1.Nêu và giải thích rõ khái niệm ĐTM. Tại sao các dự án phát triển KTXH khi đề xuất phải thực hiện ĐTM. Liên hệ với dự án xây dựng ? a, Khái niệm ĐTM của một hoạt động phát triển kinh tế xã hội là xác định, phân tích, dự báo những tác động lợi và hại, trước mắt và lâu dài của việc thực hiện hoạt động đó đối với tài nguyên thiên nhiên và chất lượng môi trường sống của con người. Trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp phòng tránh, khắc phục hoặc giảm nhẹ các tác động tiêu cực của dự án đối với môi trường Giải thích khái niệm: (Mục đích của ĐTM) (1) Nhằm đảm bảo cho dự án nếu được thực hiện giảm một cách tối đa các tác động xấu và bền vững về mặt môi trường: ĐTM nhằm xác định đánh giá những ảnh hưởng tiềm năng của dự án đến môi trường tự nhiên, xã hội và sứ khỏe của con người. Điều đó giúp cho mọi sự đề xuất, mọi hoạt động trong các dự án và chương trình phát triển dự kiến, ngoài đảm bảo tốt về mặt kinh tế, kỹ thuật còn phải không có những tác động xấu có ảnh hưởng đáng kể xảy ra làm suy giảm chất lượng tới môi trường. nói cách khác, đảm bảo1.Nêu và giải thích rõ khái niệm ĐTM. Tại sao các dự án phát triển KTXH khi đề xuất phải thực hiện ĐTM. Liên hệ với dự án xây dựng ? a, Khái niệm ĐTM của một hoạt động phát triển kinh tế xã hội là xác định, phân tích, dự báo những tác động lợi và hại, trước mắt và lâu dài của việc thực hiện hoạt động đó đối với tài nguyên thiên nhiên và chất lượng môi trường sống của con người. Trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp phòng tránh, khắc phục hoặc giảm nhẹ các tác động tiêu cực của dự án đối với môi trường Giải thích khái niệm: (Mục đích của ĐTM) (1) Nhằm đảm bảo cho dự án nếu được thực hiện giảm một cách tối đa các tác động xấu và bền vững về mặt môi trường: ĐTM nhằm xác định đánh giá những ảnh hưởng tiềm năng của dự án đến môi trường tự nhiên, xã hội và sứ khỏe của con người. Điều đó giúp cho mọi sự đề xuất, mọi hoạt động trong các dự án và chương trình phát triển dự kiến, ngoài đảm bảo tốt về mặt kinh tế, kỹ thuật còn phải không có những tác động xấu có ảnh hưởng đáng kể xảy ra làm suy giảm chất lượng tới môi trường. nói cách khác, đảm bảo
Trang 1Đề cương: Đánh giá tác động môi trường trong xây dựng Câu 1.Nêu và giải thích rõ khái niệm ĐTM Tại sao các dự án phát triển KTXH khi đề xuất phải thực hiện ĐTM Liên hệ với dự án xây dựng ?
a, Khái niệm ĐTM của một hoạt động phát triển kinh tế xã hội là xác định, phân tích, dự báo
những tác động lợi và hại, trước mắt và lâu dài của việc thực hiện hoạt động đó đối với tài nguyên
thiên nhiên và chất lượng môi trường sống của con người Trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp
phòng tránh, khắc phục hoặc giảm nhẹ các tác động tiêu cực của dự án đối với môi trường
* Giải thích khái niệm: (Mục đích của ĐTM)
(1) Nhằm đảm bảo cho dự án nếu được thực hiện giảm một cách tối đa các tác động xấu và bền vững về mặt môi trường: ĐTM nhằm xác định đánh giá những ảnh hưởng tiềm năng của dự án đến môi trường tự nhiên, xã hội và sứ khỏe của con người Điều đó giúp cho mọi sự đề xuất, mọi hoạt động trong các dự án và chương trình phát triển dự kiến, ngoài đảm bảo tốt về mặt kinh tế, kỹ thuật còn phải không có những tác động xấu có ảnh hưởng đáng kể xảy ra làm suy giảm chất lượng tới môi trường nói cách khác, đảm bảo cho các dự án khi thực hiện đều bền vững về mặt môi trường
