Giải pháp đào tạo và phát triển kỹ năng mềm cho nhân sự doanh nghiệp khởi nghiệp ở việt nam hiện nay ( Luận văn thạc sĩ)

Giải pháp đào tạo và phát triển kỹ năng mềm cho nhân sự doanh nghiệp khởi nghiệp ở việt nam hiện nay ( Luận văn thạc sĩ)Giải pháp đào tạo và phát triển kỹ năng mềm cho nhân sự doanh nghiệp khởi nghiệp ở việt nam hiện nay ( Luận văn thạc sĩ)Giải pháp đào tạo và phát triển kỹ năng mềm cho nhân sự doanh nghiệp khởi nghiệp ở việt nam hiện nay ( Luận văn thạc sĩ)Giải pháp đào tạo và phát triển kỹ năng mềm cho nhân sự doanh nghiệp khởi nghiệp ở việt nam hiện nay ( Luận văn thạc sĩ)

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ VĂN THÀNH

GIẢI PHÁP ĐÀO TẠO VÀ PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG MỀM CHO NHÂN SỰ CÁC DOANH NGHIỆP KHỞI NGHIỆP

Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

Mã số : 8.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

TS VŨ TUẤN HƯNG

HÀ NỘI, 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi; các số liệu, tư liệu được sử dụng trong Luận văn là trung thực, có xuất xứ rõ ràng; những phát hiện đưa ra trong Luận văn là kết quả nghiên cứu của chính tác giả Luận văn

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

LÊ VĂN THÀNH

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 LÝ LUẬN VỀ ĐÀO TẠO VÀ PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG MỀM CHO NHÂN SỰ DOANH NGHIỆP KHỞI NGHIỆP 10

1.1 Một số khái niệm cơ bản 10

1.2 Nội dung của đào tạo và phát triển kỹ năng mềm cho nhân sự các doanh nghiệp khởi nghiệp 29

1.3 Ảnh hưởng của kỹ năng mềm đến hiệu quả công việc của các doanh nghiệp khởi nghiệp 34

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến đào tạo và phát triển kỹ năng mềm cho nhân sự các doanh nghiệp khởi nghiệp 35

Chương 2 THỰC TRẠNG ĐÀO TẠO VÀ PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG MỀM CHO NHÂN SỰ CÁC DOANH NGHIỆP KHỞI NGHIỆP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 39

2.1 Giới thiệu tổng quan về các doanh nghiệp khởi nghiệp ở Việt Nam hiện nay 39 2.2 Thực trạng kỹ năng mềm của nhân sự các doanh nghiệp khởi nghiệp hiện nay ở Việt Nam 47

2.3 Đào tạo và phát triển kỹ năng mềm cho nhân sự các doanh nghiệp khởi nghiệp ở Việt Nam hiện nay 52

2.4 Đánh giá chất lượng đào tạo và phát triển kỹ năng mềm cho nhân sự các doanh nghiệp khởi nghiệp ở Việt Nam hiện nay 54

Chương 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO VÀ PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG MỀM CHO NHÂN SỰ CÁC DOANH NGHIỆP KHỞI NGHIỆP TẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2018 – 2025 58

3.1 Phương hướng và mục tiêu 58

3.2 Giải pháp 59

KẾT LUẬN 74

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 76

PHỤ LỤC 79

DANH MỤC HÌNH ẢNH

Hình 1: Ngành nghề khởi nghiệp có sự phân hoá đa dạng 40Hình 2: Đặc điểm của các doanh nghiệp khởi nghiệp ở VN hiện nay 41Hình 3: Đặc điểm (tiếp) của các doanh nghiệp khởi nghiệp ở Việt Nam hiện nay 41

Hình 4: Kết quả hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp khởi nghiệp ở Việt Nam hiện nay 42 Hình 5: Triển vọng kinh doanh của các doanh nghiệp khởi nghiệp ở Việt Nam

hiện nay 42

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong vài năm trở lại đây, thúc đẩy khởi nghiệp được coi là mục tiêu và đồng thời là phương tiện để thực hiện ba đột phá chiến lược của VN, bao gồm thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực Kiếm sống, làm giàu và phụng sự xã hội bằng con đường khởi nghiệp đang được các tổ chức chính quyền, đoàn thể, các tổ chức chính trị, xã hội, các tổ chức phát triển, hiệp hội, trường đại học đặc biệt quan tâm

