SKKN đề tài QUẢN lý NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG dự GIỜ CHUYÊN đề TRONG SINH HOẠT CHUYÊN môn

SKKN đề tài QUẢN lý NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG dự GIỜ CHUYÊN đề TRONG SINH HOẠT CHUYÊN môn SKKN đề tài QUẢN lý NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG dự GIỜ CHUYÊN đề TRONG SINH HOẠT CHUYÊN môn SKKN đề tài QUẢN lý NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG dự GIỜ CHUYÊN đề TRONG SINH HOẠT CHUYÊN môn SKKN đề tài QUẢN lý NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG dự GIỜ CHUYÊN đề TRONG SINH HOẠT CHUYÊN môn SKKN đề tài QUẢN lý NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG dự GIỜ CHUYÊN đề TRONG SINH HOẠT CHUYÊN môn

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆT TRÌ

TRƯỜNG TIỂU HỌC THANH MIẾU

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“QUẢN LÝ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DỰ GIỜ CHUYÊN ĐỀ

TRONG SINH OẠT TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC”

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hà

Chức vụ: Phó hiệu trưởng Chuyên môn: Quản lý trường học

PHẦN A : ĐẶT VẤN ĐỀ

I Tên sáng kiến kinh nghiệm:

II Lý do viết sáng kiến kinh nghiệm

1 Lý do khách quan:

Mục tiêu của giáo dục phổ thông là đào tạo con người phát triển toàndiện Giáo dục tiểu học giúp cho học sinh hình thành những cơ sở ban đầucho sự phát triển đúng đắn, lâu dài về đạo đức , trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ

và các kĩ năng cơ bản

Tiểu học là bậc học nền tảng, giáo dục tiểu học phải đảm bảo chohọc sinh có hiểu biết đơn giản về tự nhiên xã hội, có kĩ năng cơ bản vềđọc nghe nói viết Cung cấp cho học sinh tiểu học những tri thức cầnthiết, hình thành cho học sinh một nếp sống khoa học

Người thầy giáo có nhiệm vụ thực hiện Mục tiêu giáo dục mà Đảng

và Nhà nước đã đề ra Đây là nhiệm vụ nặng nề nhưng vô cùng vẻ vang Muốn hoàn thành nhiệm vụ khó khăn nhưng vẻ vang này, ngườithầy giáo phải có tri thức, có năng lực chuyên môn vững vàng

"

Đối với người giáo viên, cần phải có kiến thức, có hiểu biết sư phạm về quy luật xã hội, có khả năng dùng lời nói để tác động đến tâm hồn học sinh " (Xukhomlinxki)

Để có kiến thức và phương pháp sư phạm tốt để chuyển tải kiến thức

tới học sinh đòi hỏi người thầy giáo ngoài việc được đào tạo cơ bản trongcác trường huyên nghiệp,người thầy giáo phải thường xuyên tham gia bồidưỡng kiến thức về chuyên môn nghiệp vụ để nâng cao tay nghề

Hoạt động chuyên môn trong nhà trường tiểu học chiếm vị trí đặc biệtquan trọng Tổ chuyên môn là một tổ chức đảm nhận chức năng thực thinhiệm vụ chuyên môn, trong đó có việc bỗi dưỡng nâng cao hiểu biết vàtrình độ tay nghề của giáo viên Việc tổ chức cho giáo viên dạy và dự giờchuyên đề thực sự mang lại hiệu quả rất lớn nếu tổ chức hợp lý, có hiệuquả.

2 Lý do chủ quan:

Thực tế hiện nay ở các trường tiểu học, vấn đề dạy bồi dưỡng chuyên

đề ở tổ chuyên môn vẫn còn bộc lộ nhiều bất cập, đôi khi mang tính chấthình thức, kém hiệu quả Việc dạy và dự giờ chuyên đề còn gò bó, cònhiện tượng làm cho xong việc, làm cho đủ kế hoạch đề ra

Đó là một thực trạng mà người cán bộ quản lý phải chú tâm xem xét

và nghiên cứu để có những biện pháp tích cực nâng cao hiệu quả bồidưỡng, nhất là bồi dưỡng trong sinh hoạt tổ chuyên môn, góp phần nângcao tay nghề cho giáo viên, tạo điều kiện cho giáo viên hoàn thành trọngtrách chuyển tải kiến thức và giáo dục học sinh đạt được mục tiêu đào tạo

đã đề ra, góp phần thực hiện đổi mới trong công tác quản lý giáo dục

3 Đối tượng nghiên cứu:

- Tình hình thực tế trong sinh hoạt chuyên môn và hoạt động bồi dưỡngchuyên môn nghiệp vụ ở trường tiểu học Thanh Miếu và các trường tiểuhọc trong và ngoài địa bàn thành phố Việt Trì

4 Nhiệm vụ nghiên cứu :

Tôi đề ra nhiệm vụ nghiên cứu mà mình phải thực hiện , đó là:

- Nắm thực trạng sinh hoạt chuyên môn trong trường tiểu học

- Điều tra phân tích nguyên nhân dẫn đến hiện tượng sinh hoạt chuyênmôn kém hiệu quả Nhất là việc bỗi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ qua dựgiờ chuyên đề.

