tổng quan về tài chính công và quản lý tài chính công

Chương 5: Những vấn đề lý luận cơ bản về các quyền dân sự và chính trị... Nội dung của các quyền dân sự và chính trịIII.. Sự hình thành các quyền DSCT tronglịch sử • Lịch sử tư tưởng QCN

Chương 5: Những vấn đề lý luận cơ bản về các quyền dân sự và chính trị

I Các quyền dân sự và chính trị trong hệ thống

QCN

II Nội dung của các quyền dân sự và chính trịIII Thực hiện quyền dân sự và chính trị ở VN

1 Sự hình thành các quyền DSCT trong

lịch sử

• Lịch sử tư tưởng QCN

• 1215: Magna Carta

• Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền Pháp

• Tuyên ngôn về các quyền Mỹ

2 Vị trí của các quyền DSCT trong hệ

3.Công ước QT về các quyền DSCT

• Công ước 1966 – 1976 có 35 nước phê chuẩnCông ước có hiệu lực

• 6 phần 53 điều:

- Lời nói đầu

- Phần I: điều 1: Quyền tự quyết

- Phần II: điều 2-5: Nguyên tắc bình đẳng, tạmđình chỉ quyền, không được lạm dụng quy

định của Công ước

• Phần III: điều 6-27: Quyền dân sự: quyền sống, không bị tra tấn, không bị bắt làm nô lệ; Quyền chính trị: quyền hội họp, lập hội, tham gia đời

sống chính trị, quyền trẻ em, người thiểu số

• Phần IV: 28-45: Thành lập, cơ cấu và tổ chức của

Ủy ban NQ – cơ quan giám sát việc thực thi Công ước

• Phần V: 46-47: Giải thích công ước và quyền của các dân tộc trong việc quyết định tài nguyên của mình

• Phần VI: 48-53: Ký kết, gia nhập, phê chuẩn, sửa đổi và hiệu lực của Công ước

• 167 quốc gia thành viên

• Đông Nam Á: VN, Philippines, Indonesia,

Campuchia, Thái Lan, Lào, Đông Timor

• 2 Nghị định thư tùy chọn: Philippines tham giaNĐT thứ nhất

• Trung Quốc đã ký nhưng chưa phê chuẩn

• Hoa kỳ: Ký 1977, phê chuẩn 1992

II Nội dung của các quyền DSCT

1 Quyền dân tộc tự quyết: Điều 1

- Là quyền quan trọng, đánh dấu bởi phong

trào chống lại chủ nghĩa thực dân, đế quốc

- Điều 1 Hiến chương LHQ

- Điều 1 của ICESCR

- Quyền tập thể

- Quyền tự quyết đối với bên ngoài và quyền tựquyết đối với bên trong

2 Quyền không bị phân biệt đối xử

• Nguyên tắc cơ bản của LQT: 1, 2, 6, 7, 8 UDHR

và 2, 3, 16 và 26 của ICCPR

• Liên quan đến quyền bình đẳng trước PL

• Không định nghĩa nhưng được hiểu là: Loại

bỏ, hạn chế hay thiên vị…

• Bình luận của UBNQ: Ngăn chặn bạo lực, giảm

tỉ lệ chết của trẻ em, tăng tuổi thọ bình quân, loại bỏ suy dinh dưỡng và dịch bệnh, hạn chế

án tử hình, vũ khí giết người hàng loạt, vũ khíhạt nhân

• Án tử hình

• Nạo phá thai

• Quyền được chết

Việt Nam

1 Quyền sống: HP 2013

• Bảo vệ bằng PLHS

• PLDS: Hiến mô, hiến tạng, hiến nhận bộ phận

cơ thể người vì mục đích chữa bệnh

• Luật phòng chống HIV/AIDS 2006

• Giảm án tử hình

4 Quyền không bị bắt làm nô lệ

• Quyền tuyệt đối: 4 UDHR và 8 ICCPR, Các côngước của Hội quốc liên, ILO

• Công ước về trấn áp việc buôn bán người vàbóc lột mại dâm 1949, Công ước về chống tộiphạm có tổ chức xuyên quốc gia 2000

