Cuộc cách mạng công nghệ thông tin ở nước ta cũng và đang diễn ra sôi động. nhiều dự án phát triển công nghệ thông tin đã được triển khai theo các giải pháp tổng thể và đang trở thành đối tượng nghiên cứu ứng dụng của nhiều người và của mọi ngành nghề khác nhau. Trong đó, mạng cục bộ (LAN) là phổ biến nhất và tính tập trung, thống nhất dễ quản lý…, đồng thời ph¶n ¸nh nhu cầu thực tế của các cơ quan, trường học, doanh nghiệp cần kết nối các hệ thống đơn lẻ thành mạng nội bộ để tạo khả năng trao đổi thông tin, phân chia tài nguyên (phần cứng và phần mềm) đắt giá.
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Ngày nay, xuất khẩu đang đóng vai trò quan trọng thúc đẩy sự phát triểnkinh tế Việt Nam Xuất khẩu các hàng hoá đóng góp lớn vào nguồn thu của đấtnước, nó giúp cân bằng cán cân thương mại Chính vì, xuất khẩu có tầm quantrọng rất lớn đến một quốc gia, điều đó đã thúc đẩy em viết về đề tài xuất khẩu
gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam sang các thị trường
Với những lợi thế của thiên nhiên ưu đãi và những điều kiện thuận lợi thìxuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đã có những bước phát triển vượt bậc, với tốc độtăng trưởng rất cao Kim ngạch của mặt hàng này nhanh chóng trở thành mộttrong 5 mặt hàng đóng góp lớn nhất vào tổng kim ngạch xuất khẩu Việt Nam.Các thị trường nhập khẩu hàng đầu mặt hàng này là Hoa Kỳ, EU và Nhật Bản
Và theo đánh giá của Bộ công thương thì xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của ViệtNam chỉ chiếm một thị phần rất nhỏ trong các thị trường này, hay xuất khẩu gỗ
và sản phẩm gỗ vẫn còn rất nhiều cơ hội và tiềm năng để phát triển Để hiểu biếtthêm về tình hình xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam thì xin mời ngườiđọc tìm hiểu trong phần viết đề tài này Với nội dung của đề tài chia làm baphần:
2 Thực trạng và phương hướng phát triển xuất khẩu gỗ và sản phẩm
gỗ của các doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế
3 Phương hướng và giải pháp xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của các
doanh nghiệp Việt Nam
Bài viết được đóng góp rất lớn của thầy giáo hướng dẫn GS.TS NguyễnNgọc Huyền Xin cảm ơn thầy
Trang 2Tuy bài viết đã được chuẩn bị rất kỹ lưỡng nhưng do những hạn chế vềhiểu biết của người viết nên vẫn có nhiều sai sót Mong được sự thông cảm vàgóp ý của người đọc Xin trân trọng cảm ơn !
Họ tên người viếtSinh viên:
Nguyễn Danh Đoàn
TÓM TẮT
Bài viết tập trung rất nhiều vào tình hình xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam, những phương hướng và giải pháp để thúc đẩy xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ ở hiện tại và trong những năm tới
Phần 1 Viết về khái niệm, hình thức, vai trò và những nhân tố tác động đếnxuất khẩu để làm cơ sở cho phần bài viết
Phần 2 Viết về thực trạng tình hình xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam sang các thị trường Đây là phần được người viết đi sâu nhiều nhất, phần này đánh giá được vai trò của xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đã đóng góp rất lớn:Vào kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam,
Vào sự phát triển vượt bậc so với các mặt hàng khác,
Trang 3Vào cải thiện đời sống của người lao động,
Tạo ra công ăn việc làm,
Và đi sâu vào các thị trường xuất khẩu chính về mặt hàng này của Việt Nam Cụ thể là ba thị trường chính Hoa Kỳ, EU, và Nhật Bản Bài viết đã đánh giá được tổng quát từng thị trường, để giúp người đọc thấy được tiềm năng của các thị trường ở hiện tại và tương lai Do một số hạn chế của người viết nên bài viết không đánh giá sâu vào sản phẩm gỗ xuất khẩu sang từng thị trường, cũng như các yếu tố đánh giá các thị trường cụ thể
Phần 3 Viết tập trung vào những phương hướng và giải pháp để phát triển ngành gỗ và phát triển xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ sang các thị trường