Bên cạnh đó là bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh gay gắt, khốc liệt, các DN đặc biệt là các DN khởi nghiệp sẽ phải có rất nhiều thay đổi trong cách thức tổ chức quản lý và cách thức tiến hành hoạt động kinh doanh Điều này đòi hỏi người lao động, nhân sự sẽ phải gánh vác trách nhiệm nhiều hơn

và đóng góp một cách có hiệu quả hơn đối với việc gia tăng năng suất lao động cùng các hoạt động đổi mới liên tục của DN Nhiều công việc không chỉ đòi hỏi người lao động phải có trình độ được đào tạo ngày một cao hơn, mà

họ còn phải có kỹ năng thích ứng với sự thay đổi, có năng lực giải quyết những vấn đề phức tạp nảy sinh trong thực tiễn công việc nhiều hơn! Nói cách khác, người lao động trong thế kỷ XXI, trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 phải có được trình độ chuyên môn xuất sắc nhất, có tư duy sáng tạo nhất và cần được trang bị những kỹ năng cần thiết để đối mặt với mọi sự thay đổi của công nghệ, của thị trường

Việc không được trang bị đầy đủ các kỹ năng mềm không chỉ là một thiệt thòi cho bản thân người lao động, mà còn ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả công việc của mỗi cá nhân từ đó làm giảm sức cạnh tranh của DN, đặc biệt là DN khởi nghiệp trong bối cảnh toàn cầu hoá hiện nay Càng chậm trễ trong việc trang bị các kỹ năng mềm cho nhân sự, người lao động bao nhiêu, các DN nói chung và các DN khởi nghiệp nói riêng sẽ bỏ lỡ cơ hội quý giá để

2

gia tăng hiệu quả, năng suất lao động và sức cạnh tranh của chính DN mình trên thương trường bấy nhiêu!

Căn cứ vào tình hình thực tế nói trên kết hợp với những hiểu biết và đam

mê về kỹ năng mềm cũng như lĩnh vực khởi nghiệp, tác giả đã chọn đề tài

“Giải pháp đào tạo và phát triển kỹ năng mềm cho nhân sự doanh nghiệp

khởi nghiệp ở Việt Nam hiện nay” để nghiên cứu

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

2.1 Tình hình nghiên cứu trong nước

Trong khoảng 4 năm trở lại đây, “sức nóng” của lĩnh vực khởi nghiệp

dành được nhiều sự quan tâm của các chuyên gia nghiên cứu và lý luận thực tiễn của VN Các công trình của các nhà nghiên cứu đã được công bố dưới nhiều hình thức như đề tài nghiên cứu khoa học, luận án Tiến sỹ, luận văn Thạc sỹ, các loại tạp chí, sách tham khảo, giáo trình, tài liệu hội nghị, hội thảo, tài liệu giảng dạy Dưới đây là một số tài liệu tiêu biểu:

“Chính sách tài chính hỗ trợ DN khởi nghiệp: Kinh nghiệm một số nước

và gợi ý cho VN”, [3]của Thạc sỹ Lê Minh Hương, Tạp chí Quản lí Ngân quỹ Quốc gia số 176 (2/2017) Bài viết nhận định, xu hướng khởi nghiệp sẽ là tất yếu với VN trong những năm tới đây, vì thế cần chuẩn bị các điều kiện cần và

đủ để hỗ trợ và tạo môi trường thuận lợi giúp các DN khởi nghiệp có thể phát triển và tăng trưởng nhanh Tác giả tập trung vào các nhóm giải pháp liên quan đến tài chính như chính sách thuế, chính sách tín dụng, chính sách hỗ trợ thông qua các vườn ươm và một số chính sách khác từ kinh nghiệm tham khảo của các nước trong khu vực và trên thế giới để gợi ý cho VN Tuy đã lấy những minh chứng và ví dụ rất rõ ràng từ kinh nghiệm, chính sách của các nước trong khu vực (Singapore, Thái Lan, Ấn Độ, Trung Quốc,…) hay trên thế giới như các nước thuộc OECD (Economic Co-operation and Development - Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế) nhưng tác giả lại chưa đề cập đến một vấn đề rất quan

