SKKN tiểu học thiet ke tro choi toan hoc

SKKN tiểu học thiet ke tro choi toan hoc SKKN tiểu học thiet ke tro choi toan hoc SKKN tiểu học thiet ke tro choi toan hoc SKKN tiểu học thiet ke tro choi toan hoc SKKN tiểu học thiet ke tro choi toan hoc SKKN tiểu học thiet ke tro choi toan hoc SKKN tiểu học thiet ke tro choi toan hoc

I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Vị trớ, tầm quan trọng của mụn toỏn trong trường tiểu học

Trong các môn học ở TH, cùng với môn môn Tiếng Việt,môn Toán có một vị trí quan trọng vì các KT, KN của mônToán có nhiều áp dụng trong thực tế, chúng rất cần thiếtcho ngời lao động, rất cần thiết để học các môn học khác

và tiếp tục học môn Toán ở Trung học Môn Toán giúp HSnhận biết những mối quan hệ về số lợng và hình họckhông gian của thế giới hiện thực, góp phần quan trọngtrong việc rèn luyện phơng pháp suy nghĩ, PP suy luận, giảiquyết vấn đề Đồng thời phát triển trí thông minh, cách suynghĩ độc lập, sáng tạo, góp phần hình thành các phẩm chấtcần thiết cho con ngời nh: cần cù, cẩn thận, có ý chí vợt khókhăn, làm việc có kế hoạch và tác phong khoa học

Trên thực tế, qua những năm công tác, tìm hiểu quasách vở cũng nh việc điều tra ở các địa phơng khác, mộtvấn đề đặt ra là do đặc điểm của môn Toán đòi hỏi sựchính xác tuyệt đối, HS phải nắm vững KT, có thể HS cònngại học Toán nhất là Toán về Hình học, nên làm thế nào đểgiúp đỡ những HS có hứng thú trong học Toán hình học, giúpcác em có KN, khả năng tơ duy sáng tạo, tợng tởng khi họcToán Hình học

Bậc TH là bậc học gúp phần quan trọng trong việc đặt nền múng cho việc hỡnh thành và phỏt triển nhõn cỏch HS Mụn toỏn cũng như những mụn học khỏc là cung cấp những tri thức khoa học ban đầu, những nhận thức vềthế giới xung quanh nhằm phỏt triển cỏc năng lực nhận thức, hoạt động tưduy và bồi dưỡng tỡnh cảm đạo đức tốt đẹp của con người Mụn toỏn ở

1

trường tiểu học là một môn học độc lập, chiếm phần lớn thời gian trongchương trình học của trẻ.

Môn Toán có tầm quan trọng to lớn Nó là bộ môn khoa học nghiên cứu

có hệ thống, phù hợp với hoạt động nhận thức tự nhiên của con người MônToán còn là môn học rất cần thiết để học các môn học khác, nhận thức thếgiới xung quanh để hoạt động có hiệu quả trong thực tiễn Môn Toán có khảnăng giáo dục rất lớn trong việc rèn luyện phương pháp suy nghĩ, phươngpháp suy luận logic, thao tác tư duy cần thiết để nhận thức thế giới hiện thựcnhư: trừu tượng hoá, khái quát hoá, khả năng phân tích tổng hợp, so sánh, dựđoán, chứng minh

Môn Toán còn góp phần giáo dục lý trí và những đức tính tốt như: trungthực, cần cù, chịu khó, ý thức vượt khó khăn, tìm tòi sáng tạo và nhiều kỹnăng tính toán cần thiết để con người phát triển toàn diện, hình thành nhâncách tốt đẹp cho con người lao động trong thời đại mới

2 Tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy học ở tiểu học nhằm phát huy tính tích cực của học sinh.

Trên cơ sở khai thác những đặc điểm tâm sinh lý của HSTH là hết sứccần thiết ở TH, một yêu cầu quan trọng là dạy cho trẻ cách học nhằm xâydựng cho học sinh những kỹ năng cơ sở giao tiếp Đối với HSTH, dạy họccần quán triệt phương châm: nhẹ nhàng hơn, tự nhiên hơn, chất lượng hơn.Như vậy, đổi mới phương pháp dạy học phải thiết thực, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục TH, tạo điều kiện để cá thể hoá dạy học và khuyến khích dạy học phát triển ra nội dung của bài học Làm như vậy sẽ phát triển được các năng lực, sở trường của từng học sinh, rèn luyện học sinh trở thành những người lao động chủ động sáng tạo