(2) Cung cấp những thông tin trợ giúp cho việc ra quyết định về thực hiện dự án mang tính hợp lý với môi trường: ĐTM được được sử dụng để phân tích, đánh giá và dự báo các ảnh hưởng môi trường đáng kể của các hoạt động phát triển kinh tế xã hội dự kiến sẽ tiến hành Vì thế, ĐTM sẽ cung cấp những thông tin cần thiết trợ giúp cho các cấp lãnh đạo khi xem xét để ra quyết định có nên tiến hành dự án hay không, và nếu thực hiện thì phải tiến hành như thế nào để hạn chế đến mức thấp nhất các tác động xấu của dự án đến môi trường mà cộng đồng dân cư những người bị ảnh hưởng có thể chấp nhận được Nó giúp cho việc xét duyệt dự án được nhanh chóng, thuận lợi và đúng hướng
* Vai trò của ĐTM:
- ĐTM là công cụ để bảo vệ môi trường và phát triển bền vững: Vì qua ĐTM các dự án nhà nước sẽ xác định được những dự án nào là tốt và không có tác động tiêu cực đáng kể với môi trường và dự án nào có nhiều tácđộng tiêu cực được côi là đáng kể với môi trường, trên cơ sở đó ra quyết định laoi jbỏ không cho thực hiện đối với dự án có nhiều tác động tiêu cực rất khó giảm thiểu .Đối với các dự án được phép thực hiện thì thông qua ĐTM sẽ đảm bảo cho dự án khi thực hiện sẽ giảm một cách tối đa các tác động xấu và bền vững về mặt môi trường
- ĐTM là công cụ để quy hoạch và quản lý các hoạt động phát triển kinh tế xã hội: xem xét chiến lược QH, giải pháp có đúng k, giúp cho QH đúng, đảm bảo bền vững Đồng thời sau khi dự
án được phép thực hiện dùng DTM để quản lý chủ đầu tư phải thực hiện các điều như cam kết b,Các dự án phát triển KTXH khi đề xuất phải thực hiện ĐTM: (Vận dụng mục địch, vai trò, lợi ich của ĐTM): Vì qua ĐTM các dự án nhà nước sẽ xác định được những dự án nào là tốt và không có tác động tiêu cực đáng kể với môi trường và dự án nào có nhiều tácđộng tiêu cực được côi là đáng
kể với môi trường, trên cơ sở đó ra quyết định laoi jbỏ không cho thực hiện đối với dự án có nhiều tác động tiêu cực rất khó giảm thiểu Đối với các dự án được phép thực hiện thì thông qua ĐTM sẽ đảm bảo cho dự án khi thực hiện sẽ giảm một cách tối đa các tác động xấu và bền vững về mặt môi trường
Qua ĐTM sẽ thu được một số lợi ích sau:
- Lợi ích về kinh tế: giúp cho tiết kiệm vốn và các chi phí vận hành của dự án
- Lợi ích về xã hội: sẽ giảm đến thấp nhất tác động xấu của dự án tới xã hội, đảm bảo cho
dự án đễ được xã hôi chấp nhận và ủng hộ
- Lợi ích về môi trường: trợ giúp cho các nhà kỹ thuật lựa chọn được phương án hợp lý và bền vững về mặt môi trường, bản thân dự án tuân thủ được tốt các tiêu chuẩn môi trường, ít làm tổn hại tới môi trường
c, Liên hệ với dự án xây dựng hồ chứa thủy điện
-Về kinh tế:Chi phí của dự án sẽ tăng lên nếu ngay từ đầu không quan tâm đến vấn đề môi
Trang 2trường để sau đó phải có những thay đổi để sửa lại khi thi công công trình đã được xây dựng xong nhưng chưa hợp lý vì môi trường
-Về xã hội:Nếu ko ĐTM sẽ không đánh giá được mực độ anh hưởng của ngập lụt lòng đối với việc di dân tái định cư, từ đó dẫn đến việc bố trí nơi ở cho dân vùng ngập lụt không hợp lý dẫn đến ko được sự ủng hộ của người dần cho dự án
-Về mối trường:Nếu ko chọn biện pháp tiêu năng hợp lý có thể gây xói mòn nghiêm trọng trong hạ du, từ đó phá hủy môi trường hạ du
Câu 2 Nêu và giải thích khái niệm Phát triển bền vững Khái niệm này có gì mới và ưu việt hơn so với phát triển truyền thống trước đây Tại sao nói ĐTM là công cụ để bảo vệ môi trường và phát triển bền vững ?
a, Khái niệm: PTBV là sự phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu của thế hệ ngày nay mà không làm tổn hạt đến khả năng đáp ứng như cầu của thế hệ tương lai
Giải thích khái niệm:K/n này có nghĩa là con người cần nhận biết được những tài nguyên nào có thể tái tạo thì ta vẫn sử dụng ở mức hợp lý, hiệu quả để tài nguyên có thể tái tạo.Còn với tài nguyên ko thể tái tọa ta cần sử dụng hợp lú, tiết kiệm và tìm những tài nguyên thay thế để ko sử dụng cạn kiệt -Phát triển truyền thống trước đây chỉ chú ý tới hiệu quả kinh tế của khai thác và sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên, còn PTBV mới có mục tiêu rộng hơn đòi hỏi các hoạt động phát triển phải xem xét 1 cách tổng hợp cả 3 khía cạnh kinh tế, xã hội và dinh thái trong quá trình khai thác và sử dụng các tài nguyên thiên nhiên cho phát triển kinh tế xã hội
