Bao cao pt vn 2007 của ngân hàng Thế giới

ĂÖÌNG TIÏÌN TÛÚNG ẶÚNGĂÚN VÕ TIÏÌN = ĂÖÌNG Tó giaâ 1US$ = 16,000NÙM TAĐI CHÑNH CUÊA CHÑNH PHUÊ VIÏƠT NAM Tûđ ngađy 1 thaâng Giïng ăïịn ngađy 31 thaâng 12 CAÂC TÛĐ VIÏỊT TÙƯT ADB Ngín hađ

Ngín hađng Phaât triïín Chíu AÂ (ADB)

Cú quan Húơp taâc Quöịc tïị Tíy Ban Nha (AECI)

Cú quan Phaât triïín Quöịc tïị Öxtríylia (AusAID)

Ăaơi sûâ quaân Vûúng quöịc Bó

Cú quan Phaât triïín Quöịc tïị Canaăa (CIDA)

Ăaơi sûâ quaân Ăan Maơch Böơ Phaât triïín Quöịc tïị (DFID) Vûúng quöịc Anh

UÊy ban Chíu Íu (EC) Ăaơi sûâ quaân Phaâp

Cú quan Húơp taâc Phaât triïín Ăûâc

Ăaơi sûâ quaân Ai-len Nhíơt Baên (Ăaơi sûâ quaân Nhíơt Baên, JBIC, JICA vađ JETRO)

Ăaơi sûâ quaân Vûúng quöịc Hađ Lan

Cú quan Húơp taâc Phaât triïín Thuơy Syô (SDC)

Cú quan Phaât triïín Quöịc tïị Myô (USAID)

Ngín hađng Thïị giúâi

Baâo caâo chung cuêa caâc nhađ tađi trúơ taơi Höơi Nghõ Nhoâm tû víịn Caâc nhađ Tađi trúơ Viïơt Nam

Baâo caâo Phaât triïín Viïơt Nam 2007

Hûúâng ăïịn tíìm cao múâi

Ph¸t hμnh t◊i:

Trung t©m Th«ng tin Ph¸t triÓn ViÖt Nam

Baáo caáo phaát triïín Viïåt Nam 2007

Hûúáng àïën têìm cao múái

Baáo caáo chung cuãa caác nhaâ taâi trúå taåi Höåi Nghõ Nhoám tû vêën Caác nhaâ Taâi trúå Viïåt Nam

Haâ Nöåi, 14-15 thaáng 12, 2006

Thû phaâp, möơt loaơi hònh nghïơ thuíơt truýìn thöịng coâ nguöìngöịc Nho giaâo, ngađy nay víîn ặúơc duđng trong nhûông dõp lïîlaơt quan troơng úê Viïơt Nam Trong dõp cûúâi hoêi hay tín gia,möơt lúđi chuâc töịt ăeơp cho tûúng lai thûúđng ặúơc chuýín taêiqua neât buât ăíìy yâ nghôa Neât ăíơm ăi liïìn vúâi neât thanh,mađu ăíơm ặâng caơnh mađu nhaơt, neât buât phíịt lïn nhanh röìibíịt ngúđ haơ xuöịng chíìm chíơm, Ím vađ Dûúng giao hođa Sûơhađi hođa tûơ nhiïn do víơy lađ möơt phíìn yâ nghôa cuêa hy voơng Bùưt nguöìn tûđ Trung Hoa, nghïơ thuíơt thû phaâp ăaô du hađnhlïn phña Bùưc, qua Nhíơt Baên ăïí hođa líîn vúâi Thiïìn, röìi vođngxuöịng phûúng Nam, núi nhûông quy tùưc thû phaâp nghiïmngùơt ặúơc kïịt húơp vúâi löịi viïịt tûơ do vađ khoaâng ăaơt hún cuêangûúđi Viïơt ăïí taơo thađnh möơt phong caâch ăíìy löi cuöịn Sûơ

du nhíơp cuêa chûô caâi La tinh sau nađy ăaô giuâp cho viïơc giaotiïịp trúê nïn dïî dađng hún Möơt loaơi hònh Thû phaâp vúâi caâchthïí hiïơn múâi, mang tñnh toađn cíìu vađ hiïơu quaê hún ăaô bùưt rïî

ùn síu trong truýìn thöịng vùn hoâa Viïơt Nam

ĂÖÌNG TIÏÌN TÛÚNG ẶÚNG

ĂÚN VÕ TIÏÌN = ĂÖÌNG

Tó giaâ 1US$ = 16,000NÙM TAĐI CHÑNH CUÊA CHÑNH PHUÊ VIÏƠT NAM

Tûđ ngađy 1 thaâng Giïng ăïịn ngađy 31 thaâng 12

CAÂC TÛĐ VIÏỊT TÙƯT

ADB Ngín hađng Phaât triïín Chíu AÂ

AFTA Khu vûơc Tûơ do Thûúng maơi ASEAN

ASCM Hiïơp ắnh vïì Trúơ giaâ vađ Buđ ăùưp

ASEAN Hiïơp höơi Caâc nûúâc Ăöng Nam AÂ

Böơ GD&ĂT Böơ Giaâo duơc vađ Ăađo taơo

Böơ GTVT Böơ Giao thöng Víơn taêi

BHXH Baêo hiïím Xaô höơi

BHYT Baêo hiïím Y tïị

Böơ KHĂT Böơ Kïị hoaơch vađ Ăíìu tû

Böơ LĂTBXH Böơ Lao ăöơng, Thûúng binh vađ Xaô höơi

Böơ NN&PTNT Böơ Nöng nghiïơp vađ Phaât triïín Nöng thön

BOT Xíy dûơng-Víơn hađnh-Chuýín giao

Böơ TNMT Böơ Tađi nguýn vađ Möi trûúđng

CEPT Hiïơp ắnh vïì Ûu ăaôi Thúị quan coâ Hiïơu lûơc chung

CGE Mö hònh cín bùìng töíng quaât tñnh toaân ặúơc

CIT Thúị Thu nhíơp Doanh nghiïơp

CPRGS Chiïịn lûúơc Xoaâ ăoâi Giaêm ngheđo vađ Tùng trûúêng Toađn diïơnCPI Chó söị Nhíơn thûâc vïì Tham nhuông

CPIA Ăaânh giaâ Möi trûúđng thïí chïị vađ Chñnh saâch Quöịc gia

CLPTKTXH Chiïịn lûúơc Phaât triïín Kinh tïị-Xaô höơi

DATC Cöng ty Mua baân Núơ vađ Tađi Saên Töìn ăoơng cuêa Doanh nghiïơpDFID Böơ Phaât triïín Quöịc tïị Vûúng quöịc Anh