- Đề ra các biện pháp thích hợp để quản lý chỉ đạo nâng cao chất lượngsinh hoạt chuyên môn

- Thường xuyên có kế hoạch chỉ đạo, kiểm tra đánh giá và lập kế hoạchbồi dưỡng phù hợp để việc sinh hoạt chuyên môn đi vào nề nếp và có chấtlượng, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ của từng giáoviên

- Rút ra những kinh nghiệm, những ý kiến đề xuất

5 Phương pháp nghiên cứu tổng kết:

- Điều tra nghiên cứu tài liệu

- Phân tích , so sánh, quan sát, tổng hợp

- Khái quát hóa

- Vận dụng thực hành

- Tổng hợp

PHẦN B: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Theo Điều lệ trường tiểu học ban hành ngày 30 tháng 12 năm

2010, một trong những nhiệm vụ của giáo viên tiểu học là giảng dạy, giáodục đảm bảo chất lượng theo chương trình giáo dục, kế hoạch dạy học;soạn bài, lên lớp, kiểm tra, đánh giá, xếp loại học sinh; tham gia các hoạtđộng chuyên môn; chịu trách nhiệm về chất lượng, hiệu quả giảng dạy vàgiáo dục Học tập, rèn luyện để nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn,nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy

Người giáo viên tiểu học có nhiệm vụ đào tạo học sinh theo mụctiêu đã đề ra

Để có tri thức và kinh nghiệm sư phạm, để truyền thụ kiến thức tớihọc sinh và giáo dục các em, đòi hỏi người thầy giáo phải không ngừnghọc tập để nâng cao trình độ

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có Chỉ thị số: 3398/CT-BGDĐT ngày 12tháng 8 năm 2011 về Nhiệm vụ trọng tâm của toàn ngành năm học 2011

- 2012 là nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục, quán triệt và triểnkhai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI , thực hiện Chươngtrình hành động đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, tiếp tục rà soát,điều chỉnh nội dung dạy học và kiểm tra đánh giá ở giáo dục phổ thôngtheo hướng giảm tải, phù hợp mục tiêu giáo dục, tiêp tục đổi mới công tác

quản lý giáo dục, chăm lo đầu tư phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộquản lý giáo dục.

Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành công văn số 5438/BGDĐT ngày

17 tháng 8 năm 2011, hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2011 –

2012 đối với giáo dục tiểu học, trong đó nêu rõ: Giáo dục tiểu học tậptrung thực hiện nhiệm vụ trọng tâm sau: Tiếp tục thực hiện cuộc vận động

“Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” “Mỗi thầy giáo

cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”; Tập trung việc chỉđạo quản lý, tổ chức dạy học theo chuẩn kiến thức kĩ năng Đổi mớimạnh mẽ công tác quản lý chỉ đạo, bồi dưỡng giáo viên và cán bộ quản lýgiáo dục; Đề cao trách nhiệm, khuyến khích sự sáng tạo của giáo viên vàcán bộ quản lý

Sở Giáo dục và Đào tạo Phú Thọ, Phòng Giáo dục và Đào tạo ViệtTrì cũng ban hành các công văn hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học,hướng dẫn các qui định về hồ sơ sổ sách và các nhiệm vụ cụ thể củangành giáo dục và đào tạo tỉnh Phú Thọ và Giáo dục Đào tạo của thànhphố Việt Trì năm học 2011-2012 Sở Giáo dục Đào tạo Phú Thọ, phònggiáo dục Và Đào tạo Việt Trì cũng đã triển khai Bồi dưỡng giáo viên

trong đó có chuyên đề Đổi mới dự giờ trong sinh hoạt chuyên môn qua

đó giúp giáo viên phát triển năng lực năng lực chuyên môn, được trao đổichia sẻ với đồng nghiệp, được đồng nghiệp chia sẻ và tự suy ngẫm để rút

ra bài học cụ thể cho mình Từ đó nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp

vụ

Nâng cao chất lượng giờ dạy là khát vọng của các giáo viên, tổchuyên môn và nhà trường Nghiên cứu trong quản lý chỉ đạo để thực sự

sinh hoạt chuyên môn có hiệu quả cũng là một điều trăn trở của cán bộquản lý nói chung và người cán bộ quản lý trường tiểu học nói riêng.

II CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

THỰC TRANG CỦA VIỆC DỰ GIỜ CHUYÊN ĐỀ TRONG

SINH HOẠT CHUYÊN MÔN

Trong những năm học trước, khi học sinh còn thực hiện học mườibuổi trên một tuần, việc bố trí giờ sinh hoạt chuyên môn gặp rất nhiều khókhăn Mỗi tháng thông thường nhà trường chỉ đạo hai buổi cho tổ chuyênmôn sinh hoạt vào cuối ngày thứ sáu từ 16 giờ 30 sau ba tiết học buổichiều Thời gian eo hẹp, nội dung yêu cầu công việc sinh hoạt chuyênmôn thì lớn, nên việc sinh hoạt hiệu quả còn thấp, nhất là việc dự giờchuyên đề bị gò bó cả thời gian dự lẫn thời gian chia sẻ rút kinh nghiệmtrao đổi về nghiệp vụ dạy học

Từ năm học 2011 - 2012, thực hiện theo chuyên đề Đổi mới sinhhoạt chuyên môn, các cán bộ quản lý trường tiểu học và các giáo viên đã

cố gắng thực hiện song thực tế còn nhiều bỡ ngỡ Việc làm quen với dựgiờ quan sát hướng vào hành vi cử chỉ học tập của học sinh, thông quanhững dấu hiệu của học sinh như nét mặt, thái độ, câu trả lời, ánh mắtthích thú hay thờ ơ Việc chọn vị trí khi dự giờ sao cho thuận tiện nhấtcho người giáo viên quan sát được cá nhân học sinh cũng là một vấn đềgiáo viên chưa thể quen ngay từ đầu Việc đổi mới trong ghi chép nộidung dự giờ nhiều giáo viên vẫn chưa quen, thậm chí phàn nàn vì cho làkhó, rườm ra, suy ngẫm cũng chỉ là hình thức Khi trao đổi chia sẻ vẫn

còn nặng nề về quan sát nhận xét về cô giáo Vì vậy khi phân công giáoviên dạy chuyên đề thì một số giáo viên còn e ngại, khi chia sẻ với đồngnghiệp một số giáo viên vẫn có cảm giác bị gò bó , né tránh khi nhận xét.

Đó là những khói khăn trong công tác quản lý chỉ đạo sinh hoạt chuyênmôn của trường tiểu học Thanh Miếu năm học 2011-2012 Khó khăn nàycũng là khó khăn chung thường thấy ở các trường tiểu học

Trước thực trạng này , người cán bộ quản lý làm thế nào để giờ sinhhoạt chuyên môn có hiệu quả, để việc dự giờ chuyên đề thực sự khôngcòn là gánh nặng, không còn là sự e ngại trong nhận thức của nhiều giáoviên Làm thế nào để nâng cao chất lượng giờ dự trong sinh hoạt chuyênmôn, thực sự đổi mới trong sinh hoạt chuyên môn một cách có hiệu quả.Bản thân tôi đã trăn trở, suy nghĩ và thực hành nhiều biện pháp để quản lýnâng cao chất lượng dự giờ chuyên đề trong sinh hoạt chuyên môn

Tôi tìm hiểu nguyên nhân của trạng trên và thấy rằng:

* Việc sắp xếp tổ chức trong vấn đề chọn người làm tổ trưởng, tổ phó chuyên môn phải là người có năng lực, nhiệt tình, tận tụy trong công tác Nếu không có năng lực việc điều hành sẽ khó khăn.

Người cán bộ quản lý tổ chuyên môn là nòng cốt để giúp ngườiquản lý điều hành công việc chung của nhà trường thông qua tổ chuyên

môn vì tổ chuyên môn là một tổ chức đảm nhận chức năng thực thi nhiệm

vụ chuyên môn, trong đó có việc bỗi dưỡng nâng cao hiểu biết và trình độ tay nghề của giáo viên

* Để nâng cao chất lượng giờ dạy, phải tập trung bồi dưỡng năng lực

sư phạm của giáo viên Song việc tập trung bồi dưỡng ở nhà trường chưa tốt, nặng về hình thức.

