1. Lý do chọn đề tài Tên đề tài: “Vấn đề tác quyền trên báo mạng điện tử”. Báo mạng điện tử là loại hình báo chí “sinh sau đẻ muộn” so với những loại hình báo chí khác như báo in, phát thanh và truyền hình. Thế nhưng, với thế mạnh vượt trội về tính thời sự và khả năng cập nhật thông tin nhanh, khả năng đa phương tiện và khả năng tương tác, báo mạng điện tử đã nhanh chóng “lấy lòng” công chúng trong lĩnh vực thông tin. Dựa trên sự hỗ trợ đắc lực từ internet toàn cầu, thông tin trên báo mạng điện tử được truyền tải đến người đọc vô cùng nóng hổi. Thế nhưng, đi liền với việc đảm bảo tính thời sự, báo mạng điện tử cũng nảy sinh những vấn đề phức tạp hơn so với những loại hình báo chí khác. Nổi cộm nhất là vấn đề tác quyền trên báo mạng điện tử. Một bài báo, khi xuất hiện trên một tờ báo mạng, rất có thể lại được gọt sửa, cắt ghép, xào nấu, đổi tít, rồi lại tiếp tục xuất hiện trên một tờ báo mạng khác. Có không ít vấn đề, đăng trên nhiều báo, nhưng rồi bài nào cũng giống như bài nào, tạo nên một hiện tượng “na ná nhau” trong báo mạng điện tử. Một bài báo mạng “sau một giờ tồn tại trong cơ thể báo mạng Việt Nam, có thể tự nhân lên thành hàng trăm nghìn cá thể khác tương tự” ( trích “Đưa báo mạng Việt Nam vào sách đỏ thế giới” – tinkhotin.com). Tại hội thảo “Đạo đức nghề báo trong khai thác và xử lý nguồn tin” do Hội nhà báo Việt Nam và Học viện Báo chí và Tuyên truyền đồng tổ chức ngày 11102012 tại Hà Nội, tác quyền báo chí trên báo mạng điện tử là một trong những vấn đề được nêu ra và được tranh luận sôi nổi. Trong đó, đại diện các cơ quan báo chí, các nhà báo tham dự đưa ra những biểu hiện của việc vi phạm tác quyền trên báo mạng điện tử, các hình thức lách luật, nguyên nhân và những quan điểm nhằm khắc phục vấn đề này. Thực tế báo mạng điện tử nhiều năm nay cho thấy, đây không phải là vấn đề mới nổi, nhưng càng ngày càng tràn lan và khó kiểm soát. Nó làm giảm đi phần nào sức hấp dẫn và uy tín của báo mạng điện tử. Đồng thời nó cho thấy những hạn chế của đội ngũ người làm báo mạng hiện nay, đặc biệt là những người trẻ. Muốn nâng cao chất lượng báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay, một trong những vấn đề cấp thiết cần phải giải quyết chính là vấn đề tác quyền báo chí trên báo mạng, để đưa báo mạng thoát khỏi tình trạng “na ná, giông giống và nhàn nhạt”.
Trang 1Ph n m đ u ần mở đầu ở đầu ần mở đầu
1 Lý do chọn đề tài
Tên đề tài: “Vấn đề tác quyền trên báo mạng điện tử”
Báo mạng điện tử là loại hình báo chí “sinh sau đẻ muộn” so với những loại hình báo chí khác như báo in, phát thanh và truyền hình Thế nhưng, với thế mạnh vượt trội về tính thời sự và khả năng cập nhật thông tin nhanh, khả năng đa phương tiện và khả năng tương tác, báo mạng điện tử đã nhanh chóng “lấy lòng” công chúng trong lĩnh vực thông tin Dựa trên sự hỗ trợ đắc lực từ internet toàn cầu, thông tin trên báo mạng điện tử được truyền tải đến người đọc vô cùng nóng hổi
Thế nhưng, đi liền với việc đảm bảo tính thời sự, báo mạng điện tử cũng nảy sinh những vấn đề phức tạp hơn so với những loại hình báo chí khác Nổi cộm nhất
là vấn đề tác quyền trên báo mạng điện tử Một bài báo, khi xuất hiện trên một tờ báo mạng, rất có thể lại được gọt sửa, cắt ghép, xào nấu, đổi tít, rồi lại tiếp tục xuất hiện trên một tờ báo mạng khác Có không ít vấn đề, đăng trên nhiều báo, nhưng rồi bài nào cũng giống như bài nào, tạo nên một hiện tượng “na ná nhau” trong báo
mạng điện tử Một bài báo mạng “sau một giờ tồn tại trong cơ thể báo mạng Việt
Nam, có thể tự nhân lên thành hàng trăm nghìn cá thể khác tương tự” ( trích “Đưa báo mạng Việt Nam vào sách đỏ thế giới” – tinkhotin.com).