Theo các kết quả nghiên cứu của Viện Khoa học giáo dục và kinhnghiệm của các nhà sư phạm thì có năm giải pháp mang tính khả thi cao

2

nhằm gúp phần thực hiện đổi mới phương phỏp dạy học Tuy nhiờn, vấn đềthực hiện cú thành cụng hay khụng lại tựy thuộc vào hoàn cảnh cụ thể cũngnhư phụ thuộc vào sự cố gắng của từng địa phương, của giỏo viờn từngtrường, từng lớp Một trong năm giải phỏp đú là đổi mới hỡnh thức tổ chứcdạy học Việc tăng cường tổ chức cỏc trũ chơi học tập là một vấn đề cầnnhiều đầu tư suy nghĩ để thực hiện Đõy là hỡnh thức gõy hứng thỳ học tậpcho học sinh, quỏn triệt ý tưởng giỳp cho HS TH “học mà chơi, chơi mà học”

và phự hợp với đặc điểm tõm sinh lý HS TH Tuy nhiờn, cú nhiều cõu hỏiđược đặt ra “Chơi lỳc nào? Chơi trũ chơi gỡ để gúp phần nõng cao chất lượnghọc toỏn?” Đõy chớnh là một vấn đề bức xỳc cần giải quyết

Xuất phỏt từ những lý do thực tế nờu trờn, nhằm gúp phần đổi mớiphương phỏp dạy học mụn Toỏn ở bậc tiểu học, nhằm phỏt huy tớnh tớch cực,chủ động, sỏng tạo của HS TH trờn cơ sở khai thỏc triệt để cỏc đặc điểm tõmsinh lý của HS.tôi chọn vấn đề “Thiết kế một số trũ chơi toỏn học phục vụ dạy và học Hỡnh học ở TH” để nghiên cứu nhằm giúp các

em học sinh có hứng thú trong học Toán hình học và các em

đợc "Học mà chơi, chơi mà học

3

II; GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1: Cơ sở lý luận

1.1 Tìm hiểu về đổi mới phương pháp dạy học toán hiện nay.

Hiện nay, sự phát triển của thông tin và những thay đổi của nền kinh tế

xã hội đang diễn ra hàng ngày, hàng giờ nên làm cho nội dung, PP giáo dục ởnhà trường hiện nay luôn bị đi sau so với sự phát triển của khoa học côngnghệ cũng như của nhu cầu xã hội Thực tế cho thấy việc đi theo con đườngthứ hai là hợp lý hơn, nó đòi hỏi giáo viên phải chủ động lựa chọn nội dungtheo từng đối tượng HS, tức là phải dạy học xuất phát từ trình độ, năng lực,điều kiện cụ thể của từng học sinh Điều đó có nghĩa là phải “cá thể hoá” dạyhọc, GV là người tổ chức, hướng dẫn quá trình học tập Điều đó không cónghĩa là làm giảm vai trò của người giáo viên mà chính là làm tăng vai tròchủ động, sáng tạo của họ Điều đó cũng kéo theo sự thay đổi hoạt động họctập của HS Mục đích của việc làm này là nhằm tạo điều kiện cho mọi HS cóthể học tập tích cực, sáng tạo, chủ động theo khả năng của mình trong từng

lĩnh vực Cách dạy này gọi là: “Dạy học phát huy tính tích cực của học sinh” (PP dạy học toán).

Trong những yếu tố cấu thành giáo dục thì PP xưa nay vốn là yếu tốnăng động nhất Nhưng điều này đối với nền giáo dục nước ta trong mấychục năm qua dường như ngược lại Các yếu tố, mục đích, nội dung, phươngtiện luôn có những điều chỉnh cho phù hợp với yêu cầu hoàn cảnh kháchquan của đất nước trong từng giai đoạn cách mạng Song, về phương phápthì chưa đổi mới được là bao, nếu không nói là dậm chân tại chỗ Có chăngchỉ là những đổi mới từng bộ phận chứ chưa đổi mới đồng bộ, triệt để Trongthời đại khoa học kỹ thuật đã trở thành một lực lượng sản xuất quan trọng thìphương pháp dạy học phải được đặt lên hàng đầu trong vấn đề cải cách giáodục Bởi vì chính phương pháp chứ không phải nội dung hay yếu tố nào khác

4

quyết định chất lượng đào tạo con người mới Điều này bây giờ ai cũng thừanhận, song rất tiếc từ nhận thức đến việc làm của chúng ta còn một khoảngcách quá xa Sự trì trệ này thể hiện trong nội dung sách giáo khoa, giáo trìnhgiảng dạy, trong thực tế lên lớp của giáo viên, trong nội dung và hình thức tổchức đánh giá chất lượng đào tạo.

