Sự tham gia của người cao tuổi tại cộng đồng” (nghiên cứu trường hợp tại phường 8, quận tân bình – thành phố hồ chí minh)

tựa vững chắc, trong kinh nghiệm sống quý báu còn với bên ngoài xã hội, Dựa vào các chương trình hoạt động vì NCT của Liên Hiệp Quốc, nhà nước ta đã ban hành Chương trình hành động quốc

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHAN PHỤC

SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI CAO TUỔI TẠI CỘNG ĐỒNG

(Nghiên cứu trường hợp tại phường 8 quận Tân Bình – Thành phố Hồ Chí Minh)

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÃ HỘI HỌC

HÀ NỘI, năm 2018

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHAN PHỤC

SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI CAO TUỔI TẠI CỘNG ĐỒNG

(Nghiên cứu trường hợp tại phường 8 quận Tân Bình – Thành phố Hồ Chí Minh)

Ngành: Xã hội học

Mã số: 8310301

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÃ HỘI HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

TS BẾ QUỲNH NGA

HÀ NỘI, năm 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là kết quả nghiên cứu của tôi, các số liệu được trình bày trong kết quả nghiên cứu là hoàn toàn trung thực và chưa được công

bố trong bất kì nghiên cứu nào khác

Học viên thực hiện

Phan Phục

LỜI CẢM ƠN

Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn quý thầy cô Học viện Khoa học

Xã hội, đặc biệt là những người thầy cô đã tận tình giảng dạy, hướng dẫn cho tôi trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu tại Học viện

Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Tiến sĩ Bế Quỳnh Nga đã dành nhiều thời gian và tâm huyết hướng dẫn và giúp tôi hoàn thành tốt luận văn này

Tôi xin chân thành cảm ơn Hội Người cao tuổi phường 8 đã giúp tôi trong quá trình thu thập thông tin, tiến hành khảo sát tại địa bàn khu dân cư

Tôi đã rất cố gắng và tâm huyết để hoàn thiện luận văn bằng cả sự nhiệt tình, nổ lực của bản thân Tuy nhiên, luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót nhỏ Rất mong được sự đóng góp quý báu của quý thầy cô

Học viên thực hiện

Phan Phục

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 22

1.1.Cơ sở lý luận của đề tài 22

1.2 Cơ sở thực tiễn 26

_Toc510876387Chương 2: CÁC ĐẶC ĐIỂM VỀ NGƯỜI CAO TUỔI VÀ LOẠI HÌNH TỔ CHỨC THAM GIA HOẠT ĐỘNG TẠI CÔNG ĐỒNG 33

2.1 Đặc điểm chung của người cao tuổi tham gia nghiên cứu 33

2.2 Các loại hình tổ chức mà người cao tuổi tham gia 44

Chương 3: CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỰ THAM GIA ĐỘNG XÃ HỘI CỦA NGƯỜI CAO TUỔI 47

3.1 Sự đánh giá của chính quyền 48

3.2 Hoạt động của hội người cao tuổi 49

3.3 Những khó khăn của người cao tuổi khi tham gia các hoạt động xã hội 58

3.4 Sự hỗ trợ để người cao tuổi tham gia hoạt động xã hội 63

3.5 Sự tham gia các hoạt động xã hội của người cao tuổi 65

KẾT LUẬN 68

KHUYẾN NGHỊ 71 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1: Mức độ tham gia hoạt động xã hội của người cao tuổiError! Bookmark not defined

Bảng 3.1: Mối liên quan giữa sự đánh giá của địa phương với mức độ tham

gia hoạt động xã hội của người cao tuổi 49

Bảng 3.2 Mối liên quan giữa cảm nhận của người cao tuổi về công tác xã hội

với các hoạt động xã hội 52

Bảng 3.3: Mối liên quan giữa cảm nhận của người cao tuổi về giáo dục tri

thức với các hoạt động xã hội 53

Bảng 3.4: Mối liên quan giữa cảm nhận của người cao tuổi về giáo dục đạo

đức với các hoạt động xã hội 54

Bảng 3.5: Mối liên quan giữa cảm nhận của người cao tuổi về định hướng

kinh tế với các hoạt động xã hội 56

Bảng 3.6: Mối liên quan giữa cảm nhận của người cao tuổi về hoạt động văn

hóa với các hoạt động xã hội 57

Bảng 3.7: Mối liên hệ giữa những khó khăn trong hoạt động như không được

tập huấn với mức độ tham gia hoạt động xã hội của người cao tuổi tại cộng

đồng 59

Bảng 3.8: Mối liên hệ giữa những khó khăn trong hoạt động như tuổi cao sức

yếu với mức độ tham gia hoạt động xã hội của người cao tuổi tại cộng đồng 61

Bảng 3.9: Mối liên hệ giữa những khó khăn trong hoạt động như cản trở từ

gia đình với mức độ tham gia hoạt động xã hội của người cao tuổi tại cộng

đồng 62

Bảng 3.10: Sự hỗ trợ, động viên của người khác cho người cao tuổi khi tham

gia hoạt động xã hội 64

Bảng 3.11: Mối liên quan giữa sự hỗ trợ của người khác với mức độ tham gia

hoạt động xã hội của người cao tuổi 64

Bảng 3.12: Mối liên quan giữa hoạt động của hội Người cao tuổi về tổ chức

sinh hoạt với mức độ hoạt động xã hội của người cao tuổi 66

Bảng 3.13: Mối liên quan giữa hoạt động của hội Người cao tuổi về tổ chức khám sức khỏe với mức độ hoạt động xã hội của người cao tuổi 66 Bảng 3.14: Mối liên hệ giữa mong muốn với mức độ tham gia hoạt động xã hội của người cao tuổi 67 Bảng 3.15: Cảm nhận của người cao tuổi với hoạt động của hội Người cao tuổi 68

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1: Giới tính của NCT 39

Biểu đồ 2.2: Nhóm tuổi của NCT 39

Biểu đồ 2.3:Tuổi tham gia hoạt động cộng đồng 40

Biểu đồ 2.4:Trình độ học vấn của người cao tuổi 41

Biểu đồ 2.5: Nghề nghiệp trước 60 tuổi của NCT 42

Biểu đồ 2.6: Thu nhập hàng tháng của NCT 37

Biểu đồ 2.7:Nguồn thu nhập của người cao tuổi của NCT 38

Biểu đồ 2.8: Các loại hình tổ chức mà người cao tuổi tham gia 44

MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết, hiện nay thế giới có khoảng 901 triệu người cao tuổi (năm 2015), chiếm 12,3% dân số Số này sẽ tăng lên hơn 2 tỷ người vào năm 2050, chiếm 22% dân số thế giới Trung bình cứ một giây có 2 người bước vào tuổi 60, tức mỗi năm thế giới có thêm khoảng 58 triệu người 60+ tuổi Trung bình cứ 9 người sẽ có một người 60+ tuổi và tỉ lệ này sẽ là 5/1 vào năm 2050

Ngày 14 tháng 12 năm 1990 Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc đã bỏ phiếu tán thành việc lấy ngày 01 tháng 10 hàng năm làm ngày Quốc tế NCT, được ghi trong Nghị quyết 45/106 Đây là mốc son thể hiện quan điểm của thế giới

về NCT Ngày quốc tế NCT đầu tiên được tiến hành ngày

1-10-1991 nhằm nâng cao nhận thức, đánh giá cao những đóng góp NCT là tâm điểm của Chương trình Liên hiệp Quốc về NCT và các tổ chức bảo vệ NCT Năm 1991, Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc đề ra chương trình hành động về NCT trong mười năm 1992 - 2001 Nghị quyết nêu “Những nguyên tắc về đạo lí của Liên Hợp Quốc đối với NCT” làm cơ sở cho các chương trình quốc

tế, quốc gia về NCT [2]

Theo Bộ Y Tế Việt Nam cho biết tỷ lệ người cao tuổi (NCT) ở Việt Nam đang có khuynh hướng tăng nhanh, hiện nay trong nước có khoảng 10,1 triệu người cao tuổi, chiếm 11% dân số, riêng số người từ 80 tuổi trở lên là 2 triệu người Dự báo đến năm 2030, tỷ trọng NCT Việt Nam chiếm 18% và năm 2050 là 26% dân số [1] Điều này cho thấy Việt Nam đã bước vào giai đoạn “già hóa dân số” giai đoạn mà nhiều người cho rằng có ảnh hưởng không nhỏ tới sự phát triển kinh tế - xã hội của một quốc gia.Với nét đặc thù riêng của nền văn hóa Việt Nam, NCT vẫn chiếm một vị trí một vai trò vô cùng quan trọng trong gia đình và xã hội Trong gia đình, họ là điểm

tựa vững chắc, trong kinh nghiệm sống quý báu còn với bên ngoài xã hội, Dựa vào các chương trình hoạt động vì NCT của Liên Hiệp Quốc, nhà nước

ta đã ban hành Chương trình hành động quốc gia về người cao tuổi Việt Nam giai đoạn 2012 – 2020 nhằm nâng cao vị thế của NCT trong xã hội với những phong trào thiết thực tạo điều kiện cho NCT có thể tiếp tục đóng góp sức lực của minh cho cộng đồng theo nguyện vọng và hiện nay NCT đã trở thành lực lượng tham gia vào hoạt động an sinh xã hộivà còn là nguồn lực quý giá trong sức mạnh tổng hợp của khối đại đoàn kết toàn dân dân tộc, góp phần thúc đẩy và thực hiện sự nghiệp đổi mới của đất nước, giữ vững ổn định chính trị -

xã hội an ninh quốc gia

Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những đầu tàu kinh tế - xã hội của cả nước đồng thời cũng là nơi tích cực trong việc huy động sự đoàn kết của nhân dân để tham gia xây dựng Đảng và chính quyền vững mạnh, phát triển cộng đồng xã hội hướng tới mục đích dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, NCT là một trong những lực lượng nòng cốt ở cơ sở

và trong mỗi gia đình, họ đã nêu gương, kiên trì hướng dẫn, động viên con cháu chấp hành nghiêm túc pháp luật của Nhà nước, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, thúc đẩy dân chủ ở cơ sở, bảo vệ môi trường sống, đóng góp để kinh tế ngày càng phát triển, xã hội ngày càng văn minh Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao vai trò của các cụ phụ lão Bác thường dạy: “Tuổi già nhưng chí không già, góp phần xây dựng nước nhà phồn vinh” Qua việc thực hiện các phong trào “Nêu gương sáng” xây dựng