Tại hội thảo “Đạo đức nghề báo trong khai thác và xử lý nguồn tin” do Hội
nhà báo Việt Nam và Học viện Báo chí và Tuyên truyền đồng tổ chức ngày 11/10/2012 tại Hà Nội, tác quyền báo chí trên báo mạng điện tử là một trong những vấn đề được nêu ra và được tranh luận sôi nổi Trong đó, đại diện các cơ quan báo chí, các nhà báo tham dự đưa ra những biểu hiện của việc vi phạm tác
Trang 2quyền trên báo mạng điện tử, các hình thức lách luật, nguyên nhân và những quan điểm nhằm khắc phục vấn đề này Thực tế báo mạng điện tử nhiều năm nay cho thấy, đây không phải là vấn đề mới nổi, nhưng càng ngày càng tràn lan và khó kiểm soát Nó làm giảm đi phần nào sức hấp dẫn và uy tín của báo mạng điện tử Đồng thời nó cho thấy những hạn chế của đội ngũ người làm báo mạng hiện nay, đặc biệt là những người trẻ Muốn nâng cao chất lượng báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay, một trong những vấn đề cấp thiết cần phải giải quyết chính là vấn đề tác quyền báo chí trên báo mạng, để đưa báo mạng thoát khỏi tình trạng “na ná, giông giống và nhàn nhạt”
2 Lịch sử nghiên cứu đề tài
Đây là đề tài đã được nhiều nhà báo khai thác Đã có rất nhiều bài báo nói về vấn đề tác quyền hay vi phạm bản quyền trên báo chí nói chung và báo mạng điện
tử nói riêng, cũng có nhiều nghiên cứu lớn nhỏ về vấn đề này Đây là vấn đề không khó để phát hiện, tuy nhiên lại gian nan trong cách xử lý và khắc phục Những bài nghiên cứu, bài viết trước đây cũng đã chỉ ra những khiếm khuyết trong tác quyền tác phẩm báo chí trên báo chí nói chung và báo mạng điện tử nói riêng Trong phạm vi tiểu luận này sẽ đưa ra những kết quả khảo sát thực tế để làm rõ hơn về vấn đề này
3 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu đề tài khoa học
Người thực hiện đề tài nghiên cứu sẽ làm sáng tỏ khái niệm trung tâm là
“Tác quyền” Theo Wikipedia tiếng Việt, tác quyền (quyền tác giả), tiếng anh là
copyright, là độc quyền của một tác giả cho tác phẩm của người này Quyền tác giả
được dùng để bảo vệ các sáng tạo tinh thần có tính chất văn hóa (cũng còn được
gọi là tác phẩm) không bị vi phạm bản quyền, ví dụ như các bài viết về khoa học
và văn học, sáng tác nhạc, ghi âm, tranh vẽ, hình chụp, phim và các chương trình truyền thanh Quyền này bảo vệ các quyền lợi cá nhân và lợi ích kinh tế của tác giả
Trang 3trong mối liên quan với tác phẩm này Một phần người ta cũng nói đó là sở hữu trí
tuệ (intellectual property) và vì thế đặt việc bảo vệ sở hữu vật chất và sở hữu trí tuệ
song song với nhau, thế nhưng khái niệm này đang được tranh cãi gay gắt Quyền tác giả không cần phải đăng kí và thuộc về tác giả khi một tác phẩm được lưu giữ lại ít nhất là một lần trên một phương tiện lưu trữ Quyền tác giả thông thường chỉ được công nhận khi sáng tạo này mới, có một phần công lao của tác giả và có thể
chỉ ra được là có tính duy nhất Công ước Berne về bảo hộ các tác phẩm văn học
và nghệ thuật (mà Việt Nam gia nhập ngày 26/10/2004) cho phép tác giả được
hưởng tác quyền suốt đời cộng thêm tối thiểu 50 năm sau đó, các quốc gia tuân thủ
công ước được phép nâng quyền hạn dài hơn.
