CHINH PHỤC KỲ THI THPT QUỐC GIA 2018 - MÔN NGỮ VĂN MỘT SỐ ĐỀ THI THỬ TÂY TIẾN Cảm nhận của anh chị về vẻ đẹp bi tráng và lãng mạn của người chiến sĩ Tây Tiến qua đoạn thơ: “Tây Tiến đo
Trang 1CHINH PHỤC KỲ THI THPT QUỐC GIA 2018 - MÔN NGỮ VĂN
MỘT SỐ ĐỀ THI THỬ TÂY TIẾN
Cảm nhận của anh chị về vẻ đẹp bi tráng và lãng mạn của người chiến sĩ Tây Tiến qua đoạn thơ:
“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”
Từ đó liên hệ tới chất thép và chất tình của người chiến sĩ cách mạng trong bài thơ Chiều tối của Hồ Chí Minh
“Quyển điểu quy lâm tầm túc thụ
Cô vân mạn mạn độ thiên không
Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc
Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng”
VIỆT BẮC
1 Cảm nhận của anh chị về vẻ đẹp bức tranh thiên nhiên trong đoạn thơ:
“Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi
Ðèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng
Ngày xuân mơ nở trắng rừng
Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang
Ve kêu rừng phách đổ vàng
Nhớ cô em gái hái măng một mình
Rừng thu trăng rọi hoà bình
Nhớ ai tiếng hát ân tình thuỷ chung”
(Việt Bắc – Tố Hữu)
Trang 22 Cảm nhận của anh chị về vẻ đẹp bức tranh thiên nhiên trong đoạn thơ: Việt Bắc –
Tố Hữu
“Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi
Nhớ ai tiếng hát ân tình thuỷ chung”
Liên hệ tới bức tranh thiên nhiên trong đoạn thơ: Vội vàng - Xuân Diệu:
“Của ong bướm này đây tuần trăng mật;
Này đây hoa của đồng nội xanh rì;
Này đây lá của cành tơ phơ phất;
Của yến anh này đây khúc tình si
Và này đây ánh sáng chớp hàng mi;
Mỗi sáng sớm, thần vui hằng gõ cửa;
Tháng giêng ngon như một cặp môi gần;”
SÓNG
1 Cảm nhận của anh chị về đoạn thơ:
“Cuộc đời tuy dài thế
Năm tháng vẫn đi qua
Như biển kia dẫu rộng
Mây vẫn bay về xa
Làm sao được tan ra
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ”
(Sóng - Xuân Quỳnh)
Trang 32 Cảm nhận của anh chị về đoạn thơ: (Sóng - Xuân Quỳnh)
“Cuộc đời tuy dài thế
Để ngàn năm còn vỗ”
Liên hệ với đoạn thơ: (Vội vàng - Xuân Diệu)
“ Ta muốn ôm
Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn
Ta muốn riết mây đưa và gió lượn
Ta muốn say cánh bướm với tình yêu
Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều
Và non nước, và cây, và cỏ rạng,
Cho chuếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng,
Cho no nê thanh sắc của thời tươi;
- Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi !”
