SKKN một số biện pháp quản lý chỉ đạo công tác thư viện nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện ở trường tiểu học

SKKN một số biện pháp quản lý chỉ đạo công tác thư viện nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện ở trường tiểu học SKKN một số biện pháp quản lý chỉ đạo công tác thư viện nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện ở trường tiểu học SKKN một số biện pháp quản lý chỉ đạo công tác thư viện nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện ở trường tiểu học SKKN một số biện pháp quản lý chỉ đạo công tác thư viện nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện ở trường tiểu học SKKN một số biện pháp quản lý chỉ đạo công tác thư viện nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện ở trường tiểu học

3 Các biện pháp đã tiến hành để nâng cao hiệu quả

quản lý chỉ đạo công tác thư viện ở trường tiểu học

Xã hội ngày càng phát triển, nhân loại đang bước vào một nền văn minhmới với một nền kinh tế mở toàn cầu hóa, sự phát triển của các ngành nghềkinh tế đem lại những thành tựu to lớn cho đất nước Cùng với sự phát triển vềkinh tế xã hội, ngành Giáo dục được coi là mội trong những ngành then chốtđược Đảng và nhà nước ta quan tâm hàng đầu nhằm tạo nên những nhân tài chođất nước để theo kịp xu hướng mới của quá trình hội nhập toàn cầu Để thựchiện mục tiêu trên toàn bộ hệ thống giáo dục nói chung và nhà trường phổthông nói riêng có một vai trò và nhiệm vụ vô cùng quan trọng là trực tiếp đàotạo ra những nguồn nhân lực cho xã hội Điều đó cho thấy đòi hỏi về nâng caochất lượng giáo dục trong các nhà trường phổ thông là một yêu cầu cấp báchđáp ứng nhu cầu của xã hội trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa đấtnước.

Để nâng cao chất lượng hiệu quả giáo dục trong các nhà trường cần đảmbảo rất nhiều yếu tố, trong đó có một yếu tố không thể thiếu, đó là hoạt độngcủa thư viện trường học

Như chúng ta đã biết thư viện trường phổ thông là một bộ phận cơ sở vật

chất trọng yếu, là trung tâm sinh hoạt văn hóa và khoa học của nhà trường Thưviện góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, bồi dưỡng kiếnthức cơ bản về khoa học, xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu cho họcsinh, tạo cơ sở từng bước thay đổi phương pháp dạy và học Hoạt động của thưviện nhà trường góp phần không nhỏ đến chất lượng giáo dục chung của ngành

và riêng của trường Thư viện không ngừng cung ứng sách, báo, tài liệu đếnbạn đọc mà bạn đọc ở đây không ai khác chính là cán bộ, giáo viên, học sinhtrong toàn trường Do vậy thư viện có hoạt động tốt hay không đều ảnh hưởngtrực tiếp đến chất lượng giáo dục chung của nhà trường trong suốt quá trìnhmột năm học

Song trên thực tế, việc quản lí và tổ chức các hoạt động của thư việntrong nhà trường còn gặp rất nhiều những khó khăn hạn chế như thiếu điều kiện

về cơ sở vật chất, thiếu kinh nghiệm quản lí, chỉ đạo và thiếu các biện pháp tổchức hoạt động thư viện có hiệu quả Vì thế, đặt ra cho người cán bộ quản lýtrường học phải biết tìm tòi, học hỏi, cập nhật cả cơ sở lý luận, kinh nghiệm vàthực tiễn chuyên môn nghiệp vụ Nói cách khác, vấn đề cấp bách là phải có mộtphương pháp trong công tác quản lý chỉ đạo và tổ chức công tác thư viện phùhợp trong nhà trường phổ thông nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện

Từ khi được bổ nhiệm làm cán bộ quản lý, tôi đã tích cực nghiên cứu tìm tòi,học hỏi về nghiệp vụ quản lý thư viện từ các tài liệu, sách báo, thông tin mạng,

từ kinh nghiệm của những người đi trước, và tham gia lớp bồi dưỡng quản lýthư viện thiết bị tại trường bồi dưỡng cán bộ quản lý Phú Thọ Những trăn trởxung quanh công tác thư viện nhà trường làm thế nào để tổ chức tốt các hoạtđộng thư viện để phục vụ hỗ trợ cho công tác dạy học, nâng cao chất lượnghiệu quả giáo dục, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục đã thôi thúc tôi tìm racách đổi mới chỉ đạo công tác thư viện nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ởtrường tiểu học Tân Đức Sau khi áp dụng các biện pháp mới, tôi rất phấn khởi

vì bước đầu đã thu được những kết quả đáng khích lệ Tôi mạnh dạn viết “Một

số biện pháp quản lý chỉ đạo công tác thư viện nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện ở trường Tiểu học ” với hy vọng bạn bè đồng nghiệp tham

khảo, vận dụng vào công tác quản lý của mình

Sáng kiến kinh nghiệm này đã được áp dụng tại trường TH Tân Thành phố Việt Trì và đã góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý, chỉđạo các hoạt động thư viện trong nhà trường Tôi rất mong kinh nghiệm này sẽgiúp cho các trường bạn có điều kiện tương tự như trường tôi giải quyết đượcphần nào những khó khăn về quản lý tổ chức các hoạt động thư viện, từ đónâng cao hiệu quả hoạt động thư viện, góp phần nâng cao chất lượng giáo dụctoàn diện

Đức-GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lý luận của vấn đề:

Trong những năm gần đây, Đảng và Nhà nước ta ngày càng quan tâm nhiềuhơn đến việc xây dựng và phát triển hệ thống thư viện trường học Bởi từ lâuthư viện trường học đã trở thành một bộ phận không thể thiếu trong nhà trường

Nó là cơ sở vật chất trọng yếu, là trung tâm sinh hoạt văn hoá, khoa học củanhà trường nhằm mở rộng kiến thức, góp phần nâng cao hiệu quả dạy và họccủa giáo viên, học sinh, xây dựng thói quen tự học cho học sinh, tạo cơ sở từngbước thay đổi phương pháp dạy và học, đồng thời tham gia tích cực vào việcbồi dưỡng tư tưởng chính trị, xây dựng nếp sống văn hoá mới cho các thànhviên trong nhà trường

Nhiều văn bản pháp quy mà Đảng và Nhà nước đã ban hành như Quyết định

số 57/CT, Thông tư 30/TTLB, Quyết định số 201/2001/QĐ-TTg là phươnghướng chỉ đạo quan trọng cho công tác TVTH, tạo điều kiện để phấn đấu xâydựng TVTH đủ số lượng và đảm bảo chất lượng

Để triển khai thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước, Bộ Giáo Đào tạo đã ban hành Quyết định 659, Quyết định 61/1998/QĐ-BGD & ĐT, đặcbiệt văn bản mới nhất là Quyết định 01/2003/QĐ/BGD & ĐT ngày 02/01/2003của Bộ GD&ĐT về việc ban hành quy định tiêu chuẩn thư viện trường phổthông Quyết định đã tạo bước chuyển biến sâu sắc về chất lượng cho sự nghiệpthư viện trường phổ thông, khẳng định vai trò của thư viện trong việc nâng caochất lượng giáo dục, nâng cao hiệu quả đào tạo con người Việt Nam trong thời

dục-kỳ mở cửa và hội nhập

Quy chế về tổ chức hoạt động thư viện trường phổ thông đã chỉ rõ: Thư việntrường phổ thông là một bộ phận cơ sở vật chất trọng yếu, trung tâm sinh hoạtvăn hoá và khoa học của nhà trường Thư viện góp phần nâng cao chất lượng

giảng dạy của giáo viên bồi dưỡng kiến thức cơ bản về khoa học và xây dựngthói quen tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, tạo cơ sở từng bước thay đổiphương pháp dạy và học, đồng thời thư viện tham gia tích cực vào việc bồidưỡng tư tưởng chính trị và xây dựng nếp sống văn hóa mới cho các thành viêncủa nhà trường (Quy chế về tổ chức và hoạt động thư viện trường phổ thông -

Bộ GD&ĐT)

Ngày 17/12/2004 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có văn bản hướng dẫn thựchiện các tiêu chuẩn thư viện - các danh hiệu thi đua và qui trình công nhận đốivới các thư viện trường học

