CẤU TRÚC vốn và HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG của các CÔNG TY NIÊM yết TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN hà nội

ng ca các công ty niêm yt trên sàn giao dch ch ngc v- cu trúc vn... ng ca c- phiu ca các công ty niêm yt trên sàn giao dch ch ng khoán Hà Nﾤ i .4... ng ca công ty trên sàn giao d ch ch n

Công trình ñ c hoàn thành t i

ĐI HC ĐÀ N NG

Ng

i h

ng d

n khoa hﾤ c: PGS.TS LÊ HUY TR NG

Phn bin 1: TS.VÕ TH

THUÝ ANH

Phn bin 2: TS NGUYN PHÚ THÁI

Lun văn ñ c bo v t i H ﾤ i ñ ﾤ ng chm Lun văn tt nghip th c sĩQun tr kinh doanh hﾤ p t i Đ i H ﾤ c Đà N ng vào ngày 31tháng

12 năm 2011

* Có th tìm hi u lun văn ti:

- Trung tâm Thông tin - H ﾤ c liu, Đ i H ﾤ c Đà N ng

- Thư vin tr

ng Đ i h ﾤ c Kinh T, Đ i h ﾤ c Đà N ng.

M ĐU

1 Lý do ch n ñ tài:

Có t ﾤ n t i m ﾤ t cu trúc tài chính ti ưu ñi v

i mi doanh nghip hay không và n u có thì nh h ng ca nó ñi v

i giá tr doanh nghip như th nào luôn là ch ñ- bàn c i trong c

ﾤ ng ñ ﾤ ng tài chính trong nhi-u thp k qua Năm 1958 Modigliani vàMiller ñã công b công trình nghiên c u ca h ﾤ “The cost of capital,corporation finance and theory of investment” trên t p chí AmericanEconomic review v

i kt qu là v

i ñi-u kin th tr

ng vn hoàn ho không có thu , không có chi phí giao d ch,không t ﾤ n t i thông tin bt ñi x ng, có k ỳ v ﾤ ng th tr

ng ñ ﾤ ng nht thì giá tr công ty ñ ﾤ c lp v

i cu trúc vn Công trình trên ñã ñóng góp vào quá trình hìnhthành h ﾤ c thuyt cu trúc vn hin ñ i

Trong th"c t, nhà qu n tr thành công là ng

i có th # xác ñnh ñ c cu trúc vn ti ưu b$ng cách ti thi#u hóachi phí tài chính ca công ty do ñó t i ña hóa l i nhun công ty Có th # thy, cu trúc vn nh h ng ñn hiu qu ho t ñ ﾤ ng công ty.

Tuy nhiên, nh%ng b$ng ch ng th"c nghim v- mi quan h gi%a

cu trúc vn và hi u qu ho t ñ ﾤ ng ca công ty Vit Nam không nhi -u và có

m ﾤ t s h n ch Trong ph m vi kin th c ca mình, tác gi th"c hin ñ- tài “C

u trúc vn và hi -u qu ho t ñ!ng c"a các công ty niêm #yt trên th$tr

&ng ch'ng khoán Hà N!i” ,

qua ñó kh o sát "s tácñ ﾤ ng ca các yu t: li nhun, quy mô, t ăng

tr ng và tài s n h%u hình ñn cu trúc vn cũng như s" nh h ng

ca cu trúc vn ñn hiu qu ho t ñ ﾤ ng ca các công ty niêm yt

trên th tr

ng ch ng khoán Hà Nﾤ i ñ# nghiên c u và vi t lun văn

tt nghip

2 M(c ñích nghiên 'cu:

- Xácñnh s" nh h ng ca các nhân t: li nhun, quy mô, c ơ h

ﾤ i tăng tr ng, giá tr tài s n h%u hình ñi v

i cu trúc vn ca các công ty niêm yt trên sàn giao dch ch ngkhoán Hà Nﾤ i

- Xácñnh s" nh h ng ca cu trúc vn ñn giá tr th tr

ng ca các công ty niêm yt trên sàn giao dch ch ng

c v- cu trúc vn

+ Tip cn các lý thuyt cơ bn v- cu trúc vn

- Đi t ng nghiên c u: Tt c các công ty phi tài chính trên sàn

ch ng khoán Hà Nﾤ i ñn ñ(u năm 2010

- Ph m vi nghiên c u:

