Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng anh ở các trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập tại thành phố hồ chí minh

ĐỖ THỊ THÚY TÚ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP NGOÀI CÔNG LẬP TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành: Quản lý giáo dục Mã số : 60 14 01 14

ĐỖ THỊ THÚY TÚ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH

Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP NGOÀI CÔNG LẬP TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2013

ĐỖ THỊ THÚY TÚ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH

Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP NGOÀI CÔNG LẬP TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số : 60 14 01 14

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS NGUYỄN VĂN HẢI

HÀ NỘI - 2013

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY

HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP NGOÀI CÔNG LẬP TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

10

1.2 Đặc điểm quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các

trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập trên địabàn thành phố Hồ Chí Minh

14

1.3 Nội dung quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở

các trường Trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập

16

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP NGOÀI CÔNG LẬP TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

32

2.1 Khái quát các trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài

công lập tại thành phố Hồ Chí Minh

32

2.2 Thực trạng quản lí hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các

trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập tại thànhphố Hồ Chí Minh

34

2.3 Nguyên nhân của những ưu điểm và hạn chế quản lí

hoạt động dạy học môn tiễng Anh của các trường trungcấp ngoài công lập trên điạ bàn thành phố Hồ Chí Minh

51

Chương 3 YÊU CẦU, BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG

DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP NGOÀI CÔNG LẬP TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

56

3.1 Yêu cầu xây dựng và thực hiện hệ thống biện pháp quản

lí hoạt động dạy học môn tiếng Anh trong các trườngtrung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập tại thành phố HồChí Minh

56

3.2 Hệ thống biện pháp quản lí hoạt động dạy học môn tiếng

Anh trong các trường trung cấp ngoài công lập trên địabàn thành phố Hồ Chí Minh hiện nay

Viết đầy đủ Viết tắt

Giáo dục - đào tạo

Thành phố Hồ Chí Minh

Trung cấp chuyên nghiệp

Trung cấp chuyên nghiệp kinh tế - kỹ thuật Tây Nam Á

Trung cấp chuyên nghiệp kinh tế - kỹ thuật Phương Đông

Trung cấp chuyên nghiệp kinh tế - kỹ thuật Sài gòn

Trung cấp chuyên nghiệp công nghệ - thông tin vạn Tường

GD - ĐT TP.HCM TCCN

TCCN KT- KT Tây Nam Á TCCN KT- KT Phương ĐôngTCCN KT- KT Sài gòn TCCN CN- TT Vạn Tường

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngày nay cỏc quốc gia trờn thế giới đang bước vào thời kỳ hội nhậpsõu rộng trờn tất cả cỏc lĩnh vực của đời sống xó hội Xó hội phồn vinh ở thế

kỉ XXI là một xó hội của tri thức và dựa vào tri thức Để cú thể vươn lờn hộinhập vào cộng đồng thế giới, chỳng ta cần phải học hỏi kinh nghiệm của cỏcnước tiờn tiến, đồng thời ỏp dụng những kinh nghiệm đú một cỏch sỏng tạo,tỡm ra được phương thức phỏt triển phự hợp với điều kiện và hoàn cảnh cụ thểcủa Việt Nam Khi tri thức xó hội thay đổi nhanh theo nền kinh tế tri thức thỡcon người lao động cũng phải biết đổi mới kiến thức và năng lực của mỡnhcho phự hợp với sự phỏt triển của khoa học kỹ thuật và cụng nghệ

Cỏc trường trung cấp chuyờn nghiệp ngoài cụng lập là loại hỡnh đào tạo

mở rộng từ hệ thống trung cấp chuyờn nghiệp trong giai đoạn hiện nay, đểkhắc phục tỡnh trạng “thừa thầy, thiếu thợ” của đất nước trong thực hiện chủtrương lớn của nhà nước là mở rộng cỏc loại hỡnh đào tạo, trong đú cú mộttrong những trọng tõm chỳ ý là đào tạo cụng nhõn kỹ thuật, thụng qua việc ưutiờn cấp phộp thành lập cỏc trường trung cấp chuyờn nghiệp Trường trung cấpchuyờn nghiệp là trường đào tạo cỏc cụng nhõn kỹ thuật viờn lành nghề.Trường gúp phần cung cấp nguồn nhõn lực cho đất nước Trường cú trỏchnhiệm đào tạo những học sinh đó tốt nghiệp phổ thụng trung học khụngnhững giỏi về trỡnh độ chuyờn mụn nghiệp vụ mà cũn giỏi về ngoại ngữ tiếngAnh Trong đú tiếng Anh giỳp cho họ cú đủ năng lực để nghiờn cứu kết hợpvới kiến thức chuyờn ngành được đào tạo để tiếp cận với cụng nghệ tiờn tiến.Thế nhưng hoạt động dạy học mụn tiếng Anh trong cỏc trường trung cấpchuyờn nghiệp kể cả ngoài cụng lập tại thành phố Hồ Chớ Minh đó cố gắng rấtnhiều nhưng kết quả khụng khả quan Một thực trạng đỏng lo ngại hiện nay tỷ

lệ học sinh giỏi tiếng Anh ở cỏc trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyờn

nghiệp công lập và ngoài công lập tại thành phố Hồ Chí Minh thì không cao,chưa kể đến tiếng Anh chuyên ngành Kết quả là phần lớn học sinh học sinhchưa có khả năng sử dụng ngoại ngữ để tham khảo nghiên cứu tài liệu nướcngoài Đó cũng là mối quan tâm của các nhà quản lý và nghiên cứu giáo dục

ở các bậc học này Xuất phát từ những lí do trên, chúng tôi chọn đề tài

“Quản lí hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập tại thành phố Hồ Chí Minh” làm luận văn

tốt nghiệp của mình

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Hiện nay có rất nhiều nhà khoa học nghiên cứu, bàn luận về đổi mớinội dung, chương trình, tài liệu, giáo trình, giáo khoa dạy học môn tiếng Anh

ở tất cả các cấp học, bậc học với mục tiêu là nâng cao hiệu quả chất lượng dạy

và học môn tiếng Anh Quản lí hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở cáctrường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập cũng không nằm ngoài mụctiêu đó Tác giả lược sử các bài viết liên quan đề vấn đề nghiên cứu như sau:

Bài viết “ Ngoại ngữ - một thành tố của chiến lược phát triển nền giáodục quốc gia” Tác giả Ngô Văn Quyết đã nêu rõ vai trò của ngoại ngữ đối với

sự nghiệp công nghiệp hóa đất nước Ngoại ngữ phải được xem là một thành

tố trong chiến lược phát triển giáo dục quốc gia Qua phân tích trong bài viếtcủa mình, tác giả nêu rất rõ việc cần thiết phải hoàn thiện chương trình tiếngAnh và bổ sung tiếng Anh chuyên ngành trong các trường trung cấp chuyênnghiệp ngoài công lập và trung học nghề

Bài viết “ Phương pháp học tiếng Anh” Tác giả Nguyễn Quốc Hùng đãnêu ra những phương pháp học tiếng Anh phổ biến trong nước cũng như trênthế giới Từ đó có những nhận xét về hiệu quả của việc sử dụng phương pháptrực tiếp Tác giả cũng đã chỉ ra yếu tố cá nhân như sự kiên trì, sức sáng tạo

và tình yêu ngôn ngữ là yếu tố quyết định trong việc học ngoại ngữ

Bài viết “Xây dựng mô hình dạy tiếng Anh cho người Việt” tác giảNguyễn Quốc Hùng đã chỉ ra: Để có được những bộ tài liệu học tiếng Anhcho người Việt với chất lượng đào tạo cao, giúp cho họ đạt được trình độ giaotiếp thành công trong thời gian ngắn nhất thì phải tính đến những đặc điểmngôn ngữ học của người Việt khác với người Anh, tính đến đặc điểm tâm lý,tính cách cũng như những nét sinh hoạt, phong tục, tập quán, thói quen…

Bài viết “Lựa chọn phương pháp giảng dạy ngoại ngữ theo hướngnào?” tác giả Văn Canh đã viết: người dạy giữ vai trò trung tâm trong quátrình tìm kiếm những chiến lược dạy hiệu quả … người dạy vừa là ngườinghiên cứu, người đưa ra các giả thuyết, tái hiện có phê phán các giả thuyết

đó trong quá trình giảng dạy thông qua quá trình quan sát và tìm hiểu lớp học.Thay vì đi tìm một phương pháp tối ưu trong giảng dạy, người dạy cần quantâm hơn đến người học và môi trường dạy và học để xây dựng cho mình mộtphương pháp dạy ngày càng trở nên thích hợp giúp cho hoạt động dạy trở nên

có hiệu quả hơn

Trong bài “Làm thế nào để giúp học sinh sử dụng tiếng Anh trong lớphọc” tác giả Catherine Cheehy Skeffington đã nêu ra tầm quan trọng của việcgiúp học sinh nói tiếng Anh Tác giả đã chỉ ra nguyên nhân tại sao học sinhkhông sử dụng tiếng Anh trong lớp Từ đó nêu ra những biện pháp cụ thể đểgiúp học sinh phát huy khả năng nói tiếng Anh trong lớp học

Trong bài viết “Cần xem lại việc đào tạo ngoại ngữ trong hơn 40 nămnay”, tác giả Thanh Tùng đã điểm lại tình hình phát triển ngoại ngữ ở nước ta

từ 1945 đến nay, nêu ra vai trò, vị trí của môn ngoại ngữ Từ đó, tác giả gópmột số ý kiến về chiến lược đào tạo ngoại ngữ

Trong bài “Dạy – học ngoại ngữ trong cơ chế thị trường”, PGS.TSTrịnh Văn Minh khẳng định ngoại ngữ không chỉ là phương tiện giao tiếp, màcòn là phương tiện nâng cao dân trí, mở rộng vốn văn hóa chung, điều kiệncần cho giao lưu về các mặt và cho quá trình hội nhập quốc tế

Tóm lại: Các luận văn và các bài báo trên đã nghiên cứu nhiều vấn đề,nhiều mặt của việc giảng dạy ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng,song việc nghiên cứu giảng dạy và quản lí hoạt động dạy học môn tiếng Anh

