SKKN đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục tieu hoc

SKKN đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục tieu hoc SKKN đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục tieu hoc SKKN đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục tieu hoc SKKN đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục tieu hoc

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

Bước vào thế kỉ XXI, đất nước ta đang đứng trước bối cảnh mới, đó là thờiđại của nền kinh tế tri thức, nền văn minh trí tuệ, xu thế hội nhập phát triển với cácnước trong khu vực và trên thế giới Trước bối cảnh thế giới đang thay đổi rấtnhanh, tại đại hội toàn quốc lần thứ XI, Đảng ta đã quyết định chiến lược phát triểnkinh tế – xã hội của nước ta giai đoạn 2011 – 2020 với mục tiêu tổng quát là: “Phấnđấu đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiệnđại; chính trị - xã hội ổn định, dân chủ, kỷ cương, đồng thuận; đời sống vật chất vàtinh thần của nhân dân được nâng lên rõ rệt; độc lập, chủ quyền và thống nhất toànvẹn lãnh thổ được giữ vững; vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế tiếp tục đượcnâng lên; tạo tiền đề vững chắc để phát triển cao hơn trong giai đoạn sau” Để đạtđược mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội của đất nước thì phải phát triển và nângcao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá - hiện đại hoá đấtnước đó là: “ Xây dựng con người Việt Nam giàu lòng yêu nước, có ý thức làmchủ, có trách nhiệm công dân; có tri thức, sức khoẻ, lao động giỏi, sống có văn hoá,nghĩa tình; có tinh thần quốc tế chân chính” (Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốclần thứ XI – T27)

Trong hệ thống giáo dục quốc dân, nhà trường là đơn vị cơ sở, đảm nhậnnhiệm vụ quan trọng là đào tạo con người theo mục tiêu nói trên Trong nhà trường,

tổ chuyên môn có một vị trí, vai trò hết sức quan trọng Tổ chuyên môn là tổ chức

cơ sở của bộ máy chính quyền nhà trường trực tiếp quản lí giáo viên về mặt tưtưởng, chuyên môn nghiệp vụ, kế hoạch giáo dục và giảng dạy, kết quả đào tạo họcsinh; là nơi triển khai toàn bộ các hoạt động giáo dục tới học sinh Tổ chuyên môn

là một phần tử cấu thành trong chỉnh thể thống nhất của một nhà trường Nếu tổchuyên môn không được coi trọng thì hoạt động giảng dạy, học tập sẽ không đạtkết quả theo mục tiêu đào tạo

Đối với một trường tiểu học, có hoàn thành tốt nhiệm vụ năm học hay khôngphần lớn phụ thuộc vào hoạt động chuyên môn của nhà trường Trong hoạt độngchuyên môn thì tổ chuyên môn là tổ chức quan trọng nhất đảm nhận chức năng

thực thi nhiệm vụ chuyên môn Cũng như năm học trước, năm học 2012 - 2013 chủ

đề của năm học đã được Bộ GD&ĐT xác định là : Tiếp tục thực hiện các cuộc vậnđộng “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” gắn với cuộc vậnđộng "Mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo" vàphong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực"

Tập trung chỉ đạo việc quản lí, tổ chức dạy học theo chuẩn kiến thức, kĩnăng; điều chỉnh nội dung dạy học và đánh giá, xếp loại phù hợp đặc điểm tâm lí,sinh lí học sinh tiểu học; tăng cường giáo dục đạo đức, giáo dục kĩ năng sống; đổimới phương pháp dạy học; tăng cường cơ hội tiếp cận giáo dục cho trẻ em có hoàncảnh khó khăn; học sinh khuyết tật; Chuẩn bị điều kiện cho việc triển khai dạy họctheo chương trình mới( VNEN) Đổi mới mạnh mẽ công tác quản lí chỉ đạo, đổimới sinh hoạt chuyên môn, tăng cường bồi dưỡng giáo viên và cán bộ quản lí giáodục; đề cao trách nhiệm, khuyến khích sự sáng tạo của giáo viên và cán bộ quản lígiáo dục Đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học và quản lí

“ Đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục” Để thực hiệnnhiệm vụ đó thì một trong những vấn đề quan trọng là chỉ đạo nâng cao chất lượnghoạt động của tổ chuyên môn Đặc biệt đây là năm thứ hai, sở GD&ĐT Phú Thọ đãtriển khai tới các trường tiểu học việc tổ chức đổi mới sinh hoạt chuyên môn (quaviệc dự giờ chia sẻ các ý kiến sau giờ dạy) nhằm giúp giáo viên nâng cao năng lựcchuyên môn