b,Nói ĐTM là công cụ để bảo vệ môi trường và phát triển bền vững vì: (kết hợp: Mục đích, vai trò, lợi ích của ĐTM)
Vì qua việc bắt buộc các dự án/ hoạt động phát triển phải lập báo cáo ĐTM và trình cơ quan quản lý môi trường Nhà nước có thẩm quyền thẩm định và phê duyệt báo cáo, Nhà nước sẽ xác định được những dự án nào là tốt nhất và không có tác động tiêu cực đáng kể tới môi trường và những dự án nào có nhiều tác động tiêu cực được coi là đáng kể tới mooi trường Trên cơ sở đó ra quyết định loại bỏ không cho thực hiện đối với các dự án có nhiều tác động tiêu cực rất khó giảm thiểu Đối với các dự án được phép thực hiện thì thông qua thực hiện ĐTM sẽ đảm bảo cho dự án khi thực hiện sẽ giảm một cách tối đa các tác động xấu và bền vững về mặt môi trường Điều đó cho thấy ĐTM là công cụ quan trọng để bảo vệ môi trường và phát triển bền vững
Câu 3 Nêu và giải thích các thành phần tài nguyên và nhân tố MT bị tác động khi thực hiện một dự án phát triển, (khi giải thích cần liên hệ với một dự án cụ thể để minh họa)
Có 4 nhóm thành phần tài nguyên và nhân tố môi trường bị tác động của dự án, đó là:
Nhóm 1: các tài nguyên và nhân tố môi trường vật lý ( đất, nước, không khí)
Nhóm 2: Tài nguyên và nhân tố môi trường sinh thái
Nhóm 3: Các giá trị sử dụng của con người (bị tác động do dự án)
Nhóm 4: các giá trị chất lượng cuộc sống
Môi trường đất (địa quyển) Môi trường vật lý Môi trường nước (thủy quyển)
Môi trường không khí (khí quyển) Môi trường tự nhiên
Môi trường sinh thái
Kinh tế: các giá trị sử dụng của con người
Môi trường xã hội
(kinh tế, xã hội) Xã hội: các giá trị chất lượng cuộc sống
Giải thích:
Trang 3Nhóm 1: Tài nguyên và nhân tố môi trương vật lý:
-Tài nguyên nước:Các dự án tác động đến tài nguyên nước mặt, nước ngầm cả về số lượng và chất lượng.VD:Một dự án hồ chưa khi xây dựng có thể làm biển đổi chế độ thủy văn , làm dâng cao hay hạ thấp mực nước ngầm , làm thay đổi chất lượng nước mặt và nước ngầm trong lòng sông, hồ , vùng cửa sông ven biển của khu vực dự án
-Tái nguyên đất:Các dự án như dự án hồ chứa có thể làm ngập mất đất , nhưng lại tạo cơ hội mở rộng S canh tác cho khu vực dự án nhờ nguồn nước tưới dồi dào
-Không khí:Các dự án phát triển công nghiệp có thể sản sinh 1 lượng lớn bụi và khói cùng các khí độc hại ô nhiễm không khí lưu vực
Nhóm 2:Tài nguyên nhân tố môi trường sinh thái:Bao gồm tất cả các động thực vật thuộc hệ sinh thái trên cạn và dưới nước trong từng khu vực dự án Khi thực hiện các hoạt động của DA các tài nguyên sinh thái thường khso tránh bị tổn thấy hay tác động theo chiều hướng xấu VD:Khi xây dựn hồ chứa thì tất cả các tài nguyên sinh thái đều bị tác động do ngập nước
Nhóm 3: Các giá trị sử dụng của con người: Dự án phát triển nông nghiệp tác động mạnh
mẽ đến các giá trị sử dụng sẵn có của con người bào gồm: Nhà cửa, công trình công công, cơ sở hạ tầng khu dân cư…
Các giá trị kinh tế của của người trogn khu vự dự án.VD:các nhà máy CN, khu CN Nhóm 4: Các giá trị chất lượng c/s bị tác động của dự án bao gồm
- Việc làm cho người lao động
- Các giá trị chất lượng c/s văn hóa tinh thần
- Các giá trị văn hóa truyền thồng của cha ông để lại
- Các giá trị lịch sử truyền thống
- Sức khỏe cộng đồng
- Di dân tái định cư
Câu 4 Quy định về thực hiện ĐTM ở Việt Nam hiện nay nhƣ thế nào, cụ thể đối với các dự án lĩnh vực xây dựng ?
