XỬ TRÍ SẢNG KÍCH THÍCH Ở NGƯỜI CAO TUỔI - THS.BS:NGUYỄN ANH DŨNG

– Các đáp ứng stress trong các bệnh lí cấp cứu - Romano J, Engel GL.. YẾU TỐ NGUY CƠ • Tuổi • Suy giảm khả năng nghe hoặc nhìn • Tiền sử sa sút trí tuệ hoặc suy giảm nhận thức • Bệnh lý

XỬ TRÍ SẢNG KÍCH THÍCH Ở

NGƯỜI CAO TUỔI

THS.BS:NGUYỄN ANH DŨNG

BỆNH VIỆN LÃO KHOA TRUNG ƯƠNG

KHOA HỒI SỨC CẤP CỨU

CA LÂM SÀNG

• Nữ 67 tuổi vào viện vì ho, khó thở, sốt

• Ý thức lơ mơ, rất khó tập trung, ran nổ đáy phổi phải

• Dấu hiệu sinh tồn

CHẨN ĐOÁN SUY HÔ HẤP

• Khó thở

• Thở 32 lần/phút

• Oxy máu: PaO2<60 mmHg

Lanken PN Approach to acute respiratory failure Philadelphia, PA: Saunders, 2001:1-12

CHẨN ĐOÁN SẢNG?

• Chẩn đoán ?

• Khó khăn khi chẩn đoán

– Không có tiêu chuẩn lượng hóa

– Thường bỏ sót chẩn đoán, có nghiên cứu tỉ lệ bỏ sót lên tới 70%

– Sảng typ giảm động

• Xử trí ?

DỊCH TỄ

Delirium in Critical Care (2012)

– Các đáp ứng stress trong các bệnh lí cấp cứu

- Romano J, Engel GL Delirium I: electroencephalographic data Arch Neurol

Psychiatry 1944;51:356-77

- Trzepacz P, van der Mast R The neuropathophysiology of delirium In: Linde-say J, Delirium in old age Oxford, England: Ox-ford University Press, 2002:51-90

YẾU TỐ NGUY CƠ

• Tuổi

• Suy giảm khả năng nghe hoặc nhìn

• Tiền sử sa sút trí tuệ hoặc suy giảm nhận thức

• Bệnh lý tâm thần đi kèm

• Tiền sử nghiện rượu hoặc lạm dụng chất gây nghiện

• Albumin thấp/suy dinh dưỡng

• Stress tâm thần

• Mất ngủ

• Có nhiều bệnh lí nội khoa đi kèm

The Washington Manual of Critical Care (2012)

NGUYÊN NHÂN

The Washington Manual of Critical Care (2012)

NGUYÊN NHÂN DO THUỐC

The Washington Manual of Critical Care (2012)

CHẨN ĐOÁN?

CÔNG CỤ CHẨN ĐOÁN

SƠ ĐỒ CHẨN ĐOÁN

CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT

XỬ TRÍ

2 chiến lược điều trị chính

Không dùng thuốc Dùng thuốc

KHÔNG DÙNG THUỐC

• Yêu cầu người nhà mang cho bệnh nhân các dụng cụ quen thuộc như kính lão, thiết bị trợ thính, đồng hồ, lịch, ảnh gia đình

• Đưa bệnh nhân vào phòng yên tĩnh, có ánh sáng nhẹ vào ban đêm để không làm gián đoạn giấc ngủ

• Khuyến khích bệnh nhân tự chăm sóc bản thân

• Hạn chế thay đổi nhân viên chăm sóc bệnh nhân

THUỐC

• Chú ý điều trị

– Không phải dùng để bệnh nhân mất ý thức mà là

để bệnh nhân không nguy hiểm cho chính họ

– Haloperidol vẫn là lựa chọn hàng đầu

– Benzodiazepin có thể có hiệu quả song không phải

là thuốc được chọn hàng đầu

HALOPERIDOL

CƠ CHẾ HALOPERIDOL

HALOPERIDOL

HALOPERIDOL

• Liều 0.5-1mg tĩnh mạch

• Nhắc lại mỗi 30 phút

• Tổng liều 10mg

• Liều duy trì bằng nửa liều có tác dụng

• Có thể sử dụng trong vài ngày

HALOPERIDOL

BENZODIAZEPIN

• Không phải lựa chọn hàng đầu do:

– Gây rối loạn cấu trúc giấc ngủ

– Loạn thần cấp

– Có xu hướng để lại tác dụng tồn dư

• Thường chỉ định trong sảng rượu

TÓM TẮT

• Không phải lựa chọn hàng đầu

• Haloperidol là lựa chọn đầu tay trong điều trị sảng

• Benzodiazepin thường được lựa chọn trên bệnh nhân sảng rượu

XIN CÁM ƠN