Quản lí quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng anh ở các trường trung học cơ sở quận 10, thành phố hồ chí minh

Trên cơ sở đó, thông qua đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thốnggiáo dục quốc dân giai đoạn 2006 - 2015 và kế hoạch 855/KH-BGDĐT vềtham gia thực hiện đề án dạy và học ngoại ngữ trong h

PHẠM THỊ THANH BÌNH

QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC

CƠ SỞ QUẬN 10, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2013

PHẠM THỊ THANH BÌNH

QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC

CƠ SỞ QUẬN 10, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học: PGS, TS TRẦN ĐÌNH TUẤN

HÀ NỘI - 2013

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA QUẢN LÍ QUÁ TRÌNH ĐỔI

MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TIẾNG ANH Ở CÁC

1.2 Nội dung quản lí quá trình đổi mới phương pháp dạy

học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở 231.3 Những yếu tố tác động quá trình đổi mới phương pháp

dạy học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở 32

Chương 2 ĐẶC ĐIỂM VÀ THỰC TRẠNG QUẢN LÍ QUÁ TRÌNH

ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN 10,

2.1 Đặc điểm của dạy học tiếng Anh ở các trường trung

học cơ sở quận 10, thành phố Hồ Chí Minh 402.2 Thực trạng quá trình đổi mới phương pháp dạy học

tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở quận 10, thành

2.3 Thực trạng quản lí quá trình đổi mới phương pháp dạy

học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở quận 10,

2.4 Đánh giá ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân 60

Chương 3 YÊU CẦU VÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÍ QUÁ TRÌNH ĐỔI

MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN 10, THÀNH PHỐ

3.2 Biện pháp quản lí quá trình đổi mới phương pháp dạy

học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở quận 10,

PHỤ LỤC 100

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

1.1 Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam đã, đang không ngừng nâng cao

chất lượng dạy và học ngoại ngữ thông qua việc đổi mới toàn diện

Trên cơ sở đó, thông qua đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thốnggiáo dục quốc dân giai đoạn 2006 - 2015 và kế hoạch 855/KH-BGDĐT vềtham gia thực hiện đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốcdân giai đoạn 2008-2020 của chương trình phát triển giáo dục trung học do

Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 8/12/2010 đã được trình chính phủ.Chính phủ sẽ đổi mới toàn bộ hệ thống giảng dạy ngoại ngữ từ trước tới nay,

từ chương trình, sách giáo khoa, phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giáđến việc bảo đảm đủ đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất phục vụ dạy và họcngoại ngữ…

Để đáp ứng cho việc đổi mới này và thực hiện đúng ý nghĩa mà đề ánđổi mới dạy học ngoại ngữ của Bộ Giáo dục và Đào tạo đề ra đòi hỏi mỗi giáoviên cần có sự đổi mới phương pháp dạy học của chính mình cùng với việcđáp ứng nhu cầu học tập, khả năng lĩnh hội và tâm lí của học sinh

1.2 Đổi mới phương pháp dạy học song hành cùng đổi mới chương

trình - sách giáo khoa đã được tiến hành hơn chục năm qua một cách kiên trì,bền bỉ và rộng khắp Một trong những trọng tâm của đổi mới chương trình vàsách giáo khoa giáo dục phổ thông là tập trung vào đổi mới phương pháp dạyhọc Mục tiêu trong giáo dục nói chung và trong dạy học tiếng Anh nói riêngtập trung vào việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa hoạtđộng của học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên: học sinh chủ động tìmtòi, phát hiện, giải quyết nhiệm vụ nhận thức và có ý thức vận dụng linh hoạt,sáng tạo các kiến thức kĩ năng đã thu nhận được Phương pháp dạy học tiếng

Anh chọn giao tiếp là phương pháp chủ đạo, năng lực giao tiếp là đơn vị dạyhọc cơ bản, coi giao tiếp vừa là mục đích vừa là phương tiện dạy học

1.3 Những nghiên cứu lí luận về quản lí quá trình đổi mới phương

pháp dạy học tiếng Anh hiện nay còn ít và chưa thống nhất

1.4 Quản lí quá trình đổi mới phương pháp dạy học các bộ môn nói

chung, bộ môn tiếng Anh nói riêng ở các trường trung học cơ sở quận 10,thành phố Hồ Chí Minh đã có những cải tiến đáng kể, chất lượng học tập bộmôn đang chuyển biến theo chiều hướng tích cực Song trước yêu cầu đổi mới

và nâng cao chất lượng giáo dục, công tác quản lí quá trình đổi mới phươngpháp dạy học ở các trường trung học cơ sở vẫn còn một số hạn chế Thực tếdạy học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn quận 10, thànhphố Hồ Chí Minh hiện nay còn bộc lộ những yếu, kém về phương pháp dạyhọc và về quản lí đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh Việc dạy vàhọc tiếng Anh đang tồn tại một hiện tượng là học sinh học xong không thể sửdụng tiếng Anh để giao tiếp Vì vậy, việc nghiên cứu thực trạng công tác quản

lí quá trình đổi mới phương pháp dạy học ở các trường trung học cơ sở từ đó

đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lí quá trình nàytrong nhà trường là vấn đề cấp thiết hiện nay

Bản thân đang là giáo viên giảng dạy bộ môn tiếng Anh nhiều năm tạitrường trung học cơ sở bên cạnh việc làm công tác quản lí, chỉ đạo bộ môntiếng Anh của Phòng Giáo dục và Đào tạo Quận 10 nên tôi có một số kinhnghiệm và điều kiện nghiên cứu đề tài này

Với lí do trên, tôi chọn đề tài Quản lí quá trình đổi mới phương pháp

dạy học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở quận 10, thành phố Hồ Chí Minh làm luận văn tốt nghiệp với mong muốn góp một phần nhỏ của

mình vào việc nâng cao chất lượng dạy và học bộ môn tiếng Anh thông qua

quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ở các trường trung học cơ

Một xu hướng nổi bật xuất hiện từ cuối thế kỉ XIX, giữa thế kỉ XXcần phải được đề cập đến Đó là các nghiên cứu mà các chuyên gia khẳngđịnh trào lưu dạy học lấy người học làm trung tâm ở phương Tây là mộtphong trào tiến bộ trong giáo dục Các lí thuyết, mô hình dạy họchướng vào người học được nghiên cứu và phát triển Có thể kể đến các lí

thuyết nổi bật như lí thuyết của J Dewey, thuyết giáo dục của nhữngngười bị áp bức (Pedagogy of oppressed) của P Feire, giáo dục và liệu phápdạy học hướng vào người học (Learner-centered education, Client-centered Therapy) của Rogers, lí thuyết học tập và các chiến lượchướng vào cá nhân (Learning theory, Individual-centered strategy) củaLewin, lí thuyết nhân quả và hệ động cơ (Causality and motivationtheory) của R de Charms và Weiner, lí thuyết những nhu cầu cơ bản củacon người của Maslow…Trong trào lưu này, người ta vẫn sử dụng cácphương pháp quen thuộc như đối thoại, thuyết trình, thảo luận…Nó không tạo

ra phương pháp dạy học mới nào nhưng lại đưa các phương pháp truyềnthống vào những cấu trúc mới

Phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm đã có ảnh hướng lớnđến phương pháp dạy học hiện đại và thay thế cho phương pháp dạy học lấygiáo viên làm trung tâm Phương pháp mới này khuyến khích học sinh tự họchỏi, tự phát huy sáng kiến, giáo viên đóng vai trò hướng dẫn Phương phápdạy học lấy học sinh làm trung tâm đã bắt nguồn từ thế kỉ thứ 18 với nhà giáodục, triết gia Pháp nổi tiếng Jean Jacques Rousseau Tiếp đến là sự đóng gópcủa các nhà giáo dục Pestalozzi, Francis, Parker, Ovide, Decroly và MariaMontessori Quan điểm dạy học này đặt trên căn bản học tập cá nhân, học tậpnhóm, học tập nghiên cứu, học tập hỗ tương, học tập các giá trị nhân bản vàhọc tập qua tài liệu, tiện nghi kĩ thuật

phải lựa chọn những phương pháp dạy học đề cao năng lực tự học, phát huytinh thần độc lập suy nghĩ và sáng tạo của người học

Trên cơ sở lí luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ ChíMinh, đã có nhiều nhà khoa học, nhà giáo dục Việt Nam nghiên cứu về quátrình đổi mới phương pháp dạy học như Nguyễn Ngọc Quang, Hoàng Chúng,

Hà Sĩ Hồ, Nguyễn Văn Lê, Hoàng Tâm Sơn, Nguyễn Văn Tường, Mặc dùmỗi tác giả đi sâu vào những bình diện khác nhau của quá trình đổi mớiphương pháp dạy học nhưng tất cả đều hướng đến việc giải quyết mối quan hệgiữa giáo viên và nhà quản lí, những nội dung quản lí quá trình đổi mớiphương pháp dạy học

