nhiệm các chức năng xã hội khác như: định hướng dư luận xã hội; giám sát, quản lý và phản biện xã hội; giáo dục và giải trí. Các nhà báo chuyên nghiệp đều phải tuân thủ các bước tiến hành cơ bản trong quy trình sáng tạo một tác phẩm báo chí là: Nghiên cứu, thâm nhập thực tiễn, phát hiện đề tài; Thu thập thông tin, dữ liệu; Thể hiện tác phẩm; Tự biên tập tác phẩm; Tổ chức tác phẩm trên sản phẩm báo chí, phát tán thông tin; Theo dõi, nắm bắt và xử lý thông tin phản hồi. Trong suốt quá trình sáng tạo tác phẩm báo chí, kể từ lúc manh nha đến khi hoàn thành một sản phẩm cụ thể, yêu cầu về năng lực chuyên môn của nhà báo luôn phải gắn với những chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội. Tuy nhiên, trong thực tế hoạt động báo chí, đặc biệt là các bài điều tra, không phải lúc nào các nhà báo cũng thực hiện tốt những yêu cầu này, theo đó làm ảnh hưởng không nhỏ đến giá trị thông tin của tác phẩm báo chí và làm mất niềm tin của công chúng đối với báo chí. Nguyên nhân chính của vấn đề này là sự vi phạm đạo đức nghề nghiệp, sự thờ ơ, vô trách nhiệm của nhà báo ở từng khâu trong quy trình sáng tạo tác phẩm. Thông qua bài viết này, em xin được nêu lên những vấn đề về đạo đức, trách nhiệm xã hội của Nhà báo điều tra, để từ đó nhận thức tốt hơn về nghề nghiệp và giá trị nghề nghiệp mà bản thân đang nỗ lưc theo đuổi.

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 3

I Những vấn đề về đạo đức của Nhà báo 3

1 Khái niệm đạo đức, đạo đức của Nhà báo 3

2 Vấn đề đạo đức nhà báo 3

3 Sự vi phạm đạo đức nghề nghiệp của nhà báo nói chung và nhà báo điều tra nói riêng 7

II Trách nhiệm xã hội của nhà báo 13

1 Khái niệm trách nhiệm xã hội 13

2 Trách nhiệm xã hội của người làm báo, đặc biệt là báo điều tra trong xã hội hiện nay 15

III Giải pháp 17

KẾT LUẬN 19

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 20

MỞ ĐẦU

Tác phẩm báo chí là thuật ngữ chỉ một sản phẩm tư duy của nhà báo,

mà đối tượng nghiên cứu và phản ánh của nó là hiện thực khách quan, hìnhthức của tác phẩm báo chí luôn tương ứng với nội dung thông tin Tác phẩmbáo chí tồn tại ở những hình thức cụ thể: tin, tường thuật, phản ánh, phỏng

vấn, phóng sự, điều tra, bình luận xã luận… là bộ phận cấu thành sản phẩm

báo chí, có giá trị tạo dư luận xã hội, tác động tới nhận thức và hành vi củangười tiếp nhận thông tin

Hoạt động báo chí là một hoạt động truyền thông đại chúng Sản phẩmcủa hoạt động báo chí chuyển tải tới công chúng những thông tin thời sự vềcác sự kiện, vấn đề, sự vật, hiện tượng, con người xảy ra hàng ngày, hàng giờtrong đời sống xã hội thông qua đó đem lại những giá trị thông tin cho côngchúng xã hội, đảm bảo tính thông tin là chức năng quan trọng đầu tiên củamột tác phẩm báo chí Để đạt được hiệu quả thông tin, một tác phẩm báo chíphải đạt các tiêu chí như: mới, thời sự, cập nhật; chân thực, khách quan; có ýnghĩa xã hội, mang lại giá trị giáo dục và nhân văn… Ngoài ra, tác phẩm báochí còn phải đảm nhiệm các chức năng xã hội khác như: định hướng dư luận

xã hội; giám sát, quản lý và phản biện xã hội; giáo dục và giải trí Các nhà

báo chuyên nghiệp đều phải tuân thủ các bước tiến hành cơ bản trong quy

trình sáng tạo một tác phẩm báo chí là: Nghiên cứu, thâm nhập thực tiễn, phát

hiện đề tài; Thu thập thông tin, dữ liệu; Thể hiện tác phẩm; Tự biên tập tácphẩm; Tổ chức tác phẩm trên sản phẩm báo chí, phát tán thông tin; Theo dõi,nắm bắt và xử lý thông tin phản hồi.1