3

trọng liên quan đến đào tạo và phát triển đội ngũ nhân sự mà cụ thể là những người đứng đầu các DN khởi nghiệp cùng với các nhân sự liên quan đến bộ phận tài chính (cả về chuyên môn, nghiệp vụ lẫn kỹ năng) để sao cho có thể sử dụng, tận dụng và khai thác triệt để nhất hiệu quả từ các chính sách về tài chính vĩ mô mà các DN khởi nghiệp được thụ hưởng

Cuốn “Khởi nghiệp ngay – Sạt nghiệp luôn”, Nhà xuất bản Dân Trí, Hà Nội, 2016 của Thạc sỹ Vũ Tuấn Anh – Trưởng dự án Khởi nghiệp Cộng đồng Hoa Sen Group kiêm Giám đốc Điều hành Viện quản lý Việt Nam [1] Cuốn sách tập hợp nhiều bài viết khác nhau được chia thành ba phần, gồm: Hiểu về khởi nghiệp; Chuẩn bị cho khởi nghiệp và Những bài học khởi nghiệp; kể lại kinh nghiệm 20 năm khởi nghiệp và góc nhìn của tác giả về những vấn đề từ

vi mô đến vĩ mô trong cộng đồng khởi nghiệp hiện nay tại VN Ngoài việc dặn dò các bạn sinh viên có ý định khởi nghiệp cần có trách nhiệm với thất bại (nếu xảy ra) của bản thân, tránh để gia đình, người thân phải gánh vác gánh nặng không phải do họ gây ra thì tác giả cũng gợi ý tương đối chi tiết những việc cần làm để chuẩn bị cho quá trình khởi nghiệp Một trong những gợi ý vô cùng quan trọng đó là trau dồi và hoàn thiện các kỹ năng mềm như giao tiếp, làm việc đồng đội,… để có thể phối hợp với cộng sự cũng như vượt qua được những áp lực công việc trong giai đoạn khởi nghiệp Dù đã đánh giá cao và có những gợi ý, lời khuyên rất sát sườn cho những bạn trẻ khởi nghiệp liên quan đến kỹ năng mềm nhưng tác giả mới chỉ dừng lại ở kinh nghiệm hay góc nhìn của bản thân mà chưa đưa ra được những giải pháp mang tính hệ thống hay những

kế hoạch mang tính bài bản, dài hạn lâu dài để nhân sự các DN khởi nghiệp có thể chủ động trong quá trình tiếp thu, rèn luyện, tự học, tự đào tạo và phát triển kỹ năng mềm của bản thân phù hợp với các vị trí công việc hay từng giai đoạn cụ thể của các DN khởi nghiệp hiện nay ở VN

Bài viết “Chính sách hỗ trợ khởi nghiệp: Thực trạng và giải pháp”, của

TS Nguyễn Hoàng Quy – Học viện Hành chính Quốc gia năm 2017 [6] Bài

4

viết nghiên cứu các chính sách hỗ trợ khởi nghiệp hiện nay tại VN UNCTAD (2012) đưa ra 6 nội dung cơ bản liên quan đến chính sách hỗ trợ khởi nghiệp cần ưu tiên đầu tư, bao gồm: (i) xây dựng chiến lược khởi nghiệp quốc gia; (ii) tối ưu hóa môi trường pháp lý; (iii) tăng cường giáo dục tinh thần khởi nghiệp và phát triển các kỹ năng; (iv) tạo điều kiện trao đổi và đổi mới công nghệ; (v) hỗ trợ tiếp cận tài chính; và (vi) nâng cao nhận thức về khởi nghiệp

