SKKN rèn kỹ năng cảm thụ âm nhạc cho học sinh tiểu học

SKKN rèn kỹ năng cảm thụ âm nhạc cho học sinh tiểu học SKKN rèn kỹ năng cảm thụ âm nhạc cho học sinh tiểu học SKKN rèn kỹ năng cảm thụ âm nhạc cho học sinh tiểu học SKKN rèn kỹ năng cảm thụ âm nhạc cho học sinh tiểu học SKKN rèn kỹ năng cảm thụ âm nhạc cho học sinh tiểu học SKKN rèn kỹ năng cảm thụ âm nhạc cho học sinh tiểu học

MỤC LỤC

3 Các biện pháp tiến hành để giải quyết vấn đề 5

4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 6

PHẦN I: Đặt vấn đề

Âm nhạc là một nhu cầu trong đời sống tinh thần của trẻ Trẻ em tham gia ca hát là được tự hoạt động để nhận thức thờ́ giới xung quanh và bản thõn mỡnh Bằng ngụn ngữ đặc thự của mỡnh như; giai điợ̀u, nhịp điợ̀u, tớnh chất chặt chẽ về tiờ́t tấu, sự hài hoà về õm thanh giỳp học sinh mở rộng tầm hiểu biờ́t phong phỳ thờm về kinh nghiợ̀m sống, mang lại cảm giác xỳc động về thẩm mỹ mới mẻ, mạnh mẽ giỳp cho viợ̀c phát triển trớ tuợ̀ úc tưởng tượng và cú tác dụng giáo dục tỡnh cảm, đạo đức cho trẻ em Viợ̀c triển khai mụn học Âm nhạc ở trường Tiểu học cú ý nghĩa nhõn văn rất lớn, phự hợp với cụng ước quốc tờ́ về quyền trẻ em Qua các bài học, các em được nghe hát, nghe nhạc, được tập hát, được biờ́t một số kiờ́n thức phổ thụng về Âm nhạc, tất cả những cái đú sẽ tạo thành một trỡnh độ văn hoá õm nhạc tối thiểu để gúp phần cựng các mụn học khác giáo dục nhõn cách, làm cho các nội dung học tập ở nhà trường cú tớnh toàn diợ̀n, làm thăng bằng, hài hoà các hoạt động của trẻ em Đợc học bộ môn này các em sẽ đợc là chủ nền văn hoá âm nhạc, có đủ trình độ tiếp thu các phơng thức

âm nhạc khác, đồng thời qua các bài hát giáo dục cho các

em tình yêu quê hơng đất nớc, gia đình, bạn bè thầy cô

Nh nhà giáo dục Nga đã nói :

“ Thể dục uốn nắn thân thể , âm nhạc uốn nắn con ngời về tâm hồn”

Muốn đạt được những yờu cầu trờn Bản thõn người giáo viờn dạy bộ mụn năng khiờ́u núi chung và bộ mụn õm nhạc núi riờng phải cho học sinh hiểu được khái niợ̀m về õm nhạc Từ đú giáo viờn cho học sinh làm quen với các õm thanh của các nốt Dựa trờn những nốt nhạc đú các nhạc sỹ đó sáng tác nờn những giai điợ̀u, đấy chớnh là những tác phẩm và những tác phẩm yờu

cầu học sinh, yêu cầu chúng ta phải hiểu được nội dung sắc thái tình cảm của bài hát Căn cứ vào tình hình thực tiễn của nhà trường, với mong muốn tìm

ra những biện pháp giáo dục học sinh một cách nhẹ nhàng thoải mái và yêu thích môn học, tôi đã chọn s¸ng kiÕn kinh nghiÖm “Rèn kỹ năng

cảm thụ âm nhạc cho học sinh tiểu học”.

PHẦN II: giải QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lý luận của vấn đề

Âm nhạc là ngôn ngữ biểu hiện nội dung bằng âm thanh, âm nhạc có nét gần gũi với ngôn ngữ nói Âm nhạc truyền đạt đợc những cảm xúc buồn, vui nó diễn đạt đợc những sắc thái vô cùng tinh tế mà bất cứ loại hình nghệ thuật nào cũng khó sánh kịp Nhạc sỹ có thể sử dụng giai

điệu, âm thanh trầm bổng khác nhau, những tiết tấu hoà thanh âm sắc tạo cho ngời nghe cảm giác trọn vẹn hơn cả một đoạn văn miêu tả chi tiết Vì lẽ đó nhạc sỹ thiên tài : Trai

cốpki nói : “ Âm nhạc bắt đầu từ ngôn ngữ kết thúc ”