DNNN Doanh nghiïơp Nhađ nûúâc

DNVVN Doanh nghiïơp vûđa vađ nhoê

ĂGMTCL Ăaânh giaâ Möi trûúđng Chiïịn lûúơc

ĂTHKD Ăiïìu tra Höơ kinh doanh

ĂTMSDC Ăiïìu tra Mûâc söịng dín cû

ĂTMSHGĂ Ăiïìu tra mûâc söịng höơ gia ằnh

ĂTMTĂT Ăiïìu tra Möi trûúđng ăíìu tû

EVN Töíng cöng ty Ăiïơn lûơc Viïơt Nam

FDI Ăíìu tû trûơc tiïịp nûúâc ngoađi

FSQL Mûâc Chíịt lûúơng trûúđng hoơc cú baên

GCNQSDĂ Giíịy chûâng nhíơn Quýìn sûê duơng Ăíịt

GDP Töíng Saên phíím Quöịc Nöơi

IAS Tiïu chuíín Kïị toaân Quöịc tïị

ICOR Tyê lïơ Gia tùng Vöịn trïn Saên lûúơng

IMF Quyô Tiïìn tïơ Quöịc tïị

IPPC Cöng ûúâc Quöịc tïị vïì Baêo vïơ Thûơc víơt

ISO Töí chûâc Tiïu chuíín Chíịt lûúơng Quöịc tïị

KHPTKTXH Kïị hoaơch Phaât triïín Kinh tïị-Xaô höơi

LTQD Lím trûúđng quöịc doanh

MHB Ngín hađng Nhađ ăöìng bùìng söng Cûêu Long

MTEF Khung Chi tiïu Trung haơn

NGO Töí chûâc Phi Chñnh phuê

NHĂTPTVN Ngín hađng Ăíìu tû-Phaât triïín Viïơt Nam

NHNNVN Ngín hađng Nhađ nûúâc Viïơt Nam

NHPTVN Ngín hađng Phaât triïín Viïơt Nam

NHTG Ngín hađng Thïị giúâi

NHTMNN Ngín hađng Thûúng maơi Nhađ nûúâc

NRAST Cú quan Ăùng kyâ Quöịc gia vïì Giao dõch Ăaêm baêo

NSCERD Ban Chó ăaơo vïì Ăöíi múâi vađ Phaât triïín Doanh nghiïơp Nhađ nûúâc

OBI Chó söị Ngín saâch Múê

ODA Viïơn trúơ Phaât triïín Chñnh thûâc

OECD Töí chûâc Húơp taâc Kinh tïị vađ Phaât triïín

OIE Töí chûâc Thuâ Y Thïị giúâi

PCI Chó söị Caơnh tranh cíịp Tónh

PEFA Ăaânh giaâ Chi tiïu vađ Traâch nhiïơm Tađi chñnh Cöng

PMU Ban Quaên lyâ Dûơ aân

Quyô CSSKNN Quyô Chùm soâc sûâc khoêe cho ngûúđi ngheđo

Quyô HTPT Quyô Höî trúơ Phaât triïín

SCIC Töíng cöng ty Ăíìu tû vađ Kinh doanh Vöịn Nhađ nûúâc

SEA Ăaânh giaâ Möi trûúđng Chiïịn lûúơc

SPS Quy ắnh vïì Vïơ sinh vađ Kiïím dõch Ăöơng, Thûơc víơt

TCTK Töíng Cuơc Thöịng kï

TRIMs Caâc Biïơn phaâp Ăíìu tû liïn quan ăïịn Thûúng maơi

TRIPs Hiïơp ắnh vïì Quýìn súê hûôu Trñ túơ liïn quan ăïịn Thûúng maơiTRQ Haơn ngaơch thúị suíịt

UBCKNN UÊy ban Chûâng khoaân Nhađ nûúâc

UNDP Chûúng trònh Phaât triïín Liïn húơp quöịc

UNICEF Quyô Nhi ăöìng Liïn húơp quöịc

VAT Thúị Giaâ trõ Gia tùng

VCCI Phođng Thûúng maơi vađ Cöng nghiïơp Viïơt Nam

VEPA Cuơc Baêo vïơ Möi trûúđng Viïơt Nam

Vietcombank Ngín hađng Ngoaơi thûúng Viïơt Nam

VKHLĂXH Viïơn Khoa hoơc Lao ăöơng vađ Xaô höơi

VKHXH Viïơn Khoa hoơc Xaô höơi Viïơt Nam

VQLKTTW Viïơn Quaên lyâ Kinh tïị Trung ûúng

XĂGN Xoâa ăoâi Giaêm ngheđo

WTO Töí chûâc Thûúng maơi Thïị Giúâi

LÚĐI CAÊM ÚN

Baâo caâo nađy ặúơc Ngín hađng Phaât triïín Chíu AÂ (ADB), Cú quan Húơp taâc Quöịc tïị Tíy Ban Nha (AECI),

Cú quan Phaât triïín Quöịc tïị Australia (AusAID), Ăaơi sûâ quaân Bó, Cú quan Phaât triïín Quöịc tïị Canada(CIDA), Ăaơi sûâ quaân Ăan Maơch, Böơ Phaât triïín Quöịc tïị Anh (DFID), UÊy ban Chíu Íu (EC), Ăaơi sûâ quaânPhaâp, Cú quan Húơp taâc Phaât triïín Ăûâc, Ăaơi sûâ quaân Ai-len, Nhíơt Baên (Ăaơi sûâ quaân Nhíơt Baên, Ngínhađng Húơp taâc Quöịc tïị Nhíơt Baên-JBIC, Cú quan Húơp taâc Quöịc tïị Nhíơt Baên-JICA, Töí chûâc Xuâc tiïịnThûúng maơi Nhíơt Baên-JETRO), Ăaơi sûâ quaân Vûúng quöịc Hađ Lan, Cú quan Húơp taâc Phaât triïín Thuơy Syô,Liïn Húơp Quöịc (UN), Cú quan Phaât triïín Quöịc tïị Myô (USAID) vađ Ngín hađng Thïị giúâi cuđng soaơn thaêo.Möơt söị nhađ tađi trúơ ăaô tham gia vađo quaâ trònh thöng qua viïơc xíy dûơng chiïịn lûúơc quöịc gia cuêa töí chûâcmònh, höî trúơ cho Kïị hoaơch Phaât triïín Kinh tïị-Xaô höơi 5 nùm 2006-2010 Tíịt caê caâc nhađ tađi trúơ noâi trïn ăaôăoâng goâp thúđi gian vađ cöng sûâc cho quaâ trònh soaơn thaêo baâo caâo, tham gia tñch cûơc vađo caâc cuöơc höơithaêo vađ thaêo luíơn Ngoađi ra, möơt söị nhađ tađi trúơ cuông ăoâng goâp caâc tađi liïơu quyâ baâu, ặúơc liïơt kï trongphíìn Tađi liïơu tham khaêo cuêa Baâo caâo Ăùơc biïơt, trong thaâng 10/2006, ADB ăaô höî trúơ kinh phñ töí chûâcmöơt höơi thaêo lúân ăïí thaêo luíơn nöơi dung cuông nhû viïơc xuíịt baên baâo caâo

