Chuyên đề 2 nguồn dược liệu có tiềm năng khác thác tinh dầu ở việt nam

Chuyên đề 2 nguồn dược liệu có tiềm năng khai thác tinh dầu ở VNTinh dầu rất ít tan trong nước, tan tốt trong dầu béo và các dung môi hữu cơ.Tinh dầu có thể sử dụng trực tiếp hoặc chế ra các chất thơm khác đáp ứng các nhu cầu xã hội (Thuốc, chất thơm thực phẩm, nước hoa...)

CHUYÊN ĐỀ 2:

NGUỒN DƯỢC LIỆU CÓ TIỀM NĂNG KHAI THÁC TINH DẦU

Ở VIỆT NAM

Nhóm – Lớp Dược K2A

1 Nguyễn Thị Vân Anh

2 Nguyễn Thị Lan Anh

ĐẶT VẤN ĐỀ

Từ lâu, tinh dầu đã xuất hiện và phát triể

n theo nền văn minh của nhân loại

rong các liệu pháp hương thơm để chă

m sóc cơ thể khỏe mạnh, cân bằng tinh  thần và làm đẹp hiệu quả

ĐẶT VẤN ĐỀ

g các ngành như sản xuất dược

phẩm, mỹ phẩm, xà phòng,… Ngoài ra người ta cũng dùng chúng

để tạo hương cho thực phẩm, đồ uống,…

ĐẶT VẤN ĐỀ

Nước ta nằm tại vị trí tự nhiên hiếm có, k

hí hậu độc đáo và đa dạng -> sự đa dạng

về chủng loại các cây dược liệu

chứa tinh dầu dồi dào, như: bạc hà, hương nhu, bạch đàn, quế, đại hồi, sả chanh…

ĐẶT VẤN ĐỀ

 Ở nhiều địa phương, do đặc điểm hệ thực vật nên việc trồng và chiết xuất tinh dầu cung cấp cho thị trường trong và ngoài nước -> tiềm lực phát triển kinh tế chủ đạo.

=> Chuyên đề này sẽ tìm hiểu rõ hơn về nguồn dược liệu có tiềm năng khai thác tinh dầu ở Vi

ệt Nam.

dễ bay hơi

Chiết xuất từ:

lá, thân, hoa,

Chiết bằng nhiều phươn

g pháp khác nhau

Đặc điểm

+ Thường có mùi thơm

+ Không tan trong nước, nhưng tan trong dung môi hữu cơ

+ Bay hơi ở nhiệt độ thường

- Sử dụng trực tiếp hoặc chế ra các chất thơm khác đáp ứng các nhu cầu xã hội (Thuốc, chất thơm thực phẩm, nước hoa )

2. Những dược liệu có chứa tinh dầu có th ành phần chính là các dẫn chất sesquiterp en: 

- Gừng

- Hoắc hương

- Thanh cao

3. Dược liệu chứa tinh dầu có thành phần  chính là các dẫn chất có các nhân thơm: 

n chính là các hợp chất có chứa nitơ và  lưu huỳnh, như: alicin có trong tỏi, meth

yl anthranilat có trong khế chua…

1. Cây quế

1.1 Phân bố

- Cây Quế đươc phân bố ở các tỉnh : Quảng

Ninh, Cao Bằng, Thái Nguyên, Lào Cai, …

- Trong đó có 4 vùng trồng Quế tâp trung là Yên Bái , Quảng Ninh, Thanh Hóa – Nghê A

n, Quảng Nam – Quảng Ngãi

2.1 Phân bố 

- Trồng nhiều và khắp nơi trên cả nuớc

- Các tỉnh Phía Bắc : Nam Định Hải Phòng , Thái Bình,

- Các tỉnh phía Nam: Long An, Hậu Giang,…

- Các tỉnh miền Trung: Thanh Hóa, Nghệ An

…

Họ thảo, cao 0.5-1m

3 Cây sả

3.1 Phân bố

- Được trồng ở khắp các tỉnh phía Bắc nước ta, tâ

p trung ở môt số nông trường như Viêt Trung (Qu ảng Bình), Thach Ngoc ( Nghê Tĩnh cũ )…

- Ngoài ra cây sả đươc nghiên cứu và trồng ở các t ỉnh phía Nam như miền Đông Nam Bô , Tây Nguy ên…

ôm xát vào nhau

 Củ sả màu xanh nhạ

t thuôn dài, nổi lên trên mặt đất

 Lá dài, hẹp, có mép răng cưa nhỏ, đầu lá cong

hỏ, không có cuống

4.1 Phân bố

 Trồng nhiều trên cả nước:

- Các tỉnh phía Bắc: Hải Phòng , Thái Bình , Nam Đinh, Hà Nôi …

- Các tỉnh miền Trung ; Khánh Hòa , Bình Đi

nh , Phú Yên…

- Các tỉnh miền Nam : Tiền An , Long Gian

g, TP Hồ Chí Minh

- Hoa 5 cánh, màu trắng hơi ngả vàng Hoa c

ó thể nở 1 bông hoặc thành chùm Cây ra hoa quanh năm

- Quả hình cầu, nhiều múi và hạt, mọng nước

Vỏ mỏng, màu xanh khi chín màu vàng

5.1 Phân bố

- Cây mọc hoang cả vùng đồng bằng và miền núi như : Sapa (Lào Cai) , Tam Đảo (Vĩnh Phúc) , Ba Vì ( Hà Tâ y) , Bắc Cạn , Sơn La

 Lá mọc đối, chéo chữ th

ập, mép có răng cưa, m

ặt trên và mặt dưới lá đ

ều có lông che chở

 Hoa tự hình xim co, cán

h hoa hình môi màu tím hay hồng nhạt, đôi khi c

ó màu trắng

 Toàn cây có mùi thơm

1 Tính chất vật lý

• Chất lỏng ở nhiệt độ thường, một số thành

phần ở thể rắn ( menthol, borneol, )

• Không màu hoặc vàng nhạt.

• Vị cay, một số có vị ngọt như tinh dầu qu

ế, hồi…

• Bay hơi được ở nhiệt độ thường

• Tan ít trong nước, tan trong alcol, các dun

g môi khác.

- Độ sôi : phụ thuộc thành phần cấu tạo dù

ng phương pháp cất phân đoạn để tách riên

1.Phương pháp chưng cất

Nguyên tắc: Hơi nước thấm qua màng tế b

ào của bộ phận chứa tinh dầu, làm trương v

à phá vỡ bộ phận này rồi kéo tinh dầu (hợp chất không tan lẫn trong nước, dễ bay hơi)

ra khỏi nguyên liệu

- Nguyên tắc: là sử dụng một dung môi hòa

tan tinh dầu đó để tách chiết

- Cách tiến hành thì thủ công, khó cơ giới hóa

- Nguyên tắc: thường dành cho những ngu

ồn giàu tinh dầu và dễ lấy

- Ví dụ lớp ngoài quả họ citrus: vỏ cam, chanh, quýt, bưởi, tắc.Tinh dầu họ loài này nhiều và chứa trong các túi (tế bào lớn)

Vỏ tươi Ép

Tinh dầu + nước+ mảnh

tế bào Gia nhiệt nhẹ

Lắng

- Trích ly là dùng những dung môi hữu

tách, đem hỗn hợp này tách dung môi ta sẽ thu được chất cần thiết

- Bản chất là quá trình khuếch tán nên người

ta thường dựa vào các định luật khếch tán củ

a FICK để giải thích và tính toán

* Một số qui trình chiết xuất từ dược liệu

- Chiết xuất tinh dầu sả chanh

- Chiết xuất tinh dầu từ lá tràm

 Chiết xuất tinh dầu tràm

 Chiết xuất tinh dầu lá bạch đàn

Tinh dầu Hương nhu 130,80 mg

Tinh dầu Quế 53,20 mg

- Tinh dầu quế

- Dầu gió Thiên Thành phần:Chiết xuất tinh dầu bạc hà :0.36m

Thảo-l, Menthol: 2.52g

Methyl salicylate : 2,16 g

Viên ngậm bạc hà:

Tinh dầu bạc hà :0.36m l

Menthol: 2.52g

Methyl salicylate : 2,16 g

-Siro eugica cho bé:

Cồn bọ năm: 2gr

Cao lỏng núc nác: 2gr Sirô viễn chí: 10gr

Sirô vỏ quýt: 30gr

Sirô an tức hương: 20

gr, Sirô húng chanh: 42.5gr, Natri Benzoa t: 3gr, Eucalyptpl: 0.2 gr.

- Tinh dầu chanh - Tinh dầu sả chanh

KẾT LUẬN

Tiềm năng khai thác tinh dầu ở nước ta r

ất phong phú, đa dạng

h dầu trong nước rất lớn Nhưng bên cạnh

đó, nạn phá rừng tràn lan, khai thác dược liệu bừa bãi -> hạn chế trong việc chiết xu

ất các loại tinh dầu

T i n h

T i n h

Đ ị n h

Đ ị n h

P h â n

P h â n

D ư ợ c

D ư ợ c

P h â n

P h â n

Đ ặ c

Đ ặ c

Q u y

Q u y

T i ê u

T i ê u

S ả n

S ả n

CẢM ƠN CÔ VÀ CÁC B

ẠN ĐÃ LẮNG NGHE