SKKN một số KINH NGHIỆM CHỈ đạo HOẠT ĐỘNG tổ CHUYÊM môn KHỐI 4 và 5 NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG dạy học ở TRƯỜNG TH SKKN một số KINH NGHIỆM CHỈ đạo HOẠT ĐỘNG tổ CHUYÊM môn KHỐI 4 và 5 NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG dạy học ở TRƯỜNG TH SKKN một số KINH NGHIỆM CHỈ đạo HOẠT ĐỘNG tổ CHUYÊM môn KHỐI 4 và 5 NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG dạy học ở TRƯỜNG TH SKKN một số KINH NGHIỆM CHỈ đạo HOẠT ĐỘNG tổ CHUYÊM môn KHỐI 4 và 5 NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG dạy học ở TRƯỜNG TH SKKN một số KINH NGHIỆM CHỈ đạo HOẠT ĐỘNG tổ CHUYÊM môn KHỐI 4 và 5 NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG dạy học ở TRƯỜNG TH
Trang 1
CHỈ ĐẠO HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊM MÔN KHỐI 4 VÀ 5 NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TH
III Một số biện pháp chỉ đạo hoạt động của tổ chuyên môn khối
4 và 5 nhằm nâng cao chất lượng dạy và học ở trường TH Tân
Đức
5
Trang 21.Tìm hiểu, nắm chắc tình hình đội ngũ giáo viên về mọi mặt 6
2 Chỉ đạo việc xây dựng kế hoạch và quy chế hoạt động của tổ khối 7
3 Việc thực hiện quy chế chuyên môn và thực hiện chương trình 8
4 Chỉ đạo viiệc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên 10
5 Chỉ đạo việc phụ đạo học sinh yếu kém, bồi dưỡng học sinh giỏi 11
6 Chỉ đạo đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ 12
8.Việc xây dựng mối quan hệ chặt chẽ giữa giáo viên với tập thể tổ
chuyên môn , giữa giáo viên với học sinh
Trang 3ĐẶT VẤN ĐỀ
1.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
Trong các bậc học, bậc tiểu học là bậc học tầm quan trọng trong giáodục cũng như trong đời sống của xã hội, đòi hỏi các nhà quản lý cần phảiquan tâm và có biện pháp nâng cao chất lượng dạy học Nâng cao chấtlượng dạy học là việc làm bức thiết, hết sức quan trọng đối với Ban giámhiệu nhà trường nhằm hoàn thành có chất lượng kế hoạch nhiệm vụ nămhọc
Muốn đạt được mục tiêu kế hoạch năm học đề ra phải thông qua hoạtđộng chủ yếu của nhà trường đó là hoạt động dạy và học Hoạt động dạyhọc là hoạt động chính, nó chiếm nhiều thời gian nhất trong hoạt độngchung của nhà trường Đây là một quá trình thống nhất không thể tách rời
và có tác dụng hỗ trợ lẫn nhau Điều này khẳng định vai trò của người giáoviên có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng giáo dục, học tập của học sinh
Trang 4Tuy nhiên sự phát triển toàn diện của HS không chỉ phụ thuộc vàotừng giáo viên mà nó còn phụ thuộc vào tập thể sư phạm đồng đều về mọimặt Một tập thể thống nhất trong nhà trường đó chính là tổ chuyên môn
Tổ chuyên môn giúp Ban giám hiệu chỉ đạo các hoạt động sư phạmcủa một khối lớp trong nhà trường Do đó việc chỉ đạo hoạt động tổ chuyênmôn sẽ giúp giáo viên tập trung vào hoạt động chủ yếu của dạy học là dạytốt, có như thế mới khắc phục được tình trạng giảm sút chất lượng đồng thờicòn góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo
Nhưng trong thực tế, hiện nay vẫn còn một ít giáo viên chưa nhận thứcđúng về tầm quan trọng của hoạt động tổ khối chuyên môn trong nhàtrường nên tham gia sinh hoạt khối đôi khi chưa đầy đủ hoặc chưa tích cựctham gia chia sẻ tiết dạy của đồng nghiệp, tạo cho khối hoạt động trầmlặng Vì vậy, ở trường nào tổ chuyên môn hoạt động tích cực, năng động ,sáng tạo thì trường đó hoạt động dạy học có chất lượng và hiệu quả cao Qua nhiều năm làm công tác chuyên môn, bản thân tôi rút ra được bàihọc kinh nghiệm: Để học sinh từ khối một đến khối năm có chất lượng,song song với hiệu trưởng thì phó hiệu trưởng cũng là người phải quan tâmđến hoạt động chuyên môn của các tổ trong đó có tổ 4,5
Chính vì lẽ đó, tôi mạnh dạn chọn vấn đề: “Một số kinh nghiệm chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn khối 4 và 5 nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở trường Tiểu học Tân Đức” làm đề tài nghiên cứu trong năm học nàỵ
Trang 5
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
I CƠ SỞ LÝ LUẬN :
Quản lý dạy học ở trường Tiểu học cũng chính là quản lý chuyên môncủa nhà trường Quản lý chuyên môn là quá trình giáo dục đặt ra cho trườngTiểu học sao cho bốn nhân tố then chốt : Mục tiêu giáo dục, nội dung giáodục , phương pháp giáo dục và kết quả giáo dục tương tác thống nhất vớinhau
* Mục tiêu của giáo dục tiểu học là hình thành cho học sinh cơ sở banđầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về tình cảm, trí tuệ, thể chất vàcác kĩ năng cơ bản để học tiếp lên các bậc học trên hoặc đi vào cuộc sốnglao động thực tế Vì kết thúc quá trình học tập của bậc học, học sinh tiểuhọc phải đạt được những chuẩn kiến thức, kĩ năng cơ bản Vì vậy quản lýmục tiêu giáo dục là sự phối hợp điều khiển các tác động có chủ định vàođối tượng giáo dục (học sinh) để các khía cạnh của mục tiêu giáo dục đượcthực hiện một cách đồng bộ
Trang 6* Quản lý nội dung giáo dục là vạch kế hoạch và tổ chức điều phối saocho các môn , các hoạt động theo kế hoạch đào tạo được thực hiện một cáchđầy đủ và đúng với mục tiêu giáo dục.
* Quản lý phương pháp giáo dục là sự tổ chức điều phối sao chophương pháp hỗ trợ chặt chẽ nội dung cùng hướng tới việc thực hiện mụctiêu giáo dục
Do đó, quản lý quá trình dạy học chính là quản lý hoạt động của thầy vàtrò Vì thế không chỉ Hiệu trưởng thực hiện tốt mà phó hiệu trưởng cũng cầnquan tâm và thực hiện thật tốt công tác quản lý dạy học trong nhà trường.Trong quá trình dạy học, hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò làhai hoạt động luôn diễn ra song song, hỗ trợ nhau Trong đó, hoạt động dạycủa thầy giữ vai trò chủ đạo, là người tổ chức các hoạt động học cho họcsinh chủ động tham gia một cách tích cực Muốn có người thầy giỏi thìngười làm công tác chuyên môn cần quan tâm đến việc đổi mới nền nếp sinhhoạt chuyên môn vì tổ chuyên môn là tổ chức quan trọng trong nhà trường,
là cầu nối tổ chức thực hiện kiểm tra, đánh giá kết quả về đổi mới nội dung,phương pháp, chương trình ở cấp học một cách sát thực Vì vậy, tổ chuyênmôn là tổ chức có ý nghĩa quan trọng trong quyết định hoàn thành nhiệm vụnăm học của nhà trường
Vậy : Hoạt động của tổ chuyên môn chiếm vị trí rất quan trọng trong
việc nâng cao chất lượng dạy học của nhà trường đòi hỏi phó hiệu trưởng phải quan tâm và chỉ đạo thật tốt hoạt động của tổ chuyên môn, nhất là tổ chuyên môn khối 4 và 5.
II.THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN KHỐI 4
VÀ 5 TRƯỜNG TH TÂN ĐỨC.