1.Cơ sở lý luận
Trang 41.1 Khái niệm về xuất khẩu
Một số khái niệm về xuất khẩu:
Xuất khẩu là hoạt động đưa hàng hoá và dịch vụ ra khỏi một nước sang cácquốc gia khác để bán
Xuất khẩu là một bộ phận của hoạt động ngoại thương trong đó hàng hoá vàdịch vụ được bán, cung cấp cho nước ngoài nhằm thu ngoại tệ
Xuất khẩu là một hoạt động kinh doanh quốc tế, nó chính là việc bán hànghoá và dịch vụ cho nước ngoài Đây chính là một hình thức kinh doanh quốc tếquan trọng, nó phản ánh quan hệ thương mại giữa các quốc gia
Các khái niệm trên đã khái quát tương đối đầy đủ cách thức hoạt động xuấtkhẩu của một quốc gia Các khái niệm trên có ý nghĩa thống nhất với nhau, nó làcác cách thức khái quát về xuất khẩu
Nếu đứng trên góc độ một doanh nghiệp thì xuất khẩu hàng hoá về bản chấtchính là một hoạt động tiêu thụ của doanh nghiệp trong đó khách hàng củadoanh nghiệp có thể là một cá nhân hay một tổ chức nước ngoài hay một quốcgia khác
Một số đặc điểm về xuất khẩu:
+ Xuất khẩu là việc đưa hàng hoá, dịch vụ bán hoặc cung cấp cho nước ngoài.+ Khách hàng tiêu thụ sản phẩm là ở các quốc gia khác nhau với những đặcđiểm về lối sống, phong tục tập quán, mức sống, thói quen … khác với kháchhàng trong nước
+ Xuất khẩu hàng hoá thường phát sinh chi phí về vận chuyển khá lớn là giá cảsản phẩm đến đựơc tay người tiêu dùng thường cao hơn giá cả trong nước
+ Khi tiến hành xuất khẩu hàng hoá cần phải tiến hành thêm nhiều nghiệp vụkhác với tiêu thụ trong nước như làm thủ tục hải quan, thuế xuất…
+ Xuất khẩu tạo ra một thị trường rộng lớn…
1.2 Vai trò của xuất khẩu
1.2.1 Phát huy lợi thế cạnh tranh trong nước
Trang 5Xuất khẩu hàng hoá sẽ giúp các quốc gia tận dụng được những lợi thế vềđiều kiện tự nhiên của mình Giúp các quốc gia khai thác được những thế mạnh
về tài nguyên, thiên nhiên ưu đãi, để phát huy được lợi thế cạnh tranh của quốcgia, của vùng, của doanh nghiệp và khắc phục đựơc những hạn chế khó khăn.Việt Nam là một đất nước có nguồn tài nguyên gỗ là rất lớn đó là một nguồnnguyên liệu tốt cần được khai thác và tận dụng
Nguồn nhân lực của mỗi quốc gia là một lợi thế lớn đối với quốc gia đó.Việt Nam vớí dân số vào khoảng 85 triệu dân và nguồn lực trong độ tuổi laođộng là rất đông đúc và là nước dân số trẻ Hơn nữa, giá nhân công rẻ và rất sẵnsàng tham gia vào công việc, có tinh thần đoàn kết, truyền thống yêu nước nồngnàn, tinh thần lao động cần cù sáng tạo Đó là một lợi thế rất lớn cần đựơc tậndụng của Việt Nam
1.2.2 Góp phần quan trọng vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tếĐóng một vai trò rất lớn trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩysản xuất phát triển
Tác động đến chuyển dịch cớ cấu kinh tế :
+ Xuất khẩu tạo điều kiện cho các doanh nghiệp trong nước mở rộng thịtrường tiêu thụ sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra, nhờ đó doanh nghiệp cóthể tiếp xúc không chỉ với khách hàng trong nước mà còn cả khách hàng ở thịtrường nước ngoài Thông qua đó các doanh nghiệp sẽ phải tham gia cạnh tranhvới các doanh nghiệp khác trên thế giới về giá cả và chất lượng hàng hoá Quan
hệ cạnh tranh này đòi hỏi mỗi quốc gia phải tổ chức lại sản xuất, hình thành cơcấu sản xuất kinh doanh luôn thích nghi với thị trường Qua đó sẽ nâng cao đượchiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nói riêng và cả nước nói chung + Xuất khẩu tạo điều kiện cho ngành khác phát triển thuận lợi Ví dụ: xuấtkhẩu gỗ và sản phẩm gỗ sẽ kéo theo sự phát triển của ngành trồng rừng lấy gỗ,kích thích phát triển các ngành phục vụ ngành chế biến gỗ xuất khẩu
+ Xuất khẩu tạo nguồn vốn chủ yếu cho nhập khẩu phục vụ công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước
Trang 6-+ Xuất khẩu tạo ra những tiền đề kinh tế - kỹ thuật nhằm tạo ra và nâng caokhả năng, năng lực trong nước.