Mặt khác âm nhạc là một mụn học mang tớnh nghợ̀ thuật cao, nú khác rất nhiều so với mụn học khác, tuy nú khụng đũi hỏi sự chớnh xác một cách tuyợ̀t đối nhưng lại đũi hỏi người học phải cú sự yờu thớch, sự đam mờ thậm chớ là một chỳt cái gọi là “năng khiờ́u”, điều này khụng phải học sinh nào cũng cú được Học Âm nhạc mang đờ́n cho học sinh những phỳt giõy thư

gión, thoải mái, "Học mà chơi, chơi mà học" Thụng qua những giai điợ̀u,

những cõu hát, những lời ca, những cử chỉ, những điợ̀u bộ, Âm nhạc giỳp các

em nhận thức những hỡnh tượng õm thanh, giai điợ̀u, kớch thớch cảm xỳc của các em, giỳp các em cảm thụ những giai điợ̀u qua từng bài hát, từng nột nhạc

2 Thực trạng của vấn đề:

Năm học 2010- 2011 được sự phõn cụng của Ban giám hiợ̀u nhà trường, tụi trực tiờ́p giảng dạy bộ mụn Âm nhạc khối lớp 2 và 3 Để học sinh học tập tốt mụn học bản thõn tụi luụn tỡm tũi những phương pháp dạy học cho phự hợp đỳng với lứa tuổi, đỳng trương trỡnh, tạo hứng thỳ cho học sinh yờu thớch mụn học Tụi luụn tỡm những phương pháp để đưa phong trào

ca hát của nhà trường đạt kờ́t quả và hoàn thành tốt nhiợ̀m vụ được phõn cụng, trong khi nhận thức, sự hiểu biờ́t, giọng hát của học sinh khụng đồng đều, cú những em cú giọng hát, hát đỳng giọng, cú những em hay hát lạc giọng, chưa mạnh dạn tham gia biểu diễn các bài hát hoặc biểu diễn chưa tự nhiờn, chưa mạnh dạn nhận xột về tư thờ́ biểu diễn của bạn mỡnh hoặc về giai điợ̀u tiờ́t tấu các bài hát, các tác phẩm õm nhạc được nghe

Sau khi rà soát nắm tỡnh hỡnh thực tờ́ tụi đó tiờ́n hành phõn loại từng nhúm và đi sõu vào tỡm hiểu những hạn chờ́ từng mặt của mỗi học sinh cũng như hoàn cảnh, cá tớnh, sở thớch của các em để từ đú cú hướng bồi dưỡng và giỳp đỡ phự hợp với đối tượng học sinh

Do mụn học đũi hỏi phải cú tớnh năng khiờ́u nờn trong khi ca hát một

số học sinh hát lạc giọng, chưa thuộc lời, hát chưa chuẩn về giai điợ̀u, tiờ́t tấu, do một số em núi tiờ́ng địa phương nờn núi ngọng vỡ vậy nhiều em ngại tham gia các hoạt động õm nhạc trong lớp, hoặc học sinh chưa biờ́t cách trỡnh bày cảm nhận của mỡnh về bài hát, tác phẩm õm nhạc, chưa mạnh dạnh trong viợ̀c nhận xột các bạn trong lớp biểu diễn bài hát

Để phục vụ cho sáng kiến kinh nghiệm “ Rốn luyện kỹ năng cảm thụ õm nhạc cho học sinh Tiểu học” cú kờ́t quả, ngay từ đầu năm học

tụi đó khảo sát chất lượng học sinh khối lớp 2, 3 tại trường qua các bài học

Kờ́ hoạch khảo sát đánh giá học sinh của 2 khối lớp 2, và lớp 3, thời gian tháng 09/2010 kết quả đạt đợc là:

Lớp Tổng số HS Hoàn thành tốt (A

+ ) Hoàn thành (A)

Tổng 71 11 15 60 85

3 Các biện pháp tiến hành để giải quyết vấn đề

a Đối với giáo viên:

Phối hợp cùng giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh học sinh để tìm hiểu

sở thích, cá tính của các đối tượng học sinh

Thường xuyên nghiên cứu, cải tiến phương pháp dạy học và học tập ở các phân môn khác để không ngừng nâng cao chất lượng giảng dạy về môn