Đối với hoạt động dạy và học: thực tế trong công tác quản lý, tôi nhậnthấy đội ngũ giáo viên trong tổ khối 4 và 5 nói riêng luôn có tinh thần học
Trang 7hỏi, trách nhiệm với công tác chuyên môn, tích cực năng nổ, nhiệt tình thamgia vào các hoạt động học tập bồi dưỡng nâng cao chuyên môn để thực hiệntốt công tác dạy và học Đồng thời, Ban giám hiệu chúng tôi cũng nhận thức
rõ vấn đề này nên đã có nhiều biện pháp chỉ đạo tốt công tác nhằm nângcao chất lượng và hiệu quả đào tạo
Tuy nhiên hiện nay, các thành viên trong tổ khối thường không cốđịnh mà thay đổi hàng năm nên về chuyên môn của giáo viên cũng có phầnhạn chế do :
Một số giáo viên còn bỡ ngỡ với chương trình nội dung, phương phápdạy học
Một số giáo viên chưa có nhiều kinh nghiệm giảng dạy ở khối lớp đó Một số giáo viên thiếu tự tin vào năng lực chuyên môn của mình nênkhông mạnh dạn trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp khi tham gia sinhhoạt tổ
Một số ít giáo viên chưa thấy rõ tầm quan trọng của việc sinh hoạt tổ khối Nội dung các buổi họp chuyên môn còn đơn điệu, hiệu quả chưa cao Mặtkhác, thành viên trong khối có sự thay đổi, đặc biệt là trong năm có sự thayđổi thành viên trong tổ khối ( do điều động của cấp trên) Từ đó, việc quản lý
tổ chuyên môn của khối cũng gặp không ít khó khăn, nhất là việc quản lýquá trình dạy học Chính vì vậy mà chất lượng dạy và học chưa khả quan
Vào đầu năm học, tôi tiến hành khảo sát chất lượng đầu năm, kết quả học tập của học sinh khối 4 và 5 ở hai môn Toán và Tiếng Việt như sau:
Trang 84B 17 2 6 7 2 3 4 8 2
( Số liệu kiếm định chất lượng lần 1 năm học 2011-2012)
Những vấn đề trên đặt ra cho người làm công tác quản lý phải tìm ranhững biện pháp quản lý chỉ đạo hoạt động chuyên môn ở khối này đạt hiệuquả cao , đáp ứng việc nâng cao chất lượng dạy học và hiệu quả đào tạo của
trường trong năm học này.
III MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN KHỐI BỐN, NĂM NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY VÀ HỌC Ở TRƯỜNG TH TÂN ĐỨC
Để xây dựng tổ chuyên môn tốt, tôi đã không ngừng phấn đấu, suy nghĩtìm phương án chỉ đạo tổ hoạt động có nội dung Thông qua đó giúp giáoviên bổ sung kiến thức, hoàn thiện kỹ năng sư phạm và kết quả của công tácquản lý dạy học trong nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào khả năng tổ chức,phối hợp một cách đồng bộ, khéo léo trong sự hợp tác cộng đồng tráchnhiệm của tập thể sư phạm từ phía người làm công tác quản lý
Sau khi nghiên cứu kĩ các văn bản về công tác chuyên môn và kế hoạchnăm học, với nhiệm vụ được phân công, tôi đã chỉ đạo hoạt động của tổchuyên môn nói chung và tổ chuyên môn khối 4 và 5 nói riêng bao gồmcác nội dung sau :
+ Việc xây dựng kế hoạch, xây dựng tập thể đòan kết vững mạnh
+ Việc thực hiện quy chế chuyên môn - thực hiện nội dung chương trình+ Công tác bồi dưỡng giáo viên
+ Phụ đạo học sinh yếu và bồi dưỡng học sinh giỏi
+ Tham gia phong trào
Tất cả các hoạt động trên mất rất nhiều thời gian nhưng tôi sẽ cố gắngtập trung chỉ đạo việc dạy và học theo hướng phát huy tính tích cực, tự giáccủa học sinh Do đó, tôi đã chọn ra một số biện pháp cụ thể đưới đây :
1 Tìm hiểu , nắm chắc tình hình đội ngũ giáo viên về mọi mặt :
Trang 9Để có kế hoạch chỉ đạo hợp lí, công việc trước tiên là cần nắm chắctình hình đội ngũ giáo viên khối bốn, năm thông qua một số việc làm sau : + Tìm hiểu kĩ hoàn cảnh gia đình, khả năng công tác, trình độ CM, sởtrường.