ở các trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập còn ít được chú ý vàchưa có công trình khoa học nào nghiên cứu Vì thế, chúng tôi chọn đề tài:

“Quản lí hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường trung cấp chuyênnghiệp ngoài công lập tại thành phố Hồ Chí Minh” sẽ không trùng lặp với cácluận văn, đề tài nghiên cứu trước đó

3 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu những vấn đề lý luận, thực tiễn quản lí hoạt động dạy họcmôn tiếng Anh Trên cơ sở đó đề xuất hệ thống các biện pháp nhằm quản líhiệu quả hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường trung cấp chuyênnghiệp ngoài công lập tại thành phố Hồ Chí Minh hiện nay

* Nhiệm vụ nghiên cứu

Làm rõ cơ sở lý luận quản lí hoạt động dạy học môn tiếng Anh trong cáctrường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập tại thành phố Hồ Chí Minh

Đánh giá thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân quản lí hoạt động dạy học môntiếng Anh ở các trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập tại thành phố

Hồ Chí Minh

Đề xuất hệ thống biện pháp quản lí hoạt động dạy học môn tiếng Anh ởcác trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập tại thành phố Hồ Chí Minhhiện nay

4 Khách thể và đối tượng, phạm vi nghiên cứu

* Khách thể nghiên cứu

Hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường trung cấp chuyênnghiệp ngoài công lập tại thành phố Hồ Chí Minh

*Đối tượng nghiên cứu

Quản lí hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường trung cấpchuyên nghiệp ngoài công lập tại thành phố Hồ Chí Minh

*Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu 4 trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập tại thành

phố Hồ Chí Minh bao gồm: Trường Trung cấp chuyên nghiệp Kinh tế - Kỹ

thuật Tây Nam Á, trường Trung cấp chuyên nghiệp Kinh tế - Kỹ thuật Sài Gòn, trường Trung cấp chuyên nghiệp công nghệ thông tin Vạn Tường, trường Trung cấp chuyên nghiệp Kinh tế - Kỹ thuật Phương Đông.

* Thời gian nghiên cứu: Từ năm 2008 đến 2012

5 Giả thuyết khoa học của đề tài

Quản lí hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường trung cấp ngoàicông lập tại thành phố Hồ Chí Minh chỉ được phát huy hiệu quả khi vận dụngtổng hợp các biện pháp như: Bổ sung, hoàn thiện mục tiêu, chương trình dạyhọc môn tiếng Anh trong các trường trung cấp ngoài công lập trên điạ bàn.Phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức, các lực lượng của nhà trườngnhằm nâng cao chất lượng quản lí hoạt động dạy học môn tiếng Tích cực hoáquá trình tự học tập môn tiếng Anh của học sinh và tăng cường quản lí hoạtđộng kiểm tra, đánh giá kết quả dạy và học môn tiếng Anh ở các trường trungcấp chuyên nghiệp trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

6 Phương pháp luận ,phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp luận

Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩaMác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng Cộng sảnViệt Nam, chỉ thị, Nghị quyết điều lệ của các cấp về giáo dục – đào tạo vàquản lý giáo dục – đào tạo

* Phương pháp nghiên cứu

Sử dụng phương pháp thu thập các tài liệu, đọc sách, tham khảo các côngtrình nghiên cứu có liên quan đến đề tài để xây dựng tổng luận nghiên cứu

Phương pháp điều tra bằng phiếu trưng cầu ý kiến và xử lý số liệu: Xâydựng phiếu trưng cầu ý kiến nhằm làm rõ thực trạng và giải pháp quản lý hoạtđộng dạy học môn tiếng Anh ở một số trường trung cấp chuyên nghiệp ngoàicông lập tại thành phố Hồ Chí Minh

Trưng cầu ý kiến với các hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng bộmôn tiếng Anh, với mẫu đại diện của 40 giáo viên và mẫu đại diện của 500học sinh bằng phương pháp chọn ngẫu nhiên Kết quả điều tra được xử lýtheo phương pháp thống kê (trung bình, độ tập trung và tương quan)

Phương pháp nghiên cứu sản phẩm để đánh giá chất lượng: nắm rõ kếtquả học tập về bộ môn tiếng Anh của học sinh ở một số trường trung cấpchuyên nghiệp ngoài công lập ở tại thành phố Hồ Chí Minh trong những nămtrước, nhận xét chất lượng học tập của học sinh như: điểm số đạt được về bộmôn tiếng Anh ở các khoa (phân loại: giỏi, khá, trung bình, yếu) Thống kêtần số, tính tỉ lệ phần trăm (%) theo phân loại Từ đó nhận xét về quản lý hoạtđộng dạy học môn tiếng Anh ở một số trường trung cấp chuyên nghiệp ngoàicông lập tại thành phố Hồ Chí Minh

Tổng kết kinh nghiệm giảng dạy và quản lý hoạt động dạy học môntiếng Anh của các trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập trên địa bànthành phố Hồ Chí Minh

Sử dụng toán thống kê để sử lý kết quả điều tra, thu thập

8 Ý nghĩa của đề tài

Đề tài thực hiện thành công có ý nghĩa rất quan trọng trong tố chức chỉđạo hoạt động dạy học môn tiếng Anh của nhà trường, góp phần vào đổi mớinâng cao chất lượng dạy học nói chung và dạy học môn tiếng Anh nói riêng

Đề tài có thể làm tài liệu tham khảo cho lãnh đạo của nhà trường tổ chứctốt hơn công tác quản lí hoạt động dạy và học môn tiếng Anh ở các trường trungcấp ngoài công lập trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh hiện nay.

9 Kết cấu đề tài

Đề tài bao gồm: Phần mở đầu, 3 chương, 9 tiết, danh mục tài liệu tham

khảo và phụ lục

1.1.1 Khái niệm dạy học môn tiếng Anh

Trong lịch sử phát triển của giáo dục và nhà trường, dạy học tồn tại nhưmột hoạt động xã hội, nó gắn liền với hoạt động của con người Để thực hiệncác nhiệm vụ giáo dục: giáo dục trí tuệ, giáo dục đạo đức, giáo dục thể chất,giáo dục thẩm mỹ và giáo dục lao động, nhà trường phải dựa vào nhiều conđường có mối quan hệ biện chứng với nhau là dạy học, lao động sản xuất,trong đó dạy học là phương tiện quan trọng nhất Như vậy, dạy học là conđường cơ bản nhằm phát triển trí tuệ nói riêng và hình thành phát triển nhâncách cho thế hệ trẻ nói chung Dạy học là hoạt động được tiến hành một cách

có tổ chức, có kế hoạch có nội dung và phương pháp sư phạm của người giáoviên phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý và đặc điểm nhận thức của người học

Quá trình dạy học là một hệ toàn vẹn gồm hoạt động dạy và hoạt độnghọc luôn tương tác với nhau, thâm nhập vào nhau, sinh thành ra nhau Sựtương tác giữa dạy và học mang tính chất cộng tác, trong đó giảng dạy giữ vaitrò chủ động, định hướng, hướng dẫn người học thực hiện tốt việc lĩnh hộikiến thức, rèn luyện kỹ xảo, kỹ năng nghề nghiệp Dạy học là hoạt động képbao gồm dạy (do thầy đảm nhận) và học (do trò đảm nhận) Dạy và học có liên

hệ tác động lẫn nhau không thể thiếu nhau, thầy giữ vai trò lãnh đạo, tổ chứcđiều khiển hoạt động của học sinh Học sinh giữ vai trò tự giác, tích cực, chủđộng, tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động học của bản thân Với cách tiếp cậndạy học môn tiếng Anh như là một hoạt động chúng tôi quan niệm:

Dạy học môn tiếng Anh ở các trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập là hoạt động có mục đích, có tổ chức, có kế hoạch của đội ngũ gáo viên,

nhằm trang bị cho học sinh, sinh viên những công cụ giao tiếp tiếng Anh giúp họ

có kiến thức cơ bản về ngoại ngữ để đọc sách, hiểu các sách báo khoa học, trực tiếp giao dịch với người nước ngoài về vấn đề chuyên môn, ngành nghề mình đang theo học và thực tế công tác sau khi ra trường

Dạy học môn tiếng Anh ở các trường trung cấp chuyên nghiệp là quátrình giảng dạy của thầy nhằm tổ chức và điều khiển quá trình nắm tri thức,

kỹ năng, kỹ xảo của học sinh trong các lĩnh vực khoa học kỹ thuật có liênquan đến nghề nghiệp tương lai của họ

Hoạt động học tập của học sinh trung cấp chuyên nghiệp là chủ thểnhận thức chủ động tích cực nhằm tiếp thu kiến thức chuyên môn nghềnghiệp để có tay nghề, có kỹ năng, kỹ xảo với một nghề mà họ đã chọn.Chính vì vậy, người thầy đóng vai trò chủ thể tác động đến học sinh và họcsinh không những là khách thể tiếp nhận sự tác động của thầy mà còn đóngvai trò chủ thể vì họ là những con người thực hiện hoạt động học tập trongnhà trường Họ ý thức về nhiệm vụ học tập, họ tích cực nhận sự tác động từphía người thầy: vai trò chủ thể của trò càng được phát huy thì hiệu quả họctập càng lớn Trong quá trình dạy học, giảng dạy của thầy đóng vai trò chỉđạo, điều khiển hoạt động học của học sinh nhưng không được đối lập vớitính độc lập sang tạo với học sinh

Hoạt động dạy và học có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, thể hiện ở mốiquan hệ tương tác giữa các thành tố như: mục tiêu, nội dung, phương pháp,hình thức tổ chức của hoạt động dạy và hoạt động học, người dạy, người học

và kết quả dạy học trong đó hoạt động dạy của Thày và hoạt động học củaTrò là hai nhân tố trung tâm, năng động nhất của quá trình dạy học Quản líhoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường trung cấp ngoài công lập cũngtuân theo qui luật của hoạt động dạy học Vì vậy, chủ thể quản lí cần hiểu vànắm chắc các yêu cầu cơ bản của hoạt động quản lí như: quản lí mục tiêu dạy

học môn tiếng Anh, quản lí nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học

và kết quả dạy học môn tiếng Anh ở các trường trung cấp ngoài công lập trênđịa bàn

