Hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại viện công nhân và công đoàn ( Luận văn thạc sĩ)

Hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại viện công nhân và công đoàn ( Luận văn thạc sĩ)Hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại viện công nhân và công đoàn ( Luận văn thạc sĩ)Hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại viện công nhân và công đoàn ( Luận văn thạc sĩ)Hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại viện công nhân và công đoàn ( Luận văn thạc sĩ)Hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại viện công nhân và công đoàn ( Luận văn thạc sĩ)

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

KHUẤT HUYỀN TRANG

HOÀN THIỆN CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI VIỆN CÔNG NHÂN VÀ CÔNG ĐOÀN

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG

HÀ NỘI - 2018

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

KHUẤT HUYỀN TRANG

HOÀN THIỆN CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI VIỆN CÔNG NHÂN VÀ CÔNG ĐOÀN

HÀ NỘI - 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đề tài luận văn “Hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại Viện Công nhân và Công đoàn” là công trình nghiên cứu khoa học độc lập

của riêng tôi Công trình nghiên cứu này được thực hiện trong quá trình học tập tại Học viện Khoa học xã hội

Các tài liệu, số liệu mà tôi sử sụng trong luận văn là hoàn toàn trung thực, có trích dẫn có nguồn gốc rõ ràng, không trích dẫn vi phạm quy định của pháp luật

Kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn này chưa từng được

ai công bố trong bất cứ công trình nghiên cứu khoa học nào trước đó

Tôi xin cam đoan những điều trên là đúng sự thật và chịu hoàn toàn trách nhiệm trước Ban Giám đốc Học viện và Ban Chủ nhiệm Khoa cũng như giáo viên hướng dẫn

Tác giả

Khuất Huyền Trang

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn Quý thầy cô tại Học viện Khoa học Xã hội

đã giúp đỡ tôi rất nhiều trong thời gian học tập cũng như thực hiện Luận văn Kiến thức mà các thầy cô truyền đạt sẽ là hành trang giúp tôi vững bước hơn trên con đường đời sau này

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Nguyễn Thị Hoài Lê

đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện Luận văn tốt nghiệp Nhờ có sự hướng dẫn của Cô mà tôi đã hoàn thành được Luận văn của mình

và tích lũy được nhiều kiến thức quý báu trong môi trường tôi đang công tác

Tôi xin gửi lời cảm ơn gia đình, người thân đã động viên tôi rất nhiều trong thời gian vừa qua

Tôi xin gửi lời cảm ơn đến các bạn đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi hoàn thành Luận văn này

Cuối cùng tôi xin chúc Quý thầy cô và các bạn luôn mạnh khỏe, hạnh phúc và thành đạt trong cuộc sống

Xin chân thành cảm ơn!

Tác giả

Khuất Huyền Trang

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP 10

1.1 Những vấn đề chung về đơn vị sự nghiệp công lập 10 1.2 Cơ chế tự chủ tài chính đối với các tổ chức khoa học và công nghệ công lập 15

Chương 2 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI VIỆN CÔNG NHÂN VÀ CÔNG ĐOÀN 36

2.1 Khái quát về Viện Công nhân và Công đoàn 36 2.2 Thực trạng cơ chế tự chủ tài chính tại Viện Công nhân và Công đoàn 45 2.3 Đánh giá thực trạng cơ chế tự chủ tài chính tại Viện Công nhân và Công đoàn 57

Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI VIỆN CÔNG NHÂN VÀ CÔNG ĐOÀN 64

3.1 Phương hướng phát triển của Viện Công nhân và Công đoàn 64 3.2 Các giải pháp hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại Viện Công nhân và Công đoàn 65

TÀI LIỆU THAM KHẢO 75

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Số lượng cán bộ theo học hàm, học vị tại Viện Công nhân và Công đoàn 42 Bảng 2.2: Các nguồn tài chính của Viện Công nhân và Công đoàn 46 giai đoạn 2015-2017 46 Bảng 2.3: Kinh phí Tổng Liên đoàn cấp cho Viện Công nhân và Công đoàn giai đoạn 2015-2017 48 Bảng 2.4: Cơ cấu nguồn thu khác của Viện Công nhân và Công đoàn giai đoạn 2015-2017 49 Bảng 2.5: Cơ cấu chi ngân sách của Viện Công nhân và Công đoàn 51 giai đoạn năm 2015-2017 51 Bảng 2.6: Kết quả phân phối chênh lệch thu-chi của Viện Công nhân và Công đoàn giai đoạn năm 2015-2017 56