Trong những năm học vừa qua, các văn bản chỉ đạo về kế hoạch nhiệm

vụ năm học của ngành đều đặt vấn đề về vị trí vai trò và tác dụng của thư việntrường học Sở GD&ĐT có công văn 2901/HD-SGD&ĐT ngày 25/09/2010 vềhướng dẫn công tác thư viện trường học với nhiệm vụ chung như sau:

- Nâng cao nhận thức của cán bộ giáo viên, học sinh về vị trí và tác dụngcủa thư viện trường học

- Tổ chức chỉ đạo và quản lí khoa học hoạt động thư viện.- Tổ chức thuhút toàn thể cán bộ giáo viên và học sinh tham gia các hoạt động thư viện

- Xây dựng củng cố và phát triển hệ thống thư viện trường học đảm bảonhững điều kiện về tài liệu, cơ sở vật chất kĩ thuật nghiệp vụ, đội ngũ cán bộthư viện

Chỉ tiêu 100% các trường tiểu học có phòng thư viện độc lập ở vị tríthuận lợi dành cho hoạt động thư viện

Để hoạt động thư viện nhà trường đạt được kết quả đáp ứng với mục tiêucần có sự kết hợp giữa nhận thức vai trò nhiệm vụ của công tác thư viện vớiđiều kiện cơ sở vật chất và kĩ thuật của thư viện, với phương pháp tổ chức hoạtđộng của thư viện, người quản lý, nhân viên phụ trách thư viện và sự phối hợp

đồng bộ giữa các thành viên trong nhà trường Đặc biệt là vai trò của ngườiquản lý, chỉ đạo tổ chức công tác thư viện trong nhà trường

2 Thực trạng của vấn đề:

Thực hiện chương trình giáo dục 2 buổi/ngày thực sự đã mang lại nhữngkết quả hết sức phấn khởi cho giáo dục của Thành phố Việt Trì trong nhữngnăm gần đây, chất lượng hiệu quả giáo dục ngày càng được nâng lên rõ rệt.Nhưng để đáp ứng nhu cầu phòng học cho việc học 2 buổi/ngày, các trường đa

số trong tình trạng thiếu phòng học nên thường tận dụng các phòng chức năng

để làm phòng học, từ đó dẫn đến tình trạng thiếu các phòng chức năng cơ bản,trong đó có phòng thư viện nhà trường Trước đây, phòng thư viện thườngđược kết hợp với phòng thiết bị dạy học Các phòng chức năng đó chủ yếu làmột cái kho để chứa sách vở đồ dùng học tập của học sinh Chính vì vậy, côngtác thư viện trong các nhà trường thường bị xem nhẹ, chưa được coi trọng đúngmức, vì thế mà hiệu quả hoạt động thư viện còn hạn chế, chưa đáp ứng đượcyêu cầu cũng như chưa phát huy được vai trò của thư viện trường học đối vớicông tác giảng dạy giáo dục toàn diện cho học sinh trong nhà trường

Trường Tiểu học Tân Đức là một trường vùng ven thành phố Việt Trì,nằm trên địa bàn xã Tân Đức, một xã mà người dân đa số làm nghề thuần nông,đời sống kinh tế xã hội còn gặp nhiều khó khăn, trình độ dân trí còn hạn chế.Trường có số lượng học sinh và số lớp học ít, cơ sở vật chất nhìn chung đãtương đối khang trang Năm học này nhà trường phấn đấu và đã xây dựngthành công trường chuẩn quốc gia mức độ I vào dịp 20/11/2012 Nhà trườngcũng đã dành một phòng có diện tích tương đối rộng rãi làm phòng thư viện.Song do thực tế nhà trường thực hiện theo chương trình dạy 2 buổi/ngày nênthực tế quĩ thời gian để giáo viên đầu tư cho tự nghiên cứu rất hạn hẹp đặc biệt

là đội ngũ giáo viên đều là nữ Học sinh học cả ngày nhưng không ở bán trúnên thời gian còn lại để đọc sách ở trường là rất ít bởi chỉ có 20 phút ra chơi

giữa giờ thì các em phải hoạt động tập thể bắt buộc như thể dục nhịp điệu, múahát tập thể, tranh thủ vệ sinh, lao động