Âm nhạc

Nắm vững kiến thức đã được trang bị ở nhà trường về chuyên môn, chuyên ngành về nghiệp vụ sư phạm Hiểu được đặc điểm đối tượng về phát triển tâm sinh lý và sự hình thành phát triển ngôn ngữ

Hình thành các biểu tượng thông qua các bài hát đó là những câu chuyện nhằm giáo dục hành vi đạo đức nhờ lời ca và giai điệu của bài mà gây được cho học sinh những xúc cảm và thể hiện được tình cảm sắc thái vào bài hát

Định hướng cho các em thấy được chiều sâu của tác phẩm: nghe giai điệu và cảm thấy thích, nói được vì sao mà thích, thấy nó hay thì hay ở chỗ nào? Còn qua các câu chuyện âm nhạc mà thấy được sức mạnh của Âm nhạc, tầm quan trọng của Âm nhạc trong đời sống hằng ngày

Hằng ngày trò chuyện, gần gũi khích lệ cho các em để các em mạnh dạn, tự tin hơn trong khi biểu diễn các bài hát

Trong các giờ học luụn tạo ra cho học sinh hứng thỳ để các em phấn khởi trong khi học tập

b Đối với học sinh:

Trong các giờ học phải sụi nổi, mạnh dạn, biờ́t nhận xột về tư thờ́ hát,

về giai điợ̀u lời ca, các động tác phụ hoạ cho bài hát, hát đỳng với nhạc.Biờ́t liờn hợ̀ với thực tờ́ cuộc sống với nội dung bài hát, nội dung cõu chuyợ̀n õm nhạc.Ngoài tập biểu diễn các bài hát ở trường ở lớp về nhà các em tự tập hát kờ́t hợp các động tác phụ hoạ cho bài hát và tập biểu diễn các bài hát

4 Hiợ̀u quả của sáng kiờ́n kinh nghiợ̀m:

a Kết quả đợc kiểm chứng trong thực tế

Sau một năm áp dụng và thực hiện sáng kiến kinh

nghiệm "Rèn kỹ nằng cảm thụ âm nhạc cho học sinh tiểu học" ở lớp 2, 3 tại trờng Tiểu học Đinh Tiên Hoàng Môn

âm nhạc đợc nhà trờng khảo sát đánh giá cao, đợc tổ chuyên môn đánh giá cao

Mặt khác bằng sự nhiợ̀t tỡnh, tận tõm của bản thõn tụi cựng với sự

cố gắng nỗ lực của học sinh Qua một thời gian rốn luyợ̀n kỹ năng cảm thụ

õm nhạc cho học sinh tụi thấy các em cú rất nhiều tiờ́n bộ trong viợ̀c nờu cảm nhận của mỡnh về bài hát, tác phẩm, mạnh dạn nhận xột các bạn trong lớp biểu diễn, từ đú các em tự sửa cho mỡnh hát đỳng giai điợ̀u lời ca, mạnh dạn biểu diễn các bài hát, biểu diễn tự nhiờn kờ́t hợp với các động tác phụ hoạ Học sinh tỏ ra rất thớch học, rất say mờ mụn học Khụng khớ diễn ra sụi nổi, thoải mái kớch thớch được lũng say mờ õm nhạc của học sinh Học sinh chủ động tiờ́p thu một cách dễ dàng Với những cố gắng trờn tụi đó thực hiợ̀n khá thành cụng và đó phát huy được tớnh tớch cực học tập của học sinh thụng qua đợt khảo sát cuối cựng thời gian: tháng 5 năm 2011

* Kết quả

Khối Tổng số

HS

Hoàn thành tốt (A + ) Hoàn thành (A)

* So sánh đối chứng:

Trước khi áp dụng

- Lớp học trầm

- Học tập chậm chạp, ít phát biểu ý

kiến

- Chưa thể hiện được tính chất, tình

cảm bài hát

- Chưa biết nêu cảm nhận của mình

về bài hát

- Chưa mạnh dạn trong nhận xét các

bạn biểu diễn bài hát

- Số lượng học sinh rụt rè, nhút nhát

khi biểu diễn còn nhiều

Sau khi áp dụng

- Lớp học sôi nổi, tích cực

- Học tập nhanh nhẹn, hăng hái phát biểu ý kiến

- Thể hiện được tình cảm sắc thái của bài hát

- Biết nêu cảm nhận của mình về bài hát, tác phẩm âm nhạc

- Mạnh dạn nhận xét các bạn trong lớp biểu diễn bài hát

- Số lượng học sinh mạnh dạn, tự tin khi biểu diễn tăng lên nhiều

b./ Hiệu quả mới :