V- m)t n ﾤ i dung, ñ- tài nghiên c u m ﾤ t s vn ñ- v- Cu trúc

vn và hi u qu ho t ñ ﾤ ng ca các công ty niêm yt trên th tr

ng ch ng khoán Hà Nﾤ i,

S liu ñ c s* d+ng là d % liu khai thác ,t báo cáo tài chính

2009 ñã ki #m toán và giá trth tr

ng ca c- phiu ca các công ty niêm yt trên sàn giao dch ch ng khoán Hà Nﾤ i

4 Phương pháp nghiên'u:c

Đ- tài s * d+ng các phương pháp ch yu sau:

+ Nghiên c u ñnh l ng ñ c d"a trên mô hình h ﾤ i quytuyn tính ñ#

c l ng mi quan h gi%a li

nhun, quy mô, m c tăng tr ng, giá tr tài s n h%uhình và c u trúc vn; cũng như mi quan h gi%a ñòn

b y tài chính và giá tr th tr

ng ca công ty.

+ Tác gi ñã s * d+ng nh%ng công c + phân tích d %liu ñ# th"c hin nghiên c u như là: th ng kê mô t, môhình hﾤ i quy v

i chương trình SPSS

5 Ý ngh ĩa khoa hc và th -c ti.n c"a ñ tài:

H thng hóa các kt qu nghiên c u trên th gi

ng ca công ty trên sàn giao d ch ch ng khoán Hà Nﾤ i.Đ- xut m ﾤ t s

ch ng khoán Hà Nﾤ i có

chính ca mình

gii phápñ# các công ty trên thtr

ng ñnh h ng trong vic xácñnh cơ cu tài

Chương 2: Nêuñ)c ñi#m cu trúc vn ca các công ty niêm yt

trên sàn giao dch ch ng khoán Hà Nﾤ i

Chương 3: Xác ñnh nhân t nh h ng cu trúc vn và hiu qu ho t

ñ ﾤ ng ca các công ty niêm yt trên th tr

ng ch ng khoán Hà Nﾤ i và ñ a ra các khuyn ngh.

CHƯƠNG 1

CƠ S LÝ LU N V0 CU TRÚC TÀI CHÍNH

VÀ CÁC NHÂN T NH H NG 1.1 T1ng quan v cu trúc tài chính doanh nghi -p

1.1.1 Khái ni m v tài chính doanh nghi p

Tài chính là m ﾤ t ph m trù kinh t, ñ ﾤ ng th

i là m ﾤ t ph m trù lch s* vì nó phát sinh, t ﾤ n t i và pháttri#n cùng g/n li-n v

i s" ra ñ

i, tﾤ n t i và phát tri#n ca Nhà n

c và c a n-n kinh t hàng hóa - ti-n t

Ho t ñ ﾤ ng huy ñ ﾤ ng hay còn g ﾤ i là ch c năng tài tr ca tàichính là quá trình t o ra các qu0 ti-n t t, các ngu ﾤ n l"c bên trong và bên ngoài ñ# ñm bo ho t ñ ﾤ ng SXKD ca doanh nghip trong lâu dài

và v

i chi phí thp nht

Như vy, quá trình huyñ ﾤ ng và s * d+ng vn phn ánh hot ñ

ﾤ ng tài chính nh $m ti ña hóa giá tr ca doanh nghip T, nh%ng ch cnăng trên cho thy bn cht ca tài chính là các quan h kinh t ti-n t thôngqua ho t ñ ﾤ ng huy ñ ﾤ ng và s * d+ng vn ca doanh nghip

1.1.2 Cu trúc tài chính doanh nghi p

1.1.2.1 Khái nim cu trúc tài chính doanh nghi p

Có r t nhi-u khái nim v- cu trúc tài chính doanh nghip, tuynhiên ta có th# tóm l i:

“C u trúc tài chính doanh nghip là quan h t l gi%a n và vn ch s h%u ph+c v+ cho quá trình tài tr ca doanh nghiêp, còn cu trúc vn ñ c hi#u là quan h t l gi%a n trung dài h n và v n

ch s h%u”

1.1.2.2 Các ch tiêu phn ánh cu trúc tài chính c a doanh nghip Các

ch1 tiêu *s d+ng ph- bin nht trong các nghiên cu

v-cu trúc tài chính, ñó là ch 1 tiêu t l n và t l n trên vn ch s h%u, ch1tiêu này phn ánh mi quan h gi%a n phi tr, bao g ﾤ m c n ng/n h n vàtrung dài h n trên -tng tài s n

Ch1 tiêu t l n trên vn CSH phn ánh tính "t ch tài chính cadoanh nghip phn ánh năng l"c tài chính, kh năng ch ñ ﾤ ng cadoanh nghip v- ngu ﾤ n vn kinh doanh trong quá trình ho t ñ ﾤ ngSXKD và ñ(u tư ca doanh nghip, còn ñ c g ﾤ i là ñòn cân n

Quan h t-ng quát nht phn ánh cu trúc tài chính ca doanhnghip chính là quan h gi%a vn CSH và ngu ﾤ n vn vay ca doanhnghip

V- m)t bn cht cu trúc tài chính là quan h gi%a ngu ﾤ n vn ch s h

%u và v n vay ca doanh nghip ñ c th# hin b$ng ch1 tiêu t l n và t l n phi tr nên vn ch s h%u ca doanh nghip

1.2 M!t s k#t qu nghiên 'cu th-c t# v các nhân t1 nh

h 2ng ñ#n cu trúc vn doanh nghi-p

1.2.1 V quy mô c a doanh nghi p.

D"a trên nh%ng kt qu nghiên c u ch yu ñi v

i nhi-u n

c khác nhau chúng ta thy r$ng quy mô c a doanh nghip ít nh

h ng ho)c nh h ng không ñáng k# ñi v

i cu trúc tài chính doanh nghip

1.2.2 Hi u qu hot ñng kinh doanh

1.2.3 Ri ro hot ñng kinh doanh.

Bradley Jarrel và Kim (1984) tìm th y mﾤ t mi tương quan ng

c gi%a hai bin này: r i ro càng l

n thì t l n càng th p Kim và Sorenson (1986) tìm th y mﾤ tquan h cùng chi-u gi%a ri ro và t l n Như vy, nh%ng nghiên c u v- nh

h ng ca ri ro ñi v

i chính sách n còn ch ưa thng nht là ñôi khi còn trái ng c nhau

1.2.4 Cơ cu tài s n.

3nh h ng ca cơ cu tài s n ñn cu trúc tài chính th# hin

ch, mﾤ t m)t tài s n c ñnh v,a có ý ngh ĩa v- giá tr th chp cho các khonvay nên có tác +dng làm gi m m c thit h i ñi v

i ch

n mﾤ t khi ri ro xy ra làm cho doanh nghi p mt kh năng thanh toán,m)t khác,ñi v

i nh%ng doanh nghip thu ﾤ c nh%ng ngành ñòi h4i ñ(u tư l

n v- tài s n c ñnh hàm ch a m ﾤ t nguy cơ ri ro l

n do tácñ ﾤ ng ca ñòn cân ñnh phí cùng v

i tính cht thanh khon rt thp ca tài s n c ñnh nên 2s gây khó kh ăn

cho doanh nghip khi chuy#n h

ng ho t ñ ﾤ ng nên có t l n thp

1.3 Mi quan h- gi3a cu trúc vn và hi -u qu ho t ñ!ng c"a

doanh nghi-p

Cơ cu vn ti ưu là c ơ cu vn mà t i ñó giá tr công ty là l

n nht, hay nói cách khác là chi phí tài chính là nh4 nht và do

v y cũng làm t i ña hóa doanh thu c a doanh nghip Nu cơ cu vn tác ñ

ﾤ ng ñn hiu qu ho t ñ ﾤ ng ca doanh nghip, thì cơ cu vn cũng s2 tácñ

ﾤ ng ñn s c kh4e tài chính c ũng như kh năng phá sn ca doanh nghip

Hiu qu ho t ñ ﾤ ng tài chính nh ư ti ña hóa l i nhun, ti ña hóa

l i nhun trên tài sn, và t i ña hóa l i ích ca c- ñông là v n ñ- ct lõi c atính hiu qu ca doanh nghip