Caâc nhađ tađi trúơ tham gia vađo hoaơt ăöơng ăöịi taâc nađy cuông goâp yâ kiïịn chó ăaơo thöng qua Ban Chó ăaơogöìm coâ caâc öng/bađ Omkar Shreshta (ADB), Inma Zamora (AECI), Laurie Dunn (AusAID), Patrick DeBouck (Royal Embassy of Belgium), Lynne Racine (CIDA), Charlotte Lausen (Embassy of Denmark),Keith Mackiggan (DFID), Willy Vandenberghe (EC), Veronique Saugues (Ăaơi sûâ quaân Phaâp), BirgitWendling (Ăaơi sûâ quaân Ăûâc), Sean Hoy (Ăaơi sûâ quaân Ai-len), Yasuhisa Ojima (Nhíơt Baên), Bengt vanLoosdrecht (Ăaơi sûâ quaân Vûúng quöịc Hađ Lan), Markus Eggenberger (SDC), Dennis Zvinakis (USAID)vađ Martin Rama (Ngín Hađng Thïị giúâi)

Quaâ trònh soaơn thaêo baâo caâo ăaô thu huât yâ kiïịn ăoâng goâp cuêa caâc nhađ nghiïn cûâu vađ chuýn mön ViïơtNam tham gia vúâi tû caâch caâ nhín Ăoâng goâp cuêa hoơ ặúơc ăiïìu phöịi thöng qua Ban Ăaânh giaâ, trongăoâ coâ Tríìn Tiïịn Cûúđng (Viïơn Quaên lyâ Kinh tïị Trung ûúng), Lï Ăùng Doanh (Böơ Kïị hoaơch vađ Ăíìu tû),Nguýîn Sô Duông (Vùn phođng Quöịc höơi), Ăinh Duy Hođa (Böơ Nöơi Vuơ), Nguýîn Lan Hûúng (Viïơn Khoahoơc Lao ăöơng vađ Xaô höơi), Nguýîn Quang Kñnh (Böơ Giaâo duơc vađ Ăađo taơo), Nguýîn Thaâi Lai (Böơ Tađinguýn vađ Möi trûúđng), Phaơm Chi Lan (Ban Nghiïn cûâu cuêa Thuê tûúâng), Nguýîn Hoađng Long (Böơ Ytïị), Lï Xuín Nghôa (Ngín hađng Nhađ nûúâc Viïơt Nam), Nguýîn Xuín Nguýn (Trung tím Tû víịn, Ăađotaơo vađ Chuýín giao Cöng nghïơ), Ăoađn Thõ Phin (Viïơn Chiïịn lûúơc Phaât triïín Giao thöng), Trûúng ThaâiPhûúng (chuýn gia tû víịn), Ăùơng Kim Sún (Böơ Nöng nghiïơp vađ Phaât triïín Nöng thön), Nguýîn Thùưng(Viïơn Khoa hoơc Xaô höơi Viïơt Nam), Nguýîn Vùn Thanh (Viïơn Nghiïn cûâu Thanh tra Chñnh phuê) vađNguýîn Thõ Hoađi Thu (Vùn phođng Quöịc höơi)

Nhoâm soaơn thaêo baâo caâo chñnh thûâc lađ caâc chuýn gia cuêa Ngín hađng Thïị giúâi do Martin Rama lađmchuê biïn vađ göìm coâ: Noritaka Akamatsu (chõu traâch nhiïơm caâc chûúng 7 vađ 8), Phillip Brylski (16),Ăinh Tuíịn Viïơt (2), Ăoađn Höìng Quang (1, 2 vađ 17), Samuel Lieberman (11), Simon Lucas (9), Mai ThõThanh (10), Robin Mearns (5 vađ 14), Nguýîn Thïị Duông (5, 14 vađ 15), Nguýîn Vùn Minh (18), NguýînNguýơt Nga (11), Vivek Suri (chûúng 5 vađ khung chñnh saâch), Rob Swinkels (2, 16 vađ khung tiïu chñ

giaâm saât), Triïơu Quöịc Viïơt (7) vađ Carolyn Turk (1, 13 vađ 19) Maria Delfina Alcaide, Nina Bhatt,Gillian Brown, Soren Davidsen, Lasse Melgaard, Phaơm Huđng Cûúđng, Phaơm Minh Ăûâc, Phaơm ThõMöơng Hoa, Thomas A Rose, Michael Seager vađ Tön Thùng Long ăaô coâ nhûông ăoâng goâp cuơ thïí chonhiïìu chûúng cuêa baâo caâo