Do đó, chúng ta có thể nói rằng, đổi mới PP dạy học nói chung và PPdạy học toán ở TH nói riêng là việc làm cần thiết và cấp bách hiện nay

1.2 Một số giải pháp triển khai đổi mới PP dạy học toán ở TH.

Xuất phát từ các quan điểm chỉ đạo và các định hướng đổi mới về PPdạy học toán ở TH có nhiều giải pháp để triển khai một cách có hiệu quả việcđổi mới PP dạy học

- Đổi mới nhận thức, trong đó cần nâng cao khả năng chủ động sáng tạo của GV và HS TH Đổi mới các hình thức tổ chức dạy học, nên khuyếnkhích dạy học cá biệt hoá, dạy theo nhóm, dạy học theo lớp, dạy học ở hiệntrường, tăng cường trò chơi học tập

- Đổi mới cách trang trí, sắp xếp phòng học để tạo ra môi trường học tậpthích hợp Đổi mới phương tiện dạy học, khuyến khích dùng các loại phiếuhọc tập, đồ dùng học tập, phương tiện kỹ thuật, cách đánh giá GV và HS.Trong các giải pháp nói trên thì giải pháp đưa ra các hình thức tổ chứcdạy học mới vào các trường TH là một trong những giải pháp nhằm nâng caochất lượng dạy học nói chung và chất lượng dạy học môn toán nói riêng.Hiện nay, việc dạy học toán ở tiểu học, đặc biệt ở giai đoạn đầu của bậctiểu học thì một trong những hình thức tổ chức dạy học mang lại nhiều tácdụng đó là trò chơi học tập Qua việc tổ chức các trò chơi sẽ gây được hứngthú học tập của học sinh, góp phần làm cho tiết học thêm sinh động, kíchthích trí tưởng tượng, trí nhớ, huy động được nhiều tri thức trong khoảng thời gian ngắn Vì vậy, chúng ta cần phải có một hệ thống các trò chơi học tập

5

Vì lý do trên mà tôi muốn thử nghiệm đưa ra biện pháp gây hứng thútrong giờ học toán cho HSTH bằng cách tổ chức các trò chơi học tập cho HS

TH góp phần nâng cao chất lượng trong các giờ học toán

1.3 HS với trò chơi nói chung và đối với trò chơi toán học nói riêng.

Trên thực tế, người GV có thể tổ chức được một giờ học toán sinh độngnếu như họ gây cho HS niềm say mê học toán Mà muốn cho trẻ thích họcmôn toán, thầy cô giáo cần tìm mọi cách để gây hứng thú trong quá trình lênlớp, gợi ra sự tò mò, ham hiểu biết, thích tìm hiểu, muốn nắm được cái mới

lạ mà giờ học toán sẽ đem lại cho các em Đối với HSTH, vui chơi vẫn làmột thành tố quan trọng trong hoạt động của học sinh Vì vậy, chúng ta thấytrò chơi học tập có những tác dụng sau:

- Giúp HS thay đổi động hình HĐ, chống mệt mỏi căng thẳng trong họctập, tăng cường khả năng LT thực hành và vận dụng nhanh các KT đã học.Tận dụng được vốn hiểu biết của học sinh trong quá trình dạy học Ghi nhớ nộidung KT một cách tự nhiên theo kiểu học mà chơi, chơi mà học

- Qua đó gây niềm tin cho HS, thích học môn toán, rèn luyện trí thôngminh, nhanh nhẹn, kích thích suy nghĩ sáng tạo, phát huy sáng kiến, bộc lộtài năng cá nhân, rèn luyện tính mạnh dạn tự tin trong cuộc sống Tạo chocác em có lòng say mê tìm tòi, nghiên cứu trong học tập, thích khám phá

Rõ ràng, trò chơi học tập là một trong những hình thức tốt để giúp choviệc lĩnh hội nội dung KT môn toán ở trường một cách tích cực, tự giác,tránh gò ép, áp đặt Từ đó giúp cho học sinh nhớ lâu, hiểu kỹ và vận dụnglinh hoạt trong đời sống, học tập

2: Thực trạng vấn đề.