Trong những năm gần đây, phong trào đổi mới phương pháp dạy họctiếng Anh đã có những kết quả đáng ghi nhận Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổchức chương trình nghiên cứu “Đổi mới phương pháp dạy học theo hướngtích cực hóa hoạt động học tập của học sinh” Một số đề tài nghiên cứu đãbước đầu xác định được quan niệm, qui trình và điều kiện đổi mới phươngpháp dạy học Thực tế có không ít giáo viên có tâm huyết với nghề nghiệp,hiểu biết sâu sắc về phương pháp dạy học bộ môn nói chung, bộ môn tiếngAnh nói riêng, có kiến thức vững vàng, có tay nghề khá và nhạy cảm vớinhững đòi hỏi mới của xã hội đã có nhiều giờ dạy tốt Tuy nhiên, vẫn còn một

số giáo viên ở các trường trung học cơ sở vẫn dạy học theo phương pháptruyền thống “Ngữ pháp - phiên dịch” hoặc vẫn sử dụng phương pháp thuyếttrình, phân tích ngữ pháp có kết hợp với đàm thoại

Tác giả Đặng Thành Hưng (2001) trong tài liệu tổng thuật về “Quanniệm và xu thế phát triển phương pháp dạy học trên thế giới” có đề cập đếnnhững đặc điểm nổi bật trong nghiên cứu và phát triển phương phápdạy học Ông trình bày bốn hướng nghiên cứu đã tồn tại và đang phát triển

từ trước đến nay:

Một là, nghiên cứu lí thuyết khái quát: các nghiên cứu thực nghiệm

tìm kiếm phương pháp tiếp cận tổng quát đối với quá trình đổi mớiphương pháp dạy học, tạo ra những giai đoạn sáng tạo các phương pháp dạyhọc cụ thể, hình thành các mô hình, kiểu dạy học cụ thể

Hai là, nghiên cứu phương pháp dạy học theo môn học: nét chung của

xu thế này là nghiên cứu, phát triển phương pháp dạy học cụ thể với mục đíchthích ứng các tư tưởng, các mô hình lí thuyết với thực tiễn dạy học

Ba là, kĩ thuật truyền thống trong quá trình sáng tạo các phương pháp

dạy học tích cực: dùng kĩ thuật truyền thống để tạo ra các phương phápdạy học mới, tích cực Đây là một xu thế phổ biến hiện nay

Bốn là, kĩ thuật hiện đại hóa trong quá trình sáng tạo các phương pháp

dạy học mới: đây là xu thế tích hợp máy vi tính, công nghệ thông tin trongquá trình đổi mới phương pháp dạy học, cũng là xu thế thịnh hành và gâynhiều tranh cãi

Gần đây có các nghiên cứu về thực trạng và đổi mới phương pháp dạyhọc, trong đó có ứng dụng công nghệ thông tin nhằm đổi mới phương phápdạy học Tác giả Ngô Tứ Thành (2008) có bài nghiên cứu về giải pháp đổimới phương pháp dạy học Tác giả chứng minh sự phát triển của công nghệthông tin trên toàn thế giới khiến triết lí giáo dục Việt Nam cần phải thay đổi,

từ đó đưa ra một số giải pháp đổi mới phương pháp dạy học Ông đề xuất đổimới phương pháp dạy học cần lấy xu hướng lấy học sinh làm trung tâm chủđạo, được cụ thể hoá thành phương pháp 3C (Cách - Chủ động của ngườihọc - Công nghệ thông tin và truyền thông) rất cần thiết trong vấn đề cải thiệnchất lượng dạy và học hiện nay Nghiên cứu đề xuất ba tiêu chí giáo viêncần xem xét là ưu tiên hàng đầu trong đổi mới phương pháp dạy học Đólà: dạy học phải là dạy cách học, cách nghiên cứu; cần phát huy mạnh mẽ

tính chủ động của học sinh; công cụ cần khai thác triệt để là công nghệ thôngtin và truyền thông

Có rất ít nghiên cứu trong lĩnh vực nghiên cứu đổi mới phương phápdạy học tiếng Anh ở Việt Nam Consortium for Global Education (CGE)(2006), một tập đoàn giáo dục toàn cầu, đưa ra sáu bài học cho giáo viên ViệtNam dựa trên những nghiên cứu về đổi mới phương pháp dạy học ngôn ngữ.Bài học đầu tiên khuyến cáo giảng dạy tiếng Anh phải tôn trọng những khíacạnh văn hoá của người học Bài học thứ hai đề cập đến việc học sinh họcbằng nhiều cách khác nhau Giáo viên nên tôn trọng các phong cách học tậpngoại ngữ khác nhau Bài học thứ ba nói về đổi mới phương pháp dạy họcngoại ngữ CGE khuyên giáo viên nên chú ý đến những yếu tố mà họ có thểthúc đẩy động lực và nỗ lực học của người học như cung cấp phản hồithường xuyên cho học sinh, luôn khuyến khích học sinh, cho học sinh tự dolựa chọn, quan tâm và hiểu rõ hoàn cảnh xuất thân và khả năng của họcsinh… giúp học sinh tự chịu trách nhiệm với việc học ngoại ngữ của mìnhbằng cách nhấn mạnh các yếu tố ngôn ngữ như một phương tiện giao tiếp,ngôn ngữ cần phải được thực hành, phải nói, cho học sinh thấy từng thànhtựu, tiến bộ dù rất nhỏ Bài học thứ tư nói về sự kết hợp các kĩ năng vàgiảng dạy kĩ năng nghe CGE trình bày các kĩ năng không nên dạy riêng lẽ

mà kết hợp với nhau Bài học thứ năm nhấn mạnh về giảng dạy kĩ năng viếtcho người học

Tác giả Nguyễn Thị Thuý Hồng (2009) nêu lên một số suy nghĩ vềđổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh Tác giả trình bày hai vấn đề trungtâm tại sao phải đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh và nên thay đổinhư thế nào Bà đưa ra những nhận xét về tình hình học tập tiếng Anh củahọc sinh không đồng đều và có những phẩm chất gây trở ngại cho việc họcngôn ngữ như thụ động, không thích cộng tác Tác giả giới thiệu một số xu

thế các nước phát triển đang sử dụng hiệu quả như thực hành giaotiếp(CLT: communivative Language Teaching), lấy học sinh làm trung tâm(Learner -centered learning) và đề nghị giáo viên Việt Nam nên tìm hiểucũng như áp dụng chúng Bà đề xuất thêm các bổ trợ nhằm giúp học sinhkhắc phục những đặc điểm gây cản trở quá trình học ngoại ngữ như chohọc sinh thực hành theo nhóm, theo cặp, xen kẽ các trò chơi trong các giờdạy, thiết kế các bài tập theo hướng tạo tính chủ động sáng tạo, tăng bài tập

về nhà…

Tác giả Nguyễn Thị Mỹ Phượng (2006) nghiên cứu một số chiến lượcnhằm nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh Tác giả đề cập đến nhữngkhó khăn của học sinh trong việc học tiếng Anh và đưa ra những chiến lượcliên quan đến chất lượng dạy học, phương pháp và giáo trình giảng dạy nhằmđáp ứng nhu cầu cấp bách của xã hội trong hiện tại và tương lai Tác giả cũng

đề xuất các giáo viên vận dụng các chiến lược lấy học sinh làm trung tâm, tôntrọng học sinh và sử dụng các hoạt động vui nhộn (như trò chơi) nhằm gây sựchú ý của học sinh Đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh phải tăng cườngcho học sinh thực hành giao tiếp và gắn liền với bối cảnh thật

Từ đó bản thân tôi xác định vấn đề đặt ra là tìm hiểu thực trạng quản líquá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ở các trường trung học cơ

sở quận 10, thành phố Hồ Chí Minh và từ đó đề xuất những biện pháp quản líphù hợp, mang tính khả thi để góp phần nâng cao hiệu quả dạy và học tiếngAnh trong nhà trường trung học cơ sở

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu

Làm rõ cơ sở lí luận, thực tiễn và đề xuất biện pháp quản lí quá trìnhđổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở quận

10, thành phố Hồ Chí Minh

Nhiệm vụ nghiên cứu

Một là, nghiên cứu cơ sở lí luận của quản lí quá trình đổi mới phương

pháp dạy học tiếng Anh trong ở các trường trung học cơ sở

Hai là, đánh giá thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân ưu điểm, hạn chế trong

quản lí quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ở các trường trunghọc cơ sở quận 10, thành phố Hồ Chí Minh

Ba là, đề xuất và khảo nghiệm tính cần thiết, khả thi của các biện pháp

tăng cường quản lí quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ở cáctrường trung học cơ sở quận 10, thành phố Hồ Chí Minh

4 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu

Quá trình đổi mới phương pháp dạy học ở các trường trung học cơ sởquận 10, thành phố Hồ Chí Minh

Đối tượng nghiên cứu

Quản lí quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ở các trườngtrung học cơ sở quận 10, thành phố Hồ Chí Minh

Phạm vi nghiên cứu

Về phạm vi nội dung, đề tài giới hạn nội dung nghiên cứu vào quản líquá trình đổi mới phương pháp dạy học bộ tiếng Anh ở các trường trunghọc cơ sở theo chương trình và sách giáo khoa qui định của Bộ Giáo dục vàĐào tạo

Về phạm vi không gian, thực hiện nghiên cứu trên địa bàn quận 10,thành phố Hồ Chí Minh Thực nghiệm trên 12 trường trung học cơ sở - baogồm 8 trường công lập và 4 trường dân lập

Về phạm vi thời gian, thực hiện khảo sát thực trạng cán bộ quản lí,giáo viên và học sinh trung học cơ sở trong thời gian 5 năm, từ năm 2008 trởlại đây