Nhoâm soaơn thaêo ăaô nhíơn ặúơc caâc yâ kiïịn ăoâng goâp quyâ baâu tûđ cöơng ăöìng caâc nhađ tađi trúơ Nhoâm soaơnthaêo ăùơc biïơt caêm ún Manuel Ramoân Alarcon Caracuel (AECI), Sarah Bales (chuýn gia tû víịn), SandraBelder (Ăaơi sûâ quaân Vûúng quöịc Hađ Lan), Hans-Anand Beck (EC), Francois Xavier Bellocq (AFD),Donal Brown (DFID), Buđi Hađ (Böơ Kïị hoaơch vađ Ăíìu tû - BKHĂT), Cao Viïịt Sinh (BKHĂT), PauletteCastel (chuýn gia tû víịn), Jean-Raphael Chaponniere (AFD), Simon Cramp (AusAID), BridgetCrumpton (DFID), Ăađo Thõ Bñch Dûúng (Oxfam GB), Ăinh Phûúng Thaêo (SCF-UK), Trine Glue Doan(Trung tím Dûô liïơu Phi Chñnh phuê), Dûúng Höìng Loan (AusAID), Susan Elliott (AusAID), ElenaGanan (AECI), Froniga Grieg (UNFPA), Kitty van der Heidjen (UN), Ross Hughes (Chuýn gia tûvíịn), Ian Hyde (Chûúng trònh SEMLA), Leiv Landro (Ăaơi sûâ quaân Na Uy), Kanokpan Lao-Araya(ADB), Il-Houng Lee (IMF), Anne-Claire Leon (EC), Maike Lerch (Ngín hađng Taâi thiïịt Ăûâc-KfW),Molly Lien (Ăaơi sûâ quaân Thuơy Ăiïín), Jonas Lovkrona (UN), Carole Ly (Ăaơi sûâ quaân Phaâp), EmmanuelLy-Batallan (Adetef-Phaâp), Helene Ly-Batallan (Ăaơi sûâ quaân Phaâp), Ulrike Maenner (Cú quan Húơp taâckyô thuíơt Ăûâc-GTZ), Susan McKeag (AusAID), Sally Moyle (Ausaid), Anouk Van Neck (EC), KoosNeefjes (UN), Ngö Thõ Quyđnh Hoa (DFID), Nguýîn Thõ Bñch (Save the Children/UK), Nguýîn ThùngGiang (SDC), Nguýîn Phuâ Hađ (BKHĂT), Nguýîn Hûôu Hiïơu (DFID), Nguýîn Ngoơc Lyâ (UN), NguýînThõ Ngoơc Minh (DFID), Peter Owen (DFID), Phan Maơnh Huđng (Ngín hađng Nhađ nûúâc), CharlesPhilpott (chuýn gia tû víịn), John Pilgrim (Birdlife International), Jonathan Pincus (UN), Steve Price-Thomas (Oxfam GB), Jay Roop (ADB), Fabienne Runyo (Adetef-Phaâp), Jens Rydder (Chûúng trònhNûúâc saơch vađ Vïơ sinh Nöng thön-RWSSP), Gita Sabharwal (DFID), Noala Skinners (UNICEF), LisaStuddert (ADB), Isabeau Vilandre (Dûơ aân Höî trúơ caêi caâch tû phaâp-LERAP), Elena Villalobos (AECI),Vuô Thuây Hûúng (Ăaơi sûâ quaân Ai-len), Robert Warner (AusAID), Paula Williams (FSSP) vađ BenjaminZech (Ăaơi sûâ quaân Hađ Lan)

Trung tím Dûô liïơu Phi Chñnh phuê ăaô giuâp ăiïìu phöịi hoaơt ăöơng tham víịn vúâi caâc töí chûâc phi Chñnhphuê (NGO) quöịc tïị vađ trong nûúâc Hún 40 NGOs vađ 85 töí chûâc hoaơt ăöơng vïì víịn ăïì ngûúđi khuýịt tíơt

úê cú súê ăaô goâp yâ bùìng miïơng hoùơc vùn baên Nghiïn cûâu ăaânh giaâ kinh nghiïơm thûơc hiïơn Chûúng trònhTñn Duơng Höî trúơ Giaêm ngheđo (PRSC) cuêa Viïơt Nam, do Ann Bartholomew vađ Catherine Dom (ăïìuthuöơc Mokoro) thûơc hiïơn, ăùơc biïơt hûôu ñch cho viïơc soaơn thaêo Chûúng 3 cuêa Baâo caâo

Phíìn phín tñch söị liïơu vađ tađi liïơu ặúơc sûơ höî trúơ cuêa Nguýîn Hûôu Tûđ (Vùn phođng Trung ûúng Ăaêng)vïì Chó söị Ngín saâch Cöng khai, Phaơm AÂnh Tuýịt (Trung tím Phín tñch vađ Dûơ baâo) vïì tham nhuôngtrong caâc húơp ăöìng mua sùưm vađ Phuđng Ăûâc Tuđng (Töíng cuơc Thöịng kï) vïì viïơc ăùng taêi thöng tin thamnhuông trïn caâc phûúng tiïơn baâo viïịt vađ baâo ăiïơn tûê Vuô Thõ Nha (Trung tím Thöng tin Phaât triïín ViïơtNam) chõu traâch nhiïơm vïì phíìn tađi liïơu nghiïn cûâu vađ tham khaêo Nhoâm nhín viïn Ngín hađng Thïịgiúâi höî trúơ thûơc hiïơn baâo caâo göìm coâ Tríìn Thõ Ngoơc Dung (biïn tíơp), Tríìn Kim Chi (in íịn), NguýînThu Hùìng (hađnh chñnh) vađ Lï Minh Phûúng

Nhoâm soaơn thaêo nhíơn ặúơc sûơ chó ăaơo chung cuêa Homi Kharas vađ Klaus Rohland, Ngín hađng Thïị giúâi.Brian Van Arkadie (chuýn gia tû víịn) vađ Linda Van Gelder (Ngín hađng Thïị giúâi) ăoơc phaên biïơn Baâocaâo cuông ặúơc Quyô Tiïìn tïơ Quöịc tïị (IMF) ăoơc vađ goâp yâ Chuâng töi vö cuđng caêm ún yâ kiïịn nhíơn xeât vađgoâp yâ cuêa nhiïìu ăöìng nghiïơp khaâc

MUƠC LUƠC

Lúđi caêm ún

Toâm tùưt töíng quan

TÛĐ KÏỊ HOAƠCH TÚÂI HAĐNH ĂÖƠNG 1

1 Líơp kïị hoaơch phaât triïín 3

2 Ăaânh giaâ tiïịn böơ .15

3 Höî trúơ caêi caâch chñnh saâch 31

4 Chùơng ặúđng phña trûúâc 39

TRUƠ CÖƠT I: PHAÂT TRIÏÍN KINH DOANH 49

5 Höơi nhíơp toađn cíìu 51

6 Caêi caâch khu vûơc nhađ nûúâc 61

7 Khu vûơc tađi chñnh .67

8 Phaât triïín khu vûơc tû nhín .74

9 Cú súê haơ tíìng 82

TRUƠ CÖƠT II: HOĐA NHÍƠP XAÔ HÖƠI 91

10 Giaâo duơc 93

11 Y tïị 101

12 An sinh xaô höơi 107

13 Bònh ăùỉng giúâi 117

TRUƠ CÖƠT III: TAĐI NGUÝN THIÏN NHIÏN 123

14 Ăíịt vađ rûđng 125

15 Nûúâc 130

16 Möi trûúđng 135

TRUƠ CÖƠT IV: NÏÌN QUAÊN TRÕ HIÏơN ĂAƠI 143

17 Quy trònh líơp kïị hoaơch 145

18 Quaên lyâ tađi chñnh cöng 151

19 Phaât triïín hïơ thöịng luíơt phaâp 159

20 Caêi caâch hađnh chñnh cöng 165

21 Chöịng tham nhuông 172

Tađi liïơu tham khaêo

Khung toâm tùưt: Chñnh saâch vađ Kïịt qua

Phuơ luơc thöịng kï

Khung 1.1: Cú súê haơ tíìng quy mö lúân vađ CPRGS 9

Khung 1.2 Tham víịn cöơng ăöìng taơo ra nhûông thay ăöíi nhû thïị nađo? 11

Khung 1.3: Nhûông thiïịu soât ặúơc nhòn nhíơn trong Chiïịn lûúơc phaât triïín cuêa Viïơt Nam 12