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ

Hình 2.1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Viện Công nhân và Công đoàn 41 Hình 2.2: Số lượng cán bộ Viện Công nhân và Công đoàn giai đoạn 2015-

2017 42

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong những năm qua, khoa học công nghệ tiếp tục phát triển và hướng vào nghiên cứu ứng dụng, đã phát huy vai trò động lực thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội Nhiều thành tựu khoa học được ứng dụng trong thực tế đã tác động tích cực đến phát triển kinh tế sản xuất trong nhiều lĩnh vực trên nhiều vùng kinh tế của đất nước Cơ chế quản lý khoa học công nghệ đã bước đầu được đổi mới nhằm gắn hoạt động khoa học công nghệ với sản xuất và đời sống, mở rộng quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm của các tổ chức khoa học công nghệ

Nghị định số 115/2005/NĐ-CP ban hành ngày 05/09/2005, trong đó quy định cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của tổ chức khoa học và công nghệ công lập, nhằm tăng cường trách nhiệm và nâng cao tính tích cực, chủ động, năng động, sáng tạo của tổ chức khoa học và công nghệ và Thủ trưởng tổ chức khoa học và công nghệ, tạo điều kiện gắn nghiên cứu khoa học và phát triển công nghiệp với sản xuất, kinh doanh và đào tạo nhân lực, đẩy nhanh quá trình

xã hội hóa các hoạt động khoa học và công nghệ Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 90/2017/TT-BTC quy định việc thực hiện cơ chế tự chủ tài chính đối với tổ chức khoa học và công nghệ (KH&CN) công lập

Sau khi Quyết định số 271/QĐ-TLĐ ban hành ngày 11/01/2015 của Đoàn Chủ tịch Liên đoàn Lao động Việt Nam về việc giao cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với Viện Công nhân và Công đoàn, Viện đã áp dụng mô hình tổ chức và hoạt động mới Tuy nhiên, việc chuyển sang mô hình cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm còn nhiều bất cập, đặc biệt là vấn đề tự chủ tài chính, gồm việc giao tài sản để chủ động sử dụng cho nghiên cứu khoa học, sản xuất kinh doanh, phân cấp quản lý cán bộ viên chức và gia tăng nguồn thu ngoài NSNN Đây là những vấn đề cướng mắc nhất trong hoạt động của các tổ chức

2

khoa học công nghệ nhiều năm qua, làm cản trở sự phát triển của tổ chức

khoa học công nghệ Vì vậy, nghiên cứu đề tài: “Hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại Viện Công nhân và Công đoàn” là vấn đề cấp thiết và có ý

nghĩa thực tiễn cao

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Đổi mới cơ chế quản lý tài chính theo hướng tự chủ tại các tổ chức khoa học công nghệ công lập là xu hướng tất yếu và mang tính chiến lược Đây là một vấn đề mang tính thời sự, do đó, thời gian qua đã có rất nhiều những công trình nghiên cứu, sách, bài báo, tham luận hội thảo, … của các nhà quản lý, các nhà khoa học trao đổi, bàn luận về vấn đề này, nhằm đóng góp, xây dựng cơ chế quản lý tài chính Khoa học và Công nghệ mới phù hợp với sự phát triển của đất nước, nổi bật trong đó là các nghiên cứu sau:

Các đề tài nói đến vấn đề về chính sách quản lý tài chính cho hoạt động

Khoa học và Công nghệ như nghiên cứu của TS Đinh Thị Nga, Đổi mới cơ chế quản lý chi tiêu ngân sách nhà nước cho khoa học và công nghệ, Tạp chí

Khoa học công nghệ Việt Nam, số 14/2013 Trong nghiên cứu này, tác giả đã nêu lên những bất cập trong quản lý chi ngân sách nhà nước cho hoạt động Khoa học và Công nghệ trong đó có đề cập đến những hạn chế của công tác lập ngân sách đầu tư, phân bổ ngân sách và thanh quyết toán ngân sách,… Trên cơ sở đó, tác giả đã đưa ra các khuyến nghị đổi mới cơ chế quản lý chi ngân sách nhằm thúc đẩy phát triển Khoa học và Công nghệ cho các nhà trường, doanh nghiệp, viện nghiên cứu Các giải pháp như bài toán thị trường Khoa học và Công nghệ nhìn chung phù hợp với các tổ chức nghiên cứu sản xuất những sản phẩm có thị trường còn đối với các viện nghiên cứu đặc thù không có thị trường Khoa học và Công nghệ thì khó áp dụng được các giải pháp này