5 Giả thuyết khoa học

Quá trình đổi mới phương pháp dạy học ở các trường trung học cơ sởluôn có quan hệ mật thiết với các yếu tố cấu thành quá trình dạy học và phải

được tiến hành bởi giáo viên và học sinh Nếu các chủ thể quản lý thống nhất

được nhận thức và quyết tâm của cán bộ quản lí, giáo viên và học sinh về đổimới phương pháp dạy học; có đề án và kế hoạch đổi mới nội dung và phươngpháp dạy học một cách cụ thể; làm tốt công tác bồi dưỡng, tập huấn giáo viên;tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và phát triển phương tiện kĩ thuật

dạy học; thực hiện nghiêm túc công tác kiểm tra, đánh giá trong dạy học, thì

sẽ quản lí chặt chẽ được quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ởcác trường trung học cơ sở quận 10, thành phố Hồ Chí Minh

6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Phương pháp luận nghiên cứu

Đề tài được nghiên cứu dựa trên các quan điểm về giáo dục, quản lí giáodục của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm củaĐảng cộng sản Việt Nam; luật giáo dục và đào tạo; nghị định, thông tư, qui chế

và kế hoạch về giáo dục và đào tạo; tài liệu về phương pháp dạy học tiếng Anh

Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu lí thuyết

Đọc và khái quát hóa các tài liệu lí luận chuyên ngành có liên quan đếnquản lí phương pháp dạy học

Thu thập các tạp chí, sách báo, tài liệu có liên quan đến đề tài nghiên cứu.Nghiên cứu Nghị quyết của Đảng, các văn bản về chủ trương chínhsách của Nhà nước và các văn bản của ngành giáo dục

Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp quan sát: Dự giờ giáo viên dưới nhiều hình thức báo trước

và đột xuất nhằm quan sát quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh

Tổ chức họp rút kinh nghiệm các chuyên đề, các tiết dạy cấp quận vềđổi mới phương pháp dạy học trong các buổi sinh hoạt chuyên môn nhằm xácđịnh rõ các biện pháp chỉ đạo phù hợp quá trình đổi mới phương pháp dạyhọc tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở quận 10, thành phố Hồ Chí Minh

Phương pháp điều tra: Khảo sát bằng phiếu ở các trường trung học cơ

sở quận 10, thành phố Hồ Chí Minh nhằm thu thập số liệu để đánh giá thựctrạng công tác quản lí quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh và đềxuất các giải pháp thông qua việc thiết lập bảng hệ thống các câu hỏi, phiếuthăm dò và lấy ý kiến của nhiều đối tượng: lãnh đạo Phòng giáo dục và đàotạo; cộng tác viên thanh tra và cán bộ bồi dưỡng bộ môn tiếng Anh; hiệutrưởng, hiệu phó chuyên môn; tổ trưởng chuyên môn, giáo viên tiếng Anh vàhọc sinh ở 12 trường trên địa bàn quận 10, thành phố Hồ Chí Minh

Trò truyện và trưng cầu ý kiến các đối tượng khảo sát bằng phiếu thôngqua các loại hình thức: phỏng vấn có chuẩn bị trước; phỏng vấn không chuẩn

bị trước; trao đổi trực tiếp; trao đổi qua điện thoại hoặc qua thư điện tử

Phương pháp thống kê toán học: Sau khi thu thập các phiếu thăm dò ý

kiến, dựa vào kết quả điều tra, tác giả xử lí số liệu, tính tần số xuất hiện và tỉ

lệ phần trăm các nội dung trong phiếu hỏi nhằm đánh giá thực trạng và địnhhướng nâng cao hiệu quả công tác quản lí quá trình đổi mới phương pháp dạyhọc tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở quận 10, thành phố Hồ Chí Minh

Phương pháp khảo nghiệm: Khảo nghiệm sự cần thiết và khả thi của

các biện pháp quản lí quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ở cáctrường trung học cơ sở quận 10, thành phố Hồ Chí Minh

7 Ý nghĩa của đề tài

Luận văn hoàn thành sẽ góp phần làm sáng tỏ thêm cơ sở khoa học vềquản lí quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ở các trường trunghọc cơ sở

Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho cán bộ quản lí giáo dụcthông qua cung cấp một số thực trạng; rút ra những mặt mạnh và những hạnchế; đề xuất một số biện pháp nhằm ứng dụng và góp phần nâng cao hiệu quảcông tác quản lí quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ở cáctrường trung học cơ sở quận 10, thành phố Hồ Chí Minh.

8 Cấu trúc luận văn

Luận văn được cấu trúc gồm: Phần mở đầu, 3 chương (10 tiết); kếtluận, kiến nghị; danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA QUẢN LÍ QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG

HỌC CƠ SỞ 1.1 Khái niệm công cụ của đề tài

1.1.1 Phương pháp dạy học tiếng Anh

Nói đến phương pháp dạy học có rất nhiều quan điểm khác nhau Nếuquan niệm dạy học là truyền thụ và thu nhận kiến thức thì phương pháp dạyhọc là cách thức truyền đạt và thu nhận kiến thức Nếu quan niệm dạy học làquá trình trợ giúp người học chiếm lĩnh nội dung học thì phương pháp dạyhọc gắn liền với qui trình, cách thức tổ chức quá trình nhận thức cho ngườihọc Phương pháp không có mục đích tự thân mà “Phương pháp là con đườngdõi theo sau một đối tượng” Theo GS, TS Thái Duy Tuyên thì phương phápdạy học là một khái niệm được hiểu ở các bình diện khác nhau không thốngnhất với nhau

Mặc dù chưa có ý kiến thống nhất về định nghĩa phương pháp dạy học,các tác giả đều thừa nhận rằng phương pháp dạy học có những dấu hiệu đặctrung sau đây:

Một là, nó phản ảnh sự vận động của quá trình nhận thức của học sinh

nhằm đạt được mục đích đặt ra

Hai là, phản ảnh sự vận động của nội dung đã được nhà trường qui định.

Ba là, phản ảnh cách thức thông tin giáo viên và học sinh.

Bốn là, phản ảnh cách thức điều khiển hoạt động nhận thức: kích thích

và xây dựng động cơ, tổ chức hoạt động nhận thức và kiểm tra, đánh giá kếtquả hoạt động

Nhìn chung, phương pháp dạy học là tổ hợp các cách thức hoạt độngcủa giáo viên và học sinh trong sự phối hợp, thống nhất dưới vai trò chủ đạocủa giáo viên nhằm thực hiện được những nhiệm vụ dạy học.

Phương pháp dạy học tiếng Anh là cách thức phối hợp hoạt động của giáo viên và học sinh trong quá trình dạy học bộ môn tiếng Anh, nhằm thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ dạy học đã xác định.

Phương pháp dạy học tiếng Anh là phương pháp dạy học bộ môn, làphạm trù cơ bản trong giáo học pháp Chủ thể sử dụng phương pháp dạy họctiếng Anh là giáo viên và học sinh Giáo viên sử dụng phương pháp dạy tronghoạt động dạy Học sinh sử dụng phương pháp học trong hoạt động học Theoquy luật dạy học thì cả hoạt động dạy và hoạt động học phải thống nhất vớinhau, phối hợp cùng nhau, hỗ trợ cho nhau

Đối tượng tác động chung của phương pháp dạy và phương pháp họctiếng Anh là nội dung, chương trình môn học Ngoài đối tượng tác độngchung, mỗi loại hoạt động lại có đối tượng tác động riêng Hoạt động dạy cóđối tượng tác động riêng là quá trình nhận thức của học sinh Hoạt động học

có đối tượng tác động riêng là quá trình nhận thức của chính bản thân mình

Phương pháp dạy học tiếng Anh có nghĩa hẹp hơn: là mô hình tổng hợphóa quá trình dạy học dựa trên một trong các hướng tiếp cận cụ thể, điển hìnhcho các phương hướng cụ thể, có thể là việc sử dụng tài liệu giảng dạy, lựachọn thủ pháp giảng dạy, phương thức tương tác giữa giáo viên và học sinh.Dựa trên khái niệm của Anthony (1963) Richards và Rodgers (1986) nhìnnhận phương pháp như một cái ô bao trùm ba cấp độ: lí thuyết (approach - lốitiếp cận), xử lí (design - thiết kế) và ứng dụng thực tế (procedure - qui trình).Các tác giả trên đã giúp chúng ta định hình được cấu trúc của phương phápdạy học tiếng Anh bao gồm vai trò giáo viên và học sinh, loại hình chươngtrình, đặc trưng tổ chức quá trình dạy học và các ngữ liệu giảng dạy

Khi đề cập về phương pháp dạy học tiếng Anh, ắt hẳn mỗi giáo viênđều biết đến nhiều phương pháp dạy học khác nhau như phương pháp ngữpháp - dịch, phương pháp trực tiếp, phương pháp nghe - nói, phương phápnghe - nhìn, phương pháp gợi mở… Mỗi phương pháp ra đời sau đều đượccoi như một cố gắng kế thừa những thành tựu và khắc phục nhược điểm củaphương pháp ra đời trước nó Nếu như với phương pháp dạy ngoại ngữ truyềnthống (phương pháp ngữ pháp - dịch) chú trọng nhiều vào việc học và rènluyện thành thạo các cấu trúc ngữ pháp, thì với cách tiếp cận giao tiếp tức dạyngoại ngữ theo phương pháp thực hành giao tiếp việc hình thành ở học sinhnăng lực sử dụng ngôn ngữ thành thạo lại là trọng tâm của quá trình dạy học.Khác với phương pháp nghe nói (Audio-lingual) với sự nhấn mạnh đến vai tròcủa luyện tập thành thục các mẫu cấu trúc có sẵn, cách giảng dạy theo phươngpháp thực hành giao tiếp nhấn mạnh đến khả năng tương tác của học sinhtrong bối cảnh giao tiếp, trong đó mỗi hành vi ngôn ngữ của học sinh sẽ thayđổi tùy thuộc vào những phản ứng và câu trả lời trước đó của những ngườicùng tham gia