- Nhà nước ban hành các văn bản pháp luật quy định về thực hiện đánh giá tác động môi trường
- Theo Luật bảo vệ môi trường : các dự án đều phải thực hiện ĐTM ( lập báo cáo ĐTM) Nhà nước sẽ xem xét và phê duyệt báo cáo ĐTM và quyết định có cho phép thực hiện dự án hay không
- Chủ dự án phải thực hiện tất cả những cam kết trong báo cáo ĐTM sau khi báo cáo được phê duyệt theo:
- LU T B O V M I TR ỜNG 2005 (CH NG 3)
Điều 18: Đối tượng phải lập báo cáo ĐTM
Điều19 : Quy định về lập báo cáo ĐTM
Điều 20 : Nội dung báo cáo ĐTM
Điều 21: Thẩm định báo cáo ĐTM
Điều 22: Phê duyệt báo cáo DTM
Điều 23: Trách nhiệm thực hiện và kiểm tra việc thực hiện các nội dung trong báo cáo ĐTM
- C C V N B N D ỚI LU T
-Nghị định số 80/2006/NĐ-CP về quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành luật bảo vệ MT
2005
-Nghị định số 21/2008/NĐ-CP về Về sửa đổi, bổ sung một số điều của -Nghị định số 80/2006/NĐ-CP về việc quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BVMT -Thông tư 05/2008/TT-BTNMT hướng dẫn về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác
Trang 4động môi trường và cam kết bảo vệ môi trường
-V N B N HI N H NH
-Nghị định số 29/2011/NĐ-CP về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và cam kết bảo vệ môi trường
-Thông tư 26/2011/TT-BTNMT hướng dẫn thực hiện Nghị định số 29/2011/NĐ-CP về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và cam kết bảo vệ môi trường
b,Cụ thể với dự án lĩnh vực xây dựng:Trình tự thực hiện ĐTM trong quá trình thực hiện dự
án từ năm 2006 đến nay
Quy hoạch
Sàng lọc dự án
Nghiên cứu khả thi
Câu 5 Trình bày và giải thích những nội dung chủ yếu của ĐTM một dự án phát triển (khi trả lời nêu và giải thích tóm tắt các nội dung chủ yếu, nhưng phải làm rõ nội dung phân tích, đánh giá và dự báo các tác động môi trường của dự án)
Khi thực hiện một dự án phát triển chủ dự án cần làm:
- Lập đề cương ĐTM chỉ rõ phải làm gì
- Các bước nội dung chỉ ra phải làm gì
- Dự toán kinh phí sơ bộ
- Trình cơ quan quản lý MT phê duyệt
- Trên cơ sở phê duyệt -> có nền tảng để làm ĐTM
- Giao cho bên tư vấn làm
- Điều tra số liệu kế thừa
- Sau khi thu thập đủ số liệu tiến hành các nội dung trình bày dưới đây:
1 Xác định phạm vi của đánh giá tác động môi trường
2 Đánh giá hiện trạng môi trường nền
3 Đánh giá, dự báo các TĐMT của dự án ( phân tích nhận biết tác động, đánh giá và dự báo tác động)
4 Đề xuất biện pháp giảm thiểu các tác động tiêu cực của dự án
5 Đề xuất chương trình quản lý và giám sát môi trường dự án
- Viết báo cáo ĐTM, tham vấn, lấy ý kiến cộng dồng Sau đó tổng hợp lại, chỉnh sửa
- Tranh thủ ý kiến tất cả các thành phần lien quan
- Khi đánh giá xong tập hợp được tất cả các ý kiến
b, Làm rõ nội dung
1 X C Đ NH PH M VI: Chủ yếu là xác định phạm vi không gian của vùng bị tác động và phạm vi thời gian của TDMT.Có xác định rõ phạm vi vùng tác động thì mới có thể nhâ n biết đầy đủ tác động c ng như đánh giá đúng các tác động đó.Thí dụ: đối với dự án xây dựng hồ chứa thì vùng vùng tác động chia thành 2 khu vực: (i) khu vực thượng lưu và lòng hồ, và (ii) khu vực (đoạn sông) hạ lưu đập Tùy theo hồ chưa lớn hay nhỏ mà phạm vi không gian của vùng tác động có thể mở rộng khác nhau cần phải xác định rõ khi tiến hành đánh giá
2 Đ NH GI HI N TR NG M I TR ỜNG NỀN: Là hiện trạng môi trường khu vực dự án khi tiến hành lập báo cáo ĐTM ( chưa có các hoạt động của dự án)
Môi trường nền là cơ sở để so sánh khi tiến hành đánh giá các tác động môi trường của dự
Trang 5án.Dựa vào các thông tin, số liệu thu thập và điều tra, quan trắc tại thực địa tiến hành đánh giá hiện trạng các thông số môi trường vật lý ( nước, đất, không khí), môi trường sinh thái, môi trường kinh tế xã hội khu vực dự án để đánh giá hiện trạng môi trường nền
3 Đ NH GI , DỰ B O C C T C ĐỘNG M I TR ỜNG: Cần phân tích nhận biết tất cả các tác động môi trường dự án.Sau đó tiến hành đánh giá và dự báo các tác động của dự án đến
MT tự nhiên , KTXH trong các giai đoạn từ chuẩn bị đến thi công xây dựng và quản lý vận hành(định tính, định lương)
a.Tác động tới môi trường tự nhiên:
-Tới tài nguyên và môi trường nước:
+Tài nguyên và môi trường nước dễ bị tác động nhiều nhất, đặc biệt là nước mặt
+Phải đánh giá tác động tới chế độ thủy văn ( chế độ dòng chảy của sông hồ thay đổi thế nào theo mùa )