đời sống văn hóa khu dân cư, phong trào “Người cao tuổi tham gia bảo vệ

môi trường và xây dựng nông thôn mới”, “Tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới, biển đảovà đặc biệt phong trào xây dựng “Gia đình ông bà,

cha mẹ mẫu mực, con cháu hiếu thảo” trong giai đoạn 2015-2020 Nhiều NCT tại địa phương dù tuổi đã cao nhưng vẫn sẵn sàng nhận các nhiệm vụ

của xã hội giao cho với lòng nhiệt tình và tinh thần trách nhiệm cao với mong muốn đóng góp sức lực của mình vào những việc có ích cho cộng đồng Đây

là nguồn vốn vô cùng quý giá trong các phong trào hành động tại địa phương

Trước tình hình NCT đã tham gia vào các hoạt động xã hội theo Chương trình hành động quốc gia về người cao tuổi Việt Nam giai đoạn 2012 – 2020 đã được nhà nước ban hành vì vậy việc nghiên cứu về việc NCT tham giahoạt động xã hội tại địa phương là một vấn đề cần thiết, để có một cách nhìn tổng quan về NCT trong vấn đề này Sau khi tìm hiểu cho thấy việc nghiên cứu về vấn đề NCT tham gia hoạt động xã hội ở thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay vẫn chưa có

Từ những lý do trên, tôi chọn đề tài nghiên cứu “Sự tham gia của người cao tuổi tại cộng đồng” (Nghiên cứu trường hợp tại phường 8, quận Tân Bình – Thành phố Hồ Chí Minh)để làm luận văn tốt nghiệpCao học

Những kết quả của cuộc nghiên cứu này sẽ là nguồn tài liệu tham khảo cho các cấp chính quyền để đưa ra các hoạch định cụ thể nhằm giúp nâng cao chất lượng hoạt động của NCT trên địa bàn

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

2.1 Những nghiên cứu nước ngoài

Bài viết nghiên cứu “How Participatory Are They?The Strengthsand challenges of Participationin theOlder People Self Help Group Initiative” của

tác giả Yang Yunjeong nhằm đánh giá hoạt động sáng kiến của nhóm người cao tuổi tự lực tại Hàn quốc nhằm giúp người cao tuổi lão hoá trong cộng đồng của họ như là những người tham gia tích cực chứ không phải là người phụ thuộc, góp phần vào sự phát triển của cộng đồng đồng thời nghiên cứu này cũng nhằm kiểm tra hiệu quả của hoạt động này Qua nghiên cứu này cũng hướng đến trở thành dữ liệu cơ sở thực tiễn để góp phần phát triển ngành lão hóa học và là bài học kinh nghiệm cho các quốc gia trong quá trình

già hóa dân số

Bài viết nghiên cứu “An Ecological Framework for Active Aging in China”

của tác giả Ko Pei Chun nhằm điều tra ảnh hưởng của các yếu tố cộng đồng đối với việc tham gia vào các hoạt động sản xuất (làm việc, chăm sóc cho các cháu, hoạt động tình nguyện, giúp đỡ và chăm sóc không chính thức) của người Trung Quốc lớn tuổi và chỉ ra thay đổi cấu trúc hộ gia đình và sự phát triển kinh tế nhanh chóng làm nổi bật tầm quan trọng của việc nghiên cứu sự hội nhập xã hội của người cao tuổi Phân tích về hiện trạng lão hóa chủ động

đã giải thích mức độ tham gia của người cao tuổi vào các hoạt động sản xuất trong gia đình và cộng đồng có thể giúp quá trình hội nhập khi họ thiết lập các vai trò xã hội mới khi bắt đầu nghỉ hưu Tuy nhiên, vẫn còn thiếu các nghiên cứu về giải thích các yếu tố lão hóa ở Trung Quốc, đặc biệt là về mối quan hệ giữa cộng đồng và sự tham gia của hoạt động Nghiên cứu này dựa trên một phương pháp tiếp cận sinh thái nhấn mạnh rằng môi trường cộng đồng tạo cơ hội cho các cá nhân tham gia vào các hoạt động xã hội, nghiên cứu này lấy các chỉ số từ ba chiều của môi trường cộng đồng - môi trường thể chế môi trường xã hội-nhân khẩu học và môi trường liên quan đến kinh tế để kiểm tra xem liệu các yếu tố cộng đồng và mức độ có thể giải thích sự tham gia của họ trong hoạt động sản xuất của người cao tuổi.Nghiên cứu sẽ giúp nâng cao các yếu tố kiến thức hình thành cơ chế hỗ trợ và cơ hội khích lệ cho người lớn tuổi tham gia vào xã hội.[3]

Trong bài viết “Tình hình người cao tuổi ở Trung quốc” cho thấy, vào

cuối năm 2000, Trung Quốc có 93,77 triệu người từ 65 tuổi trở lên, chiếm 7,3% tổng dân số Số người từ 60 tuổi trở lên là 130 triệu người Dự báo năm

2020 sẽ đạt 260 triệu và đến năm 2050 là 440 triệu người, chiếm 1/4 tổng dân

số So với năm 1992, cuộc sống của người cao tuổi đã được cải thiện về mọi mặt

Trong báo cáo về “Số liệu về người cao tuổi và tàn tật” cho thấy,năm

2005 người cao tuổi cả nước là 126.000, trong đóngười cao tuổi cô đơn không nơi nương tựa là 30.221 người cao tuổi từ 90 tuổi trở lên được hưởng trợ cấp

xã hội hàng tháng tại cộng đồng với mức 65.000đồng/tháng đến 200.000đồng/tháng Người cao tuổi được nuôi dưỡng tại các Trung tâm bảo trợ xã hội với mức sinh hoạt phí từ 140.000 đến 300.000đồng/tháng có 363.065 người cao tuổi nghèo cô đơn được cấp thẻ Bảo hiểm y tế, 91.347 người cao tuổi từ 90 tuổi trở lên được cấp miễn phí thẻ Bảo hiểm y tế (67,7% người cao tuổi từ 90 tuổi trở lên) [14]

Trong bài “TẠI SAO GIÀ HOÁ DÂN SỐ CÓ Ý NGHĨA TRIỂN VỌNG TOÀN CẦU?” đã chỉ ra xu hướng của sự già hóa dân số thế giới cùng với

những triển vọng và thách thức của nó “Mặc dù già hoá dân số tượng trưng

cho thành công về các thành tựu kinh tế, xã hội, y tế và kiểm soát bệnh tật nhưng nó cũng đồng thời cho thấy những thách thức lớn” Già hóa dân số tạo sức ép lên hệ thống lương hưu và bảo hiểm cũng như thách thức các mô hình trợ giúp xã hội Việc này ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế, thương mại, di

cư, các dạng bệnh tật cũng như các giả định cơ bản về sự gia tăng người cao tuổi Sử dụng số liệu của Liên Hợp Quốc, Cục điều tra dân số Hoa Kỳ và phòng thống kê thuộc Cộng đồng Châu Âu cũng như các cuộc điều tra khu vực và các tạp chí khoa học, Viện Gìa hoá Quốc gia Hoa Kỳ với sự đóng góp của các nhà nhân khẩu học, kinh tế học và các chuyên gia về già hoá đã xác định 9 xu hướng bức thiết về vấn đề già hoá toàn cầu Đây là một quan điểm

về các thách thức và cơ hội cho thấy rõ ràng tại sao già hoá dân số lại mang tính quan trọng tất yếu

Trong bài viết “Chương trình người cao tuổi Hàn quốc và những bài học kinh nghiệm” đã chỉ ra các kết quả của chính sách đối với NCT ở Hàn

Quốc và những mô hình hỗ trợ cuộc sống của NCT “Cung cấp việc làm cho NCT”, năm 2009 cung cấp được 200.000 việc làm

- Nhà nước trả lương cho NCT tham gia hướng dẫn, đào tạo nghề

- Từ năm 2008 chi trả bảo hiểm y tế cho toàn bộ NCT (65 tuổi trở lên)