1.1.2 Đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh

Trong xu thế nâng cao chất lượng giáo dục hiện nay vấn đề đổi mớiphương pháp dạy học trở thành một trong những vấn đề trọng tâm hàng đầu.Giáo viên vừa là người hướng dẫn, người định hướng, người trọng tài cố vấncho học sinh đồng thời phải là người nghiên cứu, tìm tòi phát hiện cái mớitrong đó, mở rộng và làm phong phú sâu sắc hơn những tri thức khoa học mà

bộ môn giảng dạy để không ngừng tự biến đổi mình Quá trình đó không chỉ

bó hẹp ở một khía cạnh tích luỹ kiến thức, tìm tòi kiến thức mới mà rộng hơn

là cả về phương pháp dạy học

Phương pháp dạy học là một phạm trù của khoa học giáo dục Quá trìnhđổi mới phương pháp dạy học cần dựa trên những cơ sở khoa học giáo dục và

thực tiễn Khoa học giáo dục là lĩnh vực rất rộng lớn và phức hợp, có nhiềuchuyên ngành khác nhau Vì vậy quá trình đổi mới phương pháp dạy học cũngđược tiếp cận dưới rất nhiều cách tiếp cận khác nhau

Một phương pháp dạy học tiếng Anh cố định không thể là chìa khoáchung cho mọi giáo viên mà phải tùy thuộc từng hoàn cảnh lớp học, đối tượnghọc, nội dung học để mỗi giáo viên cần điều chỉnh quá trình dạy học hợp línhư nhà bác học Newton đã từng nói “Những điều ta biết chỉ là giọt nước,những điều chưa biết đó là đại dương Trên con đường chiếm lĩnh tri thức thìkhông có đâu là bến bờ Và trên con đường chiếm lĩnh đỉnh cao của tri thứcthì mỗi người lại có những phương pháp khác nhau” Chúng ta không thể cómột phương pháp cụ thể cứng nhắc áp dụng cho tất cả các đối tượng mà phảiphụ thuộc vào trình độ nhận thức, năng khiếu, sở thích, niềm say mê với mônhọc mà giáo viên và học sinh chọn cho mình phương pháp riêng để học tập vàgiảng dạy

Như vậy, đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh là một nhu cầu tấtyếu khách quan Đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh phải dựa trên cơ sởcủa lý luận giáo dục hiện đại và lý luận phương pháp dạy học bộ môn ngoạingữ Đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh có nhiều cách tiếp cận khácnhau, nhưng chung quy là phải phát huy cao độ tính tích cực chủ động củahọc sinh, đưa họ vào vị trí trung tâm của hoạt động nhận thức

Đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh là quá trình chuyển đổi từ phương pháp dạy học truyền thống, theo kiểu truyền thụ và lĩnh hội kiến thức sang phương pháp dạy học hiện đại, theo kiểu tổ chức cho người học tự tìm kiếm kiến thức

Theo phương pháp dạy học tiếng Anh truyền thống, quá trình họcthường được coi như một quá trình truyền thụ kiến thức từ giáo viên sang họcsinh Theo quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh, việc sử dụng

phương pháp thực hành giao tiếp trong quá trình dạy và học giờ đây đượcnhìn nhận như một quá trình khám phá, trong đó học sinh dần sử dụng ngônngữ tiếng Anh phù hợp với những mục đích giao tiếp cụ thể Đây là mô hìnhdạy học lấy người học làm trung tâm, trong đó cả giáo viên và học sinh đềucùng chia sẻ trách nhiệm dạy và học Song song với việc nhấn mạnh vào mụctiêu phát triển năng lực giao tiếp ở học sinh, việc lựa chọn các hoạt động họctập sao cho có ích, phù hợp với nhu cầu của học sinh và phải đặt vào trongnhững bối cảnh thật mà học sinh có nhiều khả năng sẽ gặp phải trong cuộcsống hàng ngày luôn được đề cao.

Muốn tạo được một môi trường học tập năng động và hấp dẫn trong đó

có sự phối hợp tích cực của giáo viên và học sinh Với vai trò là người điềukhiển trong quá trình dạy học, giáo viên phải tạo ra mọi tình huống, mọi khảnăng để hướng dẫn các hoạt động của học sinh trong giờ học Giáo viên cầnvận dụng mọi thao tác và phương tiện, cử chỉ điệu bộ để tăng cường thúc đẩycác hoạt động giao tiếp Các phương tiện dạy học được phát huy triệt để

Học tiếng Anh là quá trình nhận biết các kiến thức và rèn luyện các kĩnăng, vì vậy trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh, giáoviên cần thiết kế, phân bố thời gian hợp lí giữa các khâu giảng, giữa thờilượng truyền đạt kiến thức mới và thời lượng cho học sinh thực hành Tăngcường thực hành theo nhóm, theo cặp nhằm tạo điều kiện cho học sinh pháttriển các kĩ năng ngôn ngữ, giảm được tâm lí ngại ngùng, tăng tính chủ động,tính hợp tác giữa học sinh với nhau; học sinh học tập lẫn nhau và luyện đượccách học tập, làm việc đồng đội, tập thể Giáo viên với vai trò là người đạodiễn đồng thời là diễn viên, tham gia như một thành viên của quá trình dạyhọc Cần thiết kế các dạng bài tập theo hướng tạo tính chủ động sáng tạo chohọc sinh và tùy theo trình độ của học sinh Đối với học sinh có trình độ thấpthì tăng cường đưa bài tập thực hành theo hướng “ nhận biết - bắt chước - tư

duy sáng tạo” Đối với học sinh có trình độ cao thì áp dụng thực hành theohướng “nhận biết - liên hệ - tư duy sáng tạo” Nên đa dạng hóa các hoạt độngdạy học bằng cách xen kẽ các trò chơi nhằm tạo hứng thú học tập cho họcsinh, mỗi giáo viên cần có những thủ thuật động viên khích lệ tính chủ độngsuy nghĩ của học sinh Cần theo dõi quá trình học tập của học sinh và cónhững phản hồi kịp thời nhằm giúp học sinh phát huy những điểm mạnh vàhạn chế, sửa chữa những điểm yếu, giúp học sinh cảm thấy tự tin muốn học

và không cảm thấy tiếng Anh là một môn học khó Giáo viên phải biết kết hợpuyển chuyển trong vai trò là người truyền tải kiến thức mới, là người giúp đỡgiảm độ khó cho học sinh, là người hướng dẫn và củng cố kiến thức toàn bài

Tóm lại, đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh chính là đổi mới cáchthức tổ chức giảng dạy, là phải lấy học sinh làm trung tâm, cách dạy mới phảiphù hợp với khả năng tiếp thu và nhu cầu của học sinh, làm cho học sinh yêuthích môn học nhằm đảm bảo hiệu quả truyền đạt cao nhất cho học sinh

1.1.3 Quản lí quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh

Quản lí là một quá trình tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thểquản lí bằng việc vận dụng các chức năng quản lí, nhằm sử dụng có hiệu quảnhất các tiềm năng và có cơ hội tổ chức để đạt được mục tiêu đề ra Đối vớigiáo dục nhà trường, quản lí thực chất là sự tác động một cách khoa học củachủ thể quản lí đến hệ thống giáo dục nhằm làm cho hệ thống vận hành đếnmột trạng thái mới có chất lượng cao hơn

Quản lí phương pháp dạy học ở trường trung học cơ sở chính là quátrình tác động có tổ chức, có hướng đích của cán bộ quản lí nhà trường đếncách thức làm việc của giáo viên và học sinh trong quá trình dạy học

Phương pháp dạy học luôn được đặt trong mối quan hệ giữa Mục tiêu –Nội dung - Phương pháp - Phương tiện - Hình thức - Kết quả, đặc biệt là mốiquan hệ của giáo viên và học sinh trong quá trình dạy học Vì vậy, quản lí

phương pháp dạy học cần quản lí đồng bộ các thành tố trong quá trình dạyhọc, tạo được động lực của quá trình dạy học.

Quản lí quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh là hệ thống những tác động có mục đích, có tổ chức của chủ thể quản lí đến quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh, nhằm đảm bảo cho quá trình đổi mới diễn ra đúng qui trình và đạt được kết quả cao nhất.