+ Trao đổi trực tiếp, gián tiếp để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng củagiáo viên
+ Lắng nghe và phân tích dư luận của phụ huynh, học sinh
+ Xem chất lượng công việc
+ Khảo sát chất lượng giáo viên ngay từ đầu năm học
+ Tìm hiểu qua hồ sơ khi giáo viên chuyển về trường
Từ đó phân công công việc hợp lý
2 Chỉ đạo việc xây dựng kế hoạch và quy chế hoạt động của tổ khối
Trước khi xây dựng kế hoạch hoạt động, cần cho tổ trưởng nắm được cần thực hiện những quy chế sau :
- Đảm bảo thời gian sinh hoạt tổ khối theo định kì: 2 lần / tháng vàotuần thứ 1 và tuần thứ 3 của tháng
- Mạnh dạn phát biểu ý kiến, thống nhất kế hoạch của tổ
- Đoàn kết, tương thân tương ái sẵn sàng giúp nhau trong công tác vàsinh hoạt
- Nắm vững và thực hiện tốt quan điểm GD của Đảng, hết lòng vì
Trang 10-Nghiêm chỉnh chấp hành chính sách của Nhà nước và nội quy củanhà trường
Căn cứ vào tình hình thực tế của trường , của tổ trưởng xây dựng kế hoạch:
Kế hoạch hoạt động năm học, tháng, tuần
(Thể hiện : Kế hoạch dạy học từng tuần, tháng, học kì, năm
Có thể hiện công tác: kiểm tra – đánh giá HS ở các môn học theo từng giai đoạn Phụ đạo học sinh yếu , bồi dưỡng học sinh giỏi Tham gia các phong trào : GVG – HSG – VSCĐ …Công tác bồi dưỡng, tự bồi dưỡng, thực hiện chuyên đề công tác giáo dục đạo đức HS )
Yêu cầu kế hoạch phải sát, đúng và có giải pháp thiết thực mang tính khả thi cao
Tất cả giáo viên trong tổ tự xây dựng kế hoạch cá nhân, kế hoạch chủ nhiệm tham gia xây dựng kế hoạch tổ và cam kết thực hiện kế hoạch
3 Việc thực hiện quy chế chuyên môn của trường và thực hiện chương trình
Tổ chuyên môn là tổ chức quan trọng nhất, đảm bảo chức năng thực thi hoạt động chuyên môn, nhiệm vụ công tác của nhà trường.Vì vậy, tổ cần thực hiện tốt :
Quy chế chuyên môn :
* Đối với giáo viên::
- Thực hiện đủ các loại hồ sơ sổ sách, cần đảm bảo về nội dung và cập nhật
số liệu đúng và chính xác:
+Giáo án
+ Sổ ghi chép sinh hoạt chuyên môn và dự giờ
+Sổ chủ nhiệm với giáo viên chủ nhiệm
Trang 11+Sổ công tác Đội( Với tổng phụ trách) Bên cạnh đó, giáo viên thựchiện và bảo quản tốt hồ sơ của lớp như sổ theo dõi kết quả - đánh giá học tậphọc sinh, sổ liên lạc, sổ khám sức khỏe
- Giáo án: Soạn đúng, đủ nội dung dung chương trình ( không được cắtxén hoặc bỏ bớt tùy ý ) và thể hiện rõ từng hoạt động của thầy và trò cũngnhư nội dung thông tin cần chuyển tải đến học sinh ( theo Chuẩn kiến thức– kĩ năng cơ bản và giảm tải) Đặc biệt là giáo án buổi 2 thiết kế bài chophù hợp với các đối tượng, có bài nâng cao cho đối tượng giỏi
- Đảm bảo ngày giờ công không đi muộn về sớm, bỏ giờ bỏ lớp tùy tiện - Mỗi học kì đăng ký thao giảng 1 tiết và dự giờ từ 5 đến 10 tiết có chấtlượng
- Lập kế hoạch dạy học tuần có sự ký duyệt của Ban giám hiệu, lên lớpphải có giáo án và đồ dùng dạy học phù hợp với bài dạy
- Thực hiện việc chấm bài, trả bài theo quy định đồng thời phải rèn chohọc sinh phương pháp tự chữa bài đúng yêu cầu và biết kiểm tra đánh giábài của đồng nghiệp
* Đối với tổ khối :
Thực hiện đủ các loại sổ : Theo công văn số 1451/SGD&ĐT-GDTHngày 16 tháng 11 năm 2011 của Sở giáo dục và đào tạo Phú Thọ.+ Sổ kế hoạch hoạt động theo tuần, tháng , năm
+ Sổ ghi chép nội dung các cuộc họp: sinh hoạt, bồi dưỡng chuyênmôn, nghiệp vụ
+ Sổ quản lý chất lượng giáo dục
+Sổ quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên, xếp loại giáo viên theochuẩn nghề nghiệp