+Đánh giá tác động tới số lượng nước ( tăng hay giảm lương dòng chảy trong sông)
+Đánh giá tác động tới chất lượng nước ( các nguồn chất thải, loại ô nhiễm, mức độ ô nhiễm nước ) Thí dụ tác động của các hoạt động thi công, tác động gây ô nhiễm nước do nước thải công nghiệp
-Tới tài nguyên và môi trường đất:
+Đánh giá tác động của dự án làm tổn hại tới số lượng đất, thí dụ : ngập đất , sụt lở đất, xói mòn đất Mức độ tác động phụ thuộc số lượng và giá trị đất bị tổn hại
+Đánh giá tác động của dự án làm thay đổi mục đích sử dụng đất
+Tác động của dự án làm biến đổi bề mặt đất ( do san ủi, )
+Tác động của dự án làm suy giảm chất lượng đát, ô nhiễm đất
-Tới môi trường không khí:
+Cần đánh giá tác động của dự án tới làm biến đổi chế độ khí hậu ( vi khí hậu), tới biến đổi các yếu tố khí hậu như độ ẩm không khí, mưa, bốc hơi, gió bão
+Đánh giá tác động của dự án tới chất lượng không khí trong giai đoạn thi công xây dựng ( bụi, khói, khí thải của xe máy, tiếng ồn)
+Các dự án phát triển công nghiệp thì phải tập trung vào đánh giá ảnh hưởng ô nhiễm không khí
do khí thải công nghiệp Cần ước tính tải lượng các chất ô nhiễm trong khí thải từ đó sẽ đánh giá được mức độ tác động, c ng như các tác hại của chúng tới sức khỏe dân cư
-Tới môi trường sinh thái:
+Đánh giá tổn hại tới hệ thực vật ( thí dụ bị ngập, bị chặt phá ) , chú ý các loài cây có giá trị, quý hiếm
+Đánh giá tổn hại tới hệ động vật trên cạn do mất nơi cư trú, chú ý các loài quý hiếm có trong sách đo VN và TG
+Đánh giá tổn hại tới HST thủy sinh ( do biến đổi dòng chảy, do nước sông bị ô nhiễm, do bị giảm nguồn dinh dư ng ), chú ý các loài cá có giá trị kinh tế, các loài cá có tập tục di cư sẽ bị
ảnh hưởng do đậ p chắn ngang sông
b, Tác động môi trường xã hội:
Là tác động của dự án tới cộng đô ng dân cư những người bị ảnh hưởng tiêu cực do thực hiện dự án ( mất nhà cửa, các cơ sở kinh tế) Ngoài ra c ng cần đánh giá tác đông tich cực đô i với người dân trong vùng hưởng lợi của dư án ( tăng thu nhập, việc làm )
Mục đích đánh giá TDMT xã hội là để đảm bảo công bằng và ổn định xã hội
Cần xác định rõ những người bị ảnh hưởng ( số lượng, thành phần dân tộc, phong tục tập quán, mức sống ) Dự án nào só người bị ảnh hưởng lớn, trong đó có nhiều người ngh o, có người dân tộc thiểu số thì tác động môi trường xã hội sẽ lớn
Phải đánh giá tác đô ng của dự án tới các giá trị sử dụng của con người ( người bị ảnh hưởng) và tới các giá trị chất lượng cuộc sống của họ Qua số liệu thống kê xem họ bị mất những gì cả vật chất c ng như tinh thần đê đánh giá mức độ tác động là lớn hay bé
Biện pháp giảm thiểu thường là chủ dự án phải lập kế hoạch đền bù, di dân và tái định
Trang 6cư phù hợp với người bị ảnh hưởng sao cho họ có thể tái lập đươc cuộc sống ổn định tại nơi ở mới Báo cáo ĐTM phải đánh giá xem kế hoạch đó đã hợp lý hay chưa, đã đủ đ giảm thiểu các tác động đén người bị ảnh hưởng hay chưa
4.ĐỀ XUẤT C C BI N PH P PHÒNG TR NH , GI M THIỂU C C T C ĐỘNG TIÊU CỰC
Các cách thức đề xuất biện pháp giảm thiểu: Thay đỏi phương án khác để thiệt hại ít hơn.Thay đổi trong quy hoach và thiết kế để hạn chế tác động đó.Đền bù bằng tiền cho phía bị thiệt hại ( hay dùng).Thay đổi , dịch chuyển hoặc khôi phục các giá trị bị tổn thất
5.ĐỀ XUẤT CH NG TRÌNH QU N LÝ M I TR ỜNG V CH NG TRÌNH GI M
S T M I TR ỜNG:
-Chương trình quản lý môi trường: Mục đi ch để quản lý các hoạt động của dự án có ảnh hưởng đến môi trường trong quá trình thi công xây dựng c ng như vận hành dự án.Chương trình tổng hợp tất cả các hoạt động của dự án có ảnh hưởng đến MT, các tác động môi trường và biện pháp giảm thiểu đề xuất trong dự án và chỉ rõ trách nhiệm các đối tượng phải thực hiện
-Chương trình giám sát môi trường: Giám sát môi trường dựa trên việc quan trắc đo đạc, tổng hợp, phân tích các thông tin về chất lượng môi trường khu vực dự án.
Thí dụ : giám sát môi trường trong giai đoạn thi công phải đo đạc các thông số chất lượng môi trường trong thi công để từ đó có số liệu kiểm soát ô nhiễm môi trường của các hoạt động thi công ( bụi, chất lượng kkông khí, tiếng ồn, chất lượng nước )
Câu 6 Nêu và giải thích khái niệm TĐMT và TĐMT của dự án ? Trình bày các phương pháp phân tích nhận biết TĐMT của dự án ?