- Mục đích của quản lí quá trình đổi mới phương pháp dạy học là tổ

chức, điều khiển các hoạt đông đổi của giáo viên và học sinh diễn ra theo quiluật Quản lí sự thay đổi lối dạy học truyền thụ một chiều sang dạy học theophương pháp dạy học tích cực nhằm giúp học sinh phát huy tính tích cực, tựgiác, chủ động, sáng tạo, rèn luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thầnhợp tác, kĩ năng vận dụng kiến thức ngôn ngữ vào các tình huống khác nhautrong học tập và trong thực tiễn giao tiếp tiếng Anh, tạo niềm tin, niềm vui,hứng thú trong học tập

- Chủ thể quản lí của quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng

Anh là cán bộ quản lí nhà trường và giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môntiếng Anh Đối tượng quản lí là quá trình đổi mới phương pháp dạy họctiếng Anh ở các trường trung học cơ sở Vì thế, việc đổi mới phương phápdạy học tiếng Anh của giáo viên trực tiếp giảng dạy đóng vai trò hết sứcquan trọng và cần thiết

Nói tóm lại, quản lí quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh

là một trong những nội dung cốt lõi trong hệ thống quản lí của nhà trường.Nói đến quản lí quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh là nói đếnviệc thực hiện đồng bộ các hoạt động quản lí mục tiêu dạy học, nội dung dạyhọc, đội ngũ sư phạm; quản lí cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học; quản líđiều kiện và môi trường sử dụng tiếng Anh; quản lí cơ chế hoạt động chuyên

môn, kiểm tra và đánh giá, phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoàinhà trường.

1.2 Nội dung quản lí quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở

1.2.1 Quản lí mục tiêu đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh trung học cơ sở

Mục tiêu đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh trung học cơ sở phảicung cấp nhận thức (Cognitive), tác động thái độ (Affective) và hình thành kĩnăng (Psychomotor) Học sinh có thể sử dụng tiếng Anh như một công cụgiao tiếp ở mức độ cơ bản dưới các dạng nghe, nói, đọc, viết; có kiến thức cơbản, tương đối hệ thống và hoàn chỉnh về tiếng Anh, phù hợp với trình độ, đặcđiểm tâm lí lứa tuổi; có hiểu biết khái quát về đất nước, con người và nền vănhóa của một số nước nói tiếng Anh, từ đó có tình cảm và thái độ tốt đẹp đốivới đất nước, con người, nền văn hóa và ngôn ngữ của các nước đó, biết tựhào, yêu quí và tôn trọng nền văn hóa và ngôn ngữ của dân tộc mình Điềunày có nghĩa, sau khi hoàn thành chương trình, học sinh phải có khả nănggiao tiếp bằng tiếng Anh, sử dụng được vốn từ được học để hỗ trợ cho việchọc tập các môn học khác, phát triển trí tuệ cần thiết để tiếp tục học lên hoặc

đi vào cuộc sống lao động nghề nghiệp sau này

Để quản lí tốt hoạt động này, ban giám hiệu nhà trường cần căn cứ vàomục tiêu chung của ngành, vào tình hình cụ thể của nhà trường, đặc điểm họcsinh và địa phương mà định hướng và chỉ đạo giáo viên xây dựng mục tiêu dạyhọc theo định hướng đổi mới phương pháp dạy học Cần kiểm tra việc xâydựng mục tiêu dạy học theo định hướng đổi mới phương pháp dạy học của giáoviên, thể hiện qua kế hoạch giảng dạy năm học và kế hoạch bài học (Lessonplan) Cần quản lí nội dung bài dạy của giáo viên để kiểm tra sự chính xác,khoa học của nội dung dạy học Đồng thời phải đối chiếu mục tiêu đổi mới

phương pháp dạy học mà giáo viên xây dựng với mục tiêu được yêu cầu của bộmôn tiếng Anh và nội dung từng bài học để có sự điều chỉnh hợp lí.

1.2.2 Quản lí việc thực hiện chương trình và sách giáo khoa tiếng Anh trung học cơ sở

Chương trình môn tiếng Anh bậc trung học cơ sở được xây dựng theosáu chủ điểm, lặp lại có mở rộng từ lớp 6 đến lớp 9 Kĩ năng giao tiếp là mụctiêu của quá trình học, kiến thức ngôn ngữ là phương tiện để hình thành vàphát triển các kĩ năng giao tiếp Học sinh là chủ thể tích cực, chủ động, sángtạo của quá trình dạy học, còn giáo viên là người tổ chức, hướng dẫn quá trìnhdạy học Nội dung dạy học được lựa chọn và trình bày theo hệ thống chủđiểm, vừa đảm bảo tính giao tiếp cao, vừa đảm bảo tính cơ bản, chính xác vàhiện đại của ngôn ngữ Chương trình là cơ sở cho việc biên soạn sách giáokhoa, quản lí quá trình dạy học, kiểm tra kiến thức ngôn ngữ, kĩ năng giaotiếp, đánh giá kết quả học tập và chất lượng giảng dạy

Để quản lí tốt việc thực hiện chương trình tiếng Anh trung học cơ sở,ban giám hiệu nhà trường cần căn cứ vào tình hình cụ thể của nhà trường đểđịnh hướng cho giáo viên xây dựng chương trình theo định hướng đổi mớiphương pháp dạy học cho phù hợp nhưng phải đảm bảo tiến độ giảng dạy và kếhoạch giảng dạy chung Quản lí việc thực hiện chương trình theo định hướngđổi mới phương pháp dạy học là quản lí việc thực hiện đúng, đủ các bài, đủ sốgiờ qui định của môn học (theo kế hoạch của nhà trường); dạy học đúng tiến

độ, kiểm tra đánh giá đúng thời gian qui định của giáo viên Vì vậy, ban giámhiệu nhà trường phải thường xuyên theo dõi việc soạn bài, lên lớp, tiến độ thựchiện chương trình dạy học của giáo viên để có sự điều tiết phù hợp

1.2.3 Quản lí việc sử dụng phương pháp dạy dạy học tiếng Anh trung học cơ sở

Để hình thành và phát triển các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết thôngqua luyện tập các kiến thức ngôn ngữ như ngữ âm, ngữ pháp, từ vựng…cần quán triệt các nguyên tắc về phương pháp dạy học cơ bản Trước hết,giáo viên tổ chức và hướng dẫn học sinh tham gia tích cực vào quá trìnhhọc tập thông qua các hoạt động cá nhân, theo cặp và nhóm Giáo viên cầnkết hợp hài hòa các phương pháp và kĩ thuật dạy học, sử dụng hiệu quả cácthiết bị, đồ dùng dạy học và các tài liệu hỗ trợ nhằm tạo hứng thú học tậpcho học sinh Giáo viên cần sử dụng tiếng Việt một cách hợp lí và có hiệuquả trong quá trình dạy học Với tư cách là người cố vấn, giáo viên phải tạođiều kiện tối đa cho quá trình giao tiếp giữa học sinhvới nhau; giảm thiểutối đa thời gian nói trên lớp, tăng thời gian sử dụng ngôn ngữ cho học sinh.Dạy học theo phương pháp gợi mở, nghĩa là giáo viên chỉ gợi mở và dẫndắt để học sinh tự tìm ra lời giải đáp hoặc con đường đi của mình Học sinh

là chủ thể của hoạt động học tập Học sinh tham gia học tập và hoạt độnggiao tiếp tích cực, chủ động, sáng tạo và với tinh thần hợp tác cao Vậndụng tất cả kiến thức có sẵn về văn hóa, xã hội cũng như ngôn ngữ của họcsinh trong quá trình luyện tập Không chỉ chú ý đến sản phẩm cuối cùngcủa bài luyện tập (Product) mà còn chú trọng cả quá trình (Process) luyệntập và phương pháp học tập của học sinh

Để quản lí tốt việc sử dụng hiệu quả các phương pháp dạy học tiếngAnh theo đổi mới phương pháp dạy học, người cán bộ quản lí nhà trường cần

phải định hướng đổi mới phương pháp dạy học cho giáo viên, đồng thời tạo

môi trường cho giáo viên có điều kiện tiếp cận và sử dụng các phương phápdạy học mới, đặc biệt là các phương pháp dạy học có đi kèm với ứng dụngcông nghệ thông tin Phải quán triệt tinh thần dạy học tích cực, phát huy tínhtích cực, chủ động của học sinh trong mỗi tiết học, lấy đó làm một trongnhững tiêu chí đánh giá, phân loại giáo viên Thường xuyên dự giờ, thăm lớp

để kiểm tra việc sử dụng các phương pháp dạy trong đổi mới phương phápdạy học tiếng Anh của giáo viên để có sự điều chỉnh kịp thời.