VỢ CHỒNG A PHỦ
Phân tích đoạn văn miêu tả diễn biến tâm lý của Mị trong đêm tình mùa xuân (Vợ chồng APHủ - Tô Hoài), từ đó liên hệ đến đoạn văn miêu tả tâm lý của Chí Phèo vào buổi sáng khi gặp Thị Nở (Chí Phèo - Nam Cao)
CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA
Qua đoạn kết của tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa, anh/ chị hãy bày tỏ cảm nhận của mình về bức ảnh nghệ thuật thuyền và biển nghệ sĩ Phùng đã chụp Từ đó liên hệ với
dòng chữ của Huấn Cao mà nhân vật Quản ngục ao ước “Có được chữ ông Huấn mà treo
là có một vật báu trên đời”, và khi nhận được chữ đẹp của ông Huấn đã “cảm động, vái người tù một vái, chắp tay nói một câu mà dòng nước mắt rỉ vào kẽ miệng làm cho nghẹn
ngào: “Kẻ mê muội này xin bái lĩnh” (Chữ người tử tù- Nguyễn Tuân) để nhận xét quan
niệm về cái đẹp, về nghệ thuật của hai nhà văn
Trang 4CHINH PHỤC KỲ THI THPT QUỐC GIA 2018 - MÔN NGỮ VĂN
GỢI Ý GIẢI ĐỀ
TÂY TIẾN
Tìm hiểu chung:
1 Tác giả: Quang Dũng
- Nghệ sĩ đa tài
- Hồn thơ phóng khoáng hồn hậu, lãng mạn, hào hoa
2 Tác phẩm
- Hoàn cảnh sáng tác 1948 – khi Quang Dũng chuyển công tác rời đơn vị Tây Tiến
- Nội dung: nỗi nhớ về đồng đội và chiến trường xưa
Đề bài: Cảm nhận của anh chị về vẻ đẹp bi tráng và lãng mạn của người chiến sĩ Tây Tiến qua đoạn thơ:
“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”
Từ đó liên hệ tới chất thép và chất tình của người chiến sĩ cách mạng trong bài thơ Chiều tối của Hồ Chí Minh
“Quyển điểu quy lâm tầm túc thụ
Cô vân mạn mạn độ thiên không
Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc
Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng”
Gợi ý:
1 VẺ BI TRÁNG – LÃNG MẠN CỦA NGƯỜI LÍNH TÂY TIẾN
a Bi tráng:
“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Trang 5Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi”
Hiện thực chiến tranh thử thách sức mạnh
“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Heo hút cồn mây, súng ngửi trời
Kiêu dũng, oai phong mà trẻ trung, lãnh mạn
b Hào hoa, lãng mạn
“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm
2 CHẤT THÉP VÀ CHẤT TÌNH CỦA NGƯỜI CHIẾN SĨ CÁCH MẠNG
a Chất thép
“Quyển điểu quy lâm tầm túc thụ
Cô vân mạn mạn độ thiên không
Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc
Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng”
Phong thái ung dung, khát khao tự do cháy bỏng
Niềm tin vào tương lai, sức mạnh tinh thần
b Chất tình
“ Quyển điểu quy lâm tầm túc thụ
Cô vân mạn mạn độ thiên không
Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc
Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng”
Tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống tha thiết
Trang 6VIỆT BẮC
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả: Tố Hữu
- Con đường thơ gắn liền với con đường cách mạng
- Trữ tình chính trị, đạm chất dân tộc
2 Tác phẩm
- Hoàn cảnh sáng tác: 1954 – khúc giao thơi của lịch sử
- Nội dung: bản hùng ca ngợi ca kháng chiến và khúc tình ca ngợi nhân dân – đạo lý uống nước nhớ nguồn
II Đọc hiểu văn bản
1 Việt Bắc khúc Tình ca
2 Việt Bắc khúc Tráng ca
Đề bài: Cảm nhận của anh chị về vẻ đẹp bức tranh thiên nhiên trong đoạn thơ:
“Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi
Ðèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng
Ngày xuân mơ nở trắng rừng
Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang
Ve kêu rừng phách đổ vàng
Nhớ cô em gái hái măng một mình
Rừng thu trăng rọi hoà bình
Nhớ ai tiếng hát ân tình thuỷ chung”
(Việt Bắc – Tố Hữu)