Cơ cấu: Nhà nước 62%; địa phương 25%; cá nhân 13%

- Trợ cấp cho mỗi NCT cô đơn 88.000 won/tháng; Một cặp vợ chồng cao tuổi cô đơn không nơi nương tựa 120.000 won/tháng

- NCT được hưởng miễn phí các dịch vụ giao thông, vui chơi giải trí,

- NCT ốm đau, không tự ăn, không tự phục vụ, không tự nuôi sống được bản thân, nhà nước chu cấp toàn bộ

- Từ năm 2010 tiến hành kiểm tra, khám sức khoẻ miễn phí cho tất cả những người từ 60 tuổi trở lên

- Chính sách chuẩn bị cho tuổi già: Tất cả những người từ 30 tuổi trở lên nộp thuế thu nhập để hưởng chính sách khi tuổi già Nguồn do cơ quan và

cá nhân, mức 01 năm = 01 tháng lương cơ bản

- Nhiều người từ 50 tuổi trở lên bị cơ quan sử dụng xa thải hoặc cho nghỉ chế độ, nhà nước sẽ cung cấp các việc làm tạo nguồn thu nhập cơ bản

- Tổng ngân sách hỗ trợ cho người cao tuổi khoảng 2000 tỷ won/năm

- Khuyến khích giới trẻ tổ chức các trung tâm cung cấp bữa ăn từ thiện (tuần/lần) cho NCT

Hiện tại ở Hàn Quốc có 5 loại hình chăm sóc NCT:

- Trung tâm tình nguyện chăm sóc NCT tại nhà Những cơ sở tình nguyện chăm sóc này hoàn toàn do các tình nguyện viên thực hiện và hoàn toàn không nhận lương (hiện tại ở Hàn Quốc có 767 cơ sở) “

Tất cả những nghiên cứu trên của nước ngoài điều nhấn mạnh về những cảnh báo sự gia tăng về già hóa dân số của từng quốc gia và chỉ ra những hoạch định cho tương lai của sự già hóa ấy, song chưa thật sự có một chính

sách cụ thể nào để xử dụng phát huy hết vai trò tiềm năng của người cao tuổi

cụ thể là lứa tuổi còn sức khỏe, còn minh mẩn tiếp tục đóng góp cho xã hội và cộng đồng

2.2 Những nghiên cứu trong nước

Chuyên đề nghiên cứu “Nghiên cứu một số đặc trưng của người cao tuổi Việt Nam và đánh giá mô hình chăm sóc người cao tuổi đang áp dụng"

của Tổng cục Dân số và kế hoạch hóa gia đình Việt Nam, cho thấy mặc dù trình độ học vấn hay chuyên môn của người cao tuổi đang ngày được nâng lên theo thời gian và thể hiện rõ qua các nhóm tuổi nhưng thực tế cho thấy vẫn có một số lượng không nhỏ các cụ vẫn còn mù chữ, đặc biệt là các cụ ở vùng sâu vùng xa, vùng khó khăn Chính hạn chế này đã gây nhiều khó khăn cho người cao tuổi khi tham gia vào các hoạt động xã hội, phát triển kinh tế gia đình.“Mặc dù trình độ học vấn hay chuyên môn của người cao tuổi đang ngày được nâng lên theo thời gian và thể hiện rõ qua các nhóm tuổi nhưng thực tế cho thấy vẫn có một số lượng không nhỏ các cụ vẫn còn mù chữ, đặc biệt là các cụ ở vùng sâu vùng xa, vùng khó khăn Chính hạn chế này đã gây nhiều khó khăn cho người cao tuổi khi tham gia vào các hoạt động xã hội, phát triển kinh tế gia đình Việc tiếp tục nâng cao trình độ học vấn cho NCT ở nước ta hiện chưa triển khai, trong khi đây là một nhu cầu chính đáng của người cao tuổi như Trung Quốc cũng đã mở các trường đại học dành cho người cao tuổi (Đại học lão niêu) Đặc biệt nhóm NCT là nghệ nhân, học giả,… cần tạo điều kiện cho các cụ duy trì, phát huy và truyền lại cho thế hệ con, cháu sau này Đối tượng người cao tuổi ở nước ta khá đa dạng, đặc biệt nhóm người cao tuổi có công với đất nước chiếm tỷ lệ không nhỏ”, người cao tuổi còn đóng vai trò quan trọng trong việc truyền lại những kinh nghiệm, những giá trị truyền thống, các quy tắc xã hội và các nghi lễ cũng như các hoạt động xã hội Người cao tuổi và Hội người cao tuổi đã tích cực tham gia phong

trào“Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá khu dân cư” và coi đây là một chương trình quan trọng của Hội người cao tuổi Sự đóng góp công sức

và những việc làm thiết thực của người cao tuổi cho cộng đồng dân cư tạo dựng được cuộc sống tình nghĩa đậm đà thôn xóm.”

Chuyên đề nghiên cứu “Nghiên cứu thực trạng người cao tuổi tại Hà Tây năm 2003” của Uỷ ban Dân số, Gia đình và Trẻ em tỉnh Hà Tây, kết

quả về phần tham gia hoạt động của người cao tuổi cho thấy “Tham gia hoạt động của Đảng và Chính quyền: ở thành thị các cụ tham gia cao hơn

so với ở nông thôn (6,0% so với 4,1%); các cụ từ 70 - 79 tuổi tham gia nhiều hơn các nhóm tuổi khác (5,6%); các cụ ông tham gia cao hơn các cụ

bà (6,6% so với 5,6%); các cụ thuộc các thành phần xã hội tham gia tương đối đồng đều.Tham gia hoạt động của Đoàn thể: có 39,6% cụ ông (chiếm

tỷ lệ cao nhất), sau đó đến các cụ ở nông thôn và hầu như các cụ ở các độ tuổi cũng như các thành phần kinh tế tham gia hoạt động này tương đối đồng đều Có một phần nhỏ các cụ tham gia các hoạt động tôn giáo (từ 3,0% cho đến 14,6%) Tuy nhiên, tỷ lệ các cụ không tham gia hoạt động một cách thường xuyên chiếm một tỷ lệ rất lớn, hầu như ở tất cả các nhóm tuổi, khu vực, thành phần xã hội với tỷ lệ khá cao từ 45,6% đến 75,4% Kết quả nghiên cứu được cho thấy công tác chăm sóc và quan tâm đến người cao tuổi còn chưa đồng đều và chưa rộng khắp, cần có những

mô hình giúp đỡ NCT vui chơi, giải trí cũng như công tác chăm sóc NCT ngày một tốt hơn”[6]

Trong báo cáo “Đánh giá 10 năm thực hiện chương trình hành động quốc tế Madrid về ngươi cao tuổi” đăng trên tạp chí của của Tổng cục dân số

và kế hoạch hóa gia đình Việt Nam cho biết người cao tuổi tích cực tham gia

hoạt động xã hội và quá trình phát triển, có khoảng 86% NCT tham gia các tổ chức xã hội như Hội NCT Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam…số đông người cao tuổi có những ý kiến đóng góp quan trọng góp phần xây dựng Đảng, chính quyền các cấp Nhiều người cao tuổi cũng tích cực tham gia các hoạt động văn hoá, xã hội, phát triển cộng đồng

- Về lao động, việc làm và nguồn thu nhập: Theo kết quả điều tra quốc gia về NCT Việt Nam năm 2011, có 39% NCT vẫn đang làm việc, phần lớn lao động tự làm các nghề nông nghiệp Những NCT không tham gia lao động, ngoài lý do đang hưởng hưu trí hoặc các nguồn trợ cấp khác (khoảng 30%), nguyên nhân quan trọng là có vấn đề về sức khoẻ (gần 40%) và phục vụ công việc gia đình (15%)

- Về thu nhập, phần lớn nguồn thu nhập của NCT là từ hỗ trợ của con cái (31,9%), từ làm việc (29,4%) và từ lương hưu và trợ cấp xã hội (25,5%)

Do mức sống còn chưa cao nên tiết kiệm đóng vai trò không đáng kể trong nguồn thu nhập của NCT (chiếm 1,3%)

- Tiếp cận kiến thức, giáo dục và đào tạo: Có 83,2% NCT biết đọc, biết viết, 19,4% NCT chưa bao giờ đi học, 32,4% chưa học hết tiểu học, 17,1% học hết tiểu học, 15,8% học hết trung học cơ sở, 8,2% học hết trung học phổ thông, 3,9% hoàn thành trung cấp/đào tạo nghề.” [7]

Trong bài báo “Chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi trong sự nghiệp đổi mới” đã đưa ra các kết quả tích cực từ sự tham gia hoạt động xã

hội của NCT “sau khi Chủ tịch nước ký lệnh ban hành, Luật Người cao tuổi được dư luận đánh giá cao Hàng chục vạn hội viên NCT đã tham gia các tổ hòa giải, tổ an ninh, thanh tra nhân dân, thuyết phục hòa giải các bất hòa, mâu thuẫn trong dân cư, phát hiện kẻ xấu, cảm hóa giáo dục người lầm lỗi Nhiều

tổ chức cơ sở Hội ở vùng biên giới đã phối hợp bộ đội biên phòng giáo dục, động viên nhân dân chống lại âm mưu chia rẽ dân tộc của các thế lực thù