1.2.4 Quản lí đội ngũ giáo viên trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh

Giáo viên là chủ thể của quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếngAnh Xét đến cùng, người dạy là nhân tố quyết định chất lượng của mọi quátrình dạy học trong các nhà trường Người dạy mới có khả năng liên kết vàphát huy các nhân tố của quá trình dạy học Cho dù mục tiêu, nội dung,chương trình, phương pháp và phương tiện dạy học có phát triển tốt đến đâuchăng nữa nhưng người dạy không bắt nhập được sự phát triển đó, không thayđổi gì mới thì chất lượng dạy học vẫn dẫm chân tại chỗ

Quản lí đội ngũ giáo viên trong quá trình đổi mới phương pháp dạy họctiếng Anh là phải nắm giữ, điều khiển được đội ngũ giáo viên tiếng Anh cả về sốlượng, chất lượng, cơ cấu, cả về thông tin và tính chất, đặc điểm hoạt độngchuyên môn của từng giáo viên Mục đích của quản lí giáo viên trong quá trìnhđổi mới phương pháp dạy học là phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo củagiáo viên trong việc lựa chọn và sử dụng phương pháp dạy học, cụ thể như: tácđộng vào nhận thức, thái độ; tạo động lực; tạo điều kiện; khẳng định giá trị

Công tác bồi dưỡng, nâng cao trình độ cho đội ngũ giáo viên có ý nghĩahết sức quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy học Để bồi dưỡnggiáo viên nòng cốt của môn tiếng Anh ở từng khối lớp, ban giám hiệu nhàtrường phải có kế hoạch tạo điều kiện cho giáo viên học tập nâng cao trình độchuyên môn, theo các lớp bồi dưỡng theo chuyên đề của Phòng giáo dục vàđào tạo, Sở giáo dục và đào tạo hoặc qua trao đổi kinh nghiệm giảng dạy vớicác chuyên viên, giáo viên giỏi ở trường bạn

Để nâng cao năng lực chuyên môn cho đối tượng giáo viên còn hạn chếtrong giảng dạy, ban giám hiệu nhà trường cần phân công những giáo viên có

trình độ tay nghề giỏi trực tiếp giúp đỡ và tạo cho họ có thời gian và tài liệu

1.2.5 Quản lí hoạt động học của học sinh trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh

Học sinh vừa là đối tượng vừa là chủ thể trong quá trình đổi mớiphương pháp dạy học Vì vậy, quản lí học sinh trong quá trình đổi mớiphương pháp dạy học tiếng Anh là khâu quan trọng góp phần nâng cao chấtlượng dạy học bộ môn tiếng Anh trong nhà trường

Thay đổi nhận thức về việc học, dạy cách học, xây dựng tập thể lớphọc, tổ chức và quản lí hoạt động học, tạo điều kiện cho việc học, phối hợpquản lí quá trình học.

Vấn đề quản lí hoạt động học của học sinh trong quá trình đổi mớiphương pháp dạy học tiếng Anh đặt ra với ban giám hiệu nhà trường khôngphải chỉ trên bình diện khoa học giáo dục mà còn là một đòi hỏi có ý nghĩa

về tinh thần trách nhiệm của người cán bộ quản lí giáo dục đối với sự nghiệpđào tạo thế hệ trẻ Quản lí hoạt động học của học sinh trong quá trình đổimới phương pháp dạy học tiếng Anh cần tập trung quán triệt tinh thần dạyhọc tích cực cho giáo viên Phải coi học sinh vừa là chủ thể của hoạt độnghọc và là khách thể của của quá trình dạy, từ đó phát huy sự đa dạng vềphương pháp học tập của học sinh để học sinh một mặt vừa rèn luyện kĩnăng theo sự hướng dẫn của thầy, một mặt tự tìm ra các cách thức rèn luyệnriêng Cần phải định hướng phương pháp học tập đặc thù của môn tiếng Anhcho học sinh để tránh sự tự phát, lệch hướng, thiếu tính hệ thống trong việc

rèn luyện kĩ năng Phải tổ chức xây dựng và thực hiện nội qui học tập của

học sinh Tổ chức phát động phong trào thi đua học tập Ban Giám hiệu nhà

trường Phải chỉ đạo công tác phối hợp giữa gia đình và nhà trường để quản

lí quá trình học của học sinh Phải đổi mới tổ chức kiểm tra, đánh giá quátrình học tập tiếng Anh của học sinh Áp dụng công nghệ thông tin trongquản lí học sinh nhằm đảm bảo tính khách quan, công khai, toàn diện,thường xuyên, có hệ thống và đảm bảo tính phát triển của học sinh, đáp ứngđược nhu cầu của mục tiêu giáo dục

1.2.6 Quản lí môi trường thực hành tiếng Anh và cơ sở vật chất phục vụ quá trình dạy và học tiếng Anh

Nhiều công trình nghiên cứu về học ngoại ngữ nhận thấy rằng, để họcngoại ngữ hiệu quả phải đáp ứng ba điều kiện: tiếp xúc, sử dụng và động cơ

Chính vì vậy, nhà trường phổ thông, nơi thiếu điều kiện tự nhiên để cho họcsinh tiếp xúc, phải có môi trường sử dụng tiếng Anh để tạo cơ hội cho họcsinh rèn lyện kĩ năng giao tiếp bằng tiếng Anh Thiết nghĩ, tổ chức thườngxuyên các hoạt động ngoài giờ lên lớp cho môn tiếng Anh sẽ giúp học sinh có

cơ hội sử dụng tiếng Anh hiệu quả hơn, thiết thực hơn

Muốn nâng cao hiệu quả sử dụng tiếng Anh, ban giám hiệu nhà trườngphải thay đổi sự mất cân đối giữa sự lĩnh hội và sử dụng ngôn ngữ bằng cácphương pháp sau:

Một là, khuyến khích giáo viện dạy tiếng Anh tăng cường tổ chức các

trò chơi sử dụng ngôn ngữ trong giờ dạy của mình Việc này đòi hỏi phải có

sự đồng thuận và nhất trí trong nhà trường vì nó có thể sẽ gây ảnh hưởng đếnquá trình dạy học của những giáo viên khác

Hai là, chỉ đạo tăng cường tổ chức các hoạt động ngoại khóa, chuyên

đề với mục đích tạo cơ hội sử dụng tiếng Anh cho học sinh (như tổ chức thihùng biện bằng tiếng Anh, diễn kịch, trò chơi )

Ba là, định hướng tổ chức các hoạt động ngoại khóa môn tiếng

Anh

Quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh chỉ phát huy hiệuquả khi giáo viên có kiến thức chuyên môn vững vàng và được trang bị cácphương tiện trợ giảng như thiết bị dạy học, thiết bị nghe nhìn Cơ sở vật chấtphục vụ cho quá trình dạy và học tiếng Anh bao gồm nhiều loại như: phònghọc, lớp học, bàn ghế, bảng, các trang thiết bị kĩ thuật, sách báo tư liệu, đồdùng dạy học Nếu được sử dụng hiệu quả, chúng sẽ giúp học sinh có hứngthú, dễ học, dễ hiểu, dễ nhớ qua đó giúp giáo viên chuyển tải được nội dungdạy học đến học sinh một cách có hiệu quả nhất Tuy nhiên, cần tránh tưtưởng sử dụng chúng chỉ để thay cho phương pháp dạy học truyền thốngnhằm tiết kiệm thời gian và công sức giảng bài

Đổi mới và trang bị tốt cơ sở vật chất để mỗi phòng học trở thành mộtmôi trường học tập thuận lợi là bộ phận khởi đầu của quá trình chuẩn hóa cơ

sở vật chất và thiết bị dạy học ở các trường học Để phát huy hiệu quả việc sửdụng phương tiện và thiết bị dạy học trong dạy học tiếng Anh, ban giám hiệunhà trường cần đầu tư trang thiết bị, cơ sở vật chất phục vụ dạy học tiếng Anh

(phòng Lab, máy cassette, projector, máy chiếu đa vật thể…) Phải ban hành

các qui định, động viên, khuyến khích giáo viên sử dụng phương tiện dạy học,đặc biệt các phương tiện công nghệ thông tin Tăng cường phát động, khuyếnkhích giáo viên tự làm đồ dùng dạy học Chỉ đạo các hoạt động trao đổi kinhnghiệm về sự dụng các phương tiện dạy học trong giáo viên

Nhìn chung, cơ sở vật chất, kĩ thuật là một trong những điều kiện thiếtyếu để tiến hành quá trình dạy học Thiếu điều kiện này thì quá trình đókhông diễn ra hoặc diễn ra không toàn vẹn Ban giám hiệu nhà trường phảicoi cơ sở vật chất, thiết bị dạy học là nội dung, phương tiện chuyển tải thôngtin, giúp giáo viên tổ chức và điều khiển hoạt động nhận thức của học sinh, từ

đó giúp học sinh hứng thú học tập, hình thành phương pháp học tập chủ động,tích cực Từ đó ban giám hiệu nhà trường có những biện pháp thích hợp đểquản lí cũng như phát triển cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học đáp ứng choviệc nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh trong nhà trường

Ban giám hiệu nhà trường phải chỉ đạo bộ phận có trách nhiệm thườngxuyên nắm vững tình hình số lượng tình trạng cơ sở vật chất, thiết bị mà nhàtrường có Trường phải có mục lục tài sản từng khoản cụ thể và mục lục nàyphải được ghi đầy đủ, kịp thời và thường xuyên cập nhật mỗi khi có sự thêm bớt

Hằng năm, ban giám hiệu nhà trường chỉ đạo tiến hành kiểm kê vàomột thời điểm nhất định Sau mỗi lần kiểm kê phải xác nhận rõ thực trạngtừng loại Xây dựng nội qui bảo quản, sử dụng đối với từng loại cơ sở vậtchất Qui định rõ trách nhiệm của từng người đối với tài sản mà họ phụ trách

hoặc mượn Mỗi khi có hư hỏng, mất mát phải qui rõ trách nhiệm và xử lýminh bạch.