Căn cứ theo khái niệm tác quyền, cũng cần tìm hiểu thêm khái niệm có liên
quan trực tiếp và có thể được dùng để thay thế nhau là bản quyền Bản quyền
(theo Từ điển Tiếng Việt) là quyền tác giả hay nhà xuất bản về một tác phẩm được
luật pháp quy định Bản quyền tác phẩm báo chí là quyền tác giả hoặc chủ sở hữu đối với tác phẩm báo chí đã được cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình, mạng điện tử sử dụng, đã trả nhuận bút và được pháp luật bảo hộ Như vậy, hiểu theo nghĩa này, một tác phẩm báo chí có bản quyền không nhất định phải là tác phẩm đăng kí bản quyền
Vi phạm (theo Từ điển Tiếng Việt) là phạm vào điều gì Vi phạm bản quyền
tác phẩm báo chí là sự sao chép lại tác phẩm của người khác mà không xin phép, không trả nhuận bút, thậm chí công bố công trình đó là của mình sáng tạo ra
Như vậy, tác quyền (bản quyền) tác phẩm báo chí trên báo mạng điện tử chính là quyền tác giả đối với tác phẩm báo chí đã được một cơ quan báo mạng điện tử đăng tải, sử dụng, trả nhuận bút và tác phẩm đó được pháp luật bảo hộ
Có thể dễ dàng nhận thấy rằng, những đặc trưng của báo mạng điện tử, bên cạnh việc tạo ra những lợi thế đặc biệt của báo mạng điện tử so với những loại hình báo chí khác, thì đồng thời cũng là con dao hai lưỡi, tạo điều kiện thuận lợi hơn
Trang 4cho báo mạng điện tử trong việc vi phạm tác quyền tác phẩm báo chí Nhắc lại những đặc trưng cơ bản của báo mạng điện tử, đó là: tính đa phương tiện, khả năng tức thời và phi định kỳ, tính tương tác, khả năng lưu trữ và tìm kiếm thông tin Vì những đặc trưng nổi trội như vậy nên việc tìm một bài viết về vấn đề, sự kiện nào
đó trên một trang báo nhất định, copy và đăng tải trên một trang báo khác là một việc đơn giản, có thể thực hiện nhanh chóng Trên phát thanh, truyền hình hay báo
in, riêng việc tìm một bài viết, copy thành bài của mình đã là việc khó Báo mạng điện tử, do có tính đa phương tiện, nên có khả năng copy tin bài ở những loại hình báo chí khác, nhưng khó có điều ngược lại Tính tức thời và phi định kỳ cũng là một nhân tố trong vấn đề vi phạm tác quyền tràn lan trên báo mạng điện tử
Nếu như ở báo in, phát thanh và truyền hình, khối lượng thông tin hạn chế
do có hạn chế nhất định về số lượng mặt báo và thời lượng phát sóng, và tin, bài phải phù hợp với các mảng vấn đề quy định theo chức năng, nhiệm vụ, thì có muốn tăng lượng thông tin thì cũng là rất khó Ngược lại, ở báo mạng điện tử, thời gian
và khối lượng tin, bài không bị hạn chế, nên tin, bài của họ, bên cạnh việc đáp ứng nhiệm vụ, chức năng thì họ hoàn toàn có thể được mở rộng thông tin Mặt khác, do độc giả báo mạng điện tử lại muốn có thông tin đa dạng trên trang mà họ truy cập, nên trang báo nào có thông tin phong phú, thì công chúng sẽ lựa chọn trang báo đó nhiều hơn Và trong điều kiện mà độc giả có nhiều lựa chọn như vậy, trang nào đáp ứng được nhu cầu của bạn đọc tốt nhất, trang báo đó giành chiến thắng Do vậy, để cung cấp thông tin thuộc nhiều lĩnh vực, phù hợp thị hiếu người đọc, trong khi nguồn nhân lực và khả năng tài chính hạn chế, nhiều báo mạng chọn cách “khai thác” thông tin trên các trang khác
Nghiên cứu khoa học này sẽ tập trung nghiên cứu các tác phẩm báo chí đăng