+ Xuất khẩu phát huy cao độ tính năng động, sáng tạo trong các doanh nghiệpxuất khẩu
Tóm lại, xuất khẩu có tác động đến tất cả các hoạt động kinh tế - xã hộitrong nước, chúng tác động qua lại và phụ thuộc lẫn nhau Khi phát triển xuấtkhẩu nó không chỉ mang lại chính lợi ích kinh tế cho chính bản thân ngành đó,
mà còn gây ngoại ứng tích cực tới các hoạt động có liên quan đến xuất khẩu
1.2.3 Giải quyết thất nghiệpHoạt động xuất khẩu góp phần rất lớn vào việc giảm thấp nghiệp, nâng caođời sống của người lao động, giảm được các tệ nạn xã hội Các doanh nghiệpxuất khẩu thu hút một lượng lao động lớn, và đào tạo tay nghề cho hàng triệu laođộng đó Các doanh nghiệp xuất khẩu vừa tạo ra việc làm ổn định cho người laođộng vừa tận dụng được nguồn lao động rẻ và sẵn có trong nước để tạo ra nhữngđiều kiện thuận lợi trong kinh doanh, trong cạnh tranh
1.2.4 Làm tăng thu nhập trong nướcTrong nền kinh tế quốc dân, mỗi một ngành, một lĩnh vực đều tạo ra nhữngnguồn thu nhập nhất định thông qua lợi nhuận kinh tế và làm cho thu nhập củangười lao động tăng lên Không ngoại lệ hoạt động xuất khẩu cũng tạo ra nguồnthu nhập cho nền kinh tế quốc dân, góp phần cân bằng cán cân thương mại Xuấtkhẩu sẽ tạo ra nguồn vốn cho nhà nước, doanh nghiệp đầu tư kỹ thuật mới cóhàm lượng kỹ thuật cao, thúc đẩy công cuộc công nghiệp hoá hiện đại hoá diễn
ra mạnh mẽ, cải thiện đời sống nhân dân và nâng cao mức sống của người dân.Nhà nước cũng có một nguồn thu từ thuế xuất khẩu để đầu tư vào các hoạt độngcông cộng, phúc lợi phục vụ cộng đồng, và góp phần vào giảm khoảng cách giàunghèo
1.2.5 Tạo điều kiện học hỏi và nhập khẩu khoa học công nghệ mớiTrong môi trường kinh doanh toàn cầu như ngày nay thì hoạt động xuấtkhẩu ngày càng trở lên dễ dàng hơn Tạo điều kiện hết sức thuận lợi cho việc lưu
Trang 7thông hàng hoá giữa các quốc gia với nhau Trong đó việc trao đổi khoa họccông nghệ diễn ra một cách mạnh mẽ, tạo điều kiện cho việc nhập khẩu máymóc thiết bị, công nghệ dịch vụ tiên tiến phục vụ cho sản xuất trong nước Đặcbiệt với những nước đi sau thì cần phải biết cách tận dụng những công nghệ đãđược sáng chế của các nước khác để tránh phải đầu tư nghiên cứu, giảm thờigian và giảm chi phí Trong điều kiện nước ta như hiện nay một nền nôngnghiệp còn lạc hậu, nông nghiệp còn là chủ đạo trong nền kinh tế thì việc nhậpkhẩu máy móc, thiết bị mới và tiên tiến phục vụ cho công cuộc phát triển cácngành và phát triển đất nước là nhân tố hết sức quan trọng Hoạt động xuất khẩukhoa học công nghệ mới sẽ mang về một nguồn thu lớn cho các nước làm ra vàcũng giúp cho các nước nhập khẩu đẩy nhanh sự phát triển kinh tế của nướcmình và học hỏi các kinh nghiệm của nước đi trước Hơn nữa, đối với một nướckém phát triển và đang phát triển thì đây là giai đoạn tích luỹ, học hỏi kinhnghiệm để thúc đẩy hoạt động phát triển trong nước.