Khung 2.1: Khung theo doôi ặúơc xíy dûơng nhû thïị nađo? 16

Khung 2.2: Ăo lûúđng mûâc ăöơ ngheđo ăoâi úê Viïơt Nam .18

Khung 3.1: Ăaânh giaâ ăöơc líơp vïì caâc khoaên tñn duơng PRSC taơi Viïơt Nam 36

Khung 4.1: KHPTKTXH vađ víịn ăïì quýìn con ngûúđi 41

Khung 4.2: Chûúng trònh Quaên Lyâ Nhađ Nûúâc trong 5 nùm túâi 43

Khung 4.3: Caâc ûu tiïn vïì chñnh saâch cho 5 nùm túâi 45

Khung 4.4: Cú chïị phöịi húơp thûơc hiïơn caêi caâch úê Trung Quöịc vađ Malaysia 47

Khung 5.1: Caâc cam kïịt chñnh khi gia nhíơp WTO 54

Khung 8.1: Goâc ăöơ Ăõa phûúng cuêa Möi trûúđng Ăíìu tû 76

Khung 8.2: Phaât triïín thõ trûúđng vađ hađnh ăöơng chung trong nöng nghiïơp 81

Khung 9.1: Cung cíịp dõch vuơ vïơ sinh: Cú höơi cho líơp kïị hoaơch hiïơn ăaơi 87

Khung 19.1 Möơt khung phaâp luíơt taơo ăiïìu kiïơn thuíơn lúơi cho xaô höơi dín sûơ 162

Baêng Baêng 1.1: Hoaơt ăöơng líơp kïị hoaơch phaât triïín úê Viïơt Nam trong chu kyđ 5 nùm túâi 5

Baêng 2.1: Tiïịn böơ ăaơt ặúơc trong caâc Muơc tiïu Phaât triïín Thiïn niïn kyê 21

Baêng 2.2: Lônh vûơc nađo lađm töịt vađ Lônh vûơc nađo lađm chûa thíơt töịt .23

Baêng 2.3: Phûúng phaâp luíơn vađ Mûâc ăöơ khoâ dïî trong Baâo caâo Möi trûúđng Kinh doanh úê Viïơt Nam .26

Baêng 2.4: Xïịp haơng cuêa Viïơt Nam theo chó söị KKZ .27

Baêng 3.1: Höî trúơ ngín saâch chung theo thúđi gian 34

Baêng 3.2: Höî trúơ ngín saâch chung vađ sûơ thiïịu huơt tađi chñnh 35

Baêng 13.1: Bònh ăùỉng giúâi trong súê hûôu tađi saên 118

Baêng 13.2: Thúđi gian lađm viïơc nhađ 119

Baêng 13.3: Tó lïơ sinh con trai úê möơt söị tónh 121

Baêng 13.4: Tó lïơ nûô trong Höơi ăöìng Nhín dín .122

Baêng 14.1: Ăíịt rûđng ặúơc giao cho caâc höơ gia ằnh .127

Baêng 16.1: Mûúđi ngađnh cöng nghiïơp gíy ö nhiïîm nhíịt .136

Baêng 17.1: Tyê lïơ ngheđo taơi caâc huýơn trong tónh Quaêng Ngaôi 147

Hònh Hònh 1.1: Dûơ baâo núơ cöng giai ăoaơn 2005-2011 14

Hònh 2.1: Phaât triïín kinh tïị vûông chùưc .19

Hònh 2.2: Thađnh tñch ăaâng khñch lïơ trong giaêm ngheđo .20

Hònh 2.3: Ăaânh giaâ vïì thïí chïị vađ chñnh saâch quöịc gia 24

Hònh 2.4: Chó söị vïì ăöơ múê ngín saâch Viïơt Nam .29

Hònh 3.1: Möơt trong nhûông nûúâc nhíơn viïơn trúơ nhiïìu nhíịt? 32

Hònh 3.2: Nhiïìu quaâ coâ töịt khöng? 37

Hònh 5.1: Ăöơ múê vađ caân cín thûúng maơi 52

Hònh 6.1: “Qui mö” cuêa khu vûơc DNNN úê Viïơt Nam 62

Hònh 7.1: Ăöơ síu tađi chñnh phaât triïín nhanh choâng .68

Hònh 9.1 Khöịi lûúơng vađ khaê nùng tiïịp cíơn cú súê haơ tíìng ặúơc múê röơng nhanh choâng .83

Hònh 9.2: Muơc tiïu tiïịp cíơn cú súê haơ tíìng taơi cíịp xaô 88

Hònh 10.1: Tó lïơ Ăi hoơc tinh trong nhoâm Ngheđo vađ Giađu 94

Hònh 10.2: Tó lïơ hoơc sinh trïn giaâo viïn úê caâc cíịp giaâo duơc phöí thöng 95