địch, chống xâm canh xâm cư, bảo vệ biên cương Ở Tây Nguyên, nhiều già làng, các cụ cao niên đã giáo dục con cháu không nghe lời dụ dỗ của bọn xấu, không tham gia biểu tình, không vượt biên trái phép, không để mắc mưu chia

rẽ dân tộc NCT hiện nay vẫn là một lực lượng lao động quan trọng, tham gia các hoạt động xóa đói, giảm nghèo, thi đua sản xuất, phát triển kinh tế, làm giàu chính đáng Năm 2008 tại Hội nghị toàn quốc biểu dương NCT tiêu biểu làm kinh tế giỏi lần thứ 2, có 224.064 NCT làm kinh tế giỏi ở ba cấp xã, huyện và tỉnh Năm 2010, qua Hội nghị điển hình tiên tiến ở các cấp, có hơn 300.000 vị được tôn vinh là NCT làm kinh tế giỏi Những điển hình làm kinh

tế giỏi trong nông, lâm, ngư nghiệp, tiểu thủ công nghiệp đã góp phần phát triển các hình thái kinh tế hộ, hợp tác, trang trại, phát triển các doanh nghiệp vừa và nhỏ Các cấp Hội đã xây dựng chương trình hành động, cùng cán bộ Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể xây dựng các quy ước, hương ước làng văn hóa, Quy chế dân chủ ở cơ sở, động viên mọi người thực hiện nếp sống văn minh, gia đình văn hóa, góp phần xây dựng cụm dân cư, thôn ấp, bản làng văn hóa, tích cực thực hiện công tác khuyến học khuyến tài, xây dựng xã hội học tập, tham gia tích cực vào phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” Qua thực tế hoạt động của Hội Người cao tuổi, lãnh đạo Đảng, Nhà nước và nhiều cấp ủy, chính quyền địa phương đánh giá Hội NCT là một đoàn thể đông hội viên, một lực lượng nội sinh quan trọng của đất nước, có các hoạt động phong phú trên tất cả các lĩnh vực hoạt động xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi các chương trình kinh tế -

xã hội, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội từ cơ sở, tổ chức Hội thật sự là cầu nối giữa Đảng với dân Tại Đại hội toàn quốc lần thứ II của Hội NCT Việt Nam (2001), Ban Bí thư Trung ương Đảng đã trao tặng Hội NCT Việt Nam bức trướng 18 chữ: "Tuổi cao chí càng cao, nêu gương sáng vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc"[8]

Trong bài “Người cao tuổi Hòa Bình tham gia xóa đói, giảm nghèo” tác

giả cho thấy, bằng vốn kiến thức, kinh nghiệm đã tích lũy, người cao tuổi Hòa Bình đã áp dụng vào sản xuất, kinh doanh, tạo ra nhiều sản phẩm có giá trị kinh tế cao, góp phần từng bước xóa đói, giảm nghèo, làm giàu chính đáng cho gia đình và xã hội Toàn tỉnh hiện có trên 36.300 người cao tuổi trực tiếp lao động, sản xuất trên các lĩnh vực, trong đó có 3.360 người cao tuổi được công nhận là người cao tuổi làm kinh tế giỏi; 10.112 người cao tuổi đạt khá, giàu Xuất hiện nhiều mô hình sản xuất, kinh doanh giỏi cho thu nhập từ 50-

300 triệu đồng/năm Ngoài ra, người cao tuổi Hòa Bình cũng tích cực tham gia nhiều phong trào trên địa bàn tỉnh như: Nêu gương sáng trong xây dựng làng bản văn hóa, khu dân cư văn hóa; nêu gương sáng trong cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng chính quyền trong sạch, vững mạnh hưởng ứng phong trào thi đua người cao tuổi nêu gương sáng xây dựng con người mới, gia đình hiếu học, khuyến tài, 100% cơ sở hội đều có Quỹ khuyến học Hiện có 9.313 hội viên người cao tuổi tích cực tham gia các hoạt động trong công tác khuyến học, khuyến tài tại các trung tâm học tập cộng đồng, dòng họ, gia đình.”.[9]

Trong bài “45.700 người cao tuổi tham gia các phong trào thi đua phát triển kinh tế xã hội, xóa đói, giảm nghèo” đã phản ứng phong trào thi đua

phát triển kinh tế xã hội, xóa đói, giảm nghèo được đông đảo hội viên người cao tuổi hưởng ứng với trên 45.700 người cao tuổi tham gia Các hội viên cũng tích cực vận động con cháu, gia đình tự nguyện đóng góp 21.000 ngày công, hiến 97.000 m2 và trên 1,2 tỷ đồng cho chương trình xây dựng nông thôn mới.”[10]

Bài viết “Người cao tuổi phát huy vai trò trong các hoạt động”cho thấy

hoạt độnghiện nay, trên địa bàn huyện có trên 16 ngàn hội viên người cao tuổi (NCT), đạt trên 90% so với NCT toàn huyện, đang sinh hoạt tại 138 Chi hội

Hàng năm, các cấp Hội NCT đều chủ động xây dựng kế hoạch phối hợp tốt với các ban, ngành, đoàn thể trong các hoạt động tư vấn, chăm sóc sức khỏe, khám chữa bệnh, phòng chống tội phạm, xây dựng nông thôn mới, bảo vệ môi trường, công tác thực hiện các chế độ, chính sách đối với NCT”.[11]

Bài viết “Nhân rộng mô hình câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau”đã

cho thấy hiệu quả của việc thành lập các câu lạc bộ dành cho NCT Kết quả nghiên cứu đánh giá về tác động của CLB liên thế hệ tự giúp nhau của Viện Nghiên cứu Y – Xã hội học (Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) cho thấy, CLB là mô hình có tác động toàn diện tới người cao tuổi và cộng đồng Cụ thể là: thành viên được vay vốn và chuyển giao khoa học kỹ thuật, có thể tăng 50% thu nhập sau ba năm, góp phần giảm nghèo cho người cao tuổi và gia đình Sức khỏe của thành viên tốt lên do rèn luyện và có kiến thức tự chăm sóc Ðời sống tinh thần được nâng cao, có cơ hội giao lưu, nâng cao nhận thức Thúc đẩy sự hiểu biết và hỗ trợ lẫn nhau giữa các thành viên, các thế hệ, giữa người khó khăn và không khó khăn; gắn kết tình làng nghĩa xóm, thúc đẩy các phong trào tại cộng đồng và thực hiện tốt luật pháp, chính sách về người cao tuổi.Hoạt động của CLB còn làm thay đổi cách nhìn về người cao tuổi, về sự đóng góp và phát huy nội lực của người cao tuổi; góp phần làm tốt công tác người cao tuổi Nhiều chuyên gia trong nước và quốc tế cũng công nhận CLB liên thế hệ tự giúp nhau là mô hình có tính nhân văn cao, hỗ trợ toàn diện người cao tuổi và có hiệu quả nhất, tạo điều kiện hỗ trợ người cao tuổi nghèo, có hoàn cảnh khó khăn vươn lên thoát nghèo.[12]

Trong Báo cáo “Kết quả và những khó khăn, hạn chế trong việc thực hiện chính sách, chế độ đối với người cao tuổi” đã chỉ ra những kết quả tích

cực trong đồi sống của ngườ cao tuổi như sau: “Hầu hết người cao tuổi đã tham gia xây dựng hương ước, cụm dân cư văn hoá, phòng chống các tệ nạn

xã hội, giữ gìn an ninh trật tự, an toàn xã hội, hoà giải tranh chấp, mâu thuẫn

tại cộng đồng dân cư, khôi phục truyền thống văn hoá, truyền thụ kiến thức văn hoá, xã hội, khoa học và công nghệ, kỹ năng nghề nghiệp cho thế hệ trẻ

cụ thể đã:

+ Góp phần xây dựng chính sách, chương trình, công tác xã hội: Nhiều người cao tuổi đã nghỉ hưu, nhưng còn sức khoẻ đã tham gia tổ chức Đảng, đoàn thể, chính quyền ở cấp xã, tổ thôn xóm Năm 2007, có khoảng 60,25% người cao tuổi tham gia các hoạt động phát triển cộng đồng; 3,68% tham gia công tác ở cấp thôn, tổ dân phố (chủ yếu ở tuổi 60-70 tuổi); 4,14% tham gia

tổ hoà giải; 2,43% tham gia tổ an ninh nhân dân; gần 80% tham gia Hội người cao tuổi và các tổ chức đoàn thể; 4,79% là thành viên các câu lạc bộ; 30% người cao tuổi được xin ý kiến về các chương trình, chính sách và dự án ở cơ sở”