Vic ño l

ng hiu qu ho t ñ ﾤ ng có th # b tácñ ﾤ ng bi m+c tiêu cacông ty mà m +c tiêu này có th# nh h ng ñn vic l"a ch ﾤ n cáchño l

ng hiu qu ho t ñ ﾤ ng ca công ty và s " phát tri#n ca th tr

ng ch ng khoán và th tr

ng vn Nh%ng ño l

ng hiu qu ho t ñ ﾤ ng theo k toán Ngoài ra, còn có các ño l

ng hiu qu ho t ñ ﾤ ng khácñ c g ﾤ i là ño l

ng hiu qu ho t ñ ﾤ ng th tr

ng, như là giá mi c- ph(n trên thu nhp mi c- ph(n (P/E), t sgiá th tr

ng ca vn ch s h%u trên giá trs- sách ca vn ch s h%u(MBVR), và ch 1 s Tobin’s Q Hi u qu ho t ñ ﾤ ng ño l

ng b$ng ROA và ROE th

ng ñ c s* d+ng nhi-u nht.

Nghiên c u ca Rami Zeitun (2007) cho thy cơ cu vn có tácñ

ﾤ ng hiu qu ho t ñ ﾤ ng ca doanh nghip khi ño l

ng theo k toán và theo ch1 s th tr

ng T l n ng/n h n có tác ñ ﾤ ng dương ñn hiu qu theo th tr

ng ca doanh nghip (ño l

ng b$ng ch1 s Tobin’s Q).

Nghiên c u ca Margaritis (2007) v- mi quan h nhân qu gi%a

cơ cu vn và hi u qu ho t ñ ﾤ ng doanh nghip cho thy hiu qu ho t ñ

ﾤ ng ca doanh nghip nh h ng ñn cơ cu vn và ng c

l i cơ cu vn cũng tácñ ﾤ ng ñn hiu qu ho t ñ ﾤ ng ca doanh nghip

Như vy, hiu qu ho t ñ ﾤ ng có th # b tácñ ﾤ ng bi cơ cu vn

Do vy xem xét tácñ ﾤ ng ca cơ cu vn ñn hiu qu ho t

ñ ﾤ ng ca doanh nghip s2 cho chúng ta ch ng c rõ ràng nh t v- hiu ng

ca cơ cu vn lên hiu qu ho t ñ ﾤ ng ca doanh nghip

1.4 Mô hình th -c nghi-m và các ch4 tiêuñánh giá tácñ!ng

c"a cu trúc vn ñ#n hi-u qu ho t ñ!ng c"a doanh

nghi-p.

Tian và Zeitun (2007) “xem xét nh h ng ca cơ cu vn lên hot

ñ ﾤ ng công ty Jordan” Các ông cũng dùng m ﾤ t bng m

u d% liu th# hin 167 công ty Jordani trong giai ño n 2003.

1989-Hai Ông ñã s * d+ng mô hình th "c nghim hình h ﾤ i quybình phương ñ# ki#m tra gi thit r$ng kh năng sinh li, cơ h ﾤ ităng tr ng, quy mô, tài s n h%u hình ca m ﾤ t công ty s 2 nh h ng ñn

cơ cu vn Mô hình th "c nghim ñ c tính như sau:

Y = β + β PROF + β Growth + β Size + β STDVCF + β

TAX + β TANG + ε

it 6 it it

Và ñ# ki#m tra các gi thit r$ng cơ cu vn ca m ﾤ t công tys2 nh h ng lên hiu qu th tr

ng ca công ty trong d % liu ca

mình Mô hình th "c nghim ñ c d" tính như sau:

Y = β + β Leverage + β Growth + β Sizel + β STDVC

i là công ty riêng l5, và Y là ñòn b y n ca công ty Bi n s

ñ ﾤ c lp: Kh năng sinh li công ty ( Prof), Tăng tr ng công ty (Growth), Quy mô công ty ( Sizel), ri ro ñ c ño b$ng ñ ﾤ lch chu.n

ca dòng ti -n (STDVCF – standard devision of cash flow), thu (Tax)

và Tài s n h%u hình công ty ( Tang)