Trong suốt quá trình sáng tạo tác phẩm báo chí, kể từ lúc manh nha đếnkhi hoàn thành một sản phẩm cụ thể, yêu cầu về năng lực chuyên môn củanhà báo luôn phải gắn với những chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp và trách

1 http://daotao.vtv.vn/dao-duc-cua-nha-bao-trong-quy-trinh-sang-tao-tac-pham-bao-chi/

nhiệm xã hội Tuy nhiên, trong thực tế hoạt động báo chí, đặc biệt là các bàiđiều tra, không phải lúc nào các nhà báo cũng thực hiện tốt những yêu cầunày, theo đó làm ảnh hưởng không nhỏ đến giá trị thông tin của tác phẩm báochí và làm mất niềm tin của công chúng đối với báo chí Nguyên nhân chínhcủa vấn đề này là sự vi phạm đạo đức nghề nghiệp, sự thờ ơ, vô trách nhiệmcủa nhà báo ở từng khâu trong quy trình sáng tạo tác phẩm Thông qua bàiviết này, em xin được nêu lên những vấn đề về đạo đức, trách nhiệm xã hộicủa Nhà báo điều tra, để từ đó nhận thức tốt hơn về nghề nghiệp và giá trịnghề nghiệp mà bản thân đang nỗ lưc theo đuổi.

NỘI DUNG

I Những vấn đề về đạo đức của Nhà báo.

1 Khái niệm đạo đức, đạo đức của Nhà báo.

“Đạo đức là những tiêu chuẩn, nguyên tắc được xã hội thừa nhận, quy định hành vi của con người đối với nhau và đối với xã hội Các nguyên tắc đạo đức giống như những chiếc máy điều chỉnh hành vi của con người, nhưng không mang tính chất cưỡng chế mà mang tính tự giác ( ) Trên cơ sở

lí tưởng và trách nhiệm đạo đức đã hình thành nên quan niệm về lương tâm

và lòng tự trọng của nhà báo chuyên nghiệp Đạo đức nghề nghiệp bao gồm các nguyên tắc xử sự đúng đắn để ngăn ngừa những hành vi không đúng đắn Căn cứ vào những tiêu chuẩn đạo đức này và dựa vào tính chất của những hành vi, mỗi nhà báo sẽ phải chịu đựng sự tự xỉ vả, xấu hổ, phải tự kết tội, hoặc được khích lệ, tự hào, phấn khởi và hạnh phúc” 2

Quan niệm đạo đức của nghề báo dù nhìn ở góc độ nào cũng đều dựatrên cơ sở đạo đức xã hội để đánh giá đúng sai, tốt xấu Đạo đức nghề báođối với những cá nhân người làm báo không có bản lĩnh, lập trường không

đủ vững vàng khi đứng trước vô vàn cám dỗ lại càng dễ bị đem ra lợi dụng,càng dễ lung lay

Nhưng nói đi cũng phải nói lại, ở môi trường như hiện nay, trong sựphát triển chung của nền kinh tế thị trường, sự cạnh tranh và lợi nhuận là điềukhông thể tránh khỏi Việc lợi dụng báo chí để đảm bảo lợi nhuận, doanh thuhay chỉ đơn giản vì một lợi ích nào đó, đôi khi ép một số cá nhân người làmbáo đến việc phải sử dụng những thông tin phi nhân bản, cũng đôi lúc đã xemnhẹ đạo đức nghề nghiệp của mình

1 Mục tiêu cao cả của báo chí Việt Nam là phục vụ sự nghiệp xâydựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Nhà báo hoạt động trongbất kỳ lĩnh vực nào cũng hướng về mục tiêu cao cả đó.