Bài báo “Cơ chế tài chính cho hoạt động khoa học công nghệ ở Việt Nam: Một số hạn chế và giải pháp hoàn thiện” của Nguyễn Hồng Sơn (2012)

3

chỉ ra một số hạn chế của cơ chế tài chính hiện hành cho Khoa học và Công nghệ gồm: cơ chế huy động, cơ chế phân bổ và vấn đề sử dụng nguồn lực tài chính Tác giả đã đưa ra một số giải pháp hoàn thiện cơ chế tài chính cho các hoạt động Khoa học và Công nghệ theo 2 hướng là: tái cấu trúc lĩnh vực đầu

tư công và duy trì các khuyến khích hiện tại đối với việc nâng cao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm Bài viết đã phân tích khá rõ nét thực trạng cơ chế quản lý tài chính trong hoạt động khoa học công nghệ ở nước ta hiện nay; Đồng thời cũng đóng góp một số giải pháp nhằm tăng hiệu quả trong quản lý cũng như trong hoạt động nghiên cứu Tuy nhiên, đó là những giải pháp mang tính vĩ mô mà tác giả muốn hướng tới một cơ chế chung

Tác giả Bùi Thiên Sơn, “Tổng quan về định hướng chi tiêu nguồn tài chính cho quá trình phát triển khoa học và công nghệ quốc gia đến năm 2020

và một số khuyến nghị”, Tạp chí nghiên cứu chính sách khoa học và công

nghệ, số 17/2010 Trong nội dung này, tác giải nhận định “công tác tài chính

có vai trò quan trọng để tạo đột phá cho phát triển Khoa học và Công nghệ quốc gia” Những đánh giá cụ thể về mặt thu và chi ngân sách cho hoạt động khoa học và công nghệ giai đoạn 2010 còn nhiều bất cập Tác giả đã chỉ ra một số thực trạng trong quản lý tài chính và có dẫn chứng bằng số liệu điều tra “năm 2008, có nhiều nơi các nhà khoa học mất đến 60% quỹ thời gian nghiên cứu để giải trình thuyết minh và giải ngân kinh phí đề tài đã được phê duyệt” Điều này cho thấy chính sách quản lý tài chính trong hoạt động khoa học và công nghệ còn nhiều hạn chế, cần có các giải pháp phù hợp hơn cho sự phát triển Khoa học và Công nghệ

Bài “Vấn đề đầu tư và vốn cho khoa học và công nghệ ở nước ta”, đăng trên tạp chí Lý luận Chính trị năm 2011 của Nguyễn Mậu Trung đã tổng

kết lại các nguồn vốn cơ bản từ NSNN cho KH&CN, thực trạng sử dụng vốn

từ NSNN, một số cơ chế tạo vốn đầu tư cho KH&CN trong các doanh nghiệp

và nêu ra một số giải pháp để tăng cường hiệu quả hoạt động KH&CN,… Bài

Một nghiên cứu khác liên quan đến quản lý tài chính trong lĩnh vực KH&CN của tác giả Trần Ngọc Hoa (2012) đã đề cập đến cơ chế tự chủ về ngân sách trong hoạt động nghiên cứu và phát triển tự chủ của tổ chức KH&CN về vấn đề tài chính chỉ là một nội dung, do vậy nghiên cứu mới chỉ

đề cập đến một khía cạnh trong công tác quản lý và sử dụng nguồn ngân sách của Nhà nước trong các tổ chức nghiên cứu Bài báo chưa nêu ra được những vấn đề về nguồn vốn đầu tư cho KH&CN và các thủ tục gây khó khăn cho các nhà khoa học

Đề tài “Đổi mới cơ chế tài chính đối với đơn vị sự nghiệp khoa học và công nghệ - Những vấn đề đặt ra” của tác giả Bùi Tiến Dũng, bài đăng trên Tạp

chí tài chính số 2/2014 Bài báo đã phân tích các vấn đề cốt lõi trong cơ chế tài chính hiện nay của các đơn vị sự nghiệp khoa học công nghệ công lập và đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện cơ chế tài chính hiện nay

Luậ n vậ n đậ y đu ở file:Luậ n vậ n Full