a Khái niệm TĐMT: Tác động môi trường là sự biến đổi của một hay nhiều nhân tố môi trường sau một khoảng thời gian và trên một phạm vi không gian nhất định do một hay nhiều hoạt động
của dự án phát triển gây ra
-Tác động môi trường là kết quả của các ảnh hưởng thường xuyên của các
hoạt động phát triển của dự án tới môi trường tại nơi thực hiện dự án và nó được xem là sự khác nhau giữa tình trạng môi trường khi thực hiện dự án và khi không thực hiện dự án
Thông số môi trường
Có dự án
Thời điểm bắt đầu dự án
T0
Tác động môi trường
Không có dự án
T1 Thời gian ( năm)
b Khái niệm TĐMT của dự án: Một dự án có nhiều hoạt động, mỗi hoạt động t ác đ ộng lên nhiều thành phần tài nguyên và nhân tố môi trường vùng dự án
Vì thế: Tác động môi trường của dự án có thể coi là tổng tác động tất cả các tác động môi trường đó so sánh giữa hai trường hợp trước và sau khi có dự án
Công thức biểu thị
E = Vi,1.Wi - Vi,0.Wi
Trang 7(i=1,n) (i=1,n)
E là Tác động môi trường của dự án
Vi,0 là giá trị chất lượng môi trường nhân tố thứ i khi không có dự án
Vi,1 là giá trị chất lượng môi trường nhân tố thứ i khi có dự án
Wi là tầm quan trọng của nhân tố môi trường thứ i
n: số các nhân tố/ tác động môi trường
c Các phương pháp phân tích nhận biết TĐMT của dự án
-Dựa vào phâ n tích các nguồn tài nguyên và nhân tố môi trường bị tác động của dự án để suy ra tác động.Lần lượt đặt câu hỏi cho tất cả các thành phần tài nguyên và nhân tố môi trường khác của 4 nhóm tài nguyên, tìm cách lý giải trả lời ta sẽ nhận biệt được tất cả các tác động của
dự án
-Dựa vào phân tích các hoạt động của dự án để nhận biết tác động môi trường dự án
Phương pháp phân tích: 1.Xác định các hoạt động của dự án
2.Từ mỗi hoạt động xác định các biến đổi môi trường
3.Từ mỗi biến đổi môi trường xác định các TĐMT
Câu7: Phương pháp kiểm tra danh mục môi trường và phương pháp ma trận môi trường : Giải thích cách lập các bảng ( bảng kiểm tra danh mục/ bảng ma trận MT) và thực hiện việc đánh giá Nhận xét so sánh 2 phương pháp và cách áp dụng của phương pháp trong thực tế đối với một dự án cụ thể
a, Phương pháp kiểm tra danh mục môi trường:
Lập bảng kiểm tra danh mục các nhân tố MT bị tác động
Đánh giá bằng cách cho điểm các TĐMT trong bảng
B NG KIỂM TRA DANH MỤC MT
Là bảng 1 chiều trong đó liệt kê danh mục các nhân tố MTbị tác động ( lần lượt theo từng nhóm)
Phần bên phải có một cột dành cho ghi kết quả đánh gíá
Đánh giá chủ yếu là định tính trên cơ sở phân tích số liệu đã có
Để hạn chế chủ quan, bảng này có thể chuyển đến các chuyên gia lấy ý kiến đánh giá sau đó tổng hợp lại rút ra kết luận
C C LO I B NG KIỂM TRA DANH MỤC MT:
+) Bảng kiểm tra danh mục MT dạng câu hỏi : Chuyển đanh mục các nhân tố mt cần đánh giá thành dạng câu hỏi, khi đánh gíá thì bằng hình thức trả lời các câu hỏi đó là có hay không có tác động
+) Bảng kiểm tra danh mục MT có định cấp : là bảng kiểm tra danh mục thông thường, nhưng khi đánh giá mức độ tác động thì có định cấp, thí dụ : TĐ lớn , TĐ tbình, TĐ nhỏ, TĐ không đáng kể
+)c) Bảng kiểm tra danh mục MT có trọng số : có xét thêm trọng số hay tầm quan trọng của
tác động
Đánh gia TDDMT dự án theo công thức
E = Vi,1.Wi - Vi,0.Wi
(i=1,n) (i=1,n)
Cho điểm cả Vi và Wi theo cấp
NHẬN XÉT PHƯƠNG PH P KIỂM TRA DANH MỤC MÔI TRƯỜNG
-Phương pháp kiểm tra danh mục môi trường rõ ràngm dẫ hiểu và dễ ứng dụng
-Phương pháo này do ko gắn các hoạt động với các tác động nên chưa hiểu được tương quan giưuã các tác động
-Cách đánh giá của phương pháo còn chung chung và còn ảnh hưởng chủ quan của người đánh giá.Để hạn chế ảnh hưởng chủ quan thì khi ứng dụng nên tham khảo ý kiến chủa các chuyên gia
b, Phương pháp ma trận môi trường:
Lập bảng ma trận môi trường (bảng 2 chiều) để đánh giá TĐMT dự án ( một chiều là các nhân
Trang 8tố môi trường bị tác động và chiều kia là các hoạt động dự án)
Nội dung và cách ứng dụng tương tự bảng kiểm tra danh mục MT chỉ khác là bảng 2 chiều
của ma trận để dành cho ghi kết quả đánh giá
Tùy theo cách đánh giá mà có các loại tác động khác nhau
-Các loại ma trận môi trường:
+) Ma trận môi trường đơn giản
- Lập ma trận môi trường cho dự án
-Cách đánh giá TĐMT c ng đơn giản
+)Ma trận môi trường có định cấp
-Lập ma trận MT
-Cách đánh giá TĐMT cả mức độ tác động và tầm quan trọng của tác dộng phân theo các cấp ( chia ô ma trận bằng một gạch chéo, nửa trên
NH N XÉT PHƯƠNG PH P MA TRẬN MT
-Đơn giản, không đòi hỏi nhiều số liệu, dễ ứng dụng
-Nhạn biết được tác động qua lại giữa các hoạt động của dự án, cho phép phân tích tác động gây
ra do nhiều hoạt động khác nhau lên một nhân tố MT
-Có khả năng xác định, đánh giá các tác động bậc cao
-Nhược điểm : đánh giá còn mang tính chủ quan của từng người, mới đánh giá được tác động trực tiếp, không đề cập đến nguồn gốc ca tác động
So sánh phương pháp ma trận môi trường và phương pháp kiểm tra danh mục môi trường
Phương pháp kiểm tra danh mục môi
trường
Phương pháp ma trận môi trường
- Rõ ràng, dễ hiểu và dễ ứng dụng
- Nhược điểm: +PP này do không gắn các
hoạt động với các tác động nên chưa biểu thị
được tương quan giữa các tác động
+ Cách đánh giá của phương pháp này còn
chung chung và còn ảnh hưởng chủ quan của
người đánh giá
- Khi thực hiện nên tham khảo ý kiến của
chuyên gia
- Đơn giản, không đòi hỏi nhiều số liệu, dễ ứng dụng
- Nhận biết được tác động qua lại giữa các hoạt động của dự án, cho phép phân tích tác động gây ra do nhiều hoạt động khác nhau lên một nhân tố MT
- Có khả năng xác định, đánh giá các tác động bậc cao
- Nhược điểm : đánh giá còn mang tính chủ quan của từng người, mới đánh giá được tác động trực tiếp, không đề cập đến nguồn gốc
ca tác động
c Cách áp dụng của phương pháp với 1 dự án cụ thể
trường:
Câu 8 Đặc điểm dự án xây dựng kết cấu hạ tầng và những điểm chủ yếu cần tập trung khi thực hiện ĐTM
a, Đặc điểm dự án
- Không gian:thực hiện trong khu vực dự án, từ vài chục đến hàng trăm ha hoặc có thể lớn hơn
- Thời gian:xây dựng kết cấu hạ tâng khu đô thị, khu CN trong khoang thời gian
- Tác động môi trường trong thi công xây dựng luôn là trọng tâm của đánh giá
- Các dự án xây dựng kết cấu hạ tầng nói chung năm trong khu vực đã phát triển hoặc đang đang phát triển mạnh KTXH
- Hoạt động của dự án trong giai đoạn xây dựng kết cấu hạ tầng chủ yếu là thi công xây dựng nên tác động môi trường trong thi công xây dựng là yêu cầu trọng tâm cần tập trung đánh giá
- Trong giai đoạn vẫn hành:Với dự án xấy dựng KCN cần phải tập trung đánh giá tác động của các nguồn chất thải
Trang 9b, Những điểm chủ yếu cần tập trung khi thực hiện ĐTM:
-Đánh giá phải dựa trên xử lý một cách đầy đủ , nghiêm túc và cẩn trọng các số kiệu thu thập được từ dự án và từ số liệu trường nên
-Danh mục các tác động tiềm tàng cần phan tích xác định từ mỗi hoạt động của dụe án.Cần đánh giá cả tác động tiêu cực lẫn tích cực theo quy mô, phạm vi và thời gian tác động
-Khi đánh giá cần xác định rõ các nguồn gây tác động c ng như các đối tượng bị tác động.Việc đánh giá tác động phải được cụ thể hóa cho từng nguồn gây tác độngvà từng đối tượng bị tác động.Mỗi tác động cần được đánh giá cụ thể về mức độ , cụ thể về quy mô thời gian và không gian
-Việc đánh giá tác động môi trường phải thep các giai đoạn thực hiên jcủa dự an:có thể chia thành các giai đoạn sau: Giai đoạn chuẩn bị ( đền bù, di dân tái định cư, san lấp mặt bằng )
Giai đoạn thi công xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng trong khu vực
Giai đoạn vận hành ( tùy thuộc từng dự án, )
Câu9 Phân tích làm rõ các TĐMT của dự án xây dựng trong giai đoạn chuẩn bị mặt bằng thi công và giai đoạn thi công xây dựng (các hoạt động, đối tƣợng bị tác động, nguồn gây tác động, các TĐMT)
a,Các hoạt động của dự án:
Giai đoạn chuẩn bị mặt bằng
thi công
Giai đoạn thi công xây dựng
Các hoạt động - Thực hiện việc đền bù, di dân
tái định cư
- Tháo d , san ủi phá bỏ công trình c trong khu vực dự án
- San ủi mặt bằng để tạo cốt nền cho khu vực
- San ủi xây dựng tuyến đường thi công trong khu vực công trường
- Xây dựng lán trại, bãi để máy móc, vật liệu
- Vận chuyển đất đá, vật liệu
- Đào đắp đất đá, đổ bê tông để thi công các công trình hạ tầng