2 Báo chí thực hiện quyền thông tin của nhân dân Nhà báo phải kháchquan, trung thực, tôn trọng sự thật Mọi thông tin đưa ra công luận phải phảnánh đúng bản chất sự thật khách quan trong bối cảnh xã hội của nó, tuyệt đốikhông được xuyên tạc hoặc cường điệu sự việc, sự kiện Nhà báo có tráchnhiệm cung cấp cho công chúng hình ảnh chân thực, đúng bản chất về quátrình của sự kiện và tình huống được thông tin, thông qua đó hướng dẫn dưluận

3 Báo chí là phương tiện thông tin thiết yếu với đời sống xã hội, là công

cụ văn hóa Nhà báo tôn trọng và thực hiện tự do báo chí, chịu trách nhiệmtrước xã hội, trước nhân dân và tự do hành nghề trong khuôn khổ luật pháp.Nhà báo thực hiện đúng tôn chỉ của cơ quan báo chí; không vì bất kỳ sức épnào mà làm trái mục tiêu cao cả của báo chí Việt Nam, đi ngược lại lợi ích củađất nước

4 Cùng với quyền tự do thông tin, thực hiện quyền trả lời và quyền cảichính trên báo chí là một nguyên tắc cấu thành tự do dân chủ báo chí Nhàbáo có quyền kiên trì quan điểm và thông tin đúng đắn của mình, nhưng tôntrọng quyền trả lời và quyền cải chính của công dân theo đúng luật pháp

5 Nhà báo có nghĩa vụ bảo vệ nguồn tin và giữ bí mật do người kháccung cấp, phù hợp với luật pháp

6 Báo chí Việt Nam phát huy văn hoá dân tộc đồng thời tôn trọng cácnền văn hoá khác và những giá trị tinh thần phổ biến của loài người: phấn đấu

vì đại đoàn kết dân tộc, vì hoà bình hữu nghị, hiểu biết giữa các dân tộc vàquốc gia trên thế giới.

7 Nhà báo góp phần phát triển lợi ích cộng đồng, tồn trọng quyền conngười, không lợi dụng thông tin để xúc phạm nhân phẩm và làm thiệt hại đếnlợi ích người khác

8 Nhà báo luôn luôn giữ phẩm chất trong sáng, không vụ lợi Tuyệt đốikhông vì lợi ích cá nhân mà cố tình công bố hoặc bỏ qua không công bố mộtthông tin Nhà báo không được dùng uy tín của mình để trục lợi

9 Nhà báo tôn trọng chính kiến và quan điểm xã hội, nghề nghiệp củađồng nghiệp; đoàn kết, hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau trong hoạt động và đời sống;đấu tranh không khoan nhượng chống mọi hành vi làm tổn hại đến đất nước,lợi ích nhân dân và trái với đạo đức báo chí

10 Nhà báo sống lành mạnh, văn minh, khát khao học hỏi, khiêm tốncầu tiến bộ Nâng cao bản lĩnh, trình độ, kỹ năng nghề nghiệp của mình là ướcvọng và sự phấn đấu suốt đời của người làm báo.3

Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII Hội Nhà báo Việt Nam đãthông qua Quy định về đạo đức nghề nghiệp của người làm báo Việt Namgồm 9 điều:

1 Tuyệt đối trung thành với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốcViệt Nam xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam

2 Luôn gắn bó với nhân dân, hết lòng phục vụ nhân dân

3 Hành nghề trung thực, khách quan, tôn trọng sự thật

3 Quy ước đạo đức nghề nghiệp báo chí

4 Sống lành mạnh, trong sáng, không được lợi dụng nghề nghiệp để vụlợi và làm trái pháp luật.

5 Gương mẫu chấp hành pháp luật, làm tròn nghĩa vụ công dân, làmtốt trách nhiệm xã hội

6 Bảo vệ bí mật quốc gia, nguồn tin và giữ bí mật cho người cung cấpthông tin

7 Tôn trọng, đoàn kết, hợp tác giúp đỡ đồng nghiệp trong hoạt độngnghề nghiệp

8 Thường xuyên học tập, nâng cao trình độ chính trị, văn hóa, nghiệp

vụ, khiêm tốn cầu tiến bộ

9 Giữ gìn và phát huy văn hóa dân tộc đồng thời tiếp thu có chọn lọccác nền văn hóa khác

Đạo đức nhà báo gắn liền với phẩm chất nghề nghiệp Việc nâng caođạo đức nghề nghiệp của đội ngũ những người làm báo cũng chính là nângcao tư tưởng, tính chân thật, tính chiến đấu của các sản phẩm báo chí, hướngnội dung thông tin vào nhiệm vụ trung tâm là phục vụ sự nghiệp bảo vệ độclập dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội Nâng cao đạo đức nghề nghiệp củanhà báo, xét cho cùng cũng chính là nhằm nâng cao trình độ tư duy, phẩmchất chính trị và nghiệp vụ của người phóng viên Đạo đức của người làm báokhi tác nghiệp trước hết là sự trung thực với nguồn tin Bản chất của thông tinphải là trung thực, khách quan, nhất là đốỉ với những nhà báo điều tra đứngtrước các biểu hiện tham nhũng tiêu cực Sản phẩm báo chí phải thể hiệnđược quan điểm, chính kiến của nhà báo, của cơ quan báo chí Một bài báochỉ cung cấp thông tin một cách thuần tuý thì chưa đủ mà còn phải phân tích,đánh giá ở nhiều góc độ một cách khách quan Chính kiến ở đây trước hết là

phải được đặt trên cơ sở của tính khách quan, trung thực, phản ánh đúng bảnchất của sự thật.

Nước ta đã ban hành Luật báo chí năm 2016 do Quốc hội khóa 13 thôngqua quy định rất rõ ràng, cụ thể về chức năng, nhiệm vụ của Hội Nhà báo ViệtNam, trong đó có nhiệm vụ ban hành, tổ chức thực hiện Quy định đạo đứcnghề nghiệp của người làm báo Việt Nam Tuy nhiên, ngay cả khi chưa xâydựng được một bộ quy tắc ứng xử, bản thân mỗi người làm báo cũng cần tựnhận thức được tầm quan trọng của đạo đức nghề nghiệp của cái nghiệp màmình đang làm đến đâu, giống như trong phát biểu của ông Hồ Quang Lợi –

phó chủ tịch thường trực Hội Nhà báo Việt Nam đã khẳng định “đạo đức báo chí đang trở thành một vấn đề có tính cốt lõi, nền tảng của hoạt động báo chí ngày nay Nếu xa rời nền tảng đó, báo chí không thể hoàn thành trách nhiệm đối với xã hội.”

Nhà báo Lê Thanh Phong – thuộc báo Lao động đưa ra quan điểm của

mình: “Nói đúng sự thật là tôn chỉ cao đẹp nhất của nghề báo” Trong môi

trường báo chí cạnh tranh như hiện nay, đặt ra yêu cầu rất cao đối với ngườilàm báo, buộc họ phải năng động hơn, nhạy bén hơn, luôn phải làm mới mình

để thích nghi với sự phát triển chung của nghề, yêu nghề và sống được vớinghề, cũng vì nhạy bén như vậy họ mới có thể nhiệt huyết với nghề mà khôngmàng đến những cám dỗ để đem đến những sản phẩm khách quan, đáp ứngkhát khao sự thật mà khán, thính giả cần

3 Sự vi phạm đạo đức nghề nghiệp của nhà báo nói chung và nhà báo điều tra nói riêng.

- Thứ nhất, nhà báo không nghiên cứu, không đi sâu nghiên cứu, thâm

nhập thực tiễn để phát hiện đề tài sáng tạo tác phẩm mà chỉ sao chép, bịa đặtthông tin, hư cấu chi tiết trong tác phẩm, dẫn tới gây hậu quả xấu cho dư luận

xã hội

Khâu đầu tiên trong quá trình tạo ra tác phẩm của người làm báo nóichung và báo điều tra nói riêng là nghiên cứu, thâm nhập thực tiễn để phát

hiện đề tài Giống như khi đi tình nguyện xa, các bạn trẻ thường có hoạt động

“tiền trạm”, làm báo cũng vậy, cần có sự đầu tư, cần có thực tiễn bởi có sựhiểu biết căn bản về đề tài thì mới tạo ra được tác phẩm có chiều sâu, có giátrị, mới đáp ứng được thị hiếu của người xem, người nghe