1.1.2 Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập thành phố Hồ Chí Minh

Quản lý là hoạt động có ý thức của nhà quản lý nhằm đạt tới mục tiêuhiệu quả quản lí Cán bộ quản lý, các lực lượng sư phạm bằng hành độngcủa mình biến mục tiêu đó thành hiện thực

Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường trung cấpchuyên nghiên trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh là một loại hình quản

lý hoạt động trong đó chủ thể đề ra những mục tiêu cần phải đạt được vànhững chủ trương, biện pháp kế hoạch phải thực hiện, lựa chọn nhân sự,thời gian, huy động và sử dụng nhân lực, vật lực và tài lực ( nguồn nhânlực giáo dục của nhà trường) hiện có và sẽ có để tổ chức và điều hành bộmáy nhân lực nhằm thực hiện những chủ trương, biện pháp và kế hoạch nóitrên một cách đúng đắn, có chất lượng và hiệu quả đáp ứng được mục tiêu

tạo của nhà trường Từ những quan niệm và cách tiếp cận trên tác giả đưa raquan niệm:

Quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập thành phồ Hồ Chí Minh là cách thức, biện pháp của chủ thể quản lý theo sự phân cấp tác động đến toàn bộ hoạt động giảng dạy của đội ngũ giảng viên dạy môn tiếng Anh nhằm đạt được chất lượng và hiệu quả dạy và học của nhà trường

Theo đó quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường trungcấp ngoài công lập bao gồm các đặc trưng đó là:

Một là, chủ thể quản lý và tổ chức thực hiện quá trình đào tạo, kế hoạchgiảng dạy, học tập và các hoạt động dạy học theo chương trình, kế hoạchgiảng dạy của nhà trường

Hai là, chủ thể quản lý và tổ chức thực hiện các hoạt động thựcnghiệm, nghiên cứu khoa học, dịch vụ khoa học và công nghệ, gắn đào tạovới sử dụng, phối hợp với các tổ chức khoa học và công nghệ, cơ sở sản xuấtkinh doanh, gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học, sản xuất kinh doanh và đờisống xã hội

Ba là, quản lý tổ chức biên soạn chương trình, giáo dục môn học, tài liệugiảng dạy do Hiệu trưởng giao Tổ chức nghiên cứu cải tiến phương pháp giảngdạy, học tập; đề xuất xây dựng kế hoạch bổ sung, bảo trì thiết bị dạy học, thựchành, thực tập và thực nghiệm khoa học

Bốn là, xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện việc đào tạo, bồidưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên

Chủ thể quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường trungcấp ngoài công lập phải có những phẩm chất và năng lực đó là: trình độ họcvấn, tri thức và kỹ năng nghiệp vụ quản lý, gương mẫu về phẩm chất đạo đức,

luôn là tấm gương và là chỗ dựa tin cậy cho đồng nghiệp, là người thầy có uytín với học sinh; trung thực, lời nói và hành động nhất quán.

1.2 Đặc điểm quản lý hoạt động dạy học môn

tiếng Anh ở các trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

Khác với các trường công lập, quản lí hoạt động dạy học môn tiếng Anhngoài những đặc điểm chung về quản lí hoạt động dạy học thì quản lí hoạt độngdạy học tiếng Anh ở các trường trung cấp chuyên nghiệp cũng có những đặcđiểm vừa thuận lợi nhưng cũng gặp không ít những khóa khăn bất cập trongcông tác quản lí Có thể chỉ ra một số đặc điểm cơ bản của hoạt động dạy học vàquản lí hoạt động này như sau:

Thứ nhất, quy mô đào tạo của các trường: có số lượng học sinh kôngvượt quá 1000 học sinh, điều đó thể hiện sự cố gắng rất lớn của các trường.Bởi vì, lâu nay vẫn tồn tại một tình trạng là đa số các gia đình có con đi họcvẫn muốn cho con mình vào đại học, đa số học sinh đều muốn bằng mọi giá thi

đỗ vào đại học 100% các tổ trưởng bộ môn tiếng Anh và các cán bộ quản lý đềutốt nghiệp đại học Tuy nhiên họ chưa qua lớp quản lý nào cả và thâm niên quản lýcòn rất thấp Điều đó có ảnh hưởng không tốt đến việc quản lý ở các trường trungcấp chuyên nghiệp ngoài công lập tại địa bàn TPHCM

Thứ hai, về đội ngũ giáo viên giảng dạy ở các trường trung cấp chuyênnghiệp trên 100% giáo viên đạt tốt nghiệp đại học, giáo viên có thâm niêngiảng dạy trên 5 năm giáo viên có biên chế ở trường công lập, hoặc giáo viên

cơ hửu ở các trường tư thục khác Số giáo viên còn lại là những giáo viên tự

do hay mới ra trường chưa vào biên chế

Thứ ba, nội dung chương trình tiếng Anh tổng quát được đưa vào giảngdạy cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp thông qua việc giảng dạy giáo trìnhHeadway cuốn 1 giáo trình Lifeline cuốn 1 nội dung kiến thức được thiết kế theo

các chủ điểm nhằm cung cấp kiến thức ngôn ngữ, văn hóa, rèn luyện 4 kỹ năng(nghe, nói, đọc, viết)

Từ thực tế giảng dạy tại hai môi trường khác nhau: các lớp thuộc khốikinh tế thương mại và các lớp thuộc khối khoa học kỹ thuật Tác giả luận vănnhận thấy khoảng 50% học sinh xem việc học ngoại ngữ như “tử ngữ” vànhiều em trong số đó ngồi trên lớp không tập trung thậm chí ngủ gật, 20% họcsinh tiếp thu được nhưng không chăm chỉ, số còn lại thì học chắc và kết quảtốt Có khoảng 82% số học sinh đã biết tiếng Anh trước khi vào trường trungcấp chuyên nghiệp ngoài công lập số còn lại thì do đã biết khá tiếng Anh nênkhi ngồi học chung với các bạn khác phần thì phải học tiếng Anh từ đầu nênbiểu hiện tâm lý chủ quan, phần khác thì nghĩ rằng môn tiếng Anh không phải

là môn chuyên ngành nên không cần đầu tư nhiều thời gian cốt sao đủ điểmđiều kiện

Như vậy chỉ có 40% số học sinh có khả năng tiếp thu được tiếng Anhkhi học ở các trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập Ngoài ra cònmột số ít các em ở vùng sâu vùng xa việc học tiếng Anh là khó khăn Tuynhiên khi nhận phiếu hỏi với nội dung là các em có thích giao tiếp bằng tiếngAnh không thì kết quả thật bất ngờ 95% học sinh đều thích giao tiếp bằngtiếng Anh nhưng lại thiếu tự tin khi nói tiếng Anh Có thể kể tới nhiều nguyênnhân: 100% học sinh cho rằng ngữ pháp phức tạp, từ vựng khó nhớ đưa đếnkhông sắp xếp được câu, 80% trong số đó thì do phát âm không chuẩn, v.v

Thứ năm, điều kiện vật chất tại các trường trung cấp chuyên nghiệpngoài công lập như thiết bị dạy và học chưa đáp ứng được với nhu cầu đổimới phương pháp giảng dạy, giáo viên giảng dạy chủ yếu chỉ được trang bịmáy cassette loại thường, chất lượng không tốt

Thứ sáu, quy mô lớp học còn tồn tại những lớp học quá đông học sinh(47-56 học sinh/lớp) do không phân loại nên trình độ tiếng Anh chênh lệch

quá nhiều như vậy không phù hợp với các lớp học ngoại ngữ Vì quá đôngnên học sinh cũng ít có cơ hội rèn luyện kỹ năng, giáo viên không quan tâmđồng đều đến tất cả các học sinh Từ đó những học sinh chưa giỏi hoặc nhútnhát hầu như không tiến bộ trong học tập thậm chí ngày càng tụt hậu so với

những học sinh giỏi Phương pháp giảng dạy vẫn còn mang tính truyền thống, chủ yếu dựa vào giáo trình, phấn, bảng Ý thức học tập của học sinh: do các

em quen với cách học ở bậc phổ thông, hầu hết việc học ngoại ngữ chỉ bókhung trong việc làm bài tập ngữ pháp nên khi vào học môi trường mới dokhông điều chỉnh phương pháp học nên không đạt hiệu quả cao

1.3 Nội dung quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập

Nội dung quản lí hoạt động dạy học ở trường trung cấp chuyên nghiệp ngoàicông lập bao gồm:

1.3.1 Quản lý số lượng, chất lượng giáo viên giảng dạy môn tiếng Anh ở trường Trung cấp chuyên nghiệp

Nắm chắc số lượng đội ngũ giáo viên, biết được điểm mạnh, điểm yếucủa từng người là một trong những nhiệm vụ của người làm công tác quản lý.Điều này giúp cho người quản lý sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực Đây làmột điểm mấu chốt quyết định đến chất lượng dạy học

Tiếng Anh được đưa vào chương trình trung cấp chuyên nghiệp nhằmmục đích thực hành giao tiếp Thông qua mục đích giao tiếp mà đạt tới yêucầu về nâng cao trình độ văn hóa và bồi dưỡng phẩm chất đạo đức Chính vìvậy, ngoài việc phải có phẩm chất đạo đức tốt, có nhận thức đúng đắn về nghềdạy học, giáo viên phải có năng lực sư phạm: hệ thống tri thức khoa học cóliên quan đến bộ môn tiếng Anh mà mình giảng dạy, những hiểu biết cần thiết

về những khoa học lân cận với chuyên môn của mình, đặc biệt lá giáo viênphải nắm vững phương pháp giảng dạy môn tiếng Anh

Giáo viên giảng dạy môn tiếng Anh ở trung cấp chuyên nghiệp tối thiểuphải có trình độ học vị cử nhân tiếng Anh Để thực hiện giảng dạy tiếng Anhchuyên ngành cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp, giáo viên vừa phải nắmvững toàn bộ chương trình bộ môn vừa phải mở rộng tầm nhìn qua các tài liệuchuyên môn để đảm bảo chất lượng và hiệu quả cho việc giảng dạy Bên cạnhgiáo trình bộ môn, giáo viên phải có những tài liệu bổ trợ như: giáo trìnhchuyên ngành đào tạo, từ điển chuyên ngành, sách tham khảo liên quan đếnkiến thức trong chương trình, tạp chí, sách báo nước ngoài liên quan đến bộmôn, các thông tin trên mạng internet phục vụ cho việc dạy và học tiếng Anhchuyên ngành.