Với tình hình thực tế đó, trường tiểu học Tân Đức cũng gặp lúng túng vềchỉ đạo và tổ chức thực hiện công tác thư viện Việc áp dụng những giải phápmới đã góp phần nâng cao hiệu quả một cách rõ rệt cho hoạt động của công tácthư viện trong nhà trường

3 Các biện pháp đã tiến hành để nâng cao hiệu quả quản lý, chỉ đạo công tác thư viện ở trường tiểu học Tân Đức:

3.1 Nâng cao nhận thức về vai trò của công tác thư viện trong nhà trường:

Ban lãnh đạo nhà trường phải có nhận thức đúng đắn và đầy đủ về vai tròcủa công tác thư viện trong nhà trường, đồng thời nắm rõ các văn bản chỉ đạocủa ngành về công tác này và tuyên truyền, động viên, tác động đến ý thức củagiáo viên, nhân viên và học sinh, cha mẹ học sinh, địa phương có nhận thứcđúng vai trò, tầm quan trọng của công tác thư viện trong nhà trường, để mọingười cùng có trách nhiệm xây dựng và thực hiện tốt công tác thư viện, gópphần vào công tác giáo dục toàn diện trong nhà trường Để làm được điều này,Ban lãnh đạo phải tham gia học tập, bồi dưỡng, tham khảo tài liệu liên quanđến công tác thư viện trường học, đồng thời thông qua các cuộc họp cơ quan,họp chuyên môn, đoàn thể để tuyên truyền cho cán bộ, giáo viên, nhân viên nhàtrường, đồng thời kết hợp tốt với Đội thiếu niên tiền phong trong nhà trườngtuyên truyền đến các em học sinh, phối kết hợp với chính quyền địa phương,hội khuyến học xã, hội cha mẹ học sinh tuyên truyền vận động tới toàn thể phụhuynh trong nhà trường thấy rõ vai trò của công tác thư viện trong nhà trường

từ đó có sự phối hợp, hỗ trợ, ủng hộ cho hoạt động thư viên nhà trường Đầunăm học nhà trường triệu tập hội nghị phụ huynh học sinh chung toàn trườngtại hội trường xã, kết hợp với cán bộ phụ trách giáo dục xã làm tốt công tác

truyên truyền về kế hoạch nhiệm vụ năm học mới, trong đó có công tác thưviện nhà trường

3.2/ Thành lập ban chỉ đạo và tổ công tác thư viện:

Ngay từ đầu năm học, nhà trường thành lập một ban chỉ đạo công tác thưviện, thiết bị và tổ công tác thư viện Một đồng chí trong Ban lãnh đạo là tổtrưởng Các thành viên trong tổ gồm có nhân viên thư viện, đại diện BCH Côngđoàn, Chi đoàn, Tổng phụ trách, các khối trưởng chuyên môn và đại diện banchỉ huy Liên đội

Quy chế và công tác thư viện, các văn bản chỉ đạo về công tác thư việnđược Hiệu trưởng hoặc phó hiệu trưởng trực tiếp truyền đạt trong Hội nghị nhàtrường và sinh hoạt của tổ công tác thư viện Công tác thư viện được tuyêntruyền rộng rãi trong nhà trường và xã hội thông qua các hệ thống khẩu hiệu,qui định nội quy Đặc biệt nhà trường đã chủ động báo cáo tham luận tại Đạihội Đảng bộ ở địa phương và qua đó đã trực tiếp tuyên truyền về đọc sách vàhoạt động thư viện của nhà trường Chuyên đề cụ thể đã được Đảng bộ chínhquyền địa phương hoan nghênh ủng hộ

Tổ công tác thư viện được phân công cụ thể, rõ việc

Ban lãnh đạo thực hiện công tác xây dựng kế hoạch, theo dõi chỉ đạo Kếhoạch công tác thư viện phải được xây dựng cụ thể, thiết thực, bám sát nhiệm

vụ năm học, phù hợp với tình hình thực tế của nhà trường Việc lựa chọn cáchoạt động thư viện trong năm học phải được cân nhắc sao cho thực sự thiếtthực, khả thi và có hiệu quả hỗ trợ giáo dục