Hiện nay, trong trường Tiểu học mỗi tổ chuyên môn số thành viên thườngkhông đồng đều: có tổ nhiều thành viên, có tổ ít thành viên do phụ thuộc vào số họcsinh của các khối lớp; các thành viên trong tổ thường không cố định mà thay đổihàng năm do vậy về chuyên môn của giáo viên có phần hạn chế như: một số giáoviên còn bỡ ngỡ với chương trình, phương pháp, kinh nghiệm giảng dạy ở khối lớp

đó Mà mỗi giáo viên đều có ảnh hưởng đến tập thể tổ chuyên môn và ngược lại.Bên cạnh đó, hoạt động của tổ chuyên môn cũng chưa được cán bộ quản lý nhàtrường kiểm tra một cách sát sao, việc triển khai sinh hoạt chuyên môn kết quảchưa cao Các buổi sinh hoạt chuyên môn dự giờ, giáo viên dạy rất lo vì nếu dạy tốtthì sẽ được khen hết lời nhưng nếu dạy không tốt thì sẽ bị chê dạy kém, với giáo

viên dự còn ngại khi rút kinh nghiệm giờ dạy của đồng nghiệp Vì thế mà chấtlượng hoạt động của tổ chuyên môn chưa mang lại hiệu quả đề ra.

Năm học 2010 – 2011, trường Tiểu học Chu Hoá có 32 đ/c cán bộ giáo viên,nhân viên (trong đó: cán bộ quản lý: 03; giáo viên: 27; nhân viên: 02 đ/c) được biênchế thành 4 tổ: tổ 1, tổ 2 + 3, tổ 4 + 5

+ Kết quả thi học sinh giỏi các cấp và hoàn thành chương trình tiểu học:

+ Về trình độ năng lực của giáo viên, giáo viên giỏi

Xuất phát từ những vấn đề nêu trên mà từ năm học 2011 – 2012, tôi đã tìmhiểu, nghiên cứu thực trạng, nguyên nhân và tìm ra biện pháp chỉ đạo việc nâng caochất lượng hoạt động của tổ chuyên môn và rút ra được một số bài học kinh nghiệmtrong công tác quản lý Sau hai năm thực nghiệm, tôi mạnh dạn trình bày sáng kiến

kinh nghiệm “Biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn” của trường tiểu học Chu Hóa, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ để các đồng

nghiệp cùng tham khảo

PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ

1.1 Vị trí, vai trò của tổ chuyên môn trong trường Tiểu học.

Trong nhà trường: tổ chuyên môn là một đơn vị công tác độc lập trong bộmáy tổ chức của nhà trường được hiệu trưởng thành lập, có tổ trưởng và tổ phó,được xác định rõ nhiệm vụ hoạt động ở một lĩnh vực nhất định Trong hoạt độnggiảng dạy và học tập: tổ chuyên môn giúp hiệu trưởng thực hiện nhiệm vụ chuyênmôn, tổ chức hoạt động giảng dạy, học tập ở một hay nhiều khối lớp Với giáo viên,cán bộ công nhân viên: tổ chuyên môn là nơi sinh hoạt, là nơi quan hệ hợp tác gần

gũi nhất; tổ là chỗ dựa tin cậy để giải quyết vấn đề về chuyên môn, tổ là nơi giúp

đỡ, giáo dục, rèn luyện người giáo viên nhằm hoàn thành nhiệm vụ được giao

Như vậy, tổ chuyên môn có vị trí, vai trò hết sức quan trọng trong việc giúpHiệu trưởng thực hiện nhiệm vụ và chức năng quản lý nhà trường, góp một phầnkhông nhỏ làm cho nhà trường ổn định và phát triển đúng hướng

Tổ chuyên môn là tổ lao động mang tính đặc thù - đó là lao động sư phạm.Hình thái lao động này đòi hỏi người giáo viên vừa phải có nghệ thuật sư phạm vớikhả năng tổ chức, thuyết phục, tập hợp, biết lựa chọn các phương pháp tích cựcnhất, hiệu quả nhất để truyền đạt tri thức, giáo dục và cảm hoá học sinh