Tiềm lực và khả năng của đội ngũ giáo viên quyết định chất lượng đàotạo Vì vậy, ngoài việc có bằng cấp chuyên môn thì kinh nghiệm giảng dạycủa giáo viên cũng rất quan trọng Muốn cho việc giảng dạy tiếng Anh có chấtlượng và đạt hiệu quả cao thì rất cần nhân tố tổ chức và quản lý Nhân tố tổchức và quản lý có ý nghĩa quyết định trước tiên và cuối cùng đối với sựthành công của việc dạy - học tiếng Anh trong nhà trường Những vấn đề thenchốt nhất trong việc quản lý về tổ chức điều khiển quá trình giảng dạy tiếngAnh trong trường trung cấp chuyên nghiệp của chủ thể quản lí đó là:

Một là, lập kế hoạch phân bố quỹ thời gian: Thời gian là một điều kiệnvật chất đầu tiên ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả của quá trình dạy -học tiếng Anh ở trung cấp chuyên nghiệp Để hoàn thành chương trình tiếngAnh cho các trường trung cấp chuyên nghiệp (7 mô-đun) thì thời lượng chomôn tiếng Anh dao động từ 90 tiết đến 210 tiết tùy thuộc vào trình độ đầu vàocủa học sinh Như vậy, nếu thời lượng môn tiếng Anh là 210 tiết thì mỗi mô-đun có 30 tiết thực học trên lớp Nếu phân phối môn tiếng Anh chỉ học nămđầu trong tổng số hai năm trung cấp chuyên nghiệp thì mỗi tuần sẽ có năm tiếttiếng Anh Người quản lý tiếng Anh có nhiệm vụ lên kế hoạch giảng dạy và tổ

chức chỉ đạo thực hiện việc giảng dạy theo đúng lịch trình bộ môn tiếng Anh.

Cụ thể là xây dựng và thông báo kế hoạch giảng dạy bộ môn toàn khóa vànăm học cho từng người, làm cho mỗi thành viên trong tổ tự giác chấp nhận

kế hoạch và tự nguyện hành động theo kế hoạch đã đề ra

Hai là, phân bố nội dung: Sau khi đã xác định rõ các giai đoạn và phân

bố thời gian cho việc giảng dạy bộ môn tiếng Anh, người quản lý có tráchnhiệm phân bố nội dung chương trình sách giáo khoa hay giáo trình phù hợpvới nội dung giáo dục phẩm chất, nội dung tri thức ngôn ngữ và đất nước học,nội dung các kỹ năng giao tiếp sao cho hợp lý và ăn khớp với số thời gian quyđịnh của khóa học

Ba là, chỉ đạo việc tổ chức các hoạt động về chuyên môn, nghiệp vụnhư: soạn giáo án, lên lớp, dự giờ Tiết lên lớp là hình thức cơ bản nhất củaquá trình dạy học nhằm biến những nội dung của chương trình bộ môn thànhvốn kiến thức và năng lực hoạt động thực tiễn của học sinh Bản chất của tiếtlên lớp môn tiếng Anh là hoạt động lời nói bằng tiếng Anh nhằm hình thành ởhọc sinh một công cụ giao tiếp mới, rèn luyện một khả năng giao tiếp tối thiểunào đó Chính vì vậy, việc soạn giáo án cũng như việc thực hiện các bước lên lớpphải được chuẩn bị chu đáo có sự chỉ đạo của người quản lý cũng như có sự góp

ý của các thành viên trong tổ thông qua việc sinh hoạt tổ chuyên môn, hoặcthông qua tiết dự giờ

Bốn là, sắp xếp đội ngũ giáo viên đúng chuyên môn, sở trường, nănglực Thường xuyên có kế hoạch tổ chức, động viên giáo viên học tập bồidưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, cải tiến phương pháp giảngdạy nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy cũng như nâng cao chất lượng họctiếng Anh cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp

Năm là, chỉ đạo, kiểm tra hoạt động giảng dạy, chủ yếu tập trung vàoviệc chỉ đạo tổ chức thực hiện mục tiêu, kế hoạch, quy chế chuyên môn, kiểm

tra nề nếp dạy học, hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ đào tạo vàđặc biệt chú trọng đến việc đánh giá chất lượng dạy và học của thầy và trò.Việc kiểm tra, thanh tra hoạt động giảng dạy của giáo viên phải được diễn rathường xuyên và có tiêu chí rõ ràng nhằm đánh giá thực trạng tình hình giảngdạy của tổ bộ môn Trên cơ sở đó phát huy những mặt mạnh, khắc phụcnhững mặt còn tồn tại có tác dụng chuẩn bị tích cực cho năm học sau

1.3.1 Quản lý mục tiêu, chương trình kế hoạch giảng dạy môn tiếng Anh ở các trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập

Tiếng Anh được đưa vào chương trình giáo dục trung cấp chuyênnghiệp ngoài công lập nhằm đạt ba mục tiêu: thực hành giao tiếp, nâng caotrình độ văn hóa và bồi dưỡng phẩm chất đạo đức Cả ba mục tiêu trên đều quantrọng và có quan hệ mật thiết với nhau, song do đặc thù của bộ môn tiếng Anh

mà mục tiêu thực hành giao tiếp trở nên cơ bản nhất Hai mục tiêu còn lại luônbám chặt với mục tiêu thứ nhất và thông qua mục tiêu thực hành giao tiếp mà đạttới những yêu cầu về nâng cao trình độ văn hóa và bồi dưỡng phẩm chất Bởivậy, quản lý mục tiêu giảng dạy môn tiếng Anh ở trường trung cấp chuyênnghiệp phải dựa vào chất lượng đầu ra nghĩa là đánh giá học sinh ở: khả năng sửdụng tiếng Anh như một công cụ giao tiếp thật sự thể hiện ở bốn kỹ năng thựchành giao tiếp: nghe, nói, đọc, viết; kiến thức mà học sinh đã thu nhận được chủyếu trên hai lĩnh vực là ngôn ngữ học và ngôn ngữ đất nước học Cụ thể sau khihọc xong chương trình tiếng Anh ở trường trung cấp chuyên nghiệp học sinh sẽđạt được những mục tiêu đó là: Có kiến thức và kỹ năng sử dụng tiếng Anh đểtham gia vào các hoạt động giao tiếp xã hội thông thường Có kiến thức và kỹnăng sử dụng tiếng Anh để tiếp cận với thông tin đơn giản về ngành nghề củamình Có sự hiểu biết cơ bản về văn hóa giao tiếp khi sử dụng tiếng Anh Có kỹnăng và phương pháp sử dụng tiếng Anh cơ bản cần cho việc tiếp tục tự học tậpnâng cao trình độ sử dụng tiếng Anh sau khi tốt nghiệp

Quản lý kế hoạch giảng dạy môn tiếng Anh: Căn cứ vào tính đa dạngcủa đối tượng học sinh trong diện tuyển sinh mà thời lượng dành cho môntiếng Anh ở trường trung cấp chuyên nghiệp thay đổi từ 90 tiết ( 6 đơn vị họctập ) đến 210 tiết ( 14 đơn vị học trình ) Số tiết tiếng Anh được phân bổ trongnăm thứ nhất (tức hai học kỳ đầu ) của hệ trung cấp chuyên nghiệp, trung bìnhhọc sinh học từ 3 đến 6 tiết / 1 tuần.

Quản lý chương trình giảng dạy môn tiếng Anh: Chương trình giảngdạy môn tiếng Anh tại các trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lậpđược xây dựng trên những cơ sở đó là: Mục tiêu chung của chương trình đàotạo trung cấp chuyên nghiệp do Bộ Giáo dục – đào tạo qui định Vị thế củamôn học đối với sự phát triển chung của toàn xã hội Ngoại ngữ là một công

cụ tạo điều kiện cho đất nước hòa nhập với cộng đồng quốc tế và khu vực,tiếp cận những thông tin khoa học kỹ thuật của thế giới và với các nền vănhóa khác cũng như giới thiệu nền văn hóa Việt Nam với cộng đồng quốc tế.Tính hệ thống và tính kế thừa các bậc học trước Tính đặc thù của môn tiếngAnh theo những lý luận khoa học và thực tiễn về giảng dạy tiếng Anh hiện đạitrong nước và trên thế giới Đặc điểm và nhu cầu của học sinh trung cấpchuyên nghiệp

Chương trình dạy học môn tiếng Anh ở các trường trung cấp chuyênnghiệp ngoài công lập phải nhằm vào mục tiêu chung và mục tiêu:

Mục tiêu chung: Phát triển và nâng cao các kiến thức, kỹ năng, phươngpháp học tập và ý thức sử dụng tiếng Anh và các năng lực tư duy cần thiết đểphục vụ quá trình học tập chuyên môn, mở mang kiến thức xã hội và ứngdụng vào cuộc sống lao động, đồng thời góp phần phát triển quan hệ hữu nghị

và hợp tác quốc tế

Mục tiêu cụ thể: Tạo diều kiện để học sinh tiếp tục hoàn thiện nhữngkiến thức và kỹ năng sử dụng tiếng Anh đã được hình thành và rèn luyện ở các

cấp học trước Nâng cao kiến thức, kỹ năng, phương pháp học tập và ý thức sửdụng tiếng Anh để tiếp cận khoa học kỹ thuật hiện đại, học tập và nghiên cứucác vấn đề chuyên ngành đang theo học và quan tâm Tiếp tục phát triển các kỹnăng sử dụng tiếng Anh như một công cụ độc lập nhằm khai thác các nguồnthông tin bên ngoài lớp học, hỗ trợ quá trình phát triển các phẩm chất trí tuệ, kỹnăng sống và nâng cao trình độ chuyên môn Tạo cơ hội cho học sinh nâng caokiến thức và ý thức về những khác biệt văn hóa liên quan đến việc sử dụngtiếng Anh nhằm tăng cường hiểu biết lẫn nhau, phát triển tình hữu nghị và hợptác trong lao động và giao tiếp với thành viên của các cộng đồng văn hóa khác.