Tăng chất lượng học tập của học sinh, đáp ứng được mực tiêu giáo dục đào tạo trong giai đoạn hiện nay Học sinh được phát huy khả năng của mình qua mỗi tiết học

c Ý nghĩa sáng kiến kinh nghiệm:

ý nghĩa về mặt giáo dục :

Góp phần tích cực vào việc đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên và học sinh

Giáo viên và học sinh thấy được tầm quan trọng trong việc rèn kỹ năng cảm thụ âm nhạc tạo bước chuyển biến trong quá trình nhận biết các bước trong quá trình học tập phân môn âm nhạc nâng cao chất lượng của môn học theo yêu cầu của giáo dục hiện nay Nhà trường, ngành giáo dục tin tưởng hơn về chất lượng học tập của phân môn âm nhạc

PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

1 Kết luận:

- Trong quá trình rèn luyện kỹ năng cảm thụ âm nhạc cho học sinh, bản thân tôi đã rút ra được một số kinh nghiệm sau:

- GV cần lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của học sinh

- Giáo viên luôn phải tìm ra những phương pháp dạy cho từng đối tượng, từng lớp cho phù hợp, khai thác kĩ, mở rộng kiến thức bài dạy để thu hút học sinh

- Luôn chuẩn bị đồ dùng đầy đủ, phong phú, tập kĩ sử dụng đàn đệm cho các bài hát, các động tác phụ hoạ trước khi lên lớp

- Lên lớp giáo viên phải nhẹ nhàng thoải mái, nhưng phải có thái độ nghiêm túc trong giảng dạy Không doạ nạt gò ép học sinh

- Thường xuyên tuyên dương, khen ngợi khích lệ kịp thời

- Tạo điều kiện cho học sinh được tham gia nhiều hoạt động âm nhạc, nhất là học sinh cá biệt

- Lấy học sinh làm trung tâm “Tất cả vì học sinh thân yêu”

- GV âm nhạc phải là những nhà sư phạm mẫu mực về lối sống và nhân cách

Trên đây là s¸ng kiÕn kinh nghiệm “Rèn luyện kỹ năng cảm thụ

Âm nhạc cho học sinh Tiểu học” mà tôi đã tiÕn hành trong năm học qua.

Việc rèn luyện kỹ năng cảm thụ âm nhạc cho học sinh không phải một sớm một chiều mà là cả một quá trình, đòi hỏi giáo viên phải kiên trì, bền bỉ, có lòng nhiệt tình tận tâm với nghề nghiệp thì mới đạt được kết quả như ý muốn, phong trào ca hát phải được duy trì thường xuyên, liên tục, trong các buổi học và gắn liền với các hoạt động của Đội TNTP Hồ Chí Minh

Tôi hy vọng rằng kinh nghiệm nhỏ này sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục bộ môn âm nhạc và các hoạt động văn nghệ trong nhà trường cho học sinh tiểu học

2 Những ý kiến đề xuất :

“Rèn luyện kỹ năng cảm thụ âm nhạc cho học sinh Tiểu học” là một

hình thức đơn giản và mang lại hiệu quả cao Tuy nhiên để thành công rất cần sự phối hợp và tham gia của các cấp quản lí, giáo viên mà cụ thể là những phương tiện giảng dạy

Để tăng thêm hiệu quả giờ dạy và giáo dục âm nhạc, tôi rất mong các cấp lãnh đạo quan tâm hơn nữa tới cơ sở vật chất phục vụ cho giảng dạy âm nhạc như phòng học chức năng, video, máy nghe nhạc, các loại nhạc cụ có chức năng hiện đại để sử dụng trong việc dạy học

Tạo điều kiện cho chúng tôi có điều kiện học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp như tập huấn nâng cao chuyên môn, tổ chức chuyên đề

Việt Trì, ngày 9 tháng 4 năm 2012

Người Viết

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Âm nhạc với trẻ em - Tác giả Phạm Tuyên.

2 Phương pháp dạy học âm nhạc cho học sinh Tiểu học-Tác giả Hoàng Long.

3 Sách nghệ thuật lớp 1 - 2 - 3

4 Sách âm nhạc lớp 4 - 5