- Vận chuyển đất đá, nguyên vật liệu, máy móc
- Tập kết lưu giữ nguyên vật liệu
- Sinh hoạt của công nhân trong khu vực lán trại
Đối tƣợng bị tác động - Môi trường tự nhiên: Môi
trường vật lý, môi trường sinh thái
- Môi trường kinh tế xã hội: Các giá trị sử dụng của con người và các giá trị chất lượng cuộc sống
- Môi trường tự nhiên: Môi trường vật lý, môi trường sinh thái
- Môi trường kinh tế xã hội: Các giá trị sử dụng của con người và các giá trị chất lượng cuộc sống
Nguồn gây tác động NGUỒN GÂY T C ĐỘNG CÓ
LIÊN QUAN ĐẾN CHẤT
TH I
- Công nhân phát quang, xe máy san ủi và vận chuyển
NGUỒN GÂY T C ĐỘNG
KH NG LIÊN QUAN ĐẾN CHẤT TH I
- Tranh chấp người dân có quyền lợi liên quan đén dự án với chủ đầu tư
- Thu nhập của người dân bị ảnh hưởng do dự án
- Việc làm / tình trạng thất nghiệp của người dân bị ảnh hưởng do dự án
NGUỒN GÂY T C ĐỘNG CÓ LIÊN QUAN ĐẾN CHẤT TH I
- Máy móc thi công, ô tô vận chuyển Sinh hoạt của công nhân trong khu vực công trường
NGUỒN GÂY T C ĐỘNG
KH NG LIÊN QUAN ĐẾN CHẤT TH I
- Bom mìn tồn lưu trong lòng đất
- Tiếng ồn của các thiết bị máy móc, phương tiện thi công khi hoạt động
- Nước mưa chảy tràn qua khu vực
dự án gây ngập úng cục bộ
- Thi công làm cản trở giao thông
và lối đi của người dân
Trang 10- Sự tập trung lớn của coogn nhân xây dựng gây ra xáo trộn đời sống
xã hội địa phương, gia tăng nguy cơ tai nạn giao thông
- Tai nạn xảy ra trong thi công xây dựng gây tác động đối với công nhân
Các TĐMT - Môi trường tự nhiên: Bụi, khí
thải từ quá trình phát quang, chặt bỏ thảm phủ thực vật; bụi, khói từ các xe vận chuyển thực vật bị chặt; Bụi từ xe vận chuyển đất cát, khí từ xà lan vận chuyển đất cát, bụi khí thải từ xe
ủi phục vụ san lấp;
- Môi trường xã hội: nh hưởng tới thu nhập của các hộ dân có quyền lợi; ảnh hưởng đến khả năng chuyển đổi nghề nghiệp
- Môi trường vật lý: Không khí bị tác động như các yếu tố khói, bụi,
CO, SO2, NO2 …; Nước bị tác động bởi các nguồn nước thải do công sinh hoạt, mưa chảy tràn; Đất do quá trình đào đắp gây xói làm tăng
độ đục và bồi lắng trong sông;
- Môi trường sinh thái: nh hưởng tới hệ động thực vật; cá và các thủy sinh vật trong sông hồ
- Môi trường xã hội: Công nhân xây dựng trên công trường; người dân xung quanh khu vực
Câu10 Biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực tới môi trường vật lý của dự án xây dựng kết cấu hạ tầng trong giai đoạn xây dựng ?
-Các biện pháp giảm thiểu:
a, Các biện pháp vệ sinh, an toàn trong giai đoạn thi công xây dựng
+)Chủ dự án có thể áp dụng các biện pháp kỹ thuật và tổ chức nhằm đảm bảo an toàn cho
người, máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu bao gồm:
- Có cán bộ theo dõi và kiểm tra an toàn lao động tại công trường
- Xây dựng và ban hành các nội quy làm việc tại công trường
- Tổ chức tuyên truyền, phổ biến các nội quy cho công nhân bằng nhiều hình thức khác nhau
- Tổ chức theo dỗi tai nạn lao động
+)Các biện pháp an toàn bao gồm:
- Các biện pháp an toàn khi làm việc với thiết bị nâng cẩu
- Các biện pháp an toàn khi làm việc với xe máy
- Các biện pháp an toàn cháy nổ tại công trường
- Các biện pháp an toàn khi dùng điện
- Trang bị bảo hộ lao động
- Tổ chức y tế tại công trường
- Công tác vệ sinh môi trường tại công trường
b, Khống chế ô nhiễm ko khí trong thi công xây dựng
+)Khống chế ô nhiễm bụi
-Có kế hoạch phân bổ luồng xe tải ra vào công trường chuyên chở nguyên vật liệu phù hợp, tránh ùn tắc gây ô nhiễm bụi khói trong khu vực
-Khi chuyên chở các vật liệu xây dựng , các thùng xe vận tải phải được phủ bạt tránh rơi vãi đát, cá , sỏi ra đường
-Khi bốc d vật liệu công nhân được trang bị các phưpưng tiện bảo hộ để hạn chết ảnh hưởng bụi đến sức khỏe công nhân
+) Khống chế ô nhiễm do tiếng ồn:
-Chủ đầu tư cần bố tría hoạt động của các phương tiện thi công 1 cách phù hợp , không gây
ồn ào vào giờ ăn , giờ nghỉ của công nhân
-Thực hiện các biện pháp để hạn chế tiếng ồn trong khu vực công trường
+)Khống chế ô nhiễm nước trong thi công:
-Trong khu vực công trường có hệ thống mương, rãnh thu nước mưa để hạn chế nước mưa