1.2.6 Thúc đẩy các ngành khai thác và sản xuất trong nướcHoạt động xuất khẩu mang lại nguồn thu lớn cho các doanh nghiệp vànguồn thu cho quốc gia Chính vì vậy, nó tạo điều kiện kích thích các ngành sảnxuất trong nước: thúc đẩy quá trình xây dựng các cơ sở vật chất, kỹ thuật, đồngthời làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tích cực, từng bước đưa đấtnước tiến nhanh trong quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước Thúcđẩy các ngành công nghiệp chế biến và sản xuất hàng hoá học hỏi các kinhnghiệm, thay đổi cách tư duy, nâng cao khả năng hoạt động, thay đổi công nghệmới, nâng cao chất lượng sản phẩm, rút ngắn thời gian sản xuất, giảm giá thànhsản phẩm để có thể cạnh tranh được trên thị trường khu vực, quốc tế Đối vớicác doanh nghiệp xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ hiện nay đã đạt được nhữngthành tựu nhất định nhưng vẫn chưa đủ mạnh để cạnh tranh với các nước kháctrên thế giới Vì vậy, các doanh nghiệp này phải không ngừng học hỏi, đổi mới
để tạo ra một lợi thế cạnh tranh cho mình trong điều kiện hội nhập toàn cầu vàđặc biệt ta là thành viên của tổ chức WTO
Trang 81.2.7 Tăng cường quan hệ hữu nghị với các quốc gia trên thế giớiXuất khẩu là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy các quan hệ kinh tế đối ngoại,tăng cường sự hợp tác đầu tư của các nước nâng cao vai trò vị thế của nước tatrên trường quốc tế Các quan hệ kinh tế đối ngoại này sẽ tác động không nhỏtới hoạt động xuất khẩu của mỗi quốc gia, hoạt động xuất khẩu của mỗi quốc giangày càng phát triển thì mối quan hệ kinh tế đối ngoại của quốc gia đó với cácnước khác ngày càng được cải thiện Đó là mối quan hệ biện chứng không thếtách rời Xu hướng vận động của nền kinh tế ngày nay là các quốc gia hợp tácvới nhau trên cơ sở hai bên cùng có lợi.
1.3 Các hình thức xuất khẩu
1.3.1 Xuất khẩu trực tiếpHình thức xuất khẩu trực tiếp là hình thức, trong đó người bán (người sảnxuất, người cung cấp, người xuất khẩu) và người mua (người nhập khẩu) quan
hệ trực tiếp với nhau để bàn bạc thảo thuận về hàng hóa, giá cả và các điều kiệngiao dịch khác:
Ưu điểm:
Cho phép người xuất khẩu nắm bắt được nhu cầu của thị trường về sốlượng, chất lượng, giá cả để người bán thoả mãn tối nhất nhu cầu của thị trường.Giúp cho người bán không bị chia sẻ lợi nhuận
Giúp cho nhà xuất khẩu xây dựng đựơc chiến lược tiếp thị quốc tế phù hợp.Nhược điểm:
Chi phí tiếp thị thị trường nước ngoài cao
Kinh doanh xuất khẩu trực tiếp đòi hỏi cán bộ nghiệp vụ kinh doanh giỏi(về giao dịch đàm phán, am hiểu và có kinh nghiệm buôn bán quốc tế đặc biệt lànghiệp vụ thanh toán quốc tế thông thạo)
Phương thức này chỉ nên áp dụng trong trường hợp doanh nghiệp xuất khẩu
có quy mô lớn, vốn nhiều kinh nghiệp lâu năm Hình thức này không thích hợpkhi áp dụng ở Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp xuất khẩu gỗ và sản phẩm
Trang 9gỗ hiện nay, vì các doanh nghiệp này phần lớn là những doanh nghiệp quy mônhỏ, vốn ít, kinh nghiệm không nhiều