+ Khối trưởng ký kiểm giáo án giáo viên trong tổ 1 lần / tuần Ghi rõnhận xét, đề nghị vào sổ để Phó hiệu trưởng theo dõi và kiểm tra
Trang 12+ Các loại sổ khác hàng tháng tổ khối trưởng kiểm tra 1 lần để theodõi và đôn đốc việc thực hiện cho tốt hơn
Thực hiện nội dung chương trình
Muốn chỉ đạo tốt việc thực hiện chương trình, P.Hiệu trưởng phảinắm vững nội dung chương trình của từng khối lớp, triển khai trao đổi vớigiáo viên trong sinh hoạt chuyên môn nhất là vào đầu năm học để giáoviên nắm mục tiêu nhiệm vụ, đặc trưng của từng môn học Qua đó, giáoviên sẽ nhận thức được tầm quan trọng của từng môn học để chọn phươngpháp thích hợp giảng dạy đạt chất lượng cao Để đạt được yêu cầu này, GVphải:
+ Nghiên cứu kĩ chương trình sách giáo khoa
+ Xác định đúng mục tiêu, kiến thức, kĩ năng cơ bản cần đạt củatừng môn học, từng chương, từng bài học ( Dựa vào QĐ số 16 và côngvăn 896 , hướng dẫn chuẩn kiến thức kỹ năng các môn học và tài liệu giảmtải)
+ Soạn kế hoạch lên lớp đảm bảo về nội dung kiến thức, kĩ năng theo mụctiêu yêu cầu kết hợp tổ chức các hoạt động dạy và học đa dạng, phong phú.+ Có kế hoạch sử dụng đồ dùng dạy học hiện có và tự làm đồ dùng dạyhọc để bổ sung cho tiết dạy thêm sinh động (tránh tình trạng dạy chay ) Đặc biệt là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học
4.Chỉ đạo viiệc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Những sự thay đổi không ngừng diễn ra trong đời sống kinh tế – xãhội của đất nước, những tiến bộ to lớn của khoa học và công nghệ đòi hỏicon người phải học, học nữa, học mãi Do đó, người làm công tác quản lýcần tạo mọi điều kiện cho giáo viên học tập, bồi dưỡng chuyên môn nhằmđáp ứng theo nhu cầu xã hội hiện nay Việc bồi dưỡng chuyên môn nghiệp
vụ cho giáo viên là công việc hàng đầu cần được quan tâm Đây là công
Trang 13việc không thể thiếu trong suốt quá trình giảng dạy của giáo viên Nếu giáoviên có chuyên môn vững vàng và sâu rộng thì chất lượng giáo dục sẽ đilên Vì vậy, giáo viên phải bồi dưỡng những kiến thức cập nhật, nâng caokiến thức và kĩ năng mới có đủ năng lực dạy tốt các môn ở khối lớp đượcphân công Trước hết tôi quán triệt sâu đế cho giáo viên nhận thức rõ vaitrò của việc bồi dưỡng chuyên môn đặc biệt là vấn đề tự bồi dưỡng từ đóhiệu quả bồi dưỡng cao hơn Giáo viên có thể học tập, bồi dưỡng ở một sốhình thức sau:
Tự bồi dưỡng : Công tác bồi dưỡng tại chỗ cần được tiến hành
thường xuyên, liên tục thì sẽ có hiệu quả Chẳng hạn :
- Phát động phong trào đọc báo, nghiên cứu SGK, tài liệu có liênquan
- Cấp phát tạp chí: Thế giới trong ta, toán tuổi thơ, văn học tuổitrẻ có máy tính kết nối Intonet ở phòng giáo viên để họ tiện truy cập
- Phát động thi giáo viên dạy giỏi cấp cơ sở vào đầu tháng 10
- Tổ chức thi học sinh giỏi cấp truờng , Hình thức này nhằm khích
lệ giáo viên tìm tòi, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau
-Mỗi tháng giáo viên có ít nhất một bài trong sổ : Bồi dưỡng thườngxuyên và tư liệu sáng kiến
Bồi dưỡng tập trung:
Giáo viên bồi dưỡng thông qua các khóa học, các đợt bồi dưỡngchuyên môn do PGD tổ chức, tham quan rút kinh nghiệm từ trường bạnnhưng theo tôi việc bồi dưỡng năng lực công tác qua sinh hoạt tổ có vị tríhết sức quan trọng Năng lực công tác của giáo viên là :
- Kĩ năng tổ chức hoạt động giảng dạy – giáo dục
- Kĩ năng nhận thức và giải quyết tình huống xảy ra trong quá trìnhgiảng dạy - giáo dục