Có thể nói, tổ chuyên môn giữ một vị trí quan trọng trong việc thực hiệnnhiệm vụ trung tâm của nhà trường, góp phần quyết định đến việc nâng cao chấtlượng đào tạo con người phục vụ yêu cầu xây dựng và phát triển kinh tế - xã hộicủa đất nước

1.2 Chức năng của tổ chuyên môn trong trường tiểu học.

Tổ chuyên môn trong trường tiểu học thực hiện chức năng quản lý các hoạtđộng của tổ chuyên môn, cụ thể:

Tổ thực hiện chức năng quản lý đội ngũ về ngày công, giờ công, quản lý vềlao động sư phạm

Tổ quản lý toàn bộ hoạt động chuyên môn của tổ viên như lập kế hoạch

chuyên môn, soạn giáo án, lên lớp, thực hiện việc đổi mới phương pháp, thực hiệnchế độ kiểm tra đánh giá…

Tổ quản lý về công tác bồi dưỡng, công tác thi đua, công tác hành chính…trong phạm vi đảm nhiệm của mình…

1.3 Nhiệm vụ của tổ chuyên môn trong trường tiểu học

Tại điều 18 - Điều lệ trường Tiểu học, đã quy định những nhiệm vụ của tổchuyên môn bao gồm:

1 Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần, tháng, năm họcnhằm thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học và hoạt động giáo dục;

2 Thực hiện bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, kiểm tra, đánh giá chấtlượng, hiệu quả giảng dạy, giáo dục và quản lý sử dụng sách, thiết bị của các thànhviên trong tổ theo kế hoạch của nhà trường;

3 Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định Chuẩn nghề nghiệp

giáo viên tiểu học và giới thiệu tổ trưởng, tổ phó

1.4 Quan niệm về chất lượng và quản lý chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn ở trường Tiểu học:

* Quan niệm về chất lượng: “ Chất lượng là yếu tố quyết định tính hiệu quả

và nét đặc sắc riêng của một tổ chức Trong giáo dục, chất lượng quyết định sựkhác biệt giữa thành công và thất bại (Trần Kiểm – “Khoa học quản lý giáo dục –Một số vấn đề lý luận và thực tiễn” – Nhà xuất bản giáo dục H 2006)

* Vấn đề quản lý chất lượng: “Quản lý chất lượng tổng thể nhấn mạnh rằngmọi hoạt động của tổ chức cần phải được thực hiện tốt; tất cả mọi người lao độngphải được đào tạo tốt, có đủ thẩm quyền để vận hành công việc của mình một cáchhiệu quả Hàng ngày hàng giờ người lao động đều phải có ý thức sáng tạo, nâng caochất lượng dù chỉ là rất nhỏ” (Trần Kiểm – “Khoa học quản lý giáo dục – Một sốvấn đề lý luận và thực tiễn” – Nhà xuất bản giáo dục H 2006)

* Một số yêu cầu cơ bản về chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn:

+ Về sinh hoạt tổ chuyên môn:

Để tổ chuyên môn hoạt động có hiệu quả, hiệu trưởng phải luôn quan tâmđến công tác chỉ đạo hoạt động của tổ chuyên môn, nâng cao từng bước chất lượngsinh hoạt tổ chuyên môn:

Về chế độ sinh hoạt: Cần phải được duy trì đều đặn theo đúng quy định của điều lệ sinh hoạt 2 tuần/lần

Về nội dung sinh hoạt tổ: Cần đảm bảo nội dung sinh hoạt thiết thực, chấtlượng và hiệu quả; thường tập trung giải quyết tốt việc thực hiện nhiệm vụ của tổ

đã được điều lệ xác định

+ Về công tác bồi dưỡng và tự bồi dưỡng trong tổ chuyên môn:

Để cập nhật kịp thời với chương trình, nội dung và phương pháp giảng dạy,tiếp cận thành tựu mới nhất về khoa học giáo dục, nâng cao trình độ mọi mặt củangười giáo viên, hiệu trưởng cần hết sức quan tâm đến việc chỉ đạo tổ chuyên mônlàm tốt công tác bồi dưỡng và tự bồi dưỡng

Yêu cầu cần đạt: bồi dưỡng nâng cao trình độ tiến tới sự chuẩn hóa và trênchuẩn cho đội ngũ giáo viên.