Trên cơ sở những mục tiêu và căn cứ vào tính đa dạng của đối tượnghọc sinh, chương trình tiếng Anh cho các trường trung cấp chuyên nghiệpđược chia thành bảy mô - đun kết nối liên tục theo thứ tự Với bảy mô - đun

có độ khó tăng dần, vừa kế tiếp nhau nhưng vừa có tính độc lập tương đốigiữa các mô - đun, chương trình cho phép người sử dụng có thể linh hoạt kếtnối toàn bộ bảy mô - đun hoặc bóc tách sử dụng các mô - đun theo cách kếthợp tùy chọn để phục vụ các yêu cầu cụ thể khác nhau, phù hợp với thờilượng và mục tiêu đào tạo

Theo đó, chương trình tiếng Anh cho học sinh trung cấp chuyênnghiệp vừa nâng cao kiến thức tiếng Anh tổng quát vừa cung cấp kiến thứctiếng Anh chuyên ngành giúp họ có thể tham khảo tài liệu chuyên ngànhtrong học tập, trong giao tiếp cả ở lĩnh vực xã hội và cả trong lĩnh vựcchuyên môn Chương trình tiếng Anh cho học sinh trung cấp chuyên nghiệpgồm: Tiếng Anh tổng quát cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp nhằm giúpcho họ nắm vững thêm kiến thức ngôn ngữ để thực hiện được các chức nănggiao tiếp bằng tiếng Anh Tiếng Anh chuyên ngành cung cấp cho học sinhtrung cấp chuyên nghiệp những kiến thức đại cương, cơ bản nhất về chuyênngành mà họ đang quan tâm, bao gồm các thuật ngữ khoa học bằng tiếng

Anh, các dạng cấu trúc câu thường dùng, học sinh sẽ đạt bốn kỹ năng thựchành giao tiếp ở mức độ sau:

Một là, nghe, hiểu được người bản ngữ hỏi, đáp và nghe hiểu các traođổi thông tin, bài nói được trình bày rõ ràng và có nội dung liên quan tới nghềnghiệp mình đang học, với vốn từ vựng trong phạm vi cơ bản khoảng 1.500 từ;

Hai là, hỏi, đáp và trình bày ý kiến cá nhân về một vấn đề xã hội cũngnhư vấn đề có liên quan tới nghề nghiệp với nội dung đơn giản, với độ chínhxác và độ lưu loát tương đối tốt, đồng thời nhận biết được lỗi đã mắc và cókhả năng sửa chữa lỗi trong quá trình thực hành tiếng;

Ba là, đọc các bài viết đơn giản với ngữ cảnh mở rộng về các vấn đềxuất hiện trong xã hội cũng như tài liệu chuyên ngành đơn giản với lượng từtrên 1.500 từ, thông qua việc sử dụng từ điển có khả năng tự học từ, nắm cấutrúc mới và nội dung mới trong khi đọc;

Bốn là, viết được thư cá nhân, đơn xin việc và các bài luận đơn giản cónội dung liên quan tới chương trình đã học, liên quan đến nghề nghiệp đanghọc, có khả năng nhận biết và sửa chữa lỗi cơ bản trong khi viết

1.3.3 Quản lý nội dung, giáo trình giảng dạy môn tiếng Anh ở trường Trung cấp chuyên nghiệp

Môn tiếng Anh được giảng dạy ở trường Trung cấp chuyên nghiệp cũngphải có các nội dung cơ bản là: nội dung kỹ năng giao tiếp, nội dung tri thứcvăn hóa, nội dung tư tưởng đạo đức Quản lí nội dung giảng dạy môn tiếngAnh ở trường trung cấp chuyên nghiệp thể hiện cụ thể trong quản lý kế hoạchgiảng dạy môn tiếng Anh, chương trình môn tiếng Anh và giáo trình giảngdạy môn tiếng Anh Quản lí giáo trình giảng dạy môn tiếng Anh ở trườngtrung cấp chuyên nghiệp, giáo trình được lựa chọn hoặc biên soạn theo kếhoạch dạy học và chương trình dạy học Nội dung chương trình được thể hiện

cụ thể, chi tiết, liên tục có hệ thống trong giáo trình Theo đó, giáo trình được

dạy cho hệ trung cấp chuyên nghiệp có hai loại: giáo trình tiếng Anh tổngquát và giáo trình tiếng Anh chuyên ngành Giáo trình góp phần thực hiện tốtmục tiêu đào tạo, trong đó ưu tiên hình thành và phát triển phương pháp tựhọc của học sinh, nâng cao năng lực độc lập, sáng tạo, có quan tâm đúng mứctới các loại trình độ học tập của học sinh (giỏi, khá, trung bình, yếu) Bêncạnh giáo trình, còn có các loại tài liệu học tập khác như: sách, báo, tạp chí,sách tra cứu, từ điển băng, đĩa, mạng internet

1.3.4 Quản lý phương pháp giảng dạy môn tiếng Anh ở trường Trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập

Phương pháp giảng dạy là một trong những lĩnh vực trọng tâm nhất củahoạt động quản lý giảng dạy Nó là đối tượng chỉ đạo, tổ chức thực hiện củatrường, của khoa, của người quàn lý, của từng cá nhân giáo viên và của cả họcsinh Phương pháp giảng dạy có vai trò quyết định chất lượng đào tạo -phương pháp giảng dạy là sự vận động của nội dung dạy học Mục tiêu giáodục có đạt được hay không, có thực thi hay không chính là ở khả năng và trình

độ triển khai thực hiện của từng giáo viên đứng trên bục giảng trong nhà trường.Như vậy, việc quản lý phương pháp giảng dạy của trưởng khoa được quy về việc

tổ chức giáo viên triển khai vận dụng phương pháp giảng dạy đảm bảo chấtlượng giảng dạy

Môn tiếng Anh ở trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lậpđược giảng dạy nhằm 3 mục đích: thực hành giao tiếp, nâng cao trình độvăn hóa và bồi dưỡng phẩm chất đạo đức Do đặc thù của bộ môn tiếngAnh mà mục đích thực hành giao tiếp trở thành cơ bản nhất Xuất phát từmục đích dạy học đó, phương pháp giảng dạy tiếng Anh ở trường trung cấpchuyên nghiệp phải là một quá trình mà trong đó giáo viên tổ chức các hoạtđộng học tập cho học sinh, hướng dẫn học sinh tham gia tích cực vào hoạtđộng thực hành giao tiếp, thông qua các hoạt động cá nhân, theo cặp, theo

nhóm thông qua việc dự đoán, đưa giả thuyết, tham gia tranh luận và giảiquyết các tình huống có vấn đề

Có nhiều phương pháp giảng dạy tiếng Anh, chúng tôi xin được dẫnmột số phương pháp hiện đang được sử dụng phổ biến ở Việt Nam

Thứ nhất; Phương pháp ngữ pháp - phiên dịch: Mục đích cơ bản củaviệc dạy - học tiếng Anh theo định hướng phương pháp ngữ pháp - phiên dịch

là giúp người học nhanh chóng và có hiệu quả tiếp xúc với các văn bản Nộidung chủ yếu của quá trình dạy - học theo phương pháp này là giới thiệu mộtcách có hệ thống toàn bộ ngữ pháp gắn với việc đưa những ví dụ minh họacho những hiện tượng ngữ pháp đó Phương pháp ngữ pháp - phiên dịch tỏ ra

có hiệu quả khi được sử dụng để dạy cho những người lớn tuổi học tiếng Anh.Những người học tiếng Anh cốt đạt được mục đích đọc, hiểu để nắm bắtthông tin qua sách báo nước ngoài

Thứ hai; Phương pháp nghe – nói: Giáo viên sử dụng phương pháp nghe

- nói nhằm giúp cho học sinh thực hành giao tiếp một cách rất máy móc và tựđộng Nguyên tắc cơ bản của phương pháp nghe – nói là: Đảm bảo tính giaotiếp, ảm bảo khẩu ngữ đi trước một bước Đảm bảo mô hình hóa ngữ liệu dạy -học Đảm bảo hình thành hệ thống các kỹ xảo ngôn ngữ (nghe, nói, đọc, viết)

Có tính đến đặc điểm của tiếng mẹ đẻ Đảm bảo phương tiện nghe - nói

Phương pháp này chủ yếu hướng học sinh vào việc bắt chước và ghi nhớmáy móc từng từ, từng câu Mà hành vi máy móc, thụ động không phải là đặctrưng hoạt động của con người, cho nên nếu dạy theo phương pháp trên sẽkhông đem đến cho học sinh kỹ năng giao tiếp thực sự, vì tình huống giao tiếpsinh động, muôn hình muôn vẻ, đòi hỏi người nghe, người nói phải tích cực,chủ động, sáng tạo mới đạt được mục đích, yêu cầu trong hoạt động giao tiếpngôn ngữ

Thứ ba; Phương pháp giao tiếp là phương pháp mà bốn kỹ năng giaotiếp được kết hợp cùng một lúc Khi sử dụng phương pháp giao tiếp tronggiảng dạy, giáo viên phải bằng mọi cách tạo điều kiện tối đa để động viên,khuyến khích học sinh hoạt động, sử dụng tiếng Anh trong học tập Theo Th.sNguyễn Quốc Hùng thì phương pháp giao tiếp nhấn mạnh vào năm điểm: Mọibài rèn luyện phải mang tính giao tiếp, đặc biệt phải có khoảng trống thông tin.Ngôn ngữ và văn hóa phải được quan tâm như nhau, tính thích hợp của sự lựachọn, mắc lỗi trong giao tiếp là lẽ tự nhiên Mục tiêu cuối cùng của việc họcngoại ngữ là năng lực giao tiếp( trước hết là giao tiếp bằng lời) Phương phápgiao tiếp là phương pháp dạy tiếng Anh có hiệu quả nhất Nó giúp cho học sinh

sử dụng ngôn ngữ để thực hành giao tiếp trong nhiều tình huống khác nhau

Phương pháp giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành rất đa dạng và cơ bảncũng như phương pháp giảng dạy tiếng Anh tổng quát, cho dù nội dung củaviệc học tiếng Anh chuyên ngành có thay đổi so với việc học tiếng Anh tổngquát Cái gốc của việc dạy tiếng Anh chuyên ngành vẫn là năng lực giao tiếpbằng tiếng Anh trong lĩnh vực chuyên môn