Hònh 11.1: Bíịt bònh ăùỉng trong sûê duơng dõch vuơ y tïị 102

Hịnh 11.2: BHYT vâ Ngên sấch cho Y tïë 103

Hịnh 12.1: Xu hûúáng khấc nhau, kïí cẫ úã vuâng sêu vuâng xa 108

Hịnh 12.2: Àưëi tûúång tham gia BHXH tùng nhanh .111

Hịnh 12.3: Tiïën àïën Chûúng trịnh BHXH toân dên? .112

Hịnh 12.4: Tiïën túái mưåt mậ sưë BHXH cấ nhên duy nhêët .114

Hịnh 15.1: Nhu cêìu nûúác ngây câng tùng 131

Hịnh 17.1: Nguưìn lûåc àêìu tû nhiïìu hún cho cấc tĩnh nghêo hún 150

Hịnh 18.1: Thu chi ngên sấch vâ bưåi chi ngên sấch 152

Hịnh 18.2: Nhûäng nguưìn thu chuã yïëu cuãa Chđnh phuã 153

Hịnh 19.1 Cấc loẩi vùn bẫn phấp luêåt úã Viïåt Nam 160

Hịnh 21.1 Cấc húåp àưìng àêìu tû “múâ ấm” 175

Hịnh 21.2: Tham nhuäng vâ Trịnh àưå phất triïín, theo tĩnh 176

Hịnh 21.3 Cấc bâi bấo vïì tham nhuäng trïn phûúng tiïån thưng tin àẩi chuáng 177

Nùm 2006 lađ möơt cöơt möịc cûơc kyđ quan troơng

trong quaâ trònh theo ăuöíi sûơ thõnh vûúơng cuêa

Viïơt Nam Viïơc gia nhíơp Töí chûâc Thûúng

maơi Thïị giúâi (WTO) ăaô khùỉng ắnh mûâc ăöơ

tiïịn böơ mađ Viïơt Nam ăaô ăaơt ặúơc trong quaâ

trònh chuýín ăöíi sang möơt nïìn kinh tïị thõ

trûúđng trođn 20 nùm, kïí tûđ khi bùưt ăíìu cöng

cuöơc ăöíi múâi Trong böịi caênh ăoâ, viïơc thöng

qua Kïị hoaơch Phaât triïín Kinh tïị - Xaô höơi

(KHPTKTXH) múâi ăaô khùỉng ắnh tíìm nhòn

cuêa Viïơt Nam trúê thađnh möơt nûúâc coâ mûâc thu

nhíơp trung bònh vađo cuöịi thíơp niïn nađy Kyđ

voơng ăi tûđ ngheđo ăoâi cuđng cûơc túâi võ thïị thu

nhíơp trung bònh trong möơt khoaêng thúđi gian

ngùưn nhû víơy nghe qua coâ veê lađ quaâ laơc

quan Nhûng nhûông thađnh tûơu mađ Viïơt Nam

ăaô ăaơt ặúơc cho pheâp laơc quan ngay caê khi

biïịt ăoâ lađ nhiïơm vuơ ăíìy thaâch thûâc Thûơc ra,

hûúâng túâi tíìm cao múâi quaê lađ ăuâng cho

trûúđng húơp cuêa Viïơt Nam

Ăoâ cuông chñnh lađ tinh thíìn cuêa caâc nhađ tađi trúơ

ăaô cuđng tham gia biïn soaơn baâo caâo nađy, vađ

ăaô lûơa choơn gùưn kïịt höî trúơ cuêa mònh vađo caâc

muơc tiïu cuêa KHPTKTXH Thûơc tïị lađ baâo caâo

nađy coâ thïí ặúơc coi nhû lađ sûơ “diïîn giaêi” kïị

hoaơch KHPTKTXH, nhùìm muơc ăñch quaân

triïơt nhûông thaâch thûâc phaât triïín trong tûđng

lônh vûơc, vađ ăoâng goâp caâc yâ tûúêng nhùìm ăaơt

ặúơc caâc muơc tiïu ăíìy tham voơng cuêa Viïơt

Nam Phuđ húơp vúâi tinh thíìn cuêa Tuýn böị

Hađ Nöơi, caâc nhađ tađi trúơ ăaô nhíịt trñ uêng höơ

tñnh tûơ chuê cuêa Chñnh phuê trong chûúng

trònh caêi caâch vađ tòm caâch “hađi hođa hoâa” sûơ

höî trúơ cuêa mònh, nhùìm cùưt giaêm caâc chi phñ

giao dõch Theo möơt caâch hiïíu nađo ăoâ thò baâo

caâo nađy cuông hûúâng túâi möơt tíìm cao trong cöị

gùưng thuâc ăííy nhûông nöî lûơc hađi hođa hoâa, tûđ

quy trònh cho túâi sûơ phín tñch

Ăïí ăaơt võ thïị thu nhíơp trung bònh khöng chóăún thuíìn lađ viïơc vûún túâi möơt vađi ngûúôngriïng leê nhû thu nhíơp bònh quín ăíìu ngûúđivađ möơt söị chó söị ăo lûúđng nùng suíịt khaâc.Tíìm nhòn cuêa 5 nùm túâi vûúơt ra khoêi töịc ăöơtùng trûúêng ăïí hûúâng túâi chíịt lûúơng tùngtrûúêng Möơt quöịc gia coâ mûâc thu nhíơptrung bònh seô coâ möơt nïìn kinh tïị phûâc taơphún, vúâi nhiïìu khaâc biïơt hún giûôa caâc vuđngvađ giûôa caâc ngađnh Ăiïìu nađy ăođi hoêi nhûôngăöịi saâch khaâc nhau cho tûđng trûúđng húơpnhùìm cöị gùưng ăiïìu hođa ýu cíìu ăa daơng vúâimuơc tiïu phaât triïín hođa nhíơp Ăùơc trûngkhaâc cuêa möơt quöịc gia coâ mûâc thu nhíơptrung bònh lađ tíìm quan troơng ngađy cađngtùng cuêa caâc maơng lûúâi, tûđ cú súê haơ tíìng chogiao thöng túâi caâc chuöîi giaâ trõ trong nöngnghiïơp Ăiïìu nađy ăođi hoêi chuâ troơng nhiïìuhún vađo caâc víịn ăïì liïn ngađnh Möơt quöịcgia coâ thu nhíơp trung bònh cuông coâ nhiïìuthađnh phíìn hún Ăiïìu nađy díîn ăïịn sûơ taâchbiïơt ngađy cađng lúân giûôa quaên lyâ vađ súê hûôu,hay giûôa hoaơch ắnh chñnh saâch vađ thûơchiïơn chûâc nùng dõch vuơ, do ăoâ ăođi hoêi phaêiphín cíịp nhiïìu hún vađ tñnh giaêi trònh caohún Vò víơy, viïơc trúê thađnh möơt quöịc gia coâthu nhíơp trung bònh khöng chó ăún thuíìn lađchuýín ăöíi kinh tïị, mađ noâ ăöìng thúđi gùưnvúâi nhûông thay ăöíi díìn díìn trong möịi quanhïơ giûôa nhađ nûúâc vađ xaô höơi