+ Đảm bảo các điều kiện vật chất phục vụ hoạt động của tổ chuyên môn:

Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ hoạt động của tổ gồm: phòng làm việc,phòng để đồ dùng và trang thiết bị phục vụ cho hoạt động giảng dạy, phòng chứcnăng (phòng nghệ thuật, phòng mỹ thuật, phòng vi tính, …) Cần phấn đấu để từngbước nhà trường có đầy đủ cơ sở vật chất – kỹ thuật, trang thiết bị phục vụ tổchuyên môn hoạt động đạt hiệu quả

Từ nhận thức về chất lượng và quản lý chất lượng nói chung, có thể nói chấtlượng hoạt động của tổ chuyên môn thể hiện ở kết quả thành công của sự tác độngcủa các chủ thể quản lý nhà trường lên các quá trình hoạt động của tổ chuyên môn

và hành vi của mỗi giáo viên trong tổ chuyên môn bằng chức năng quản lý vốn có,nhằm duy trì hoạt động của tổ chuyên môn một cách nề nếp và có hiệu quả, gópphần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ năm học của nhà trường

cấp Tỉnh Là một trường được tỏch ra từ huyện Lõm Thao - Tỉnh Phỳ Thọ, sỏt nhậpvới thành phố Việt Trỡ năm 2007, trường đó nhanh chúng bắt nhịp với tốc độ phỏttriển của cỏc trường thuộc thành phố cụng nghiệp, đặc biệt việc ứng dụng CNTTvào quản lớ dạy và học, mặt bằng dõn trớ tương đối cao nờn việc đầu tư cho con em

đi học nhỡn chung là đồng đều Sự đầu tư cho giỏo dục của cỏc cấp lónh đạo địaphương rất kịp thời Nhà trường luụn nhận được sự quan tõm chỉ đạo và tạo điềukiện của phũng GD&ĐT Việt Trỡ; Đảng ủy, chớnh quyền, cỏc ban ngành đoàn thểcủa địa phương và nhất là hội cha mẹ học sinh của trường đó thể hiện rừ sự quantõm tới chất lượng giỏo dục của nhà trường ỏn bộ quản lý, giỏo viờn 100% đó đạtchuẩn và trờn chuẩn, cú tinh thần đoàn kết cao.Cơ sở vật chất, phòng học đủ, bớc

đầu đáp ứng đợc nhu cầu học 2 buổi/ngày cho học sinh

Chu Húa l ngôi trà ngôi tr ờng có bề dày thành tích trong dạy và học.Trờng đợc Bộ ởng Bộ GD&ĐT cấp bằng công nhận trờng TH đạt chuẩn quốc gia năm 2003 Trờng

tr-đợc UBND Tỉnh Phú Thọ công nhận đơn vị xuất sắc cấp Tỉnh Đạt cơ quan văn hoácấp Huyện năm 2003, th viện thiết bị đạt theo quyết định 01.Cảnh quan, môi trờng

s phạm đảm bảo an toàn, xanh, sạch, đẹp

* Khú khăn:

Đội ngũ giỏo viờn thiếu về số lượng, chưa đồng đều về năng lực chuyờn mụn

Cơ sở vật chất chưa thực sự đầy đủ để tổ chức học 2 buổi/ngày; một số phũng chứcnăng cũn thiếu Một bộ phận phụ huynh học sinh chưa quan tõm đến việc học củacon em mỡnh

2.2 Thực tế việc chỉ đạo hoạt động tổ chuyờn mụn của trường Tiểu học Chu Húa trong một số năm qua:

Trường Tiểu học Chu Húa đó thành lập cỏc tổ chuyờn mụn theo đỳng Điều lệtrường Tiểu học Trường cú 3 tổ chuyờn mụn: tổ 1; tổ 2 + 3; tổ 4 + 5 Cỏn bộ quản

lý nhà trường đó chỉ đạo duy trỡ sinh hoạt tổ chuyờn mụn cú nề nếp và hiệu quảtrỏnh hỡnh thức đại khỏi, kộm chất lượng Thực hiện tốt việc quản lý cỏc hoạt độngchuyờn mụn như: xõy dựng kế hoạch giảng dạy, đổi mới cỏch soạn bài, đổi mớiphương phỏp dạy học, tự làm và sử dụng đồ dựng dạy học cú hiệu quả, sinh hoạtchuyờn mụn tổ 2 lần/ thỏng, sinh hoạt chuyờn mụn cụm liờn trường 2 lần/ năm đểtriển khai cỏc chuyờn đề phục vụ cho việc giảng dạy Cụng tỏc bồi dưỡng đội ngũ