Đề bài: Cảm nhận của anh chị về vẻ đẹp bức tranh thiên nhiên trong đoạn thơ: Việt Bắc – Tố Hữu
“Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi
Nhớ ai tiếng hát ân tình thuỷ chung”
Liên hệ tới bức tranh thiên nhiên trong đoạn thơ: Vội vàng - Xuân Diệu:
“Của ong bướm này đây tuần trăng mật;
Này đây hoa của đồng nội xanh rì;
Này đây lá của cành tơ phơ phất;
Của yến anh này đây khúc tình si
Và này đây ánh sáng chớp hàng mi;
Trang 7Mỗi sáng sớm, thần vui hằng gõ cửa;
Tháng giêng ngon như một cặp môi gần;”
Gợi ý:
1 BỨC TRANH THIÊN NHIÊN VIỆT BẮC
Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi
Ðèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng
Ngày xuân mơ nở trắng rừng
Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang
Ve kêu rừng phách đổ vàng
Nhớ cô em gái hái măng một mình
Rừng thu trăng rọi hoà bình
Nhớ ai tiếng hát ân tình thuỷ chung
Đặc trưng cho Việt Bắc, gần gũi, sinh động, giàu sức sống, thể hiện tình yêu và sự gắn bó sâu nặng của tác giả
2 BỨC TRANH THIÊN NHIÊN TRONG VỘI VÀNG
Của ong bướm này đây tuần trăng mật;
Này đây hoa của đồng nội xanh rì;
Này đây lá của cành tơ phơ phất;
Của yến anh này đây khúc tình si
Và này đây ánh sáng chớp hàng mi;
Mỗi sáng sớm, thần vui hằng gõ cửa;
Tháng giêng ngon như một cặp môi gần;
Thiên đường nơi hạ giới – cặp mắt xanh non biếc rờn, tình yêu cuộc sống tha thiết
Trang 8SÓNG
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả: Xuân Quỳnh
- Thế hệ các nhà thơ trẻ chống Mỹ
- Là tiếng nói của một tâm hồn giàu trắc ẩn, hồn hậu và luôn luôn da diết trong khát vọng
về hạnh phúc đời thường
2 Tác phẩm:
- Hoàn cảnh sách tác: 1967 – chiến tranh chống Mỹ ác liệt
- Nội dung: Tình yêu của người phụ nữ thiết tha, nống nàn chung thủy vượt lên thử thách thời gian, không gian
- Nhan đề: Sóng
+ Sóng và em: hòa hợp, cộng hưởng, soi chiếu
+ Âm hưởng: Thể thơ 5 chữ, cấu trúc hô ứng trùng điệp, nhịp điệu miên man của sóng biển
II Đọc hiểu văn bản:
1 Hình tượng sóng
2 Vẻ đẹp tầm hồn người phụ nữ
Đề bài: Cảm nhận của anh chị về đoạn thơ:
“Cuộc đời tuy dài thế
Năm tháng vẫn đi qua
Như biển kia dẫu rộng
Mây vẫn bay về xa
Làm sao được tan ra
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ”
(Sóng - Xuân Quỳnh)
Đề bài: Cảm nhận của anh chị về đoạn thơ: (Sóng - Xuân Quỳnh)
“Cuộc đời tuy dài thế
Để ngàn năm còn vỗ”
Liên hệ với đoạn thơ: (Vội vàng - Xuân Diệu)
Trang 9“ Ta muốn ôm
Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn
Ta muốn riết mây đưa và gió lượn
Ta muốn say cánh bướm với tình yêu
Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều
Và non nước, và cây, và cỏ rạng,
Cho chuếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng,
Cho no nê thanh sắc của thời tươi;
- Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi !”
Gợi ý:
1 TÌNH YÊU TRONG SÓNG
Cảm nhận của anh chị về đoạn thơ:
Cuộc đời tuy dài thế
Năm tháng vẫn đi qua
Như biển kia dẫu rộng
Mây vẫn bay về xa
Làm sao được tan ra
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ
Khát khao cháy hết mình trong tình yêu, vượt qua giới hạn của không gian thời gian, hạnh phúc đời thường giản dị
2 TÌNH YÊU TRONG VỘI VÀNG
Ta muốn ôm
Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn
Trang 10Ta muốn riết mây đưa và gió lượn
Ta muốn say cánh bướm với tình yêu
Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều
Và non nước, và cây, và cỏ rạng,
Cho chuếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng,
Cho no nê thanh sắc của thời tươi;
- Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi !
=> Chạy đua với thời gian để tận hưởng tận hiến, sống cao độ từng phút giây, tình yêu cuộc sống tha thiết mãnh liệt
Trang 11VỢ CHỒNG A PHỦ
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả: Tô Hoài
- Cây bút hiện thực, nhà văn của phong tục tập quán
- Lối kể chuyện tự nhiên, hấp dẫn
2 Tác phẩm
- Hoàn cảnh sáng tác: 1952 – Tô Hoài cùng cán bộ chiến sĩ lên Tây Bắc giải phóng các dân tộc miền núi cao
Chủ đề: Những người dân miền núi cao không cam chịu sự tăm tối đã vùng lên phản kháng đi tìm cuộc sống tự do
II Đọc hiểu văn bản
1 Hình tượng nhân vật Mị
- Sức sống tiềm tàng
- Diễn biến tâm lý
+ Trong đêm tình mùa xuân
+ Trong đêm mùa đông cứu A Phủ
2 Giá trị nhân đạo của tác phẩm “Vợ chồng A Phủ”
Đề bài: Phân tích đoạn văn miêu tả diễn biến tâm lý của Mị trong đêm tình mùa xuân
(Vợ chồng APHủ - Tô Hoài), từ đó liên hệ đến đoạn văn miêu tả tâm lý của Chí Phèo vào buổi sáng khi gặp Thị Nở (Chí Phèo - Nam Cao)
Gợi ý:
1 MỊ TRONG ĐÊM TÌNH MÙA XUÂN
- Không khí ngày tết
- Tiếng sáo
- Hơi rượu
- Bước vào buồng
- Ngồi xuống gường
- Lấy váy áo đi chơi
- Bị trói đứng vào
cột
- Xem mình còn sống hay đã chết
- Thể xác:
Ngồi lịm, nhìn …
- Tâm hồn:
Nhớ về ngày trước
- Thấm thía bi kịch
- Ý thức quyền sống
- Vùng bước đi
- Tâm hồn bay theo tiếng sáo gọi bạn yêu
- Sợ chết
Ham sống
2 TÂM LÝ NHÂN VẬT CHÍ PHÈO
Trang 12- Thị Nở - tình người
- Bát cháo hành – tình yêu thương
Trước khi Thị Nở xuất hiện cùng bát cháo hành
- Tỉnh rượu – sợ rượu như người ốm sợ cơm
Tỉnh táo lắng nghe thanh âm quen thuộc của cuộc sống
-> Đánh thức xúc cảm rất Người ở Chí: Nỗi buồn
-> Lấy lại ý thức về bản thân:
+ Quá khứ: Lương thiện
+ Hiện tại: Nghiệt ngã
+ Tương lai: Cô độc
Sau khi Thị Nở xuất hiện cùng bát cháo hành
- Bất ngờ, ngạc nhiên, mắt rơm rớm
- Vừa vui vừa buồn:
+ Tủi thân
+ Tủi hổ
+ Tủi nhục
-> Khát khao: Muốn lương thiện, muốn làm hòa với mọi người, mọi người sẽ chào đón hắn
Khát vọng giản đơn, đáng trân trọng – tiếng nói của lòng tự trọng, nhân phẩm – hạt ngọc bên trong mỗi con người
Trang 13CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả: Nguyễn Minh Châu
- Người mở đường tài năng và tinh anh
- Phong cách: Tự sự triết lý; ngôn ngữ dung dị đời thường
2 Tác phẩm:
- Hoàn cảnh sáng tác: 1987 – Yêu cầu đổi mới văn học, nghệ thuật, phù hợp với đổi
mới đất nước – sau chiến tranh
- Nhan đề: Chiếc thuyền ngoài xa
+ Chiếc thuyền: Có thực – đối tượng của nghệ thuật
+ Ngoài xa: Khoảng cách của người nghệ sĩ với cuộc sống
II Đọc hiểu văn bản
A Tình huống truyện
B Nhân vật Người đàn bà làng chài
C Giá trị đặc sắc của tác phẩm
Đề bài: Qua đoạn kết của tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa, anh/ chị hãy bày tỏ cảm
nhận của mình về bức ảnh nghệ thuật thuyền và biển nghệ sĩ Phùng đã chụp Từ đó liên
hệ với dòng chữ của Huấn Cao mà nhân vật Quản ngục ao ước “Có được chữ ông Huấn
mà treo là có một vật báu trên đời”, và khi nhận được chữ đẹp của ông Huấn đã “cảm động, vái người tù một vái, chắp tay nói một câu mà dòng nước mắt rỉ vào kẽ miệng làm
cho nghẹn ngào: “Kẻ mê muội này xin bái lĩnh” (Chữ người tử tù- Nguyễn Tuân) để
nhận xét quan niệm về cái đẹp, về nghệ thuật của hai nhà văn