Trong luận văn “Sắp xếp đời sống gia đình của người cao tuổi tại Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay” tác giả Nguyễn Thị Thanh Tùng viết vào

năm 2010 đã phác họa được thực trạng đời sống của người cao tuổi tại TP.HCM hiện nay Nêu lên cách sắp xếp đời sống gia đình và sự tác động của các yếu tố kinh tế, văn hóa, xã hội tới các kiểu sắp xếp đời sống gia đình của người cao tuổi So với người cao tuổi trong các tỉnh thành cả nước, nhất là người cao tuổi ở nông thôn, đời sống vật chất của các cụ tại TP HCM có sự vượt trội đáng kể Qua kết quả phân tích trong luận văn cho thấy, so với năm năm trước đây, mức sống của người cao tuổi đã có sự cải thiện đáng kể Hầu hết người cao tuổi đều độc lập về kinh tế dựa trên tiền lương hưu, lao động hiện tại hoặc các nguồn thu khác (cho thuê nhà, bán đất đai,…) Bên cạnh đó cũng có một thực tế hiện đang diễn ra: những người cao tuổi trước đây là công nhân viên Nhà nước hoặc có mức sống cao, hiện tại có cuộc sống ổn định, con cái lại được đầu tư ăn học, trưởng thành có nghề nghiệp và thu nhập, đủ sức lo cho bố mẹ Trong khi đó, người cao tuổi trước đây là nông

dân, lao động tự do, làm thuê,… hiện tại cuộc sống khó khăn, đa số con cái lại không được học hành tới nơi tới chốn, nghề nghiệp không ổn định, cuộc sống tiếp tục khó khăn, không thể chăm lo cho bố mẹ Những biến đổi trong đời sống gia đình liên quan đến các biến đổi xã hội Mối quan hệ giữa bố mẹ và con cái đang ngày càng lỏng lẻo Quan điểm sống của người cao tuổi và giới trẻ ngày càng nới rộng khoảng cách Nếu như ở nông thôn, mối quan hệ hàng xóm, láng giềng mang tính mở, thì ở đô thị, mối quan hệ này ngày càng bị thu hẹp

Người cao tuổi ở đô thị, ngoài các mối quan hệ trong gia đình còn có mối quan hệ với đồng nghiệp hoặc bạn bè ở các đoàn thể, câu lạc bộ mà mình tham gia Nếu trong đời sống vật chất, mức sống của các cụ ở nội thành cao hơn ngoại thành thì trong đời sống tinh thần, mối quan hệ gia đình, họ hàng, bạn bè, hàng xóm láng giềng của các cụ ở ngoại thành lại chặt chẽ hơn Người cao tuổi hiện nay đa số sắp xếp đời sống gia đình trong một hộ gia đình mở rộng (gồm vợ/ chồng, con và cháu) Hầu hết các cụ đang sống cùng con trai, trong đó phần lớn là con trai trưởng Tuy nhiên cũng không ít người cao tuổi hiện có các hình thức sắp xếp đời sống gia đình khác như sống riêng (sống một mình, sống với vợ/chồng), sống cùng với cháu, sống với họ hàng, bạn bè, hàng xóm hoặc nương nhờ các tổ chức tôn giáo, trung tâm bảo trợ Đối với người cao tuổi có sự độc lập về kinh tế thì họ có khả năng lựa chọn bất kỳ một hình thức sắp xếp nào mà mình thích Còn đối với người cao tuổi không

có thu nhập, thu nhập không ổn định, đa phần họ sống phụ thuộc vào con hoặc sự giúp đỡ từ bên ngoài (họ hàng, bạn bè, các tổ chức xã hội) Tác giả Nguyễn Thị Thanh Tùng cũng đã đưa ra hai nền văn hóa lớn ảnh hưởng rõ nét tới sắp xếp đời sống gia đình của người cao tuổi đó là nền văn hóa Đông Á (Ba mẹ thường sống chung với con trai – nhất là người con trai trưởng, thường ở miền Bắc) và nền văn hóa Đông Nam Á (chính yếu tố văn hóa này

khiến cho tỷ lệ người cao tuổi sống với một người con trai bất kỳ và sống với con gái tăng dần) Từ những yếu tố nêu ra, tác giả đã đưa ra những khuyến nghị như nên củng cố, tăng cường các mối quan hệ họ hàng, dòng họ bằng các hoạt động như xây dựng quỹ khuyến học, khuyến tài… mà người cao tuổi có thể trực tiếp tham gia bằng cách đóng góp tiền bạc và công sức, khuyến khích người cao tuổi tham gia vào các câu lạc bộ sinh hoạt (nhất là các cụ bà và các

cụ không phải là công nhân viên chức nghỉ hưu), cẩn mở các dịch vụ chăm sóc y tế dành cho những người cao tuổi…nhằm bảo đảm cho người cao tuổi một cuộc sống tốt nhất dưới ảnh hưởng của sự thay đổi kinh tế, văn hóa và xã hội hiện nay

Trong trang mục “Chúng tôi có ý kiến” của báo tuổi trẻ ngày 10/03/2018 với đầu đề “Về hưu rồi làm gì” Tiến sỹ Võ Đình Trí có bài viết nói về những hoạt động của người về hưu ở nước ngoài với câu hỏi “Sắp tới

về hưu anh/chị làm gì” Hầu hết những người được hỏi ở Pháp đều có câu trả lời gắn với một dự án cá nhân của mình được chuẩn bị từ 1-2 năm trước Đó

có thể là tham gia thường xuyên hơn ở một hay vài hội đoàn (ở Pháp có 73.000 hội đoàn theo Luật hội đoàn 1901), theo học một chương trình nào đó, hay tham gia các dự án thiện nguyện với chuyên môn của mình

Đã có nhiều nghiên cứu cho thấy ở tuổi hưu, nếu không tiếp tục tương tác với cộng đồng có những hoạt động trí óc (đọc, suy nghỉ, giải quyết vấn đề, viết …) thì trí nhớ, sự minh mẫn, hay thậm chí sức khỏe sẽ giảm sút nhanh chóng Chính vì vậy, các hội đoàn, các dự án thiện nguyện hay các chương trình học suốt đời gắn với chuyên môn và sở thích của người về hưu là hết sức quan trọng và cần thiết

Ở những nước phát triển các hội đoàn, công tác xã hội hay các dự án thiện nguyện phù hợp với độ tuổi, chuyên môn và sở thích của người về hưu rất phổ biến Người thích công việc giảng dạy có thể tham gia các chương

trình giảng dạy, đào tạo cho cộng đồng nơi mình ở hay vùng lân cận Người

có chuyên môn kỷ thuật, luật sư, bác sĩ, các ngành khoa học xã hội khác có thể tham gia các dự án thiện nguyện ở các vùng, các nước kém phát triển, hay viết để chia sẽ với cộng đồng Chẳng hạn như tôi có biết một nhóm các bác sĩ, dược sĩ gốc Việt ở Pháp và bạn bè người Pháp của họ từ nhiều năm nay có các thiện nguyện ở Việt Nam, trong đó nhiều người đã về hưu

Nhiều trường đại học ở những nước này cũng có các chương trình đào tạo riêng cho người về hưu Có những người trước đây vì lý do nào đó không theo được chương trình đại học, giờ ở tuổi về hưu, họ có thể theo học một chương trình mà mình yêu thích, không chỉ tốt về mặt trí tuệ, sức khỏe, mà còn là một nguồn động viên lớn lao cho con cháu của họ Bên cạnh đó, với sự phát triển nhanh chóng của Internet, các chương trình học trực tuyến cũng phù hợp cho người về hưu để phát triển một kiến thức hay kỷ năng mới, hoặc học thêm một lĩnh vực nghệ thuật như vẽ tranh, điêu khắc, tạc tượng, sáng tác…

Trong khi đó, ở các đô thị của Việt Nam, người về hưu dường như có rất ít sự lựa chọn các hoạt động cho tuổi hưu của mình Nhiều người về hưu không biết làm gì ngoại trừ việc tập thể dục hằng ngày, làm việc nhà, giữ cháu, thỉnh thoảng đi du lịch

Điều này có nguyên nhân từ việc ở Việt Nam rất thiếu môi trường để người về hưu có thể tiếp tục làm việc, học tập, đóng góp cho cộng đồng Hệ thống các thư viện công cộng các cơ sở văn hóa nghệ thuật có chức năng đào tạo liên tục, phù hợp với người cao tuổi là rất hiếm, ngay cả ở các thành phố lớn Các câu lạc bộ hưu trí có nhiều nhưng hoạt động lại không mang tính chuyên biệt như các hội có chung một mục đích tôn chỉ, do vậy mức độ hấp dẫn không cao Các chương trình, dự án thiện nguyện của cộng động phần lớn tập trung vào vật chất với việc trao tặng, nên cũng chưa chú ý nhiều đến việc

khai thác kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm của những người về hưu vào các

dự án cộng đồng…

Người về hưu chắc không ai muốn mình trở thành gánh nặng cho gia đình và cộng đồng Vì vậy, xã hội và cộng động cần tạo những điều kiện tốt nhất có thể, thông qua các chương trình hoạt động cụ thể để họ có thể tiếp tục hoạt động, học tập, đóng góp cho xã hội Có như vậy, người về hưu mới có thề sống vui, sống có ích cho đoạn đường sau của cuộc đời họ

Theo tác phẩm “Tiếp cận văn hóa người cao tuổi” của Tiến sĩ Nguyễn

Phương Lan: “Người cao tuổi chuyển đổi từ môi trường hoạt động tích cực sang môi trường nghĩ ngơi hoàn toàn Với thời gian rỗi qua nhiều trong khi sức khỏe ngày càng kém đi đã khiến cho họ rơi vào trạng thái tâm lí cô lập vớ thế giới xung quanh, đòi hỏi cần có nhu cầu giao tiếp mãnh liệt Do kinh nghiệm sống của các cụ nhiều khi hơn lớp trẻ, được tiếp xúc với nhiều nên văn hóa mang tính truyền thống Khác với lớp trẻ văn hóa của người cao tuổi không chỉ có đơn thuần là giao tiếp xã hội mà mang tính truyền thống với ba loại giao tiếp cơ bản:

Giao tiếp với tự nhiên, với thế giới xung quanh

Giao tiếp với thần linh, lực lượng siêu nhiên

Giao tiếp với xã hội, con người”

Tác giả đã nhận định đối với các cụ trong đời sống hiện nay thì nhu cầu giao tiếp xã hội, với con người ta là quan trọng nhất Vì khi về tuổi già họ luôn có xu hướng mặc cảm bản thân, chán nản, hay giận dỗi không kiềm nén được cảm xúc bản thân… do đó ảnh hưởng tiêu cực đến mối quan hệ giữa mọi người xung quanh Dựa trên đặc điểm này ta có thề tìm ra các biện pháp can thiệp để cải thiện tình trạng giao tiếp theo chiều hướng tốt nhất

Mỗi một nghiên cứu đều hướng đến người cao tuổi, đi sâu vào đời sống của họ, phân tích nhiều vấn đề Tuy nhiên, về khía cạnh hoạt động xã hội của

người cao tuổi tại cộng đồng thì cho đến nay, chưa thấy có một công trình nghiên cứu riêng biệt nào về người cao tuổi đối với hoạt động xã hội tại nơi

cư trú Chính ở điều này đề tài đã thể hiện những đóng góp mới qua nỗ lực tìm hiểu về vai trò của người cao tuổi đối với hoạt động xã hội ở địa bàn dân

cư dưới góc độ xã hội học, vận dụng lý thuyết xã hội học vào việc phân tích những hoạt động của người cao tuổi phát huy trong hoạt động xã hội tại cộng đồng dân cư

Trên đây là các nghiên cứu mà tác giả tiếp cận được, qua tìm hiểu các nghiên cứu trên đã nghiên cứu khá toàn diện về thực trạng đời sống của NCT, tuy nhiên về nghiên cứu sâu về mức độ tham gia HĐXH của NCT tại cộng đồng thì vẫn chưa nhiềuvì vậy rất cần các nghiên cứu xã hội học về vấn đề trên nhằm góp phần đánh giá thực trạng tham gia HĐXH của NCT tại cộng đồng hiện nay

3 Mục tiêuvà nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục tiêu nghiên cứu:

- Tìm hiểu các đặc điểm xã hội của NCT khi tham gia hoạt động tại cộng đồng

- Tình hình tham gia hoạt động xã hội của NCT tại cộng đồng

- Các yếu tố tác động đến quá trình tham gia hoạt động tại cộng đồng của NCT

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để làm đạt được mục đích nghiên cứu, các nhiệm vụ nghiên cứu được

đề ra như sau:

1.Tìm hiểu các tài liệu nghiên cứu, bài viết trước đây về vấn đề NCT tham gia vào hoạt động xã hội

2 Xây dựng cơ sở lý luận và các phương pháp nghiên cứu

3 Tiến hành thu thập số liệu bằng bảng hỏi và phỏng vấn

4 Phân tích tình hình NCT tham gia hoạt động xã hội hiện nay

4.Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Mức độ tham gia HĐXH của NCT

5.Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu nghiên cứu

5.1 Phương pháp phân tích tài liệu thứ cấp

Áp dụng phương pháp phân tích tài liệu thứ cấp vào nghiên cứu đề tài

để tìm hiểu phân tích các tài liệu liên quan, chú trọng các tài liệu nghiên cứu

có liên quan đến hoạt động xã hội của NCT

Tiến hành phát phiếu bảng hỏi để thu thập thông tin với dung lượng

200 mẫu cho những NCT hiện đang sinh sống tại địa bàn và có tham gia HĐXH

Bảng hỏi

Bảng hỏi được thiết kế gồm 2 nội dung

Phần 1: Giới thiệu mục đích nghiên cứu và hướng dẫn cách trả lời câu hỏi

Phần 2: Nội dung chính gồm có 2 phần sau:

Nội dung 1: Gồm 7 câu hỏi về các thông tin đặc điểm chung về NCT Nội dung 2: Gồm 15 câu hỏi về tình hình hoạt động xã hội tại cộng đồng mà NCT tham gia

5.4 Phương pháp phân tích số liệu

Luận văn sử dụng phầm mềm SPSS 20 để xử lý các số liệu thu được, các thuật toán thống kê mô tả, tính tỷ lệ phần trăm được sử dụng cho các dữ liệu định lượng Phân tích mối liên quan giữa đặc điểm nhân khẩu học xã hội của NCT với việc tham gia hoạt động xã hội được kiểm chứng bằng Chi – square test

Những thông tin thu được bằng phỏng vấn được ghi chép cẩn thận, chính xác nhằm phục vụ đề tài

6.Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

6.1 Ý nghĩa lí luận

Đề tài nghiên cứu vận dụng một số lý thuyết, các khái niệm xã hội học vào việc mô tả và phân tích sự tham gia của NCT đối với hoạt động xã hội và kết quả từ nghiên cứu sẽ là cơ sở dữ liệu cho việc luận về tham khảo đối với nghiên cứu sinh, học viên, sinh viên quan tâm đến vai trò của NCT tại cộng đồng

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Đây là công trình nghiên cứu nhằm giúp cho chính quyền địa phương

và các tổ chức liên quan nắm bắt được những đặc điểm xã hội chung của NCT tại địa bàn Đồng thời, nghiên cứu cũng đã đề cập đến sự tham gia của NCT trong các hoạt động tại cộng đồng và những khó khăn mà họ gặp phải để từ

đó địa phương có thể có những hoạt động hỗ trợ cho NCT

7 Kết cấu luận văn

Luận văn gồm ba phần: ngoài hai phần mở đầu, kết luận- kiến nghị thì trong nội dung chính của luận văn thì được chia làm 3 chương Cụ thể là:

Chương 1:Cơ sở lý luận và thực tiễn

Chương 2:Các đặc điểm về người cao tuổi và loại hình tổ chức tham

gia hoạt động tại cộng đồng

Chương 3:Các yếu tố tác động đến sự tham gia hoạt động xã hội của người cao tuổi

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1.1 Cơ sở lý luận của đề tài

1.1.1.Hệ thống khái niệm đã sử dụng trong nghiên cứu

Người cao tuổi là công dân nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

từ 60 tuổi trở lên, không phân biệt thành phần xã hội, dân tộc, tôn giáo, sống

ở trong và ngoài nước, có công sinh thành, nuôi dạy con cháu, xây dựng gia đình, dòng họ, quê hương, đất nước, giáo dục thế hệ trẻ về nhân cách, lòng

yêu nước, giữ gìn gia phong, kỷ cương phép nước [15]

Hoạt động xã hội đối với người cao tuổi: căn cứ vào Chương trình

hành động quốc gia về người cao tuổi Việt Nam giai đoạn 2012 – 2020 thì các mục tiêu của hoạt động xã hội của người cao tuổi được cụ thể hóa như

sau:

a) Phát huy vai trò, kinh nghiệm, tạo điều kiện để người cao tuổi tham gia có hiệu quả vào các hoạt động văn hóa, xã hội, giáo dục, kinh tế, chính trị phù hợp với nguyện vọng, nhu cầu, khả năng; thực hiện đầy đủ các quyền lợi

và nghĩa vụ của người cao tuổi;

b) Tăng cường sức khoẻ về thể chất và tinh thần của người cao tuổi; nâng cao chất lượng mạng lưới y tế chăm sóc sức khỏe, phòng bệnh, khám, chữa bệnh và quản lý các bệnh mãn tính cho người cao tuổi; xây dựng môi trường thuận lợi để người cao tuổi tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao,

du lịch, vui chơi, giải trí;

c) Nâng cao chất lượng đời sống vật chất của người cao tuổi; hoàn thiện chính sách trợ giúp và bảo trợ xã hội hướng tới đảm bảo mức sống tối thiểu cho người cao tuổi; phát triển, nâng cao chất lượng hệ thống dịch vụ và

cơ sở chăm sóc người cao tuổi, chú trọng người cao tuổi khuyết tật, người cao

tuổi thuộc diện nghèo không có người phụng dưỡng, người cao tuổi dân tộc thiểu số[16]

Hội Người cao tuổi: Hội Người cao tuổi Việt Nam (sau đây gọi tắt là Hội) tập hợp, đoàn kết rộng rãi người cao tuổi Việt Nam vào tổ chức Hội, nhằm tạo điều kiện cho người cao tuổi sống vui, sống khoẻ, sống hạnh phúc, sống có ích cho bản thân, gia đình và xã hội, tham gia xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ trật tự và an toàn xã hội, góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh [17]

Khái niệmsự tham gia của người cao tuổi là bao gồm tất cả các hoạt

động mà NCT tham gia trong các tổ chức xã hội, câu lạc bộ, kể cả các hoạt

động chung tại địa phương

1.1.2.Câu hỏi nghiên cứu

- NCT có đặc điểm xã hội như thế nào?

- Sự tham gia của NCT vào các hoạt động xã hội như thế nào?

- Những yếu tố nào tác động đến sự tham gia của NCT trong các hoạt động tại cộng đồng?