Hằng năm, nhà trường tiến hành kịp thời những yêu cầu bổ sung, sửachữa thay thế những thiết bị, cơ sở vật chất cần thiết Trong đó định rõ vậtdụng mua sắm, bổ sung, dự trù đề xuất kinh phí ngân sách, hoặc dựa vào nhândân, hội cha mẹ học sinh cùng đóng góp

1.2.7 Quản lí việc kiểm tra đánh giá kết quả dạy học tiếng Anh

Những nghiên cứu về lí luận dạy học đã chỉ ra rằng: muốn nâng caochất lượng dạy học thì cần thiết phải quan tâm đến quá trình học tập của họcsinh, phải thông qua việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh Do

đó, một trong những cơ sở để đánh giá kết quả thực hiện chương trình dạyhọc chính là việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập bộ môn của học sinh

Chương trình mới thực hiện việc đánh giá kết quả học tập của học sinhtheo định hướng: kế thừa các ưu điểm của cách đánh giá truyền thống và đặtviệc đánh giá bằng trắc nghiệm khách quan đúng với vị trí của nó; phối hợpđánh giá thường xuyên và định kì giữa các hình thức đánh gia khác nhau bằng

viết và vấn đáp ; đặc biệt, việc kiểm tra, thi đều thực hiện theo trình độ

chuẩn của chương trình mới

Trong phạm vi quản lí dạy học, ban giám hiệu nhà trường quản lí quátrình học của học sinh thông qua phản ánh của đội ngũ giáo viên về kết quảhọc tập rèn luyện của học sinh

Ban giám hiệu nhà trường cần phải quản lí việc kiểm tra của giáo viênđối với học sinh để đánh giá kết quả học tập của học sinh và kết quả dạy họccủa giáo viên tránh chỉ dừng lại ở mức độ đo lường bằng điểm số Cụ thể là:quản lí kế hoạch kiểm tra của giáo viên; có kế hoạch kiểm tra giữa học kì,cuối học kì và hết năm học; yêu cầu chấm, trả bài đúng thời hạn, có sửa chữa

hướng dẫn cho học sinh; phân công bộ máy quản lí tổng hợp tình hình kiểmtra đánh giá kết quả học tập theo định kì.

Thông qua việc tổ chức các kì thi để đánh giá đúng thực chất kết quảhọc tập của học sinh, từ đó có kế hoạch phụ đạo cho học sinh yếu kém về họclực, phát hiện và bồi dưỡng kịp thời những học sinh có năng khiếu Mặt khác,thông qua việc kiểm tra nghiêm túc, đánh giá công bằng và khách quan giúpgiáo viên điều chỉnh quá trình dạy của mình, kích thích tính tự giác học tậpcủa học sinh

1.3 Những yếu tố tác động quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở

1.3.1 Những nhân tố tác động từ bên ngoài của quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở

Một là, điều kiện phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục, các

nguồn lực cần thiết cho việc thực hiện quá trình đổi mới phương pháp dạy họctiếng Anh bao gồm các nguồn lực về con người, tài chính, cơ sở vật chất,thông tin, tài liệu và đồ dùng dạy học… trên địa bàn quận

Hai là, chủ trương, biện pháp của ngành giáo dục về đổi mới phương

pháp dạy học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở cần đảm bảo các nộidung cơ bản sau:

Mục đích của đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh nhằm hướng tớigiải quyết nhiệm vụ gì, vấn đề gì

Mục tiêu của đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh đáp ứng yêu cầu

gì của quản li giáo dục trong nhà trường

Phương hướng, tư tưởng chỉ đạo; con đường, bước đi của toàn bộ quátrình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh

Ba là, thực trạng về đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lí giáo dục trên địa

bàn quận

1.3.2 Những nhân tố tác động từ bên trong của quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở

Môn tiếng Anh ở trường trung học cơ sở cung cấp cho học sinh mộtcông cụ giao tiếp mới để tiếp thu tri thức khoa học, kĩ thuật tiên tiến, tìm hiểucác nền văn hoá đa dạng và phong phú trên thế giới, dễ dàng hội nhập quốc tế

Môn tiếng Anh ở trường trung học cơ sở góp phần phát triển tư duy(trước hết là tư duy ngôn ngữ) và bổ trợ cho việc học tiếng Việt Với đặc trưngriêng, môn tiếng Anh góp phần đổi mới phương pháp dạy học, lồng ghép vàchuyển tải nội dung của nhiều môn học khác ở trường trung học cơ sở

Cùng với các môn học và hoạt động giáo dục khác, môn tiếng Anh giúpcho việc thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện ở trường trung học cơ sở Vớimục tiêu dạy học của bộ môn là giúp học sinh sử dụng tiếng Anh như mộtcông cụ giao tiếp ở mức độ cơ bản dưới các dạng nghe, nói, đọc, viết; có kiếnthức cơ bản, tương đối hệ thống và hoàn chỉnh về tiếng Anh, phù hợp vớitrình độ, đặc điểm tâm lí lứa tuổi; có hiểu biết khái quát về đất nước, conngười và nền văn hoá của một số nước nói tiếng Anh, từ đó có tình cảm vàthái độ tốt đệp đối với đất nước, con người, nền văn hoá và ngôn ngữ của cácnước nói tiếng Anh, biết tự hào, yêu quí và tôn trọng nền văn hoá và ngôn ngữcủa dân tộc mình

Mục tiêu của đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ở các trườngtrung học cơ sở trong giai đoạn hiện nay là tập trung vào việc phát huy tínhtích cực, năng động và sáng tạo của học sinh, nhằm hình thành năng lực nhậnbiệt và giải quyết vấn đề cho học sinh Để đạt được mục tiêu này phươngpháp dạy học tiếng Anh mới theo định hướng lấy học sinh làm chủ thể quátrình dạy học, khuyến khích quá` trình học tập tích cực, chủ động và sáng tạo

1.3.3 Những nhân tố tác động từ yêu cầu của đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở

Yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ở các trường trunghọc cơ sở đã được các tác giả sách quán triệt vào quá trình lựa chọn nội dungsách giáo khoa, vào việc trình bày sách giáo khoa và sách giáo viên Giáoviên và cán bộ quản lí trường trung học cơ sở cần nắm được những yêu cầu vàqui trình đổi mới các phương pháp dạy học tiếng Anh Đặc biệt cán bộ quản líchịu trách nhiệm trực tiếp việc này cần quan tâm và đặt vấn đề đổi mớiphương pháp dạy học tiếng Anh ở đúng tầm của nó trong sự phối hợp với cáchoạt động toàn diện của nhà trường Ban giám hiệu cần trân trọng, ủng hộ,khuyến khích mỗi sáng kiến, cải tiến dù nhỏ của giáo viên và cũng cần biếthướng dẫn, giúp đỡ giáo viên vận dụng các phương pháp dạy học thích hợpvới môn học, đặc điểm học sinh, điều kiện dạy và học ở địa phương làm choquá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ngày càng được mở rộng

và có hiệu quả hơn Tuy nhiên đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh không

có nghĩa là gạt bỏ các phương pháp truyền thống mà phải vận dụng một cáchhiệu quả các phương pháp dạy học hiện có theo quan điểm dạy và học tíchcực kết hợp với các phương pháp hiện đại

1.3.4 Những nhân tố tác động từ nội dung của quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở

Tập trung vào đổi mới quan điểm dạy học, đổi mới chương trình, sáchgiáo khoa tiếng Anh trung học cơ sở; thiết bị dạy học: đổi mới phương phápdạy học theo quan niệm công nghệ thông tin và truyền thông; đổi mới phươngpháp dạy học; đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động; sử dụngphương tiện dạy học trong môn học; đổi mới đánh giá kết quả dạy học

Nội dung về “tích cực hóa quá trình học tập của học sinh” trong dạy học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở

Những biểu hiện đặc trưng của tính tích cực học tập của học sinh baogồm: khát khao hoạt động tìm hiểu, khám phá, thử nghiệm; hay nêu câu hỏi

thắc mắc với giáo viên và bạn; chủ động thực hiện các nhiệm vụ học tập; tậptrung chú ý, kiên trì thực hiện nhiệm vụ học tập Tính tích cực hoạt động họctập thực chất là tính tích cực nhận thức, đặc trưng ở khát vọng hiểu biết, cốgắng trí tuệ và nghị lực cao trong quá trình chiếm lĩnh tri thức.

Những biểu hiện tích cực của một giờ học đối với học sinh bao gồm:học sinh hứng thú học tập; học sinh chủ động huy động các chức năng tâm lí

ở mức cao trong việc chiếm lĩnh tri thức, rèn luyện kĩ năng; học sinh thích thểhiện và biết cách thể hiện những hiểu biết của mình trong các hoạt động họctập; học sinh biết tự đánh giá kết quả học tập của mình và của bạn

Những biểu hiện tích cực của một giờ học đối với giáo viên tập trungvào các nội dung: là người dẫn dắt học sinh giải quyết các tình huống, biếtkhơi dậy và kích thích trí tò mò, lòng ham muốn tìm hiểu các kiến thức củahọc sinh; là người chỉ đạo, biết tạo điều kiện và biết cách tổ chức những hoạtđộng học tập của học sinh; là người hướng dẫn học sinh khai thác kiến thức từcác phương tiện học tập khác nhau như tranh ảnh, băng hình, phần mềm dạyhọc; là người biết khuyến khích, động viên thành tích học tập của học sinh

Nội dung của dạy học tiếng Anh theo quan điểm giao tiếp ở các trường trung học cơ sở

Quan điểm giao tiếp qui định “tính giao tiếp” của quá trình dạy họctiếng Anh Dạy học tiếng Anh thực chất là quá trình rèn luyện năng lực giaotiếp (các mẫu lời nói) dưới các dạng nghe, nói, đọc, viết Muốn rèn luyệnđược năng lực giao tiếp cần có môi trường với những tình huống đa dạng củacuộc sống Môi trường này chủ yếu do giáo viên tạo ra dưới dạng những tìnhhuống giao tiếp và học sinh phải tìm cách ứng xử bằng tiếng Anh cho phù hợpvới tình huống giao tiếp cụ thể