trên báo Dân trí (dantri.com.vn), trong tất cả các chuyên mục (trừ chuyên mục
Diễn đàn và Blog) Khảo sát trong vòng 15 ngày, từ ngày 1/10/2014 đến ngày
15/10/2014
Trang 54 Tổng quan tình hình nghiên cứu
Trong thực tế, trường hợp vi phạm bản quyền tác phẩm báo chí trên báo mạng điện tử là vấn đề chung của báo mạng điện tử hiện nay Tuy nhiên, không phải ai cũng phản ứng quyết liệt trước vấn đề này Thực tế điều này phụ thuộc khá nhiều vào luật quy định về sở hữu trí tuệ của từng quốc gia đã sát sao hay chưa, và công tác quản lý bản quyền báo chí, đặc biệt trên báo mạng điện tử đã tốt hay chưa,
và đặc biệt là chính ý thức của nhà báo – cả những người đi vay mượn hay những người bị vay mượn – đã nhận thức được đúng đắn trách nhiệm và quyền lợi của mình trong vấn đề này hay chưa
Một điều dễ nhận thấy là tình trạng các trang web vi phạm bản quyền trên thế giới chắc chắn là có diễn ra, song thái độ của họ với vấn đề này là rất quyết liệt Một mặt, họ ý thức cao về vấn đề bản quyền và quyền lợi chính đáng của mình Mặt khác, công tác quản lý bản quyền và luật bản quyền cũng chặt chẽ hơn Lấy ví
dụ trường hợp của công ty Dow Jones thuộc tập đoàn truyền thông News Crop đã cáo buộc trang web Briefing.com dùng bài và tin nóng của mình mà không xin phép
Tuy nhiên, ở Việt Nam, tình trạng sao chép có thể nói là khá phổ biến Thế nhưng, điều đáng tiếc là vấn đề này chưa được quan tâm đúng mực Không khó để chỉ ra những hành vi vi phạm bản quyền tác phẩm báo chí đang diễn ra tràn lan, công khai trong lĩnh vực thông tin điện tử, từ việc sao chép nguyên văn các báo điện tử và báo in chính thống, không ghi rõ nguồn tin, cắt xén, xào nấu, làm biến dạng và thậm chí là sai lệch bản chất thông tin Điều này, rất đáng tiếc, không chỉ xảy ra ở những trang thông tin điện tử tổng hợp mà còn xuất hiện ở những tờ báo lớn, báo chính thống Mặc dù những tờ báo mạng chính thống, với sự đầu tư nghiêm túc, hạn chế dẫn nguồn, trích tin lại từ các báo, nhưng đây vẫn là hiện tượng không hiếm Thị trường đọc trên mạng Internet của Việt Nam hiện nay cũng
Trang 6quá dễ dãi, điều này lại càng tạo điều kiện cho sao chép dễ dàng trên báo mạng Sự
vi phạm bản quyền nghiêm trọng này dẫn đến một cuộc đua không đẹp về độc giả
và quảng cáo giữa các tờ báo mạng điện tử và trang thông tin điện tử Trong khi để duy trì hoạt động của một tờ báo, với một trang báo chính thống, cần một khoản chi phí rất nhiều Vậy mà có một số những trang khác, chỉ việc copy, giật tít, câu khách là đã có lượng độc giả và quảng cáo khá khẩm
Bên cạnh đó, chính các nhà báo cũng chưa coi trọng vấn đề bản quyền Họ tặc lưỡi cho qua khi bài viết của mình bị nhân bản tràn lan mà bản thân không hề được hưởng những lợi ích kinh tế hợp pháp Họ vô tư không quan tâm đến việc sản phẩm của mình bị đưa ra dùng như “của chùa” Luật sở hữu trí tuệ có quy định: khi tác phẩm đã công bố mà được sử dụng lại thì tác giả hoặc chủ sở hữu tác phẩm vẫn được nhận nhuận bút Thế nhưng, liệu có tòa soạn báo hay trang tin tổng hợp nào