1.1.3 Giả thuyết nghiên cứu

- NTC tại địa phương có trình độ văn hóa không cao, mức thu nhập thấp

- NCT đã tham gia rất nhiều các các tổ chức xã hội tại cộng đồng

- Khi quan sự hỗ trợ động viên của người khác thì mức độ tham gia hoạt động xã hội của NCT ngày càng nhiều hơn

1.1.4 Khung phân tích

1.1.5 Tiếp cận lý thuyết trong nghiên cứu

Lý thuyết về vai trò: vai trò xã hội của cá nhân được xác định trên cơ sở các vị thế xã hội tương ứng Nó chính là mặt động của vị thế xã hội vì luôn biến đổi trong xã hội

Vai trò xã hội là mô hình hành vi được xác lập một cách khách quan căn cứ vào đòi hỏi của xã hội đối với từng vị thế nhất định để thực hiện quyền

và nghĩa vụ tương ứng với các vị thế đó

Như vậy vai trò là những đòi hỏi của xã hội đặt ra với các vị thế xã hội Những đòi hỏi này được xác định căn cứ vào các chuẩn mực xã hội

Để cá nhân có thể thực hiện tốt các vai trò thì một mặt các đòi hỏi, chuẩn mực do xã hội đặt ra phải rõ ràng Mặt khác cá nhân phải học hỏi về các vai trò trong quá trình xã hội hóa

Trong xã hội, mỗi người có một số vị trí và vai trò xã hội nhất định Ví

dụ vai trò xã hội của một giáo viên là giảng dạy, vai trò một bác sĩ là chữa bệnh, vai trò của trẻ em là con ngoan, trò giỏi Do đó, có thể nói vai trò xã hội của một cá nhân là khái niệm xã hội học xác định những gì cá nhân ấy phải làm ở một không gian và thời gian nhất định theo những qui tắc chuẩn

Giới

Trình độ học vấn

Sự tác động của chính quyền

Sự hỗ trợ của người khác

Sự tham gia các hoạt động xã hội

của NCT

Những khó khăn khi tham gia

Sự cảm nhận, mong muốn tham gia

Mức độ tham gia

Các tổ chức xã

hội, hoạt động

tham gia

mực mà xã hội đã đặt ra

Vai trò xã hội trong xã hội học có các các tính chất cơ bản sau:

Ðối với con người, đóng vai trò xã hội và thay đổi vai trò là công việc hàng ngày diễn ra liên tục, kế tiếp nhau và không trùng lặp về thời gian Ở mỗi hoàn cảnh không gian và thời gian khác nhau con người sẽ có những vai trò xã hội khác nhau

Không thể liệt kê số lượng vai trò của mỗi cá nhân, bởi lẽ cá nhân có bao nhiêu mối quan hệ là có bấy nhiêu vai trò

Vai trò xã hội phát sinh theo nhu cầu của cá nhân Theo George Herbert Mead, người đứng đầu học thuyết Tương tác biểu trưng trong xã hội học, sự tăng thêm các vai trò xã hội trong một cá thể là bởi con người “một mặt thừa nhận tính mong manh và hạn chế của bản thân khiến họ phải tìm kiếm những quan hệ với người khác để có thể sống còn Mặt khác là xu hướng đi tìm và lựa chọn những kiểu hành động có lợi cho sự hợp tác, giao dịch xã hội” [18,

tr 102]

Vai trò xã hội được thể hiện ở nhiều mặt: Vai trò thật là vai trò diễn ra trong đời sống hàng ngày, ngược lại là các vai trò giả thường xuất hiện trong các mối quan hệ ngoại giao Vai trò định chế là vai trò của một cá nhân do một tổ chức qui định Ngoài ra là các vai trò do cá nhân tự chọn

Lý thu ết văn h a người cao tuổi: là một nhánh phân tích của thuyết

biểu tượng (Rose, 1962), lý thuyết này cho rằng NCT sẽ hình thành nên các nhóm, cộng đồng cùng chia sẻ được tạo bởi những người bị loại trừ (do tuổi tác) ra khỏi xã hội một cách tự nguyện hay không tự nguyện Lý thuyết này khá gần với lý thuyết buông bỏ, cho rằng những NCT sẽ rút ra khỏi xã hội và

tự phát triển các mô hình mới với sự tương tác giữa các đồng niên, những người cùng chia sẻ mối quan tâm và hoàn cảnh Chỉ ở đây NCT mới có thể tìm thấy một cảm giác mạnh mẽ trong cộng đồng và nhóm mới của họ vì các

tương tác giữa họ là tương tác giữa những người tương đồng nhau về mọi mặt Lý thuyết này ủng hộ cho giải pháp hình thành và phát triển các câu lạc

bộ NCT, các trung tâm dưỡng lão ngày và đêm để giúp NCT có một cộng đồng với những tương tác có ảnh hưởng tích cực tới chất lượng cuộc sống của

họ

Áp dụng các khái niệm và lý thuyết trên vào đề tài nghiên cứu, trước tiên về khái niệm HĐXH của NCT căn cứ vào Chương trình hành động quốc gia về người cao tuổi Việt Nam giai đoạn 2012 – 2020 của NCT thì tác giả xin nhóm các chủ trương trên thành các nhóm hoạt động xã hội cho NCT tham gia cơ bản là: hoạt động giáo dục đạo đức, giáo dục tri thức, định hướng kinh tế, công tác xã hội, hoạt động văn hóa, thể thao nhằm đo lường được mức độ HĐXH của NCT [19]

Lý thuyết vai trò được vận dụng vào nghiên cứu nhằm làm rõ vấn đề qua các hoạt động xã hội như trên có thể giúp NCT cảm thấy mình vẫn còn hữu ích cho xã hội dù tuổi cao, lý thuyết văn hóa người cao tuổi cũng được vận dụng để làm rõ việc các tổ chức đoàn thể, câu lạc bộ, HĐXH cho NCT có thể làm cho NCT cảm thấy vẫn còn giá trị trong xã hội hay không thông qua việc đánh giá mức độ tham gia và cảm nhận của NCT qua các HĐXH

1.2 Cơ sở thực tiễn

1.2.1 Địa bàn nghiên cứu

Tình hình kinh tế - chính trị - xã hội - an ninh - quốc phòng của TP Hồ Chí Minh: Tp HCM là thành phố lớn có vị trí kinh tế chính trị, an ninh quốc phòng đặc biệt quan trọng của cả nước, là trung tâm tài chính lớn nhất cả nước, là nơi giao thương đối với thế giới với diệntích: 2.095,01 km2

Dân số: 8.477.000 người Tổng số hộ dân toàn Thành phố: 1.962 121 hộ Tổng số hộ nghèo Thành phố: 28.381 hộ, trong đó có 15.713 người cao tuôi thuộc hộ

nghèo.Tỷ lệ hộ nghèo: 1,45 % (so với dân sổ) Tỷ lệ hộ nghèo có người cao

tuổi: 0,8 % (so vói dân số)

Về người cao tuổi TP Hồ Chí Minh: công tác người cao tuổi của Thành phố được sự quan tâm đúng mức của các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương, về cơ bản Luật người cao tuổi và các chính sách liên quan đến người cao tuổi đều được các Sở-ngành, quận- huyện, các tô chức, đoàn thê chính trị-

xã hội liên quan đã xây dựng kê hoạch và triển khai thực hiện nội dung thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình để chăm lo cho người cao tuổi một cách thiết thực, cụ thể Công tác thông tin, tuyên truyền được các cấp, các ngành quan tâm Nhận thức về vấn đề người cao tuổi của người dân nói chung, cũng như của các cấp ủy, chính quyền và bản thân người cao tuổi từng bước được nâng lên, đã phát huy được truyền thống đạo lý “kính lão trọng thọ” của dân tộc trong hoạt động chăm sóc phụng dưỡng người cao tuổi.Các chính sách đối với người cao tuổi đã được thực hiện Người cao tuổi thuộc diện được trợ giúp được hưởng trợ cấp theo chế độ, chính sách hiện hành của Nhà nước Các địa phương đã thực hiện trợ câp xã hội, câp thẻ bảo hiểm y tế cho người từ đủ 80 tuổi trở lên theo quy định của Luật Người cao tuổi nhanh chóng, kịp thời Tp HCM luôn quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức Hộingười cao tuổi ở địa phương hoạt động, nhiều mô hĩnh phát huy vai trò của người cao tuổi trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật; thường xuyên phát huy kinh nghiệm, sáng kiên của người cao tuôi trong hoạt động xây dựng Đảng, chính quyền, trong phong trào văn hóa - xã hội và xóa đói giảm nghèo ở địa phương; các hoạt động thể dục - thể thao, văn nghệ của người cao tuôi đã và đang hình thành và phát triển

Công tác chúc thọ, mừng thọ được tiếp tục duy trì và phát huy Các cấp chính quyền đã tổ chức mừng thọ người cao tuổi theo quy định hiện hành.Các phong trào hoạt động của người cao tuổi có chất lượng và hiệu quả Người cao tuổi có nhiều hoạt động phát huy vai trò, tham gia các công tác Đảng,

chính quyền và đoàn thể tại cơ sở, tham gia các Câu lạc bộ dưỡng sinh, thể thao, văn nghệ đặc biệt là hoạt động hỗ trợ đối với người cao tuôi cô đom, người cao tuổi thuộc hộ nghèo đã có những chuyển biến tích cực; người cao tuổi có điêu kiện tiêp cận và thụ hưởng những chính sách tương đôi toàn diện

từ lĩnh vực văn hóa, xã hội, hoạt động thể dục thể thao, đời sổng vật chất, tinh thần được nâng lên