Trong việc giảng dạy tiếng Anh ở trường trung cấp chuyên nghiệp, giáoviên cần sử dụng hài hòa cả ba phương pháp trên thì việc giảng dạy sẽ đạthiệu quả cao Trong thực tế các phương pháp này bao giờ cũng có sự bổ sungcho nhau nhằm hoàn thiện và phát triển chính bản thân mình Phương phápgiảng dạy thực chất được xây dựng và phát triển từ chính sự năng động củaquá trình dạy học, là kết quả của sự tương tác giữa người dạy, người học, tàiliệu dạy, chương trình học và các hoạt động học cũng như nhiệm vụ dạy họcngay trên lớp Phương pháp giảng dạy tiếng Anh được lựa chọn và xây dựngtrên cơ sở nghiên cứu tìm hiểu những gì xảy ra bên trong lớp học, tức làchúng ta phải tính đến vai trò của người học Người học phải làm gì để đạtđược mục đích học tập Phương pháp giảng dạy do vậy phải được xây dựng

sao cho học sinh biết được những “bí quyết” để học tiếng Anh thành côngcũng như xây dựng cho học sinh một chiến lược học phù hợp với họ Phươngpháp dạy tiếng Anh phải giúp cho học sinh có những kỹ năng giao tiếp thànhthạo bên ngoài lớp học đồng thời tạo điều kiện cho học sinh tiếp tục học tiếngAnh suốt đời

1.3.5 Quản lý hoạt động học tập môn tiếng Anh của người học

Quản lý trình độ ban đầu của học sinh; xác định trình độ ban đầu củahọc sinh là xem xét đến khả năng tiếp nhận những kiến thức, kỹ năng và thái

độ học tập nhằm đáp ứng được với mục tiêu sẽ đề ra, Việc xác định trình độban đầu của học sinh cho phép người quản lý, giáo viên xây dựng và thựchiện chương trình học phù hợp, cũng như cho phép họ chọn phương pháp dạyhợp lý, nhằm khích lệ và phát triển khả năng sang tạo của người học Các biệnpháp đánh giá trình độ ban đầu của học sinh tập trung xác định các yếu tố sinhhọc, tâm lý học, giáo dục học và tiến hành tìm hiểu học sinh bằng cách trựctiếp trò chuyện hoặc qua lý lịch, qua việc tiến hành một bài kiểm tra, qua mộtbài kiểm tra đầu vào

Quản lý mục tiêu môn học tiếng Anh; quản lý mục tiêu môn học là dựavào chất lượng đầu ra để đánh giá những kiến thức, kỹ năng và thái độ mà họcsinh phải đạt được sau một quá trình học tập cũng như đánh giá được sự tiến

bộ về các mặt từ khi học sinh vào trường cho tới khi học sinh ra trường.Quản lý mục tiêu môn học phải dựa trên các tiêu chí như: Có mục tiêu dạyhọc riêng cho từng môn học, từng chương, từng bài Có các tiêu chuẩn đánhgiá kết quả thực hiện mục tiêu dạy học, các tiêu chuẩn phải phù hợp với thực

tế, có thể đo được, đánh giá được theo các mức: giỏi, khá, trung bình, yếu.Đối với giáo viên, dựa trên mục tiêu môn học để đề ra những biện pháp tươngứng trong soạn bài và tiến hành giảng dạy, còn đối với học sinh thì họ cầnphải biết mục tiêu môn học để tự vạch kế hoạch học tập và chủ động học tập

Quản lý học tập môn tiếng Anh ở trường Trung cấp chuyên nghiệpngoài công lập bào gồm những nội dung sau đây: Hệ thống tri thức về tựnhiên, xã hội, tư duy, kỹ thuật và phương pháp nhận thức cụ thể là: Tri thức

có tính chất kinh nghiệm; tri thức lý thuyết; tri thức thực hành; tri thức thiết

kế sáng tạo; tri thức về phương pháp nghiên cứu và tư duy khoa học; tri thứcđánh giá Hệ thống kỹ năng, kỹ xảo hoạt động trí tuệ và thực hành Hệ thốngkinh nghiệm hoạt động sáng tạo: Kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo là tiền đề chohoạt động sáng tạo Hệ thống kinh nghiệm hoạt động sáng tạo có tác dụngchuẩn bị cho học sinh khả năng tìm tòi, giải quyết vấn đề mới, tham gia cảibiến một cách sáng tạo hiện thực khách quan Hệ thống những kinh nghiệm

về thái độ đối với thế giới và con người Điều này thể hiện tính giáo dục củanội dung dạy học, nó bao gồm những chuẩn mực về thái độ: thái độ đánh giá,thái độ ứng xử, thái độ xúc cảm đối với thế giới khách quan, con người và hoạtđộng Cùng với tri thức, kỹ năng, hệ thống kinh nghiệm này tạo điều kiện đểhình thành niềm tin, lý tưởng phẩm chất đạo đức, cách ứng xử đúng đắn, thíchhợp của học sinh với thế giới và con người

Nội dung học tập môn tiếng Anh ở các trường trung cấp ngoài công lậpphải quán triệt bốn mục tiêu nền tảng ( bốn trụ cột ) của giáo dục thế kỷ XXI (theo UNESCO- 1996 ) Đó là: học để biết, học để làm, học để làm người, học

để chung sống với nhau Nội dung dạy học phải phù hợp với trình độ đầu vào

và yêu cầu thực tế khi học sinh ra trường Trong điều kiện của những tiến bộ

xã hội và tiến bộ khoa học - công nghệ, cần phải đổi mới nội dung dạy họctheo hướng: hiện đại hóa nội dung dạy học; nội dung dạy học phải gắn liềnvới thực tiễn cuộc sống, tính đến nhu cầu xã hội và năng lực, nguyện vọngcủa người học đồng thời đảm bảo tính liên thông, liên kết giữa giáo dục phổthông và giáo dục nghề nghiệp; Tăng cường giáo dục tư tưởng chính trị, đạođức, giáo dục tính nhân văn và tính dân tộc cho học sinh; nội dung dạy học

phải gắn liền với khoa học, công nghệ, kinh tế, thương mại, thị trường Nội dungdạy học phải được cụ thể hóa trong kế hoạch, chương trình dạy học, giáo trình phùhợp với mục tiêu của trường trung cấp chuyên nghiệp như: Thành phần các mônhọc cho từng lớp, số giờ dành cho từng môn học trong cả năm, trong từng tuần.Trình tự tiến hành các môn học Các chuyên đề, các hoạt động giáo dục và thờilượng cần thiết cho mỗi hoạt động.

Bộ Giáo dục – đào tạo đã có quy định về mục tiêu và kế hoạch dạy họccủa trường phổ thông trung học Quy định này có hiệu lực từ ngày 22/3/2002.Một trong những mục tiêu xác định là học sinh sau khi tốt nghiệp trung họcphổ thông phải có khả năng sử dụng một ngoại ngữ trong giao tiếp thôngthường Điều đó có nghĩa là khi nhập học vào trường trung cấp chuyên nghiệpngoài công lập học sinh có sự hiểu biết khái quát về đất nước, văn hóa, conngười Anh và đã nắm được tiếng Anh ở mức cơ bản, đơn giản, phổ thông ở cảbốn kỹ năng: nghe, nói, đọc, viết Cụ thể là:

Kỹ năng nghe: Nghe hiểu các cuộc hội thoại trực tiếp bằng tiếng Anh ởmức độ đơn giản, phổ thông có liên quan đến các chủ điểm và nội dung ngônngữ đã được qui định trong chương trình Nghe hiểu ý chính các thông tintrên các phương tiện thông tin đại chúng có liên quan đến các chủ đề và nộidung ngôn ngữ đã học

Kỹ năng nói: Trao đổi trực tiếp bằng ngôn ngữ nói ở mức độ đơn giảncác tình huống giao tiếp hằng ngày thông qua việc vận dụng các kiến thứcngôn ngữ cơ bản về ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp Diễn đạt được ý mình trongnhững tình huống giao tiếp thông thường có liên quan đến những chủ điểmquen thuộc thông qua việc vận dụng các chức năng ngôn ngữ đã học

Kỹ năng đọc: Có kỹ năng đọc hiểu cơ bản các đoạn văn trong phạm

vi 3.000 từ liên quan đến các chủ điểm và nội dung ngôn ngữ được quyđịnh trong chương trình Đọc hiểu nội dung chính các văn bản xác thực có

nội dung phù hợp với sở thích cá nhân, với những vấn đề văn hóa, xã hội,khoa học kỹ thuật phổ thông trên cơ sở ngữ liệu và chủ đề đã học có kếthợp với suy đoán và tra cứu.

Kỹ năng viết: Viết để phục vụ các nhu cầu cá nhân và xã giao như:viết thư cho bạn bè, viết các thiệp mừng, thiệp mời sinh nhật, … mô tả hoặctường thuật các hoạt động của cá nhân, của lớp học hoặc điền vào các phiếu,mẫu đơn các bảng điều tra Viết một đoạn văn ngắn ( từ khoảng 100 đến 150

từ ) có liên quan đến chủ đề đã học trong phạm vi ngôn ngữ được quy địnhtrong chương trình

1.3.6 Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn tiếng Anh của học sinh ở trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập

Kiểm tra, đánh giá là khâu cuối cùng của quá trình dạy học Kiểm tra,đánh giá nhằm khảo sát, xem xét cả về định lượng và định tính kết quả họctập, đánh giá mức độ chiếm lĩnh nội dung học vấn của học sinh Vì vậy ngườiquản lý phải xây dựng kế hoạch và quy trình kiểm tra và yêu cầu giáo viênthực hiện Kiểm tra, đánh giá có ý nghĩa vô cùng quan trọng

Đối với giáo viên: kết quả kiểm tra, đánh giá giúp cho giáo viên nắm

được trình độ học tập, lĩnh hội tri thức của học sinh Bên cạnh đó, giáo viên

có cơ sở tự đánh giá vốn tri thức, trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm,nhân cách và uy tín của mình với học sinh Từ đó, giáo viên tự điều chỉnh, tựhoàn thiện mình đáp ứng nhiệm vụ giảng dạy đã đề ra

Đối với cán bộ quản lý cũng như các cấp quản lý khác trong trường:

kiểm tra, đánh giá giúp cho cán bộ quản lý nhìn nhận thực chất hoạt động dạyhọc của thầy và trò, đánh giá chính xác chất lượng giảng dạy của tổ bộ môn

Từ đó có những chủ trương, biện pháp chỉ đạo, uốn nắn kịp thời và sâu sát,khuyến khích và hỗ trợ những sáng kiến nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy.Đồng thời, kết quả kiểm tra đánh giá cũng là cơ sở để xây dựng mục tiêu, xây

dựng đội ngũ giáo viên, chọn nội dung, chương trình cũng như lựa chọnphương pháp, hình thức tổ chức hoạt động dạy học.