Thực tế, còn tồn tại nhiều sản phẩm báo chí, nhiều ấn phẩm điều tratheo từng kỳ chưa hấp dẫn hoặc làm mất niềm tin đối với công chúng là dotác giả bịa đặt, sao chép, làm sai lệch thông tin về các sự kiện, vấn đề Đây làkết quả lao động của các phóng viên, cộng tác viên chỉ ngồi ở nhà, trước mànhình máy tính, gõ bàn phím tạo ra tác phẩm Đơn cử, vụ việc gần đây nhất doVTV chỉ đạo sản xuất, vụ việc “cây chổi quét rau” Việc đưa tin thì rất đơngiản, nhưng hậu quả từ những thông tin sai lệch, xa rời thực tế khiến chonhững người nông dân sống bằng nghề trồng rau phải gánh chịu là không hềnhỏ Theo đó, VTV đã bị phạt 50 triệu đồng và phải cải chính vụ việc Tuynhiên lòng tin của người dân đối với VTV đã bị giảm sút đáng kể

- Thứ hai, tác phẩm sai số liệu, nhầm lẫn thông tin, nhà báo bị kiện –

lỗi vi phạm đạo đức nghề nghiệp của nhà báo trong sử dụng các phương phápthu thập thông tin, dữ liệu

Khi thu thập thông tin, dữ liệu sáng tạo tác phẩm báo chí đều sử dụng ítnhất 3 phương pháp: quan sát, phỏng vấn, nghiên cứu tư liệu Ngoài ra, còn

có các phương pháp khác như: điều tra xã hội học, thảo luận nhóm, lập diễnđàn trao đổi thông tin…

Thực tiễn hoạt động báo chí ở nước ta tồn tại những người làm báo thểhiện sự yếu kém trong kỹ năng thu thập thông tin, dữ liệu sáng tạo tác phẩmbáo chí, những thông tin trong các tác phẩm của họ sẽ hời hợt, nông cạn, thậmchí là sai lệch, bịa đặt, vi phạm đạo đức nghề nghiệp

Nhiều tác phẩm báo chí mang tính chủ quan, võ đoán dẫn đến sai sự thật,

áp đặt suy luận cá nhân lên một tác phẩm báo chí thể hiện sự non yếu của nhàbáo trong sử dụng phương pháp quan sát thu thập thông tin, dữ liệu sáng tạo tácphẩm báo chí, người làm báo trong trường hợp này mới chỉ quan sát bằng cảm

tính chứ chưa quan sát bằng lý tính, mới chỉ điều tra sơ sài bằng “con mắt, cáitai” chứ chưa dùng “tâm” để điều tra Có thể đưa ra một số ví dụ để minhchứng cho sự non yếu của nhà báo khi điều tra, quan sát, thu thập thông tin, dữliệu Trên kênh Truyền hình An ninh (ANTV) của Bộ Công an, có chuyên mục

“Camera giấu kín” Trong một kịch bản phát sóng, nhóm làm chuyên mục đãmời một sinh viên người nước ngoài đang học tập tại Việt Nam đóng vai người

hành nghề “Xe ôm Tây” Nhà đài muốn xem “khách ta” và những người cùng

hành nghề chạy xe ôm của ta sẽ ứng xử ra sao với tình huống này Nhóm làmchuyên mục đã tổ chức ghi hình tại nhiều điểm khác nhau ở Hà Nội như cổngtrường đại học, cổng bệnh viện, bến xe… Ngay chiều hôm đó, trên một số tờbáo mạng, trang tin điện tử đã xuất hiện các bài viết về sự kiện này với nhữngdòng tít mùi mẫn kiểu “Một tấm gương sinh viên nước ngoài vượt khó”, “Xe

ôm Tây”… Tiếp đó là hoàng loạt các comment tán dương theo kiểu “Họ ở tận

bên Tây sang học mà còn tranh thủ chạy xe ôm kiếm sống, tại sao mình cũng là sinh viên, lại không chạy xe ôm kiếm thêm nhỉ…”