Mà việc tập trung bồi dưỡng cần được thực hiện qua nhiều biện

pháp khác nhau Kỹ năng sư phạm của giáo viên có ảnh hưởng lớn đếnviệc chất lượng giờ dạy Ở các buổi sinh hoạt tổ có thể trao đổi, góp ý,giúp nhau sửa chữa những tồn tại, những nhược điểm như phong cách lênlớp, ngôn ngữ diễn đạt, trình bày bảng của giáo viên, v.v Hoạt động nàynhằm hoàn thiện kỹ năng sư phạm của nhiều giáo viên, trong khi góp ýsau tiết dự giờ, thao giảng thường hướng tới từng cá nhân cụ thể

+ Phong cách lên lớp mà chúng ta mong muốn là chững chạc, tự tin, làmchủ bài giảng Chú ý đến giọng nói, cử chỉ đi đứng, động tác tay, ánh mắt,

nụ cười, Mọi cái nên vừa phải, trong lớp tránh đi lại quá nhiều, vungtay quá mạnh Nói chung, giáo viên cần chú ý đến cả yếu tố phi ngôn ngữ

Tổ chuyên môn nên chọn giáo viên có tác phong lên lớp tốt làm mẫu đểcác tổ viên học hỏi và xây dựng cho mình một phong cách phù hợp

+ Ngôn ngữ (nói và viết) là kênh quan trọng để học sinh lĩnh hội kiếnthức Những giáo viên dạy tốt, cuốn hút học sinh không chỉ họ có ưu thế

về kiến thức và thủ thuật sư phạm mà họ còn sử dụng lời nói chính xác,với âm lượng vừa phải, rõ ràng, truyền cảm, có ngữ điệu Do vậy, trongsinh hoạt tổ chuyên môn, cần làm cho giáo viên có ý thức rèn luyện kỹnăng sử dụng ngôn ngữ, khi góp ý các giờ dạy cần chú trọng đến yếu tố

này Làm sao để trên lớp, giáo viên có giọng nói chuẩn, chỉ dùng từ phổthông, ít trùng lặp, ít sai sót.

+ Ứng dụng CNTT, trình chiếu trong dạy học là cần thiết nhưng khôngthể thay thế phấn và bảng Trình bày bảng cùng với trình chiếu nhờ CNTT

là kênh thông tin chữ viết-hình ảnh quan trọng tới học sinh Trình bàybảng cẩn thận, đẹp, đúng chính tả, ngữ pháp, rõ ràng có ảnh hưởng chẳngnhững đến chữ viết, đến bài làm của học sinh, mà còn ảnh hưởng tốt hayxấu đến bệnh về mắt của học sinh Một số lời khuyên khi viết bảng là:Chữ viết rõ ràng, đúng chính tả, ngữ pháp, cỡ chữ vừa phải làm sao đểhọc sinh ở cuối lớp thấy được bình thường; Tên bài, tên tiểu mục nên viếtbằng phấn màu khác để học sinh dễ phân biệt; Không nên viết quá nhiều,chữ quá dày; Hạn chế viết tắt, xóa bảng nhiều lần Trong sinh hoạt chuyênmôn, các tổ, nhóm cần lưu ý để giáo viên rèn luyện kỹ năng trình bàybảng khoa học, chuẩn xác, chữ viết đẹp sẽ góp phần hình thành nhân cáchcho học sinh

+ Ngoài ra, kỹ năng phối hợp linh hoạt các hình thức tổ chức dạy học: cánhân, nhóm, lớp; chính khóa và ngoại khóa, tham quan thực tế ; Tíchcực sử dụng thiết bị, đồ dùng dạy học; Tự làm đồ dùng dạy học; Thốngnhất mức độ ứng dụng CNTT trong từng tiết dạy theo yêu cầu từng bàigiảng cũng là các nội dung sinh hoạt tổ, nhóm nhằm rèn luyện kỹ năng sưphạm của giáo viên

* Khi lập kế hoạch tổ chức các chuyên đề bồi dưỡng qua dự giờ cụ thể cần đi sâu vào một vấn đề cần rèn kĩ năng sư phạm cho giáo viên.

Nhưng thực tế nhiều khi còn nặng nề, ôm đồm, một giờ chuyên đề đòi hỏi ở giáo viên dạy và dự quan tâm đến nhiều kĩ năng, vì vậy giờ chuyên đề mất tập trung , kém hiệu quả bồi dưỡng.

Ví dụ: Yêu cầu phải có là : Một buổi dự giờ chuyên đề nên đề ra nhiệm vụhướng giáo viên quan sát nhận xét sâu về một vấn đề nào đó:

+ Tác phong, ngôn ngữ, cử chỉ , lời nói của giáo viên

+ Vấn đề sử dụng thiết bị đồ dùng dạy học qua một dạng bài cụ thể

+ Nâng cao chất lượng dạy học buổi hai, đi sâu vào phân loại đối tượnghọc sinh để dạy qua một tiết học Toán hoặc Tiếng Việt

…

* Một số giáo viên chưa có nhận thức đúng trong việc đổi mới tư duy

dạy học cũng như bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ qua giờ chuyên đề.