Môn toán - môn học từ xưa đến nay được xem là khô khan hóc búa,mang tính trừu tượng cao Vì vậy, việc lĩnh hội tri thức toán học là rất khó khăn đối với HS TH Điều này cũng dể hiểu vì: để lĩnh hội được tri thức

6

toán học thì HS cần phải biết so sánh, phân tích, tổng hợp, trừu tượng hoá vàkhái quát hoá mà chức năng trừu tượng hoá và khái quát hoá ở trẻ còn chưaphát triển đầy đủ.

Thêm vào đó là lượng kiến thức môn toán đưa vào chương trình ngàycàng nhiều đã dẫn tới sự quá tải, làm cho học sinh phải tiếp thu tri thức rấtvất vả, các em luôn cảm thấy sợ, cảm thấy không khí căng thẳng, nặng nềmỗi khi bắt đầu giờ học…Ngoài ra, việc tìm hiểu trên thực tế còn cho thấy:bản thân giáo viên – những người truyền thụ kiến thức cũng gặp phải một sốkhó khăn sau:

- Thời gian dành cho một tiết học toán là 40 phút thì phần truyền thụnhững KT mới phải chiếm từ 20 - 25 phút Số thời gian ít ỏi còn lại GV chưabiết cách tổ chức để thay đổi hình thức hoạt động giúp học sinh vừa ôn tậpcủng cố, vừa giảm bớt căng thẳng sau một thời gian học tập căng thẳng

- Theo sự chỉ đạo của chuyên môn thì phần trọng tâm là kiến thức trongsách giáo khoa mà chưa chú ý đến phần gây hứng thú cho học sinh, nhiều khigiáo viên không dẫn dắt, lý giải cho các em con đường hình thành kiến thứcmới mà chỉ bắt các em phải công nhận, tiếp nhận kiến thức một cách thụ động

- Hiện nay, trò chơi toán học còn rất đơn lẻ, nghèo nàn, ít được phổ biến

và nhiều GV hầu như không biết nhiều đến trò chơi vì có ít tài liệu thamkhảo vấn đề này Một thực trạng nữa là đa số GV rất ngại tổ chức trò chơiphục vụ học tập toán do ngại tìm tòi, sưu tầm, thiết kế, do không biết, không

có thời gian

Sau thời gian học tập và giảng dạy vừa qua, bản thân tôi cũng nhận thấyđội ngũ GV nói chung đều rất quan tâm đến việc áp dụng PP dạy học mớivào từng bài dạy, luôn tiếp thu học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp thôngqua các tiết dự giờ, các buổi hội giảng theo chuyên đề Nhưng những việclàm đó vẫn chưa đẩy lùi được một số khó khăn nêu trên và chính những khó

7

khăn đó đã dẫn đến một thực trạng là chất lượng sau mỗi giờ học toán cònchưa cao, học sinh cũng chưa thực sự yêu thích môn toán, chưa chú tâm và

có những hứng thú khi học toán Tất cả những điều này nếu không sớm đượckhắc phục thì sẽ tạo ra những khó khăn khác cho HS trong quá trình học tập.Nói tóm lại, dựa trên những căn cứ lý luận và thực tiễn nêu trên, tôi thấyviệc tăng cường tổ chức các trò chơi học tập để khắc phục tình trạng trênnhằm gây hứng thú học tập cho các em và nâng cao hiệu quả giờ học là vôcùng cần thiết cần phải làm ngay

Trò chơi học tập với định hướng đổi mới PP học toán ở TH.