Mục đích của việc dạy học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sởkhông nhằm hướng học sinh vào nghiên cứu hệ thống ngôn ngữ tiếng Anh mà

nhằm giúp học sinh sử dụng tiếng Anh như một công cụ giao tiếp, nghĩa lànhằm rèn luyện cho học sinh năng lực giao tiếp Năng lực giao tiếp này đượcthể hiện bằng khả năng sử dụng sáng tạo những qui tắc trong tiếng Anh đểthực hiện giao tiếp tình huống Như vậy, nắm chắc hệ thống ngôn ngữ tiếngAnh không phải là đích cuối cùng mà còn là phương tiện để đạt được các

mục đích giao tiếp

1.3.5 Những nhân tố tác động từ việc đảm bảo và

sử dụng các phương tiện và công nghệ thông tin trong dạy học ở các trường trung học cơ sở

Phương tiện dạy học có vai trò quan trọng trong việc đổi mới phươngpháp dạy học tiếng Anh, nhằm tăng cường tính trực quan, nhận biết trong quátrình dạy học Việc sử dụng các phương tiện dạy học cần phù hợp với mốiquan hệ giữa phương tiện dạy học và phương pháp dạy học Tuy nhiên cácphương tiện dạy học tự tạo của giáo viên luôn có ý nghĩa quan trọng, cầnđược phát huy

Đa phương tiện và công nghệ thông tin vừa là nội dung dạy học vừa làphương tiện dạy học trong qúa trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh

ở các trường trung học cơ sở Đa phương tiện và công nghệ thông tin có nhiềukhả năng ứng dụng trong đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh Bên cạnhviệc sử dụng đa phương tiện như một phương tiện trình diễn, cần tăng cường

sử dụng các phần mềm dạy học cũng như các phương pháp dạy học sử dụngmạng điện tử (E-Learning, E-study) Phương tiện dạy học mới cũng hỗ trợviệc tìm ra và sử dụng các phương pháp dạy học mới Webquest là một ví dụ

về phương pháp dạy học mới với phương tiện mới là dạy học sử dụng mạngđiện tử, trong đó học sinh khám phá tri thức trên mạng một cách có địnhhướng

Sử dụng các kĩ thuật dạy học phát huy tính tích cực và sáng tạo ở các trường trung học cơ sở

Kĩ thuật dạy học tiếng Anh là những cách thức tổ chức của giáo viên vàhọc sinh trong các tình huống tổ chức nhỏ nhằm thực hiện và điều khiển quátrình dạy học Các kĩ thuật dạy học tiếng Anh là những đơn vị nhỏ nhất củaphương pháp dạy học tiếng Anh Có những kĩ thuật dạy học chung, có những

kĩ thuật đặc thù của từng phương pháp dạy học tiếng Anh ở các trường trunghọc cơ sở theo nội dung dạy học cụ thể, ví dụ kĩ thuật đặt câu hỏi trong đàmthoại Ngày nay người ta chú trọng phát triển và sử dụng các kĩ thuật dạy họcphát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh

Các phương pháp dạy học đặc thù bộ môn tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở

Phương pháp dạy học có mối quan hệ biện chứng với nội dung dạy học

Vì vậy bên cạnh những phương pháp chung có thể sử dụng cho nhiều bộ mônkhác nhau thì việc sử dụng phương pháp dạy học đặc thù bộ môn tiếng Anh

có vai trò quan trọng trong dạy học bộ môn Các phương pháp dạy học đặcthù bộ môn tiếng Anh được xây dựng trên cơ sở lí luận dạy học bộ môn

1.3.6 Những nhân tố tác động từ việc bồi dưỡng phương pháp học tập cho học sinh ở các trường trung học cơ sở

Phương pháp học tập một cách tự lực đóng vai trò quan trọng trongviệc tích cực hoá, phát huy tính sáng tạo của học sinh Có những phương phápnhận thức chung như phương pháp làm việc nhóm, phương pháp thuyết trình.Bằng nhiều hình thức khác nhau, cần luyện tập cho học sinh các phương pháphọc tập chung và các phương pháp học tập tiếng Anh

1.3.7 Những nhân tố tác động từ việc đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá ở các trường trung học cơ sở

Kiểm tra, đánh giá là một trong những hoạt động quan trọng trong quátrình dạy học của nhà trường Kiểm tra, đánh giá nghiêm túc, hiệu quả khôngchỉ đánh giá đúng năng lực thực sự của học sinh để từ đó có những điều chỉnhkịp thời mà còn có vai trò to lớn trong việc thúc đẩy động cơ, thái độ tích cực

và sáng tạo của học sinh Ngoài ra, việc kiểm tra, đánh giá trong hoạt độngquản lí cũng nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của tổ chức và công tácquản lí của tổ chức

Đổi mới phương pháp dạy học cần gắn liền với đổi mới về đánh giá quátrình dạy học cũng như đổi mới việc kiểm tra và đánh giá thành tích học tậpcủa học sinh Cần bồi dưỡng cho học sinh những kĩ thuật thông tin phản hồinhằm tạo điều kiện cho học sinh tham gia đánh giá và cải tiến quá trình học tập

Với xu thế đổi mới hoạt động kiểm tra, đánh giá theo tinh thần “lấyngười học làm trung tâm” hiện nay, giáo viên cần phối hợp cách đánh giátruyền thống bên cạnh áp dụng những phương pháp đánh giá đa dạng khác

Có thể phối hợp các hình thức kiểm tra đánh giá theo phương pháp địnhlượng (Quantitative assessment) với các hình thức như kiểm tra thông qua cáchoạt động giao tiếp (nghe, nói, đọc, viết), kiểm tra thông qua các thành phầnngôn ngữ ( ngữ âm, ngữ pháp, từ vựng ) và hình thức kiểm tra theo phươngpháp chất lượng (Qualitative assessment) với các hình thức như điểm sách(Critical reviews) bằng cách yêu cầu học sinh phân tích, bình luận một đề tàidưới dạng bài viết (Essay) hoặc trình bày trước lớp (Presentation); báo cáo(Reports) bằng cách viết thu hoạch về một vấn đề quan sát

*

Nhìn chung, một xu hướng chung của đổi mới phương pháp dạy họctiếng Anh là đổi mới theo quan điểm dạy học lấy người học làm trung tâm.Quan điểm này có cơ sở lí luận từ việc nhận thức quá trình dạy học là quá

trình có hai chủ thể: giáo viên và học sinh Cả hai chủ thể này đều chủ động,tích cực, bằng quá trình hoạt động của mình hướng tới tri thức Giáo viên thìhoạt động truyền đạt tri thức, còn trò thì hoạt động chiếm lĩnh tri thức và biến

nó thành vốn hiểu biết của mình để tiếp tục hoạt động nhận thức và hoạt độngthực tiễn… Đây là quan điểm dạy học được đa số các nước có nền giáo dụctiên tiến quan tâm

Quản lí quá trình đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ở các trườngtrung học cơ sở là rất khó khăn và phức tạp, đòi hỏi người cán bộ quản lí phải

có sự hiểu biết cơ bản về bộ môn tiếng Anh, phải nắm được định hướng đổimới phương pháp dạy học tiếng Anh ở trường trung học cơ sở Bên cạnh đó,đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh theo quan điểm giao tiếp, đòi hỏi nhàquản lí còn phải biết dự kiến và hoạch định công việc, có trình độ kĩ năng vànghiệp vụ quản lí, tổ chức tốt các hoạt động nhằm hướng vào quá trình đổimới phương pháp dạy học tiếng Anh giúp cho nhà trường thực hiện được mụctiêu giáo dục trong giai đoạn hiện nay Quá trình đổi mới phương pháp dạyhọc tiếng Anh đòi hỏi những điều kiện thích hợp về phương tiện, cơ sở vậtchất và tổ chức dạy học, điều kiện về tổ chức và quản lí

Chương 2 ĐẶC ĐIỂM VÀ THỰC TRẠNG QUẢN LÍ QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN 10, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 2.1 Đặc điểm của dạy học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở quận 10, thành phố Hồ Chí Minh

2.1.1 Mục tiêu của dạy học tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở quận 10, thành phố Hồ Chí Minh

Mục tiêu dạy học tiếng Anh hiện nay ở các trường trung học cơ sở trênđịa bàn quận 10 vẫn là tập trung vào phát triển tính năng động, sáng tạo vàtích cực của học sinh nhằm tạo khả năng nhận biết và giải quyết vấn đề về kĩnăng ngôn ngữ tiếng Anh cho các em Bên cạnh đó, tăng cường vận dụngngôn ngữ trong thực hành và giao tiếp tiếng Anh

2.1.2 Đội ngũ cán bộ quản lí, giáo viên tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở quận 10, thành phố Hồ Chí Minh

Ưu điểm

Về số lượng: đội ngũ cán bộ quản lí, giáo viên tiếng Anh ở các trườngtrung học cơ sở có nhiều biến động theo chiều hướng tốt Giáo viên tiếng Anh

liên tục tăng cả về số lượng lẫn loại hình (Xem bảng phụ lục 2.2).

Tỉ lệ giáo viên tiếng Anh đạt chuẩn đào tạo từ cao đẳng sư phạm trở lên