1.3.2 Buôn bán đối lưuBuôn bán đối lưu hay còn gọi là hình thức xuất khẩu liên kết là phươngthức trong đó xuất khẩu kết hợp chặt chẽ với nhập khẩu, người bán đồng thời làngười mua lượng hàng trao đổi với nhau, có giá trị tương đương Ở đây, mụcđích xuất khẩu không phải nhằm thu ngoại tệ, mà thu về một hàng hoá khác cógiá tri tương đương
1.3.3 Xuất khẩu tại chỗXuất khẩu tại chỗ là hình thức xuất khẩu mà người bán (người xuất khẩu )bán háng hoá hay dịch vụ trong phạm vi biên giới quốc gia của mình Xuất khẩutại chỗ bao gồm các hoạt động như: bán hàng tại hội chợ, triển lãm quốc tế, cungcấp hàng hoá, dịch vụ cho các đoàn ngoại giao, khách du lịch quốc tế…
Hình thức này có ưu điểm là tiết kiệm chi phí vận chuyển, nhưng nhượcđiểm đặc biệt ở các hội chợ triển lãm là các công ty phải tiến hành nghiên cứu,tìm kiếm rất nhiều thông tin về tình hình kinh tế nước định tiến hàng mở hộichợ, triển lãm về giá cả, nhu cầu tiêu dùng… và đôi khi mở triển lãm, hội chợnhưng lợi nhuận thu được nhờ việc xuất khẩu không bù đấp được những chi phí
đã bỏ ra
1.3.4 Hình thức gia côngGia công xuất khẩu là hình thức sản xuất hàng hoá xuất khẩu Trong đó,người đặt gia công ở nước ngoài cung cấp: máy móc, thiết bị, nguyên phụ liệuhoặc bán thành phẩm theo mẫu và định mức cho trước Người nhận gia côngtrong nước tổ chức quá trình sản xuất sản phẩm theo yêu cầu của khách hàng.Toàn bộ sản phẩm làm ra người nhận gia công sẽ giao lại cho người đặt hàng đểnhận tiền gia công
Ưu điểm:
Thị trường tiêu thụ có sẵn, không bỏ chi phí cho hoạt động bán sản phẩmxuất khẩu
Trang 10Vốn đầu tư cho sản xuất ít.
Giải quyết công ăn việc làm cho người lao dộng
Học hỏi kinh nghiệm sản xuất, tạo mẫu mã bao bì
Trong điều kiện kinh doanh quốc tế của các doanh nghiệp ngành chế biến
và xuất khẩu sản phẩm gỗ của Việt Nam còn thấp, chưa có mẩu mã nhãn, hiệu,
uy tín thực sự trên thị trường quốc tế thì hình thức gia công xuất khẩu giúp chocác ngành này đưa được sản phẩm ra thị trường thế giới, mang lại kim ngạchngoại tệ cho đất nước
Nhược điểm:
Tính bị động cao, phụ thuộc vào phía đặt gia công
Nhiều trường hợp bên phía nước ngoài lợi dụng hình thức gia công để bánmáy móc cho phía Việt Nam, sau một thời gian không còn thị trường gia côngnữa, máy mọc phải “ đắp chiếu” gây lãng phí Hay bán máy móc lạc hậu làmgiảm hiệu quả hoạt động và gây ra ô nhiễm môi trường
Có nhiều trường hợp bên phía nước ngoài lợi dụng hình thức gia công đểđưa các nhãn hiệu hàng hoá chưa đăng ký hoặc nhãn hiệu giả vào Việt Nam.Tình hình cạnh tranh gia công ở khu vực và nội địa ngày càng gay gắt làmcho giá gia công ngày càng sụt giảm, hậu quả: hiệu quả kinh doanh gia côngthấp, thu nhập của công nhân gia công thấp
1.3.5 Hình thức tái xuất khẩuTái xuất khẩu là hình thức thực hiện xuất khẩu trở lại sang các nước khácnhững hàng hoá đã mua ở nước ngoài nhưng chưa qua chế biến ở nước tái xuất
Có hai hình thức tái xuất khẩu:
Hình thức kinh doanh chuyển khẩu: là mua hàng của một nước (nước xuấtkhẩu ) để bán cho một nước khác (nước nhập khẩu) mà không làm thủ tục nhậpkhẩu vào Việt Nam và không làm thủ tục xuất khẩu từ Việt Nam
Hình thức kinh doanh tạm tái xuất: là việc mua hàng hoá của một nước đểbán cho một nước khác trên cơ sở hợp đồng mua hàng hoá ngoại thương, có làm