Do việc giảng dạy môn tiếng Anh có mục đích là trang bị cho học sinhmột công cụ giao tiếp mới để đáp ứng nhu cầu hội nhập, giao lưu trong vàngoài nước mà việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn tiếng Anh của họcsinh trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập được hiểu là kiểm tra, đánh giánăng lực giao tiếp hay năng lực thực hành tiếng Anh

Nói đến đánh giá năng lực thực hành tiếng Anh là nhấn mạnh khía cạnhđánh gía năng lực giao tiếp của học sinh Tuy nhiên, không thể có năng lựcgiao tiếp khi không có kiến thức ngôn ngữ Kiến thức ngôn ngữ giúp học sinhthực hiện nhiệm vụ giao tiếp đặt trong một bối cảnh cụ thể Vì vậy, nội dungyêu cầu thi kiểm tra kiến thức ngôn ngữ được lồng vào bài thi kiểm tra các kỹnăng: nghe, nói, đọc, viết qua các loại bài tập giao tiếp như: chuyển hóa thôngtin, điền thông tin, ghép hay chắp nối thông tin Cách kiểm tra đánh giá nàyphù hợp với nhu cầu sử dụng ngoại ngữ hiện nay trong xã hội, và đã tác độngtrực tiếp đến nội dung, đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng giúp họcsinh có khả năng giao tiếp một cách trôi chảy, phù hợp với các tình huốnggiao tiếp đích thực

Theo quy định của Bộ Giáo dục- đào tạo, việc thi, kiểm tra môn tiếngAnh được thực hiện như sau: Giáo viên tăng cường kiểm tra việc tự học củahọc sinh trong các giờ học bằng phương pháp vấn đáp, đối thoại trực tiếp trò-trò, thầy- trò Mỗi học phần phải tổ chức ba lần kiểm tra và một lần thi Phốihợp nhiều hình thức kiểm tra: kiểm tra vấn đáp, kiểm tra viết Kiểm tra viếttheo hình thức trắc nghiệm khách quan và trắc nghiệm tự luận, … để việcđánh giá được khách quan Coi trọng giờ luyện tập, giờ thảo luận Đó là cáchđánh giá chính xác chất lượng học tập và nhận thức của hoc sinh

Những yêu cầu cơ bản đối với việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tậpcủa học sinh: Đảm bảo tính khách quan; Đảm bảo tính toàn diện; Đảm bảotính hệ thống; Đảm bảo tính phát triển Việc quản lý kiểm tra, đánh giá kếtquả học tập môn tiếng Anh của học sinh được tiến hành một cách khách quan

có ý nghĩa thiết thực thúc đẩy, khích lệ học sinh học tập tốt hơn Đồng thời,việc kiểm tra, đánh giá còn góp phần điều chỉnh nội dung, chương trình đàotạo, phương pháp dạy của thầy, phương pháp học tập của trò nhằm nâng caochất lượng dạy và học môn tiếng Anh

*

* * Chương 1 tác giả đã luận giải cơ sở lý luận về Quản lý hoạt động giảngdạy môn tiếng Anh ở trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập trên địabàn thành phố Hồ Chí Minh, xây dựng các khải niệm công cụ như: hoạt động dạyhọc môn tiếng Anh, quản lí hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường trungcấp chuyên nghiệp, phân tích làm rõ các quan niệm đó, đồng thời cũng chỉ ranhững đặc điểm thuận lợi và khó khăn trong quản lí hoạt động dạy học môn tiếngAnh Từ sự phân tích những nội dung quản lí hoạt động giảng dạy môn tiếng Anh.Tác giả cho rằng đây chính là những cơ sở tiền đề rất quan trọng để xem xét, đánhgiá thực trạng giảng dạy và quản lí hoạt động giảng dạy môn tiếng Anh ở cáctrường trung cấp ngoài công lập trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh hiện nay

Quản lí hoạt động dạy học môn tiếng Anh có thể nói là khoa học vànghệ thuật của nhà quản lí Khoa học thể hiện ở tính chủ động và tính kếhoạch hóa trong công tác quản lí, nghệ thuật thể hiện ở trình độ, phương pháp,tác phong của nhà quản lí Sự kết hợp khoa học và nghệ thuật trong quản líhoạt động dạy học của chủ thể quản lí sẽ mang lại hiệu quả mong muốn

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH

Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP NGOÀI CÔNG

LẬP TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 2.1 Khái quát các trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập tại thành phố Hồ Chí Minh

Bảng 2.1: Tình hình trường, ngành nghề đào tạo, số lượng học sinhtừng ngành nghề

Trường Ngành nghề Số lượng học sinh của các năm học

2009-2010 2010-2011 2011-2012TCCN

- Mỹ thuật công nghiệp

- Quản lý công trình đô thị

- Tài chính ngân hàng

- Quản trị doanh nghiệp

- Công nghệ thông tin

154844411900000

15775561021118191938

843838253917754331TCCN

1157139

1336369

218771055498

197542234740

- Tin học

- Cắt may

00

3837

4318TCCN

79798857

1897567127

Theo bảng 2.1, chúng ta thấy quy mô đào tạo của các trường trên cònnhỏ Sốlượng học sinh ở cả hai khóa dưới 1000 học sinh( Trường TCCN KT-

KT Tây Nam Á, TCCN CN- TT Vạn Tường, TCCN KT- KT Phương Đông)trên 1000 học sinh ( TCCN KT- KT Sài gòn) Tuy nhiên, điều đó cũng thểhiện sự cố gắng rất lớn của các trường trên Bởi vì, lâu nay vẫn tồn tại mộttình trạng là đa số các gia đình có con đi học đều muốn cho con mình vào đạihọc, đa số học sinh đều muốn bằng mọi giá thi đỗ vào đại học

* Đội ngũ tổ trưởng bộ môn Anh của 4 trường trung cấp ngoài công lập

Tổ trưởng bộ môn tại 4 trường trên đều đã tốt nghiệp Đại học Sư phạm.Tuy nhiên, họ đều chưa qua một lớp quản lý nào cả và thâm niên trong quản

lý còn thấp Điều đó chắc chắn có ảnh hưởng không tốt tới việc quản lý của

họ với tư cách là một tổ trưởng bộ môn

100% giáo viên đều đạt chuẩn về trình độ - tức là đã tốt nghiệp đạihọc 89,48% giáo viên có thâm niên giảng dạy trên 5 năm 36,84% giáo viên

có biên chế ở các trường công lập, hoặc cơ hữu ở các trường tư thục khác

Số giáo viên còn lại là những giáo viên tự do, thuyên chuyển từ các tỉnh đếnhoặc giáo viên mới ra trường chưa vào biên chế hay cơ hữu ở các trườngcông lập hay tư thục khác

Số giáo viên cơ hữu không có hoặc rất ít tại các trường Cụ thể là:Trường KT- KT Tây Nam Á và Sài gòn không có giáo viên cơ hữu, 100%giáo viên thỉnh giảng; Trường KT-KT Phương Đông có 1 giáo viên cơ hữu/

tổng số giáo viên, chiếm 33,33%; Trường CNTT Vạn Tường giáo viên cơ hữu

có 1 giáo viên/ tổng số 4 giáo viên, chiếm 25%

Theo quyết định số 6139/2001/QĐ-BGD&ĐT về quy chế tổ chức vàhoạt động của các trường ngoài công lập, điều 23 đã nói rõ: tỷ lệ giáo viên cơhữu tại trường trung cấp chuyên nghiệp không dưới 30% trên tổng số giáoviên Như vậy, chỉ có trường KT-KT Phương Đông đạt tỷ lệ giáo viên cơ hữunhư quy định, ba trường còn lại đều chưa đạt yêu cầu đó Điều đó chắc chắngây khó khăn cho cấp lãnh đạo trường trong việc quản lý nhân sự cũng nhưsắp xếp phân công nhân sự cho việc giảng dạy tại trường

2.2 Thực trạng quản lí hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở các trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập tại thành phố Hồ Chí Minh

Để làm rõ và phân tích thực trạng giảng dạy môn tiếng Anh của tổ bộmôn tiếng Anh tại 4 trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập trên,chúng tôi đã lấy ý kiến bằng phiếu trưng cầu ý kiến với 10 cán bộ quản lý(Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng, tổ trưởng bộ môn), 19 giáo viên và mẫu đạidiện cho học sinh là 500 học sinh bằng phương pháp chọn ngẫu nhiên Cáccâu hỏi được soạn dưới nhiều hình thức khác nhau Người trả lời có quyềnchọn một hoặc hơn một lựa chọn mà họ thấy phù hợp với mình

2.2.1 Thực trạng quản lí chất lượng đội ngũ giáo viên giảng dạy môn tiếng Anh ở các trường trung cấp ngoài công lập

* Quản lí trình độ chuyên môn và năng lực sư phạm của giáo viên giảng dạy môn tiếng Anh