có ý định trả nhuận bút cho tác giả những bài viết mà họ lấy nguồn hay không? Có tác giả hay tòa soạn nào lên tiếng đòi nhuận bút của mình cho những bài viết được lấy nguồn hay không? Và đạo đức, chữ “tâm” của một bộ phận phóng viên trẻ hiện nay vẫn chưa thật sự nhận thức đúng đắn về vấn đề tác quyền về thông tin, hình ảnh, video, bài viết trên báo mạng điện tử, dẫn đến tình trạng copy tràn lan, dẫn nguồn bát nháo, và đưa báo mạng Việt Nam đến sự “na ná giông giống” về nội dung giữa một loạt tít bài khác nhau đôi ba con chữ, và vấn đề vi phạm bản quyền tác phẩm báo chí trên báo mạng điện tử ở Việt Nam như một hiện tượng bình thường, chuyện đương nhiên và không cần phải nhắc đến
Tại hội thảo “Đạo đức nghề báo trong khai thác và xử lý nguồn tin” do Hội nhà báo Việt Nam và Học viện Báo chí và Tuyên truyền đồng tổ chức diễn ra ngày 11/10/2012 tại Hà Nội, vấn đề bảo vệ tác quyền trên báo mạng điện tử là một trong những vấn đề giành được nhiều sự quan tâm nhất Tại hội thảo, nhiều ý kiến xoay quanh vấn đề này, về thực trạng, nguyên nhân, giải pháp được các nhà báo nêu ra Phó Tổng biên tập thường trực báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn
Trang 7Công Dũng nêu một thực trạng bức xúc liên quan tác quyền báo chí trên báo mạng điện tử, đó là có rất nhiều trang điện tử “núp bóng” khi đưa bài viết lên mạng và cuối bài thì dẫn nguồn (theo báo này, báo kia) nhưng thực tế thì các trang này hoàn toàn không có Đây là hiện tượng “lách luật” về vấn đề bản quyền và hiện vẫn chưa được ngăn chặn, xử lý Phó Tổng biên tập báo điện tử Đài tiếng nói Việt Nam, bà Nguyễn Thúy Hoa, cho rằng hiện tượng các báo trích tin của nhau, dẫn đến việc báo nào cũng na ná báo nào, là hiện tượng cần xóa bỏ Còn rất nhiều ý kiến xoay xung quanh vấn đề này Và một số giải pháp cũng được các nhà báo tham gia hội thảo đưa ra
Nhìn chung, vấn đề tác quyền trên báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay còn nhiều rắc rối, do những khẽ hở trong luật pháp, do đạo đức và nhận thức người làm báo Vấn đề này như một cuộn chỉ rối, khó gỡ, không biết gỡ từ đâu, gỡ chỗ này lại mắc chỗ kia Muốn gỡ được cuộn chỉ này cần rất nhiều thời gian, tâm huyết và nhận thức tự giác của những bên liên quan
5. Mục tiêu và ý nghĩa nghiên cứu đề tài
Tiểu luận này nhằm chỉ ra những vấn đề tác quyền trên báo mạng điện tử, cả trên lý luận và trên khảo sát thực tế ở báo Dân trí, đánh giá liệu Dân trí đã thực hiện tốt việc tôn trọng tác quyền hay chưa, từ đó nhấn mạnh thêm tầm quan trọng của vấn đề tác quyền tác phẩm báo chí trên báo mạng điện tử
Về ý nghĩa của đề tài, thứ nhất, đề tài này có ý nghĩa lý luận là đóng góp cho nghiên cứu về vấn đề tác quyền và vi phạm bản quyền tác phẩm báo chí Đồng thời
đề tài cũng có ý nghĩa thực tế trong việc nâng cao chất lượng báo mạng điện tử, cụ thể là nâng cao ý thức trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức trong tôn trọng tác quyền tác phẩm báo chí trên báo mạng điện tử, từ đó giảm thiểu tình trạng vi phạm bản quyền tràn lan, khiến báo mạng điện tử trở nên kém hấp dẫn trước trình độ nhận thức và thị hiếu ngày càng nâng cao của công chúng
Trang 86 Hệ phương pháp nghiên cứu
- Phân tích tài liệu: phân tích các tài liệu liên quan đến đề tài, bao gồm các sách tham khảo về phần lý thuyết, các bài viết về vấn đề nghiên cứu
- Khảo sát: khảo sát các bài viết được đăng từ 1/10 đến 15/10/2012
- Thống kê: thống kê số lượng bài đăng, số lượng bài dẫn nguồn, thể hiện qua bảng số liệu và biểu đồ
- Phân tích tổng hợp: Phân tích các số liệu và những chi tiết thu thập được trong quá trình khảo sát, từ đó đưa ra giải pháp đề xuất
7 Kết cấu nội dung cần nghiên cứu
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, Phụ lục, đề tài nghiên cứu này gồm phần nội dung:
Trang 9N i dung ội dung
1 Lý luận chung
1.1 Những định nghĩa cần thiết
1.1.1 Báo mạng điện tử
1.1.2 Tác quyền
1.2 Quy định pháp lý về bản quyền tác phẩm báo chí
1.3 Đặc trưng báo mạng điện tử liên quan đến vấn đề tác quyền
1.4 Nhận thức chung về tác quyền trên báo mạng điện tử
2 Khảo sát thực tế
2.1 Khảo sát
2.2 Phân tích
2.3 Đề xuất giải pháp
8 Những vấn đề có thể cần tiếp tục nghiên cứu
Thiết nghĩ, khi giải quyết bất kỳ một vấn đề tiêu cực nào trong xã hội, đều phải giải quyết lần lượt, ngọn trước, gốc sau Trong vấn đề này, ngọn chính là tác động khách quan từ bên ngoài, cụ thể là luật pháp; còn gốc chính là ý thức về tác quyền của những bên liên quan, bao gồm: cơ quan báo chí, nhà báo và độc giả
Đầu tiên, xét đến giải pháp trước mắt, đóng vai trò là “ngọn”, đó là hệ thống pháp luật về bản quyền và sở hữu trí tuệ Rõ ràng là pháp luật và những quy định
Trang 10về vấn đề này đã có, song còn chung chung, chưa có những quy định riêng dành cho báo mạng điện tử, trong khi báo mạng điện tử là môi trường mà vi phạm tác quyền có khả năng phát triển mạnh rất Một ví dụ từ bản cam kết liên quan đến vấn
đề bản quyền của 5 tờ báo: Lao động, Sài Gòn giải phóng, Thanh niên, Tiền phong
và Tuổi trẻ Liệu hình thức phối hợp về nguồn tin bài như thế này liệu có ổn
không? Bởi chỉ cần 5 tờ báo này thường xuyên trao đổi về tin bài cũng làm nên cái hiện tượng báo mạng điện tử “na ná, giông giống” nhau Tương tự, vậy thì những hình thức liên kết, phối hợp làm tin khác liệu có chấp nhận được hay không? Khi những hình thức này phát triển, báo mạng điện tử sẽ chẳng khác nào một nhóm cá thể dùng chung đồ, ai cũng có đồ để “diện”, ai cũng có đồ để khoe, nhưng khi xác định đồ riêng của từng cá nhân thì lại mờ nhạt, khó phân định
Đó là những giải pháp chỉ đóng vai trò là ngọn Cũng như khi đốn một cái cây, người ta cần tỉa sạch những cành lá sum suê, để cây trở nên gọn và thoáng rồi mới đốn ở gốc, vấn đề này cũng vậy Muốn xử lý ở gốc có hiệu quả thì phải làm sau khi đã xử lý mạnh tay và kiên quyết những giải pháp “ngọn” Sau khi làm tốt
về pháp luật và quản lý vi phạm thì mới đến việc nâng cao ý thức về tác quyền cho những bên liên quan
Trước hết là về bạn đọc Vì công chúng là mục tiêu, cũng là động lực thúc đẩy những tòa soạn báo bằng mọi cách phải làm phong phú nguồn tin, nên công chúng là đối tượng cần tác động đầu tiên Phải tăng cường tuyên truyền để công chúng ý thức hơn trong vấn đề tác quyền tác phẩm báo chí, để công chúng tôn trọng những tác phẩm có bản quyền, tẩy chay những hành vi vi phạm bản quyền Chúng ta đã làm tốt trong việc khuyến khích công chúng tôn trọng bản quyền các tác phẩm nghệ thuật, nói không với “đạo”: đạo nhạc, đạo thơ, đạo tranh Thế nhưng “đạo báo” thì hầu như chưa ai quan tâm Vậy làm sao để độc giả cũng coi trọng quyền tác giả tác phẩm báo chí nói chung và tác phẩm báo chí trên báo mạng điện tử nói riêng Lại một lần nữa vai trò lớn thuộc về những chiến sĩ cầm bút trên