Năm th

c ño ñòn b y n ñ c các ông s* d+ng: t-ng n trên -tng tài s n (TDTA - total debt to total assets), t-ng n trên -tng vn s h%u (TDTE - total debt to total equity), n dài h n trên -tng tài s n (LTDTA - long-term debt to total assets), n ng/n h n trên t-ng tài s n (STDTA - short-term debt to total assets) và T -ng n trên -tng vn ch s h%u (TDTC – total debt to total capital)

Tác gi d"a vào mô hình trên, áp d+ng phân tích th tr

ng ch ng khoán Hà Nﾤ i ñ# ñánh giá"snh h ng ca các nhânt: li nhun, quy mô, c ơ h ﾤ i tăng tr ng, giá tr tài s n h%u hình ñi v

i cu trúc vn ca các công ty niêm yt trên sàn giao dch ch ngkhoán Hà Nﾤ i và trong gi

i h n ñ- tài tác gi ch1 nghiên c u 1 chi-u nh h ng ca cu trúc

vn ñn giá tr th tr

ng ca công ty trên sàn giao d ch ch ng khoán Hà Nﾤ i.

CHƯƠNG 2

Đ5C ĐI6M CU TRÚC V N C

A CÁC CÔNG TY NIÊM Y

T TRÊN SÀN GIAO D

CH CHNG KHOÁN HÀ N I

2.1 Gi7i thi-u v S2 giao d$ch ch'ng khoán Hà N!i

S Giao dch Ch ng khoán Hà Nﾤ i (SGDCK Hà N ﾤ i) ñ cthành l p theo Quyt ñnh s 01/2009/QĐ-T, ngày 2/1/2009 c a Th

pháp lut có liên quan

2.3 V ho t ñ!ng phát hành và niêm #yt ch'ng khoán

Ngày 31/12/2007, Giám ñc Trung tâm Giao d ch Ch ngkhoán Hà Nﾤ i ñã ký Quy t ñnh s 420/QĐ-TTGDHN v- vic banhành quy ch niêm yt ch ng khoán ti sàn Hà N ﾤ i

ng khon 65.000 t ñ ﾤ ng, quy mô th tr

ng ñã tăng cao nhưng ho t ñ ﾤ ng chưa th"c s" -n ñnh v%ng ch/c, v

n th# hin m ﾤ t s" không -n ñnh trong ho t ñ ﾤ ng giao dch ca th

tr

ng mà nguyên nhân chính v

n ph+ thu ﾤ c vào tâm lý ñ(u tư ng/n h n.M)c dù m c vn hoá th tr

ng tăng nhanh nhưng nhìn chung quy mô th tr

ng ca Vit Nam v

n còn nh 4 so v

i các n

c

Ch1 s VN-Index chưa th"c s" tr thành phong v ũ bi#u ca n-n kinh t

Ho t ñ ﾤ ng ca th tr

ng t" do còn r ﾤ ng.

H thng cơ s h t(ng, ñ)c bit v- h thng công ngh thông tin c acác Trung tâm GDCK có nhi-u bt cp do s" phát tri#n quá nhanh ca

th tr

ng nênñòi h 4i c(n phi có s " ñ(u tư, nâng c p h thng theo h

ng tr

c m/t và lâu dài

Kh năng giám sát, 6cng ch th"c thi còn h n ch S" phi hp gi

%a tài chính, ch ng khoán, ngân hàng trong chính sáchñi-u hành qu

n lý th tr

ng còn h n ch.

2.4 Đ8c ñi9m cu trúc vn c"a các công ty niêm #yt trên th$

tr &ng ch'ng khoán Hà N!i

2.4.1 Tình hình chung v k

t qu hot ñng kinh doanh ca các công ty niêm y

Các công ty niêm yt có doanh thu trên 500 t có xu h

ng tăng cao Đi-u này ch ng t4 quy mô kinh doanh c a các công ty niêm yt ngày càng m rﾤ ng và s n ph.m ca công ty niêm yt làm ra ñ c ng

i tiêu dùng chp nhn.