chủ yếu là tự học tự bồi dưỡng của giáo viên, thăm lớp dự giờ Nhà trường đã chỉđạo tổ chuyên môn thực hiện tốt công tác kiểm tra đánh giá xếp loại giáo viên theochuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học Cán bộ quản lý đã tham mưu với chínhquyền địa phương, phụ huynh học sinh ủng hộ xây dựng cơ sở vật chất thiết bị phục

vụ cho dạy và học

Tuy nhiên, chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn và công tác chỉđạo hoạt động tổ chuyên môn vẫn còn những hạn chế như: năng lực chuyên môncủa các thành viên trong mỗi tổ không đồng đều; các thành viên trong tổ thườngkhông cố định mà thay đổi hàng năm do vậy chất lượng chuyên môn của giáo viên

Từ thực tế trên, chúng tôi thấy rất cần thiết phải chỉ đạo nâng cao chất lượng hoạtđộng của tổ chuyên môn để góp phần thực hiện nhiệm vụ của nhà trường đáp ứng đòihỏi của sự nghiệp đổi mới giáo dục phổ thông trong giai đoạn hiện nay.

Để đáp ứng yêu cầu đổi mới toàn diện của giáo dục nói chung và giáo dụcTiểu học nói riêng Đặc biệt là đổi mới về nội dung, chương trình sách giáo khoa vàđổi mới phương pháp dạy học trong giai đoạn hiện nay thì việc chỉ đạo nâng caochất lượng hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường trở thành một nhu cầubức thiết Thực tế tại trường Tiểu học Chu Hóa, tuy các hoạt động của tổ chuyênmôn vẫn diễn ra thường xuyên nhưng hiệu quả còn nhiều hạn chế Nếu áp dụngnhững biện pháp tích cực chỉ đạo nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động của tổchuyên môn trong công tác xây dựng kế hoạch, trong sinh hoạt chuyên môn, trongcông tác bồi dưỡng, trong công tác kiểm tra đánh giá thì chất lượng hoạt động của

tổ chuyên môn sẽ có sự chuyển biến mạnh mẽ hơn, góp phần nâng cao chất lượnggiáo dục của nhà trường

3 CÁC BIỆN PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Trên cơ sở lí luận và thực tiễn hoạt động của tổ chuyên môn ở trường Tiểuhọc Chu Hóa, tôi đã áp dụng các giải pháp mới để nâng cao chất lượng hoạt độngcủa tổ chuyên môn Các giải pháp đã tiến hành thực hiện theo các bước sau:

- Kế hoạch tổ chuyên môn phải xây dựng được mục tiêu cụ thể, trong đó chútrọng về công tác bồi dưỡng đội ngũ, giúp giáo viên trong các tổ nâng cao nhậnthức của bản thân về vai trò của giáo dục tiểu học, vai trò của giáo viên tiểu học đối

với sự phát triển sự nghiệp giáo dục đào tạo trong thời đại mới, chấp hành tốt cácchủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; các quy định của ngànhgiáo dục, không vi phạm các tệ nạn xã hội

- Kế hoạch học tập các thông tư, văn bản về hướng dẫn nhiệm vụ năm học,

về chuyên môn nghiệp vụ,…

- Chấp hành các quy định về hồ sơ, sổ sách của giáo viên; quy định về bàisoạn, giờ giảng có chất lượng; thường xuyên kiểm tra giáo án, hồ sơ của giáo viên

- Kế hoạch khảo sát chất lượng học sinh hàng tháng để đánh giá việc dạy,học của từng lớp

- Kiểm tra và chấm vở sạch chữ đẹp của học sinh theo tháng

Bước 2: Chỉ đạo nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn

Tổ chuyên môn là tổ lao động mang tính đặc thù: Lao động sư phạm Hìnhthái lao động này đòi hỏi người giáo viên phải vừa nắm vững tri thức khoa học ởlĩnh vực được giảng dạy, vừa phải có nghệ thuật sư phạm với khả năng tổ chức,thuyết phục, biết lựa chọn phương pháp thích hợp nhất để truyền thụ, giáo dục cảmhóa học sinh Để tổ chuyên môn hoạt động có hiệu quả thì phải luôn quan tâm đếncông tác chỉ đạo từng bước nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn