NHÂN MỘT SỐ THẬP PHÂN VỚI MỘT SỐ THẬP PHÂN I.. MỤC TIÊU Giúp HS: • Bước đầu nhận biết tính chất giao hoán của phép nhân hai số thập phân II.. KIỂM TRA BÀI CŨ - GV gọi 2 HS lên bảng yêu c
Trang 1NHÂN MỘT SỐ THẬP PHÂN VỚI MỘT SỐ THẬP PHÂN
I MỤC TIÊU
Giúp HS:
• Bước đầu nhận biết tính chất giao hoán của phép nhân hai số thập phân
II CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC CHỦ YẾU
1 KIỂM TRA BÀI CŨ
- GV gọi 2 HS lên bảng yêu cầu HS
làm bài tập hướng dẫn luyện tập thêm
của tiết học trước
2 HS lên bảng làm bài, HS dưới lớp theo dõi và nhận xét
- GV nhận xét và cho điểm HS
2 DẠY – HỌC BÀI MỚI
2.1 Giới thiệu bài HS nghe
2.2 Hướng dẫn nhân một số thập
phân với một số thập phân
a) Ví dụ 1
* Hình thành phép tính nhân một số
thập phân với một số thập phân
- GV nêu bài toán ví dụ: Một mảnh
vườn hình chữ nhật có chiều dài 6,4m;
chiều rộng 4,8m Tính diện tích mảnh
vườn đó?
- HS nghe và nêu lại bài toán
- GV hỏi: Muốn tính diện tích của
mảnh vườn hình chữ nhật ta làm như
thế nào?
- HS : ta lấy chiều dài nhân với chiều rộng
Trang 2- GV : Hãy đọc phép tính tính diện
tích mảnh vườn hình chữ nhật?
- HS nêu: 6,4 x 4,8
- GV nêu: Như vậy để tính được diện
tích của mảnh vườn hình chữ nhật
chúng ta phải thực hiện phép tính 6,4
x 4,8 Đây là một phép nhân một số
thập phân với một số thập phân
* Đi tìm kết quả
- GV yêu cầu HS suy nghĩ để tìm kết
quả của phép nhân 6,4m x 4,8m (gợi
ý: Em hãy tìm cách đưa các số đo
chiều rộng và chiều dài mảnh vườn
hình chữ nhật về dạng số tự nhiên rồi
tính)
- HS trao đổi với nhau và thực hiện:
6,4m = 64dm 4,8m = 48dm 64
x 48
512 256
3072 (dm2)
3072 dm2 = 30,72 m2
vậy 6,4 x 4,8 = 30,72 (m2)
- GV gọi HS trình bày cách tính của
mình
- 1 HS trình bày như trên, HS cả lớp theo dõi và bổ sung ý kiến
- GV nghe HS trình bày và viết cách
làm trên lên bảng như phần bài học
trong SGK
- GV hỏi: Vậy 6,4m nhân 4,8m bằng
bao nhiêu mét vuông?
- HS : 6,4 x 4,8 = 30,72 (m2)
- GV nêu: Trong bài toán trên để tính
phải đổi số đo 6,4m và 4,8m thành
64dm và 48dm để thực hiện phép tính
với số tự nhiên, sau đó lại đổi kết quả
3072dm2 = 30,72m2 Làm như vậy
không thuận tiện và rất mất thời gian
nên người ta đã nghĩ ra cách đặt tính
Trang 3và thực hiện phép tính như sau:
- GV trình bày cách đặt tính và thực
hiện tính như SGK Lưu ý viết 2 phép
nhân 64 x 48 = 3072 và 6,4 x 4,8 =
30,72 ngang nhau để cho HS tiện so
sánh, nhận xét
6,4
x 4,8
512
256
30,72
(m2)
- Ta đặt tính rồi thực hiện phép nhân như nhân các số tự nhiên: + 8 nhân 4 bằng 32, viết 2 nhớ 3
8 nhân 6 bằng 48, nhớ 3 là 51, viết 51
+ 4 nhân 4 bằng 16, viết 6 nhớ 1
4 nhân 6 bằng 24, nhớ 1 là 25, viết 25
+ Hạ 2
1 cộng 6 bằng 7 viết 7
5 cộng 5 bằng 10, viết 0 nhớ 1
2 thêm 1 là 3, viết 3
- Đếm thấy phân thập phân của cả hai thừa số có hai chữ số, ta dùng dấu phẩy tách ra ở tích hai chữ số kể từ phải sang trái
- Vậy 6,4 x 4,8 = 30,72
- GV : Em hãy so sánh tích 6,4 x 4,8 ở
cả hai cách tính
- HS : cách đặt tính cũng cho kết quả 6,4 x 4,8 = 30,72 (m2 )
- GV yêu cầu HS thực hiện lại phép
tính 6,4 x 4,8 = 30,72 theo cách đặt
tính
- HS cả lớp cùng thực hiện
- GV yêu cầu HS so sánh 2 phép nhân
Nêu điểm giống nhau và khác nhau ở
- HS so sánh, sau đó 1 HS nêu trước lớp, HS cả lớp theo dõi và nhận xét + Giống nhau về đặt tính, thực hiện tính
+ Khác nhau ở chỗ một phép tính có dấu phẩy còn một phép tính không có
Trang 42 phép nhân này
- GV : trong phép tính
6,4 x 4,8 = 30,72
chúng ta đã tách phần thập phân ở tích
như thế nào?
- HS : đếm thấy ở cả hai thừa số có hai chữ số ở phần thập phân, ta dùng dấu phẩy tách ra ở tích hai chữ số từ phải sang trái
- GV : em có nhận xét gì về số các
chữ số ở phần thập phân của các thừa
số và của tích
- HS nêu: các thừa số có tất cả bao nhiêu chữ số ở phần thập phân thì tích
có bấy nhiêu chữ số ở phần thập phân
- GV : dựa và cách thực hiện
6,4 x 4,8 = 30,72
em hãy nêu cách thực hiện nhân một
số thập phân với một số tự nhiên
- 1 HS nêu như trong SGK HS cả lớp nghe và bổ sung ý kiến
b) Ví dụ 2
- GV nêu yêu cầu ví dụ 2: đặt tính và
tính 4,75 x 1,3
- 2 HS lên bảng thực hiện phép nhân,
HS cả lớp thực hiện phép nhân vào giấy nháp
- GV gọi HS nhận xét bài làm của bạn
trên bảng
- HS nhận xét bạn tính đúng/sai
- GV yêu cầu HS tính đúng nêu cách
tính của mình
- 1 HS nêu trước lớp, HS cả lớp theo dõi và nhận xét
4,75
x 1,3
1425
475
6,175
- Ta đặt tính rồi thực hiện phép nhân như nhân các số tự nhiên (có thể nêu rõ từng bước nhân như ở ví dụ 1)
- Đếm thấy phần thập phân của cả hai thừa số có ba chữ số, ta dùng dấu phẩy tách ra ở tích ba chữ số kể từ phải sang trái
- Vậy 4,75 x 1,3 = 6,125
- GV nhận xét cách tính của HS
2.2 Ghi nhớ
Trang 5- GV hỏi: qua 2 ví dụ, bạn nào có thể
nêu cách thực hiện phép nhân một số
thập phân với một số thập phân?
- Một số HS nêu trước lớp, cả lớp theo dõi và nhận xét
- GV cho HS đọc phần ghi nhớ trong
SGK và yêu cầu học thuộc luôn tại
lớp
2.3 Luyện tập – thực hành
Bài 1
- GV yêu cầu HS tự thực hiện các
phép nhân
- 4 HS lên bảng làm bài, HS cả lớp làm bài vào vở bài tập
- GV gọi HS nhận xét bài làm của bạn - 1 HS nhận xét bài làm của bạn cả về
cách đặt tính và kết quả tính
- GV yêu cầu HS nêu cách tách phần
thập phân ở tích trong phép tính mình
thực hiện
- 4 HS lần lượt nêu trước lớp, ví dụ: a) Đếm thấy ở hai thừa số có tất cả hai chữ số ở phần thập phân, ta dùng dấu phẩy tách ra ở tích hai chữ số tính từ phải sang trái
kiểm tra bài lẫn nhau
Bài 2
a) – GV yêu cầu HS tự tính rồi điền
kết quả vào bảng số
- 1 HS lên bảng làm bài, HS cả lớp làm bài vào vở bài tập
- GV gọi 1 HS kiểm tra kết quả tính
của bạn trên bảng
- 1 HS kiểm tra, nếu bạn sai thì sửa lại cho đúng
- GV hướng dẫn HS nhận xét để nhận
biết tính chất giao hoán của phép nhân
các số thập phân:
+ Em hãy so sánh tích a x b và b x a
khi a=2,36 và b=4,2
+ Hai tích a x b và b x a bằng nhau và bằng 14,112 khi a=2,36 và b=4,2 + Em hãy so sánh tích a x b và b x a
khi a=3,05 và b=2,7
+ Hai tích a x b và b x a bằng nhau và bằng 8,253 khi a=3,05 và b=2,7
Trang 6+ Vậy khi ta thay chữ bằng số thì giá
trị của hai biểu thức a x b và b x a như
thế nào so với nhau?
+ Giá trị của biểu thức a x b và b x a luôn bằng nhau khi ta thay chữ bằng số
+ Như vậy ta có a x b = b x a
+ Em đã gặp trường hợp biểu thức
a x b = b x a
khi học tính chất nào của phép nhân
các số tự nhiên
+ Khi học tính chát giao hoán của phép nhân các số tự nhiên ta cũng có
a x b = b x a
+ Vậy phép nhân các số thập phân có
tính chất giao hoán không? Hãy giải
thích ý kiến của em
+ Phép nhân các số thập phân cũng có tính chất giao hoàn vì khi thay các chữ a,b trong biểu thức a x b và b x a bằng cùng một bộ ta luôn có a x b = b
x a + Hãy phát biểu tính chất giao hoán
của phép nhân các số thập phân
+ Khi đổi chỗ hai thừa số của một tích thì tích đó không thay đổi
b) GV yêu cầu HS tự làm phần b - HS tự làm bài vào vở bài tập
- GV chữa bài và hỏi:
+ Vì sao khi biết 4,34 x 3,6 = 15,624
em có thể viết ngay kết quả tính
3,6 x 4,34 = 15,624 ?
+ Vì khi đổi chỗ các thừa số của tích 4,34 x 3,6 ta được tích 3,6 x 4,34 có giá trị bằng tích ban đầu
- GV hỏi tương tự với trường hợp còn
lại
Bài 3
cả lớp đọc thầm đề bài trong SGK
HS đọc bài làm trước lớp để chữa bài,
HS cả lớp theo dõi và nhận xét
- GV nhận xét và cho điểm HS
3 CỦNG CỐ, DẶN DÒ
Trang 7GV tổng kết giờ học, dặn dò HS về
nhà làm bài tập hướng dẫn luyện tập
thêm và chuẩn bị bài sau
IV RÚT KINH NGHIỆM :