Tổ trưởng bộ môn tham gia cùng với hội đồng quản trị và Hiệu trưởngtuyển chọn giáo viên Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng có thể chọn đượcgiáo viên vừa giỏi về chuyên môn vừa có năng lực sư phạm bởi những giáoviên như thế thường đã dạy ở trường công hoặc đã dạy ở nhiều trường ngoài

công lập khác Bằng phiếu trưng cầu ý kiến, chúng tôi thấy giáo viên tiếngAnh ở 4 trường trung cấp chuyên nghiệp kể trên gồm 19 người: 2 Thạc sĩ(10,53%), 17 cử nhân (89,47%); 15 giáo viên được đào tạo chính quy (chiếm78,95%), 4 giáo viên được đào tạo hệ không chính quy (chiếm 21,05%); có 9giáo viên tuổi dưới 40 (43,37%), trên 40 tuổi có 10 giáo viên (52,63%); tuổinghề dưới 10 năm gồm 6 giáo viên (31,58%), tuổi nghề trên 10 năm gồm 10giáo viên (52,63%), tuổi nghề trên 20 năm gồm 3 giáo viên (15,79%) Đây lànhững người có chuyên môn vững, năng lực sư phạm tốt và có trách nhiệmcao với công việc Song hầu hết số giáo viên này là giáo viên thỉnh giảng(chiếm 89%), vì vậy lịch giảng dạy cho học sinh các trường trên phụ thuộcvào quỹ thời gian rỗi của giáo viên và sự cố gắng, nhiệt tình của họ Điều đódẫn đến sự dạy dồn, dạy ép, kéo theo sự học nhồi nhét, không tiêu thụ kịpkhối kiến thức được truyền thụ Tất cả điều đó ảnh hưởng tới chất lượng dạy

và học Chính vì vậy, việc phấn đấu sao cho tỷ lệ giáo viên cơ hữu chiếm 2/3tổng số giáo viên là rất cần thiết Giáo viên cơ hữu có trách nhiệm hơn giáoviên thỉnh giảng (90% Cán bộ quản lý, 89,47% giáo viên nhận xét như thế)

* Quản lí phân công giảng dạy và thời gian lao động sư phạm của giáo viên

Dựa vào khả năng, chuyên môn của giáo viên để phân công giảng dạy

sẽ tạo điều kiện cho giáo viên phát huy hết năng lực, sở trường của mìnhtrong quá trình giảng dạy

Tiếng Anh trung cấp chuyên nghiệp gồm: tiếng Anh tổng quát và tiếng Anhchuyên ngành Tất cả giáo viên được đào tạo chỉ để dạy tiếng Anh thông dụng vềnhững lĩnh vực thuộc xã hội nhân văn, những kiến thức về lĩnh vực khoa học tựnhiên chỉ được học một ít hoặc thậm chí không bao giờ được học Cho nên việcphân công giáo viên giảng dạy tiếng Anh tổng quát là không khó khăn gì đối với

tổ trưởng bộ môn Việc phân công giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành là rất khó

với tổ trưởng bộ môn bởi chẳng giáo viên nào có năng lực, sở trường về tiếng Anhtrong lĩnh vực tự nhiên như điện, điện lạnh, xây dựng, bưu chính viễn thông… Vìthế việc phân công ở đây có tính chất như bắt buộc, buộc giáo viên được phâncông ở chuyên ngành nào phải tự mài mò tìm hiểu về chuyên ngành ấy Chính vìvậy, trong việc phân công giảng dạy đôi khi tổ trưởng bộ môn không dựa theonăng lực, sở trường của giáo viên.

Giáo viên ở 4 trường trên chủ yếu là giáo viên thỉnh giảng, vì thế việcphân công giảng dạy đôi khi phải phụ thuộc vào tình hình thực tế của trường

Ví như, vì thiếu giáo viên nên có lúc giáo viên phải dạy đồng thời hai chuyênngành Đó là điều bất hợp lý Như trên đã nói giáo viên dạy tiếng Anh chủ yếuđược đào tạo chỉ để dạy tiếng Anh thông dụng về những lĩnh vực khoa học xãhội nói chung nên khi gặp chuyên ngành khó họ phải tìm hiểu về chuyênngành ấy, có thế mới hiểu được các thuật ngữ chuyên ngành Sẽ là rất khó nếunhư cùng một lúc đảm nhận hai chuyên ngành Thế nhưng đôi khi do thực tếcủa trường mà tổ trưởng bộ môn buộc phải phân công giáo viên giảng dạynhư thế, tuy không thường xuyên Điều này được 20% Cán bộ quản lý và31,58% giáo viên công nhận

* Quản lí công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên

Để có một đội ngũ giáo viên đủ mạnh, công tác chăm lo, bồi dưỡnggiáo viên là nội dung quản lý cần được tổ trưởng bộ môn và các cấp lãnh đạotrong trường coi trọng

Các biện pháp bồi dưỡng giáo viên như: Lập quy hoạch bồi dưỡng và pháttriển đội ngũ giáo viên Hiệu trưởng có thể cắt hợp đồng giảng dạy của giáo viên

và giáo viên cũng có thể hủy hợp đồng bất cứ lúc nào khi hai bên không thể hợptác chung Tuy nhiên, tổ trưởng bộ môn cùng Hiệu trưởng có thể phát triển sốlượng đội ngũ giáo viên bằng cách tuyển thêm giáo viên mới khi giáo viên mới

đó có đầy đủ tiêu chuẩn để giảng dạy Ở nội dung quản lý này có tới 50% Cán bộ

quản lý và 84,21% giáo viên nhận xét tổ trưởng bộ môn không thực hiện Chính

vì thế việc bồi dưỡng giáo viên thông qua sinh hoạt tổ chuyên môn, dự giờ góp ýcòn nhiều bất cập Kết quả thực hiện chỉ đạt loại yếu

* Quản lí phương pháp giảng dạy môn tiếng Anh

Để biết mức độ thực hiện và kết quả thực hiện việc quản lý phươngpháp giảng dạy môn tiếng Anh của tổ trưởng bộ môn, chúng tôi hỏi ý kiến của

10 Cán bộ quản lý, 19 giáo viên Kết quả là:

Tổ trưởng bộ môn Anh chưa tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên tiếpcận với phương pháp giảng dạy Các trường cũng chưa tổ chức được một hộithảo khoa học nào về đổi mới phương pháp giảng dạy Lý do được đưa ra làđại đa số giáo viên dạy tiếng Anh của 4 trường trên là giáo viên thinh giảngnên việc triệu tập họ là rất khó Bởi thế, nội dung quản lý này của tổ trưởng

bộ môn được 60% Cán bộ quản lý, 84,21% giáo viên đánh giá chỉ ở mức yếu

Tuy nhiên, các giáo viên không phải là không biết những chủ trươngcủa Bộ Giáo dục – Đào tạo về việc đổi mới phương pháp giảng dạy Bởi lẽ, họ

là giáo viên của các trường công, họ là giáo viên của các trường Đại học kháctrong thành phố

Công tác giảng dạy đòi hỏi mỗi giáo viên một nỗ lực không ngừng đểtrau dồi kiến thức, cải tiến phương pháp để nâng cao hiệu quả giảng dạy.Chính trong thực tiễn đứng lớp, người giáo viên sẽ có điều kiện phát triển taynghề của mình, mà một trong những yếu tố quan trọng góp phần cho sự pháttriển ấy chính là sự giúp đỡ, chia sẽ kinh nghiệm của đồng nghiệp Chính vìthế mà công tác dự giờ, thăm lớp, thao giảng, trao đổi phương pháp giảng dạyphát huy tính tích cực học tập của học sinh luôn được các giáo viên quan tâm.Thế nhưng, việc tổ chức dự giờ, thao giảng, trao đổi phương pháp giảng dạychỉ được thực hiện khi có sự phát động của các cấp lãnh đạo của Sở Và nhưvậy, những tiết dự giờ, thao giảng ấy trở nên rất hình thức, mang tính phong

trào Do vậy, chẳng mấy giáo viên được sẽ chia động viên và nỗ lực hơn, dạytốt hơn sau mỗi tiết thao giảng Công tác dự giờ, góp ý chưa thật sự trở thànhnguồn khích lệ động viên giáo viên và giúp họ tự nhận ra chính mình, biết rõnhững thành công và tìm ra những hạn chế trong giờ dạy Những lời góp ýchưa mang tính chất xây dựng cao Chính vì vậy, nội dung quản lý này của tổtrưởng bộ môn được 100% Cán bộ quản lý, 100% giáo viên đánh giá kết quảthực hiện chỉ ở mức trung bình và yếu.

Một trong những yếu tố nhằm khơi gợi hứng thú học tập, phát huy tínhtích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong việc học tiếng Anh là giảngdạy tiếng Anh bằng phương pháp dạy hiện đại với việc sử dụng các phươngtiện kỹ thuật dạy học hiện đại như cassette, máy chiếu đa năng, ti vi, đầuvideo, máy vi tính Song các phương tiện kỹ thuật này còn thiếu và chất lượngkhông đảm bảo, nên tổ trưởng bộ môn đã rất ít khi hoặc hoàn toàn không triểnkhai nội dung quản lý này Vì thế, có 80% Cán bộ quản lý, 89,47% giáo viênnhận xét tổ trưởng bộ môn không thực hiện việc tổ chức cho giáo viên tiếpcận với phương pháp dạy hiện đại Kết quả thực hiện chỉ ở mức yếu Đó làđánh giá của 90% Cán bộ quản lý, 89,47% giáo viên

Như vậy, có thể nói tổ trưởng bộ môn của bốn trường trung cấp chuyênnghiệp hầu như không hoàn thành nhiệm vụ tổ trưởng của mình trong việc “tổchức nghiên cứu cải tiến phương pháp giảng dạy” Đây là thiếu sót rất lớn của

tổ trưởng bộ môn vì phương pháp giảng dạy là sự vận động của nội dung dạyhọc Phương pháp giảng dạy có vai trò quyết định chất lượng đào tạo

2.2.2 Thực trạng quản lí mục tiêu, nội dung, chương trình, phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức dạy học và kiểm tra, đánh giá dạy học môn tiếng Anh ở các trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập

Quản lí nội dung, chương trình dạy học môn tiếng Anh tổng quát đượcđưa vào giảng dạy cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp thông qua việc giảngdạy giáo trình Headway cuốn 1(được giảng dạy ở 3 trường còn lại) Nội dung