Vài nét về Hội người cao tuổi Quận Tân Bình: Theo thống kê báo cáo năm 2017 của Ban đại diện Người cao tuổi quận Tân Bình thì toàn quận có 15 Hội trực thuộc có 107 chi hội và 1257 tổ hội tổng số người cao tuổi 29.342 người trong đó có 26.436 hội viên người cao tuổi.Hội người cao tuổi thực hiện tốt trọng trách “làm nòng cốt trong phong trào toàn dân chăm sóc, phụng dưỡng và phát huy vai trò người cao tuổi” Tích cực góp phần thực hiện nhiệm vụ, chỉ tiêu chương trình, hành động quốc gia về người cao tuổi giai đoạn 2015- 2020 Phần đấu đạt và vượt chỉ tiêu thi đua do Hội NCT và Hội đồng thi đua khen thưởng các cấp tổ chức phát động năm 2015 và những năm tiếp theo nhằm mục tiêu của NCT“sống vui, sống khỏe, sống có ích cho bản thân, gia đình và xã hội”

Hội Người cao tuổi quận luôn đổi mới nội dung, phương thức hoạt động nhằm tuyên truyền vận động và tập hợp đoàn kết đông đảo Hội viên tham gia có hiệu quả các hoạt động chăm sóc và phát huy vai trò NCT.Trong thời gian qua các cấp Hội đều có kế hoạch, chương trình cụ thể trong từng thời gian để thiết thực làm tốt hơn nữa việc tham gia chăm sóc sức khỏe, đời sống vật chất, tinh thần của Người cao tuổi; thường xuyên quan tâm giám sát việc thực hiện các chính sách của nhà nước đối với người cao tuổi; tích cực góp phần đưa luật NCT, các chỉ tiêu thực hiện chương trình hành động quốc gia về NCT của địa phương đi vào cuộc sống

Quán triệt quan điểm, chủ trương của Đảng, nhà nước ta về việc “chăm sóc phát huy vai trò NCT là trách nhiệm của Đảng, nhà nước và toàn xã hội Hội tham gia đẩy mạnh xã hội hóa các hoạt động chăm sóc, phát huy vai trò NCT theo phương châm nhà nước và nhân dân cùng làm

Phát huy tốt hơn nữa tiềm năng kinh nghiệm của NCT, động viên mọi NCT tùy theo sức khỏe và khả năng của mình, tích cực tham gia các hoạt động phát triển kinh tế xã hội, bảo vệ môi trường, văn hóa, khoa học, giáo dục, y tế, quốc phòng, an ninh… tham gia xây dựng Đảng, chính quyền, Mặt trận, các đoàn thể góp phần đẩy lùi các tệ nạn xã hội, phòng chống quan liêu, tham nhũng, thực hành tiết kiệm, giữ vững ổn định chính trị- xã hội ở cơ sở

Thực hiện phong trào thi đua “Tuổi cao- gương sáng” là thực hiện trọng trách làm nòng cốt trong phong trào “Toàn dân chăm sóc, phụng dưỡng

và phát huy vai trò NCT” của Hội NCT và Cán bộ, hội viên là thiết thực học

tập làm theo tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh “Tuổi già nhưng chí không già, góp phần xây dựng nước nhà phồn vinh”.

Do Phường 8 địa bàn rộng,dân số đông, số người cao tuổi chiếm 10% dân số của phường,dân cư không tập trung ½ là buôn bán thương mại cho nên

số người cao tuổi lại tập trung ở địa bàn khó khăn về kinh tế của phường, nằm

ở phía Đông Nam của quận Tân Bình, được bao bọc bởi 2 tuyến đường lớn là

Lý Thường Kiệt và Lạc Long Quân; có diện tích 40,04ha Phía Bắc giáp Phường 11 và Phường 7 với ranh giới là đường Lạc Long Quân và đường Lý Thường Kiệt; phía Nam giáp với Phường 9 với ranh giới là hẻm 373 Lý Thường Kiệt; phía Đông giáp với Phường 6 và Phường 7 với ranh giới là đường Lý Thường Kiệt; phía Tây giáp với Phường 10 với ranh giới là đường Lạc Long Quân.Địa bàn dân cư được chia làm 7 khu phố với 87 tổ dân phố

Có 4.061 hộ dân với 17.164 nhân khẩu

Về đời sống văn hóa, xã hội: Cơ cấu kinh tế được xác định theo hướng thương mại – dịch vụ, sản xuất công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp; thành phần lao động chính trong phường là buôn bán, may gia công, công nhân, một phần là công chức nhà nước Trên địa bàn phường có 363 công ty TNHH; 41 DNTN; 982 cơ sở sản xuất, thương mại, dịch vụ; có 05 khách sạn; 01 chợ truyền thống chợ Tân Bình và Trung tâm thương mại CMC là khu trung tâm mua bán lớn

Phường 8 có 01 Nhà thờ Tân Trang, 07 chùa (chùa Phú Hòa, Ngọc Uyển, Bạch Liên, Giác Minh, Giác Tánh, Long Hưng, Vô Ưu), 01 Tịnh xá Ngọc Trung và 01 Đình Phú Trung; các dân tộc, tôn giáo trong phường luôn đoàn kết, chấp hành đúng đường lối chủ trương của Đảng, pháp luật Nhà nước Công tác giáo dục - đào tạo tiếp tục ổn định theo hướng đổi mới; công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân và phòng chống dịch bệnh được triển khai tích cực, có hiệu quả; các hoạt động văn hóa – thể thao được duy trì, ổn định

và phát triển; công tác lao động, giải quyết việc làm và các nhiệm vụ đảm bảo

an sinh xã hội khác luôn được quan tâm duy trì thường xuyên Tình hình an ninh, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo Công tác đấu tranh, phòng chống các loại tội phạm được triển khai quyết liệt

- Về hệ thống chính trị: gồm có Đảng bộ với 15 Chi bộ trực thuộc (trong đó: có 7 Chi bộ khu phố, 01 Chi bộ Cơ quan, 01 Chi bộ Quân sự, 01 Chi bộ Công an, 04 Chi bộ Giáo dục, 01 Chi bộ Doanh Nghiệp) với 294 đảng viên cùng các ban ngành đoàn thể chính trị xã hội như: Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Hội Cựu chiến binh, Hội Liên hiệp phụ nữ, Đoàn Thanh niên và các Hội đặc thù (Hội Liên hiệp Thanh niên, Hội Người cao tuổi, Hội Chữ thập đỏ, Thanh tra nhân dân, Hội Khuyến học, Ban liên lạc hưu trí, Chi hội Luật gia, Câu lạc bộ truyền thống kháng chiến, Ban liên lạc cựu tù chính trị) Phường

có 01 trường tiểu học và 01 trường Trung học cơ sở, 03 trường Mầm non và 2 lớp mẫu giáo độc lập

1.2.2 Đặc điểm nhân khẩu của khách thể nghiên cứu

Với 1750 người cao tuổi, trong đó có 280 cụ 80 tuổi trở lên, số có thu nhập từ phụ cấp, lương hưu là 630 cụ, mức thu nhập hằng tháng của các cụ trung bình là 3.000.000 đồng, qua thống kê của ủy ban nhân dân phường 8 thì hiện tại có 80% người cao tuổi tham gia hoạt động trong các tổ chức chính trị

xã hội, xã hội từ thiện, tổ dân phố và cấp ủy chi bộ các khu phố Về tổ chức hội người cao tuổi ở phường có Ban chấp hành Hội có 9 thành viên với tổng

số hội viên 1560 hội viên đã vào hội, có 7 chi hội hoạt động Hội NCT phường đã đạt được những thành tích trong công tác tổ chức, phát triển hội viên trong hoạt động xã hội cũng như quan tâm tới đời sống tinh thần và quyền lợi của hội viên

Hội người cao tuổi của phường đã xây dựng triển khai thực hiện nhiều phong trào, cuộc vận động do chính quyền, Mặt trận Tổ quốc phát động như: Phong trào “Toàn dân thực hiện xây dựng đời sống văn hóa khu dân cư” xây dựng phường văn minh đô thị Cuộc vận động “Xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” Chính vì vậy, đã góp phần không nhỏ vào thắng lợi đáng kể trong việc thực hiện nhiệm vụ của địa phương

Về hoạt động văn hóa thể thao: NCT thực hiện sống vui, sống khỏe, sống có ích cho gia đình và xã hội.Năm 2017 đã tiến hành mừng thọ, chúc thọ

163 cụ.Tổ chức khám sức khỏe 04 lần, số người được khám 1465 người

Về công tác phát huy vai trò của NCT: Phát động phong trào thi đua tuổi cao gương sáng Hội viên NCT đã vận động con cháu, gia đình cùng tham gia.Có thể kể đến những NCT phát triển kinh tế xóa đói giảm nghèo như dịch vụ buôn bán.Ngoài ra NCT còn tích cực tham gia phong trào như xây dựng “khu phố văn hóa” quyên góp ủng hộ ngày vì người nghèo, phong trào