Các công ty niêm yt trên th tr

ng ch ng khoán Hà Nﾤ i h(u ht là làm ăn có lãi chi m 98%

t-ng s các côt-ng ty niêm yt trên th tr

ng Qua ñó, cho th y các công ty này hin ñang ho t ñ ﾤ ng rt tt.

Như vy, m)c dù có nh %ng bin ñ ﾤ ng ca môi tr

ng kinh t trong n

c, khu v"c và nh %ng bt -n ca n-n kinh t th gi

i nhưng ho t ñ ﾤ ng kinh doanh ca các công ty này có chi -u h

ng tt, có lãi và m ﾤ t s công ty ñ t hiu qu kinh t cao so v

i m)t b$ng chung nên góp ph(n t o tâm lý an tâm ñ(u tư vào ch

ng khoán ca các nhà

ñ(u tư

2.4.1.1 Tình hình doanh thu theo ngành:

Ngành Doanh thu trung L*i nhu)n trung LN/DT

Như vy, qua nghiên c u v- tình hình doanh thu và lãi tr

c thu theo ngành cho th y ngành có doanh thu cao và l i nhuncao chưa h8n t sut li nhun ñã cao nh ư ngành d ch v+ d(u khí doanhthu là l i nhun là cao nh t nhưng li nhun trên doanh thu m c thp 6%

2.4.1.2 Tình hình doanh thu và lãi tr

c thu ﾤ theo quy mô v

n ñiu

l

Lo i quy mô Doanh thu TB L *i nhu)n TB LN/DT

VCSH trên 80 t 951,170,085,366 41,139,585,366 4.33%VCSH d

2.4.2.1 T l n bình quân c a các công ty niêm ﾤ yt

T l n bình quân trên t-ng tài s n ca các công ty niêm yt là 60% Nh ư vy, nu so sánh v

i t l trên -tng tài s n ca 5991 doanh nghip Nhà n

c trên toàn quc ñ c thng kê vào th

i ñi#m 0 gi

ngày 1/1/2000 c a Bﾤ tài chính là 54,1% thì t l n ca các công

ty niêm yt là cao h ơn Đi-u này cho th y các công v

n chưa khai thácñ c ngu ﾤ n vn ñ(u tư t, các -c ñông cho ho t

ñ ﾤ ng sn xut kinh doanh

2.4.2.2 Đ ﾤ c ñi m cơ cu n phi tr c a các công ty niêm ﾤ yt

Đánh giácu trúc tài chính ca doanh nghip xét trênơc cu ngu

ﾤ n vn vay ca doanh nghip phn ánh m+c ñích s* d+ng vn ca doanhnghip T l n ng/n h n là 48,8%, nh ư vy cácñ n v v

n còn ph + thu ﾤ c rt nhi-u vào v n ng/n h n, cho thy h(u htcác

khon vay là ng /n h n nh$m b- sung cho nhu c(u tài s n lưu ñ ﾤ ng cadoanh nghip Th"c t hin nay các công ty ch1 vay ng/n h n t, ngânhàng là ch yu nh$m b- sung cho nhu c(u v- tài s n lưu ñ ﾤ ng, cònngu ﾤ n vay dài h n ñ# ñ(u tư vào tài s n c ñnh là r t ít ch1 khong11,4% Vì vy, ñ# có ñ c ngu ﾤ n vn vay dài h n ph+c v+ cho nhuc(u ñ(u tư vào tài s n c ñnh ñ# m r ﾤ ng sn xut, ñ-i m

i công ngh không th # trông ch

ng ñn cu trúc vn trên và cu trúc vn trên tácñ ﾤ ng ñên giá trdoanhnghip ta phi tin hành phân tích c + th# t,ng nhân t cũng như t,ng

cu trúc vn

CHƯƠNG 3 XÁC Đ

NH NHÂN T NH H NG CU TRÚC V N VÀ HIU QU HOT ĐNG C

A CÁC CÔNG TY NIÊM Y

Mô hình 1: Y = β + β PROF + β Growth + β Size + β TANG

+ε

i i

Tác gi ñ- cp ñn i là công ty riêng l5, và Y là ñòn b y n ca công ty i