Ví dụ trên cho thấy các tác giả viết bài không có thói quen đọc báo,không xem truyền hình, không đi thực tế nên mới không biết đó là một tìnhhuống tác nghiệp của các đồng nghiệp Như vậy, ngay cả thời gian để tìmhiểu đề tài còn không được chú trọng thì liệu việc trau chuốt cho một quátrình điều tra để tạo ra sản phẩm báo chí ở lĩnh vực điều tra liệu có đảm bảochất lượng hay không? Những nhà báo này không những nhà báo đã vi phạmtính chân thực, khách quan mà còn vi phạm cả tính nhân văn trong hoạt độngbáo chí

Đối với việc sử dụng phương pháp phỏng vấn để thu thập thông tin, dữliệu, hiện nay vì sao nhiều người ngại tiếp xúc với báo giới, vì nhiều nhân vậttrả lời phỏng vấn đã trở thành nạn nhân của báo chí, bị nhà báo “nhét miệng”những câu trả lời sai sự thật Trong thực tế hoạt động báo chí, khi sửdụng phương pháp nghiên cứu tư liệu để thu thập thông tin, dữ liệu, một số

nhà báo đã tự khoe khả năng copy, paste lành nghề của mình trên các trangmạng; vậy, thử hỏi thao tác điều tra của những nhà báo này khi tác nghiệpdiễn ra ở đâu trong suốt quá trình xây dựng và hoàn thiện sản phẩm của mình.Đây cũng là câu chuyện vi phạm đạo đức nghề nghiệp của nhà báo.4

Người làm báo sáng tạo tác phẩm báo chí có thể dựa vào nhiều nhiều

dạng thức khác nhau của thông tin, từ tư liệu chữ viết, tư liệu âm thanh đến tư

liệu hình ảnh … Việc nghiên cứu, thu thập tư liệu để phát hiện các chi tiết đặcsắc, có cơ sở để dẫn chứng phân tích, lập luận, chứng minh cho đề tài mìnhthể hiện trong tác phẩm Tuy nhiên, không phải nhà báo nào khi tác nghiệpcũng sử dụng tốt phương pháp này Nhiều người làm báo chủ yếu trông cậyvào việc thu nhận các văn bản báo cáo hoặc thông cáo báo chí, sau đó chế tácthành tác phẩm Việc “xào nấu” này cũng là sự vi phạm đạo đức nghề nghiệpcủa nhà báo mà hiện nay rất phổ biến Nhà bảo chỉ có thể sử dụng các báocáo, thông cáo báo chí với tư cách là những tài liệu cung cấp thông tin, chứkhông được phép “chế biến” các báo cáo, thông cáo báo chí thành tác phẩmbáo chí Đứng trước những chi tiết, con số được đưa vào báo cáo, thông cáobáo chí những người làm báo cần phải sáng suốt lựa chọn bởi nó thường chỉ

là những chi tiết, số liệu chủ quan, mang nặng tính thành tích mà cá nhân, tổchức muốn quảng bá cho hình ảnh của mình vẽ ra

- Thứ ba, mục đích thông tin không rõ ràng, lạm dụng những chi tiết

giật gân, câu khách, tác phẩm thiếu tính khách quan, chân thực và giá trị nhânvăn – vi phạm đạo đức nghề nghiệp trong bước thể hiện tác phẩm báo chí

Thể hiện tác phẩm thành một sản phầm cụ thể là bước quan trọng trong quy trình sáng tạo tác phẩm báo chí Chọn thể loại nào, kết cấu gì,chi tiết rasao, ngôn ngữ biểu đạt thế nào, đó là khâu quan trọng quyết định nội dung,hình thức của một tác phẩm báo chí Chủ tịch Hồ Chí Minh – người thầy lỗilạc của nền báo chí cách mạng Việt Nam đã đưa ra bài học báo chí bổ ích cho

4 http://daotao.vtv.vn/dao-duc-cua-nha-bao-trong-quy-trinh-sang-tao-tac-pham-bao-chi/