và thiết lập các cụm liên kết, cụm ngành công nghiệp, các hiệp hội hỗ trợ Kết quả khảo sát 198 DN khởi nghiệp năm 2015 - 2016 trên địa bàn Hà Nội chỉ ra rằng tuy các chính sách hỗ trợ khởi nghiệp rất được Nhà nước quan tâm, nhưng vẫn còn những lỗ hổng, hạn chế, khiến các DN khởi nghiệp chưa đủ điều kiện phát huy hết tiềm năng của mình Từ đó, bài viết đề xuất một số giải pháp cải thiện chính sách hỗ trợ khởi nghiệp tại VN trong thời gian tới Bài viết cũng cho thấy, theo UNCTAD, trọng tâm của kỹ năng khởi nghiệp bao gồm kỹ năng mềm và các năng lực chuyên môn cần có như kiến thức cơ bản

về khởi nghiệp, kế hoạch kinh doanh, năng lực tài chính và kỹ năng quản lý Tuy nhiên, theo kết quả khảo sát điều tra, nhìn chung, các chính sách về giáo dục tinh thần khởi nghiệp và phát triển kỹ năng chưa nhận được sự hài lòng hoàn toàn từ các DN

Luận văn Thạc sỹ Quản lí kinh tế “Phát triển thương hiệu trong giai đoạn khởi nghiệp của công ty TNHH Đồ chơi Thân thiện” (2016) của Nguyễn Đức Tính, Học viện Khoa học Xã hội, Viện hàn lâm Khoa học Xã hội VN [9] Đề tài đã nghiên cứu và chứng minh vai trò quan trọng của việc xây dựng thương hiệu tại các DN khởi nghiệp và đưa ra một số đề xuất với việc xây dựng thương hiệu tại công ty TNHH Đồ chơi Thân thiện Đề tài mới chỉ dừng lại ở việc xây dựng và phát triển thương hiệu cho một DN khởi nghiệp cụ thể chứ chưa khái quát được sự khác biệt giữa các DN khởi nghiệp và các DN khác để đưa ra các chiến lược, mục tiêu và kế hoạch làm thương hiệu bền vững hơn

5

nữa Bên cạnh đó, luận văn cũng chưa chú trọng tới việc đào tạo các kỹ năng đặc biệt là các kỹ năng mềm (kỹ năng sáng tạo, kỹ năng phản biện,…) cho đội ngũ quản lí và thực thi việc xây dựng và phát triển thương hiệu cho DN, giúp

DN khởi nghiệp không ngừng đổi mới, sáng tạo và phát triển bền vững

Tuy nhiên, do đề tài khởi nghiệp vẫn còn khá mới mẻ tại VN nên dù đã

có nhiều cách tiếp cận, góc nhìn nhưng chủ yếu vẫn tập trung vào các vấn đề

vĩ mô như cơ chế, chính sách, hệ sinh thái, vốn, công nghệ,… hỗ trợ khởi nghiệp, chứ chưa có đề tài nào nghiên cứu để hỗ trợ đào tạo nhân sự, những người trực tiếp tham gia hoạch định đường lối, điều hành và triển khai các công việc cụ thể trong các DN khởi nghiệp, đặc biệt là đào tạo và phát triển mảng kỹ năng mềm

2.2 Tình hình nghiên cứu ngoài nước

Cuốn sách “The startup game” (Cuộc chơi khởi nghiệp), 2013, William Henry Draper III Willliam Draper III là một trong những nhà đầu tư mạo hiểm đầu tiên ở khu vực bờ Tây[24], California, Hoa Kỳ Ông từng là người sáng lập quỹ đầu tư Sutter Hill ở Palo Alto, Chủ tịch ngân hàng Xuất – Nhập khẩu Hoa Kỳ, Phó tổng thư ký Liên Hợp Quốc, và hiện đang là cổ đông hoạt động của Tổng công ty Đầu tư mạo hiểm Draper Richard L.P., công ty Draper Investment và tập đoàn Draper International Cuốn sách lý giải làm thế nào để một công ty khởi nghiệp lọt được vào mắt xanh của những nhà đầu tư đầy kinh nghiệm? Điểm đặc biệt của cuốn sách được thể hiện ở cách mà tác giả phân tích các yêu tố để giúp khởi nghiệp thành công thông qua hai yếu tố: con người và sản phẩm của mô hình kinh doanh Tuy nhiên, cuốn sách chưa đề cập đến những giải pháp giúp đào tạo và phát triển kỹ năng mềm cho nhân sự các DN khởi nghiệp, chính là liên quan đến một trong hai yếu tố quan trọng bậc nhất giúp DN khởi nghiệp thành công, đó là con người