2.1 Trò chơi học tập: Trong đổi mới phương pháp dạy học toán ở tiểu học, nhằm tích cực hoá hoạt động của học sinh, có hình thức trò chơi học tập giúp các em “Học mà chơi, chơi mà học”

Để có trò chơi học tập, cần lưu ý các điểm sau:

- Mục đích chơi: Củng cố tri thức, kỹ năng dẫn đến khái niệm, quy tắcmới Góp phần hình thành và phát triển tính linh hoạt, óc sáng tạo

- Hoạt động trò chơi gắn với thực tiễn học sinh, hấp dẫn, sát với tâmsinh lý lứa tuổi mang trong mình chủ định của trò chơi học tập

- Những phương tiện cần thiết cho hoạt động chơi như hình vẽ, các hìnhcắt sẵn, các mảnh bìa ghi số, ghi chữ, que diêm, que tính…

- Luật chơi và luật thắng - thua phải nêu rõ ràng, dễ hiểu, dễ nhớ

- Tổ chức chơi theo nhóm, lớp hoặc từng cá nhân

- Thời gian chơi: có thời gian quy định, nếu quá thời gian quy định mà chưa có kết quả thì được xem như thua cuộc

- Địa điểm chơi: trong lớp hoặc ngoài lớp học

Điều quan trọng và khó khăn nhất trong tổ chức trò chơi học tập là tìm được cách chơi giành thắng lợi, tức là phải nắm được “cái nhân” của trò chơi học tập “Cái nhân” là những thế để giành phần thắng cho mình theo

8

luật chơi “Thế” là cách HĐ ban đầu hoặc lúc đối thủ vừa chơi xong lượt.2.2 Vai trò của trò chơi học tập.

- Trò chơi học tập thực hiện chức năng của HĐ thực hành, LT trong đó

HS được củng cố, vận dụng linh hoạt tri thức, KN đã được học cùng nhữngkinh nghiệm sống của mình Những thiếu sót trong HĐ trí tuệ, tri thức củacác em nếu có sẽ được bộc lộ để từ đó GV có biện pháp bổ sung, điều chỉnhkịp thời và nâng cao dần trình độ cho các em

- Trò chơi học tập là một trong những phương tiện hình thành năng lực,trí tuệ, bởi vì trong quá trình tham gia trò chơi thì HĐ trí tuệ của các em đượcđẩy mạnh và có tính chủ định Trò chơi học tập tạo khả năng phát triển trítưởng tượng, khả năng linh hoạt, độc lập sáng tạo, rèn luyện cho HS biết tuânthủ luật chơi nhất định, góp phần hình thành tính kỷ luật, tính trung thực

- Trò chơi học tập kích thích hứng thú nhận thức, rèn luyện kỹ năng độclập suy nghĩ để giành phần thắng về mình Trò chơi học tập được xây dựng

và tổ chức dựa vào lý thuyết dạy học hiện đại (lý thuyết tình huống, hànhđộng, diễn đạt, tích cực theo đúng khả năng phát triển của cá nhân)

Tất cả những điều nói trên cho thấy việc sử dụng có mục đích các trò chơi học tập trong dạy học toán ở tiểu học là hết sức cần thiết và có ích.2.3 Một số yêu cầu khi tổ chức các trò chơi học tập

- Các trò chơi học tập phải đáp ứng những yêu cầu của mục đích dạy học, phải đặt ra cho trẻ các nhiệm vụ học tập tương ứng với nội dung dạyhọc Mỗi trò chơi cần có một vị trí và đóng góp cụ thể trong tiến trình thựchiện mục đích dạy học Vì vậy, để đáp ứng yêu cầu dạy học bộ môn toán ởtiểu học, hệ thống các trò chơi học tập phải được lựa chọn sao cho đa dạng

về chủ đề, cách tổ chức trò chơi Hệ thống này phải đủ “dư” để người giáoviên tùy theo điều kiện cụ thể (về mục đích của bài học, trình độ và hứng thúcủa HS, hình thức tổ chức học của lớp ) mà lựa chọn trò chơi thích hợp

9

- Phải lựa chọn các thời điểm thích hợp khi tổ chức các trò chơi học tậpcho HS Các thời điểm đó là:

+ Sau khi hoàn thành một bài học, cách này có ưu điểm là kích thíchđược hứng thú học tập của học sinh, giờ học tránh được không khí căngthẳng, từ đó trở thành giờ toán vui, sinh động

+ Sau khi hoàn thành một chương trình học, nhóm các chủ đề, chẳnghạn sau khi học sinh đã học xong phần phép tính cộng, trừ trong phạm vi 10,

GV có thể đưa ra trò chơi có mục đích củng cố, ôn tập các phép tính cộng, trừtrong phạm vi 10

- Khi tổ chức các trò chơi phải sắp xếp các tình huống chơi sao cho tất

cả mọi HS, của nhóm hoặc của lớp đều được tham gia Mặc dù trong một sốvấn đề nhất định, tại một thời điểm có thể chỉ có một em tham gia trò chơihoặc trình bày kết quả nhưng toàn nhóm (lớp) phải có trách nhiệm cùng tìm

ra lời giải đáp Khi chơi nên tổ chức thi giữa những người có cùng năng lực

GV hoặc người chỉ huy tránh làm lúng túng hay làm xấu hổ cho những HSkhông hoàn thành nhiệm vụ, luôn quan tâm, khích lệ, động viên hơn là sosánh, tỏ ý không hài lòng Tuy nhiên, cần lưu ý tổ trò chơi một cách chu đáo

để sao cho tính “bất quy tắc và sự hiếu động” không làm hạn chế tính mục

đích của trò chơi

- Người chỉ huy khi hướng dẫn phải ngắn gọn, dễ hiểu và rõ ràng đểngười tham gia chơi nắm được mục đích chơi, quy tắc chơi và cách tham gia(cách chơi) Cần vạch kế hoạch chi tiết và tổ chức việc trình bày trò chơi Cóthể sử dụng một vài HS thực hành ban đầu để giúp học sinh hình dung được

rõ quy tắc chơi và cách chơi

- Người chỉ huy phải là người trọng tài công bằng khi đánh giá, không thiên vị bên nào Trong lúc chơi (chơi theo nhóm), HS được phép trao đổi,bàn luận với nhau (nhưng nói nhỏ) Điều quan trọng nữa là việc tham gia

10

chơi phải được sự tự nguyện của học sinh, tránh áp đặt, bắt buộc các em phảichơi (vì làm như vậy sẽ phản tác dụng của trò chơi).

3 Các biện pháp mới đã thực hiện để giải quyết vấn đề.

3.1 Xác định các nguyên tắc chủ yếu để thiết kế và sưu tầm trò chơi toán học.

Nguyên tắc 1: Tất cả các trò chơi toán học đều nhằm củng cố một nội

dung toán học ở TH, quán triệt nguyên lý “học đi đôi với hành” Nghĩa là sau

khi GV truyền tải tới HS một lượng KT mới để cho các em nắm chắc và hiểu

kỹ vấn đề đó thì có thể và cần thiết tổ chức cho các em vận dụng dưới hìnhthức các trò chơi học tập

Nguyên tắc 2: Kế thừa các ý tưởng dạy học toán trong các SGK TH, kế

thừa một số trò chơi trong dân gian và trong một số tài liệu đã có để tiếp tụcphát triển và hoàn thiện cho phù hợp với thời gian, với đặc điểm nhận thứccủa HS TH, với điều kiện cơ sở vật chất cụ thể của nhà trường

Nguyên tắc 3: Luật chơi ở mỗi trò chơi đưa ra phải rõ ràng để HS

định hướng, nắm được cách chơi, cách giải quyết Đồng thời các yêu cầu đócũng phải có mức độ dễ, khó khác nhau để phù hợp với nhiều đối tượngkhác nhau, vừa phù hợp với trình độ HS trong l ớp (trình độ đại trà), vừa cómột số yếu tố nâng cao đòi hỏi có sự thông minh, khéo léo mới có thể giảiquyết được (trình độ khá, giỏi) nhằm phát huy năng lực ứng dụng và các sởtrường của học sinh trong lớp

Nguyên tắc 4: Tạo hứng thú cuốn hút HS tham gia, sao cho thi đua mà

không căng thẳng, vui mà học toán thực thụ Nguyên tắc

này quán triệt ý tưởng “Học mà chơi, chơi mà học”

3.2 Một số trò chơi được thiết kế và sưu tầm.

Dựa vào sự phân bổ chương trình, môn toán ở bậc TH gồm 5 mạch KT

đó là: số học, các yếu tố đại số, các yếu tố hình học, đo đại lượng, giải toán

11

Vì vậy, tôi sẽ trình bày các trò chơi theo mạch KT hình học, theo mức độ từ

dễ đến khó Đặc biệt phần trò chơi phục vụ các yếu tố hình học lại được phânthành các nhóm, trong mỗi nhóm cũng có các sắp xếp tương tự

Ngoài mục đích riêng của mỗi trò chơi phục vụ cho nội dung kiến thức

cụ thể như đã đề ra ở từng trò chơi thì các trò chơi đều có một mục đíchchung đó là: Tạo không khí sôi nổi trong giờ học Rèn luyện cho học sinh óc

tư duy, tính sáng tạo, tác phong nhanh nhẹn

* Các trò chơi mạch kiến thức hình học:

3.2.1 Các trò chơi dùng que diêm (que tính) để xếp, tạo hình

- Mục đích: tập xếp hình, tái tạo hình để khắc sâu biểu tượng về cáchình tam giác, hình vuông, hình chữ nhật, tứ giác, hình thang

- Rèn luyện óc tư duy sáng tạo, tác phong nhanh nhẹn

- Tạo không khí sôi nổi trong học tập

- Chuẩn bị phương tiện (đủ cho 2 đội tham gia)

- 2 lá cờ khác màu dùng để báo hiệu đã có đáp án

- 2 bảng con (hoặc mảnh bìa để các đội xếp diêm lên đó)

- Mỗi đội có thể chuẩn bị 4 - 5 bộ (bảng hoặc que diêm) để đưa ra cáchxếp khác nhau Ngoài ra, mỗi học sinh ở dưới lớp cũng chuẩn bị số que diêm(que tính) để cùng tham gia trò chơi, tìm cách xếp bổ sung

- Luật chơi: Hai đội cùng ngồi sẵn vào vị trí (GV có thể chuẩn bị bàntròn để HS có thể trao đổi) Khi nghe rõ yêu cầu của trò chơi, mỗi đội cùng suy nghĩ và tìm cách xếp que diêm (tính) vào bảng con (bìa) theo yêu cầu

- Thời gian: 1 đến 2 phút tùy theo mức độ khó, dễ của yêu cầu đặt ra đốivới HS (GV linh động đề ra thời gian cho phù hợp)

- Địa điểm chơi: trong lớp học

- Cách đánh giá: Đội nào xong trước sẽ giơ cờ lên để cho cô giáo và cácbạn ở dưới biết đội đó có đáp án trước GV đợi cho đội kia tiếp tục suy nghĩ

12

cho đến hết giờ quy định Khi đã hết giờ, quyền trả lời trước thuộc về đội giơtín hiệu trước Đối với trò chơi xếp hình thì các đội sẽ trình bày đáp án bằngcách xếp lên bảng con (bìa) rồi chuyển lên cho GV GV mô tả đáp án đóbằng cách vẽ hình lên bảng.

+ Mỗi đáp án đúng được tính 10 điểm Đội có đáp án trước được cộngthêm 1 điểm Đáp án sai không được điểm nào

+ Đối với một số trò chơi yêu cầu trình bày các cách, nếu hết thời gian

mà học sinh chưa đưa ra đủ thì tùy theo từng trường hợp mà cho điểm

+ Nếu đội nào đưa ra thêm đáp án, vượt quá yêu cầu đề ra thì mỗi đáp

án được cộng thêm 2 điểm (chỉ công nhận những đáp án đúng khi các que diêm được xếp vừa đủ)

* Các trò chơi: (4 trò chơi, nâng cao thành 14 trò chơi).

- Cách đánh giá: + Xếp đúng yêu cầu, đủ giờ 10 điểm

+ Có đáp án trước + 1 điểm

+ Bổ sung các cách khác Mỗi cách + 2 điểm

a Trò chơi 1:

- Yêu cầu: Từ 9 que diêm đã cho hãy xếp thành 3 hình TG giống hệt nhau

- Đối tượng chơi: Học sinh lớp 1

- Tổ chức chơi cá nhân: Chơi với thời gian 7 đến 10 phút

- Cách đánh giá: + Xếp đủ 3 hình tam giác, đủ giờ được 9 điểm

+ Có đáp án trước cộng thêm 1 điểm

- Đáp án:

Chú ý: Cũng với 9 que diêm này, GV có thể đưa ra yêu cầu ở mức độ cao hơn.

- Mức 1: Từ 9 que diêm hãy xếp thành 5 hình tam giác (HS lớp 3 trở lên.)

- Mức 2: Từ 9 que diêm hãy xếp thành một hình gồm 4 hình TG và 6 hình

tứ giác (HS lớp 2 học sinh khá - giỏi trở lên)

13