Vai trò của nhân viên thư viện phải được coi trọng Nhân viên thư việnphải tự học, nghiên cứu tài liệu chỉ thị thông tư hướng dẫn nắm chắc nghiệp vụthư viện để thực hiện một cách khoa học và có bài bản Nhà trường đã đào tạođồng chí nhân viên thư viện về tin học để vừa quản lí tuyên truyền, vừa hỗ trợ

cho giáo viên thiết kế các giáo án điện tử, xây dựng chuyên đề của trường khi

3.3/ Đầu tư xây dựng cơ sở vật chất cho thư viện:

BGH phải làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục huy động các nguồn lực

để đầu tư xây dựng cơ sở vật chất trang thiết bị cho thư viện Nhờ đó, nhàtrường luôn nhận được sự hỗ trợ ủng hộ về vật chất của phụ huynh học sinh,của hội khuyến học xã và một số doanh nghiệp trên địa bàn để xây dựng và duytrì hoạt động thư viện

Năm học 2012 - 2013, trường đã dành 1 phòng thoáng mát, rộng rãi vớidiện tích một phòng trên 60m2 Phòng thư viện được trang bị sắp xếp khoa học,kho thư viện, tủ sách, giá sách được qui định theo từng chủng loại

Phòng thư viện được trang bị máy tính xách tay và nối mạng với phòngtin học

Hàng năm, tìm hiểu nhu cầu đọc sách, tài liệu của giáo viên thông quakhối chuyên môn để bổ sung tài liệu về kiến thức khoa học giáo dục, phươngpháp dạy học, kiến thức phổ thông và nội dung sách giáo khoa, tài liệu bồidưỡng nâng cao kiến thức cho giáo viên, học sinh Tài liệu giảng dạy của giáoviên, sách tham khảo, truyện đọc cho học sinh được đầu tư tập trung (mua mớihoặc bổ sung) 2 lần/ năm học, mỗi một năm đầu tư hàng chục triệu đồng

Cuối năm học đảm bảo cho học sinh có sách giáo khoa năm học mới.Trường thường tổ chức tuyên truyền và mua sách giáo khoa cho học sinh, cácthủ tục hành chính được thực hiện công khai, nghiêm túc, được phụ huynh ủng

hộ Vì vậy hàng năm trên 90% học sinh tham gia mua sách giáo khoa theo đăng

kí với phòng giáo dục và công ty phát hành sách của nhà xuất bản giáo dục,đảm bảo học sinh có sách chuẩn, sách chính thống để học tập Một tỉ lệ nhỏ họcsinh không có điều kiện mua sách giáo khoa, để đảm bảo quyền lợi cho việchọc tập của học sinh cuối năm học Tổ thư viện tổ chức phát động học sinh ủng

hộ sách giáo khoa vào cuối năm học, sau đó vào đầu năm học mới cho học sinhnghèo mượn sách giáo khoa để học tập

3.4/ Chỉ đạo tổ chức có hiệu quả các hoạt động của thư viện:

3.4.1 Chỉ đạo hoạt động của nhân viên phụ trách thư viện :

* Hàng tháng nhân viên thư viện tuyên truyền về sách cho giáo viên vàhọc sinh Tổ chức giới thiệu sách thông qua các bảng tin ở phòng Hội đồng nhàtrường - chỗ nhiều người qua lại quan tâm Sách giới thiệu được viết tóm tắtnội dung sách để thông báo tới từng thành viên trong nhà trường

* Làm thư mục sách tham khảo để giới thiệu theo các khối lớp và theomôn như thư mục sách tham khảo môn Toán, Tiếng Việt khối 4, khối 5 vàthư mục theo các chủ đề lớn

* Vào dịp các ngày lễ lớn, các phong trào cần phát động, bảng tin thưviện điểm sách theo chủ đề để giới thiệu cho giáo viên quan tâm như: Chủ đề

Hồ Chí Minh, chủ đề 30/04, Chủ đề ngày nhà giáo Việt Nam 20/11

* Kết hợp với tổng phụ trách giới thiệu sách, tổ chức các hoạt động ngoạikhoá vào thứ hai hoặc thứ sáu hàng tuần

Hưởng ứng cuộc vận động "Học tập tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh",thư viện tổ chức giới thiệu tới cả giáo viên và học sinh về các cuốn sách "Bác