6

Cuốn “Startup Communities” (Cộng đồng khởi nghiệp), 2014, Brad Feld Brad Feld là một nhà đầu tư giai đoạn đầu, một doanh nhân với hơn hai mươi năm kinh nghiệm [23] Trước khi đồng sáng lập Foundry Group, quỹ đầu tư mạo hiểm giai đoạn đầu đặt trụ sở tại Boulder, Colorado chuyên đầu tư vào các công ty công nghệ thông tin trên toàn nước Mỹ, anh đã đồng sáng lập Mobius Venture Capital và trước đó nữa là sáng lập Intensity Ventures, một công ty chuyên hỗ trợ thành lập và vận hành các công ty phần mềm Feld cũng là đồng sáng lập của chương trình TechStars và tích cực tham gia nhiều

tổ chức phi lợi nhuận Anh là một diễn giả nổi tiếng về chủ đề đầu tư mạo hiểm và khởi nghiệp

Cuốn sách trình bày điều kiện cần để thành lập cộng đồng khởi nghiệp bất cứ nơi đâu, bất cứ lúc nào Qua nó, chúng ta sẽ thu thập được kiến thức quý giá để xây dựng cộng đồng khởi nghiệp năng động, phát triển cả chiều rộng lẫn chiều sâu cho hệ sinh thái khởi nghiệp bằng cách nhân rộng kết nối giữa doanh nhân và người đỡ đầu, tạo điều kiện tiếp cận kiến thức khởi nghiệp, thiết lập sự kiện và hoạt động để thu hút mọi thành phần trong cộng đồng khởi nghiệp, và còn nhiều nữa

Trong quyển sách này, Feld đề cập chi tiết các nguyên tắc thiết yếu để hình thành cộng đồng khởi nghiệp bền vững, thảo luận triển khai những chiến thuật khác nhau Chúng ta có thể làm quen với khái niệm doanh nhân phải là người dẫn dắt sự thay đổi nếu muốn cộng đồng phát triển cả chiều rộng lẫn chiều sâu, và củng cố mật độ khởi nghiệp trong cộng đồng Nó cũng cho thấy rằng để trở thành nhà lãnh đạo cộng đồng khởi nghiệp, cách duy nhất là phải gắn kết lâu dài

Feld cũng thảo luận cho thấy rằng tinh thần chào đón bất cứ ai muốn tham gia cộng đồng khởi nghiệp – sinh viên, nhà nghiên cứu, giáo sư, hay nhân viên công ty, luật sư, chính quyền, nhà đầu tư – là yếu tố rất quan trọng

Tuy nhiên, cũng giống như cuốn sách của William Henry Draper III, tác giả chưa đề cập nhiều đến việc đàu tư và phát triển kỹ năng mềm cho các nhân sự trong vai nhà sáng lập DN khởi nghiệp hay sáng lập các cộng đồng khởi nghiệp để các thành tựu đạt được trở nên bền vững và trường tồn

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp đào tạo và phát triển kỹ năng mềm cho nhân sự DN khởi nghiệp ở VN hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Thứ nhất, hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đến đào tạo

và phát triển kỹ năng mềm cho nhân sự các DN khởi nghiệp

Thứ hai, đánh giá thực trạng của việc đào tạo và phát triển kỹ năng mềm

cho nhân sự DN khởi nghiệp ở VN hiện nay

Thứ ba, xem xét nguyên nhân, đề xuất một số giải pháp đào tạo và phát

triển kỹ năng mềm cho nhân sự các DN khởi nghiệp ở VN hiện nay

Luậ n vậ n đậ y đu ở file:Luậ n vậ n Full