• Lưu ý về Lao động cưỡng bức

5 Quyền tự do và an ninh cá nhân

• 9 UDHR, 9 ICCPR: không bị bắt, giam giữ tùytiện

• Đối xử nhân đạo, tôn trọng với người bị tước

tự do, giam giữ riêng

• Mở rộng: Quyền bất khả xâm phạm về nhà ở, thư tín, luật sư,, quyền im lặng, quyền đượcthông báo, quyền được giám định về y tế…

Việt Nam

• 20 HP 2013, Bộ luật HS, Tố tụng HS

• Vấn đề áp dụng tùy tiện các quy định tạmgiam, tạm giữ

6 Quyền không bị tra tấn

• 5 UDHR, 7 ICCPR – quyền tuyệt đối

• Công ước Chống tra tấn

• Định nghĩa: - Đau đớn về thể xác và tinh thần

- Có chủ đích: Lấy thông tin, thú tội, trừng phạt,

đe dọa, ép buộc…

- Do nhân viên cơ quan nhà nước thực hiện

• Không chấp nhận trừng phạt hợp pháp

• Nhà tù, biệt giam, trục xuất, dẫn độ

• Báo cáo viên đặc biệt về chống tra tấn

Việt Nam

• Phê chuẩn Công ước Chống tra tấn 2014

• HP 2013 (20)

• Bộ luật HS: Tội dùng nhục hình, bức cung …

• Luật tổ chức cơ quan điều tra hình sự

• Luật phòng chống ma túy…

• Đảm bảo quyền bồi thường của nạn nhân tratấn

7 Quyền tự do đi lại và cư trú

• 13 UDHR, 12 ICCPR

• Tự do xuất nhập cảnh

• Quyền có ngoại lệ, quyền của người nướcngoài

không thiên vị của thẩm phán

- Thủ tục: Trình tự quy định due process of law:

Xử công khai, nhanh chóng, luật sư, phiên

dịch, suy đoán vô tội, kháng án…

Giải thích pháp luật, sáng tạo pháp luật

Vai trò của luật sư

9 Quyền được bảo vệ đời tư

Việt Nam

• Tất cả các bản HP, 21- 22 HP 2013

• Bộ luật HS, TTHS, DS

• Luật công nghệ thông tin

• Luật Bưu chính, Luật viễn thông

• Vấn đề thực thi

• An ninh quốc gia, chống khủng bố, điều tra tộiphạm

10 Quyền tự do tư tưởng, tín ngưỡng,

• Bình đẳng giữa các tôn giáo

• Miễn nghĩa vụ quân sự

• Báo cáo viên đặc biệt

• Báo cáo về tình hình nhân quyền VN của một

số quốc gia: Tôn giáo liên quan đến chính trị

11 Quyền tự do kết hôn và các quyền

khác về gia đình

• 16 UDHR, 23 ICCPR

• Quyền có giới hạn: độ tuổi, huyết thống, giới

• Người khác tôn giáo

• Tái thống nhất gia đình

12 Quyền tự do ý kiến và ngôn luận

• Vai trò phản biện xã hội

• Chống tiêu cực

• Báo chí tư nhân?

13 Quyền tự do hội họp và lập hội

• 20 UDHR, 21 - 22 ICCPR

• Quyền bị hạn chế: Hòa bình,

An ninh quốc gia, an toàn, trật

tự công cộng, sức khỏe, đạo đức cộng đồng,

quyền và tự do của người khác…

• Biểu tình

• Gắn với tự do biểu đạt

Việt Nam

• Các bản HP; 2 Sắc lệnh 1957

• Quyền biểu tình

• Thành lập NGO: 3- 6 tháng

14 Quyền tham gia vào đời sống

chính trị

• 21 UDHR, 25 ICCPR

• Bầu cử, ứng cử, trưng cầu

dân ý, tham gia chính quyền

• Không phân biệt đối xử

• Hạn chế: Độ tuổi, năng lực

• Lưu ý về đăng ký cử tri

• Quyền công dân, gắn với quốc tịch

• Quyền công dân Liên minh châu Âu

• Quyền tham gia trưng cầu dân ý

• Quy chế dân chủ cơ sở