Hạn chế của vấn đề này là một giáo viên chưa coi trọng sinh hoạtchuyên môn, cho rằng là cho đủ kế hoạch, cho xong nhiệm vụ mà thực sự

để hoàn thành nhiệm vụ thì ngay tư tưởng giáo viên cũng phải thông suốt

là dự giờ chuyên đề là làm việc thực sự với tinh thần tự giác, với ý thứccầu tiến bộ, Dự giờ chuyên đề là rèn luyện tay nghề cho vững vàng hơn

để thực hành làm tốt nhiệm vụ giảng dạy giáo dục học sinh theo mục tiêuđào tạo

*Để chuẩn bị cho một giờ dạy chuyên đề, người cán bộ quản lý cùng tổ trưởng tổ phó chuyên môn cần giao nhiệm vụ cụ thể, thường xuyên động viên và giúp đỡ người được phân công làm tốt nhiệm vụ của mình

Trong thực tế , Khi giao nhiệm vụ, đôi khi giáo viên tự chuẩn bị, trongtình thế bị khoán trắng , đó cũng là nguyên nhân dẫn đến người được phâncông cũng chưa thật nhiệt tình trong việc thực hiện chuyên đề

Việc dự giờ chuyên đề theo đổi mới chỉ đạo lại là vấn đề khó, đòi hỏigiáo viên phải thực sự nhiệt tình, tận tụy , tâm huyết , cầu tiến bộ thì mới

có hiệu quả

Việc dự giờ tập trung quan sát vào học sinh, xem từng cử chỉ lời nói,nhận xét tinh tế về thái độ, cảm xúc của từng em trong giờ học, giáo viênphải đứng, đi lại trong cả mấy chục phút là rất căng thẳng Một số giáoviên vẫn chưa chịu vận động, vẫn chỉ ngồi cuối lớp nhìn cho xong giờ nênkhi trao đổi chia sẻ thường không chủ đông, nếu được mời thì cũng nóilấy lòng, hoặc nói cho xong

* Việc tổ chức bồi dưỡng cho các giáo viên ở các môn Tin học, Mĩ thuật, , Âm nhạc Tiếng Anh do số lượng người ít, số giờ dạy ít nên khó tổ chức thường xuyên.

Ngoài ra còn rất nhiều nguyên nhân khác dẫn đến việc dự giờ chuyên

đề bỗi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên kém hiệu quả

III CÁC BIỆN PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Nhận thức được các nguyên nhân dẫn đến việc qua dự giờ chuyên

đề mà giáo viên chưa rút ra được nhiều bài học cho mình, chưa thực sựsuy ngẫm về giờ dạy, chưa tập trung vào các vấn đề mà chuyên đề yêucầu để mong muốn người thầy giáo thực sự suy nghĩ rút ra bài học chomình Tôi đã áp dụng những biện pháp cụ thể để quản lý nâng cao chấtlượng dự giờ chuyên đề trong sinh hoạt chuyên môn ở trường tiểu họcThanh Miếu

1 Lãnh đạo nhà trường họp bàn nhân sự và chọn hàng ngũ tổ

trưởng tổ phó chuyên môn là những người có kinh nghiệm, có năng lực , tận tụy trong công việc Trường tiểu học Thanh Miếu có ba tổ

chuyên môn thì các tổ trưởng tổ phó đều là những giáo viên đã đạt giảicao trong các kì thi chọn giáo viên giỏi cấp thành phố và cấp tỉnh, có uytín với đồng nghiệp và nhà trường Đó là điều kiện tốt để triển khai côngviệc của tổ trong đó có việc thực thi nhiệm vụ bồi dưỡng giáo viên quacác chuyên đề giảng dạy của tổ do nhà trường lên kế hoạch và chỉ đạothực hiện

2 Để nâng cao chất lượng giờ dạy, phải tập trung bồi dưỡng năng lực

sư phạm của giáo viên qua các chuyên đề cụ thể Việc triển khai các giờ dạy theo chuyên đề bồi dưỡng cần được thực hiện có kế hoạch, được tổ chức, được kiểm tra, đánh giá thì mới có chất lượng và hiệu quả tốt

Từ đầu năm học, khi xây dựng kế hoạch, Tôi đã nghiên cứu kĩ nhiệm

vụ và kế hoạch theo công văn hướng dẫn của Bộ, Sở và Phòng giáo dục