Taơi thúđi ăiïím quan troơng nađy cíìn phaêi tñnhăïịn möơt söị thaâch thûâc múâi Trûúâc tiïn, ăoâ lađkhöng thïí mùơc nhiïn cho rùìng tùng trûúêngkinh tïị cao seô ặúơc duy trò liïn tuơc Ăaơt túâingûúông thu nhíơp trung bònh lađ hoađn toađnkhaê thi, nhûng ăiïìu ăoâ khöng ăöìng nghôa lađseô ặa Viïơt Nam vađo ăuâng con ặúđng trúêthađnh möơt quöịc gia phaât triïín Trïn thûơc tïị,

TOÂM TÙƯT TÖÍNG QUAN

coâ ríịt ñt quöịc gia trïn thïị giúâi coâ thïí duy trò

tyê lïơ tùng trûúêng cao trong nhiïìu thíơp kyê

Xíy dûơng nhûông thïí chïị cíìn thiïịt ăïí quaên lyâ

möơt nïìn kinh tïị ngađy cađng phûâc taơp coâ thïí lađ

möơt trong nhûông chòa khoâa taơo nïn thađnh

cöng cuêa nhûông quöịc gia nađy Thûâ hai lađ, sûơ

khaâc biïơt ngađy cađng tùng giûôa caâc thađnh

phíìn kinh tïị cuông ăođi hoêi phaêi quaên lyâ ruêi ro

töịt hún Ăöơ síu tađi chñnh, ăiïìu tiïịt cú súê haơ

tíìng hay baêo trúơ xaô höơi, nhûông díịu hiïơu cuêa

möơt quöịc gia coâ thu nhíơp trung bònh, ăïìu

ặúơc nhòn nhíơn lađ nhûông cú chïị ngađy cađng

phûâc taơp coâ thïí giuâp chia seê ruêi ro giûôa caâc

thađnh phíìn Vađ thûâ ba lađ, khi thoaât khoêi sûơ

ngheđo ăoâi cuđng cûơc thò Viïơt Nam seô ngađy

cađng coâ khaê nùng hûúâng túâi tûúng lai hún vađ

baêo vïơ möi trûúđng cuêa mònh töịt hún

Xûê lyâ töịt thúđi ăiïím quan troơng nađy cađng

quan troơng hún xuíịt phaât tûđ nhíơn thûâc

rùìng Viïơt Nam seô ặúơc hûúêng sûơ höî trúơ ûu

ăaôi ñt hún sau chu trònh 5 nùm nađy, vađ vò

víơy, seô phaêi dûơa nhiïìu hún vađo nöơi lûơc cuêa

chñnh mònh

Möơt ăùơc trûng quan troơng cuêa tíìm nhòn ặúơc

ăïì ra trong KHPTKTXH lađ nhûông sûơ ăaânh

ăöíi quan troơng trong tûđng truơ cöơt cuêa chûúng

trònh caêi caâch Vïì phaât triïín kinh doanh, coâ

sûơ giùìng co giûôa ăíìu tû öì aơt vađ ăíìu tû coâ chíịt

lûúơng Viïơc ăíìu tû öì aơt coâ thïí lađ húơp lyâ khi

xeât ăïịn nhûông nhu cíìu ríịt lúân vïì cú súê haơ

tíìng trong 5 nùm túâi; ăíìu tû coâ chíịt lûúơng

tíơp trung vađo viïơc ăaơt hiïơu quaê úê nhûông dûơ

aân cöng vađ khöng líịn aât ăíìu tû tû nhín

thöng qua thúị hoùơc mûâc ăöơ núơ cöng quaâ

cao ÚÊ truơ cöơt hoađ nhíơp xaô höơi, coâ sûơ giùìng co

giûôa viïơc tùng nhanh thu nhíơp úê nhûông khu

vûơc kinh tïị troơng ăiïím cuêa ăíịt nûúâc vađ khaê

nùng tuơt híơu cuêa möơt söị nhoâm dín söị nhíịt

ắnh, ăùơc biïơt lađ dín töơc ñt ngûúđi Ăiïìu nađy

ặúơc phaên aânh búêi míu thuíîn giûôa viïơc höơi

nhíơp hoađn toađn vađo nïìn kinh tïị toađn cíìu ăïí

tíơn duơng triïơt ăïí caâc cú höơi thõ trûúđng vađ viïơc

phaêi chõu nhiïìu ruêi ro hún trûúâc nhûông biïịn

ăöơng thõ trûúđng vađ suy thoaâi kinh tïị ăöơt

biïịn Coâ leô sûơ ăaânh ăöíi vïì möi trûúđng lađ roô

rïơt nhíịt taơi thúđi ăiïím nađy Nûúâc Viïơt Nam

ăang cođn ngheđo ngađy höm nay coâ thïí seô lûơachoơn viïơc hy sinh khöng khñ trong saơch, nûúâcsaơch vađ ăa daơng sinh hoơc ăïí ăöíi líịy töịc ăöơtùng trûúêng kinh tïị nhanh hún, nhûng maiăíy, khi ăaô giađu coâ hún, Viïơt Nam (hay thïịhïơ con chaâu cuêa nhûông ngûúđi quýịt ắnhngađy höm nay) seô höịi tiïịc vïì sûơ lûơa choơn ăoâ.Cuöịi cuđng, vïì nöơi dung xíy dûơng nïìn quaêntrõ quöịc gia hiïơn ăaơi, coâ sûơ ăaânh ăöíi giûôa nhucíìu trao nhiïìu quýìn hún cho caâc cíịp chñnhquýìn ắa phûúng hay cho caâc bïn liïn quanngoađi chñnh quýìn vađ nguy cú gia tùng ruêi roăaơo ặâc Khi Chñnh phuê ăang tûđng bûúâcchuýín tûđ thûơc hiïơn sang ăiïìu tiïịt, viïơc tùngcûúđng tñnh minh baơch vađ traâch nhiïơm giaêitrònh seô hûôu ñch cho viïơc xûê lyâ nhûông möịiquan hïơ mang tñnh chíịt ăaânh ăöíi nađy Ăíycuông lađ nhûông ýịu töị then chöịt ăïí ngùn chùơnvađ loaơi trûđ tham nhuông

Chûúng trònh caêi caâch ặúơc ăïì ra trongKHPTKTXH ríịt toađn diïơn vađ thúđi ăiïím hiïơnnay quan troơng nïn viïơc ăaêm baêo möơt sûơ ûutiïn nhíịt ắnh dûúđng nhû lađ ăiïìu tíịt ýịu.Baên baâo caâo nađy, vúâi nhûông “diïîn giaêi” ặúơcnïu ra tûđ KHPTKTXH thïí hiïơn möơt nöî lûơcnhùìm xaâc ắnh nhûông biïơn phaâp chñnh saâchquan troơng nhíịt cíìn phaêi thûơc hiïơn trongnhûông nùm túâi nhùìm gùưn kïịt sûơ höî trúơ cuêacaâc nhađ tađi trúơ vađo ăoâ Coâ thïí coâ caâch diïîngiaêi sûơ ûu tiïn lađ ûu tiïn truơ cöơt nađy hún lađnhûông truơ cöơt khaâc Nhûng vò Viïơt Nam ăangphaêi ăöịi mùơt vúâi nhûông möịi quan hïơ mangtñnh chíịt ăaânh ăöíi quan troơng úê tíịt caê caâc truơcöơt ăoâ, cho nïn nïn lûơa choơn ûu tiïn trongphaơm vi tûđng truơ cöơt Tuy nhiïn, baâo caâo nađycuông thûđa nhíơn rùìng viïơc triïín khai trïn tíịtcaê caâc mùơt tríơn lađ möơt thaâch thûâc ríịt lúân, ăođihoêi cöng taâc ăiïìu phöịi maơnh meô hún, sao chokïịt quaê cöng viïơc cuöịi cuđng ăaơt ặúơc phaêilúân hún, chûâ khöng phaêi lađ nhoê hún, töíng cuêatíịt caê caâc böơ phíơn Trïn tinh thíìn hađi hođahoâa, baâo caâo nađy nhíịn maơnh tíìm quan troơngcuêa möơt cú chïị ăiïìu phöịi cho viïơc thûơc hiïơnKHPTKTXH, xuýn suöịt caê böịn truơ cöơt cuêachûúng trònh caêi caâch cuêa Viïơt Nam vađ tíơnduơng triïơt ăïí sûơ höî trúơ cuêa caâc nhađ tađi trúơ ăöịivúâi chûúng trònh nađy

ii

TÛÂ KÏË HOAÅCH TÚÁI HAÂNH ÀÖÅNG

Coâ thïị noâi chuýín ăöíi kinh tïị trong nhiïìu lônh

vûơc úê Viïơt Nam bùưt ăíìu tûđ khi coâ chñnh saâch

Ăöíi múâi Tuy nhiïn viïơc hiïơn ăaơi hoâa hoaơt

ăöơng líơp kïị hoaơch phaât triïín cođn chíơm so vúâi

nhiïìu hoaơt ăöơng caêi caâch quan troơng khaâc

Cho túâi gíìn ăíy, caâc KHPTKTXH 5 nùm cho

caêm giaâc lađ nhađ nûúâc can thiïơp trûơc tiïịp trong

cung ûâng hađng hoâa vađ dõch vuơ, cuơ thïí lađ qua

caâc chó tiïu saên lûúơng Hoaơt ăöơng tham víịn

chñnh saâch chó dûđng úê cíịp cú quan nhađ nûúâc,

cođn viïơc ăaânh giaâ kïịt quaê thûơc hiïơn ăún thuíìn

dûơa vađo cú chïị tûơ baâo caâo vađ dûô liïơu hađnh

chñnh KHPTKTXH 5 nùm 2006-2010 lađ möơt sûơ

bûât phaâ ăaâng khñch lïơ Kïị hoaơch tíơp trung vađo

caâc muơc tiïu phaât triïín ăöìng thúđi xaâc ắnh

ặúđng löịi chuê trûúng ăïí ăaơt ặúơc caâc muơc tiïu

ăoâ Quaâ trònh líơp kïị hoaơch ặúơc thûơc hiïơn dûơa

trïn yâ kiïịn ăoâng goâp röơng khùưp, nhúđ ăoâ caâc

chó söị ăaânh giaâ tiïịn ăöơ húơp lyâ ăaô ặúơc ặa ra

Viïơc chuýín ăöíi sang hûúâng líơp kïị hoaơch phaât

triïín múâi cho thíịy tinh thíìn cam kïịt thûơc hiïơn

kïị hoaơch maơnh meô cuêa Viïơt Nam Nhûông cöị

gùưng ban ăíìu trong viïơc aâp duơng phûúng thûâc

líơp kïị hoaơch múâi vađo xíy dûơng chiïịn lûúơc

phaât triïín khöng ăem laơi kïịt quaê nhû mong

muöịn Trong nhûông nùm sau ăoâ, caâc nhađ tađi

trúơ vađ Chñnh phuê phaêi ăi bïn lïì caâc quy trònh

líơp kïị hoaơch ăaô ắnh sùĩn, vađ xoay quanh

Chiïịn lûúơc toađn diïơn vïì Tùng trûúêng vađ Giaêm

ngheđo (CPRGS) Chiïịn lûúơc nađy coâ nhûông

nhûúơc ăiïím riïng cuêa noâ Thûâ nhíịt, caâc víịn ăïì

liïn quan túâi haơ tíìng vô mö khöng ặúơc giaêi

quýịt thíịu ăaâo Ngoađi ra cođn möơt thûơc tïị lađ

CPRGS nùìm ngoađi quy trònh líơp kïị hoaơch

thöng thûúđng, do víơy gíy khoâ khùn cho viïơc

triïín khai túâi cíịp ắa phûúng hoùơc sûê duơng caâc

nöơi dung cuêa Chiïịn lûúơc ăïí aênh hûúêng túâi viïơc

xíy dûơng ngín saâch Tuy nhiïn hiïơu quaê cuêachûúng trònh triïín khai thñ ăiïím löìng gheâp caâcmuơc tiïu Chiïịn lûúơc trong thúđi gian qua ăaôăem laơi nhiïìu kïịt quaê ăaâng khñch lïơ Chó trongvođng hai nùm sau khi hoađn thađnh chûúngtrònh thñ ăiïím, Chñnh phuê ăaô ăi ăïịn quýịtắnh löìng gheâp phûúng thûâc líơp kïị hoaơch múâivađo viïơc xíy dûơng KHPTKTXH giai ăoaơn2006-2010 Kïị hoaơch nađy mang tíìm voâc cuêamöơt chiïịn lûúơc ăuâng ăùưn nhùìm ặa Viïơt Namtrúê thađnh möơt quöịc gia coâ mûâc thu nhíơp trungbònh vađo nùm 2010 Vúâi nhûông cam kïịt chñnhsaâch kinh tïị vô mö maơnh meô nhû trong thúđigian vûđa qua, ắnh hûúâng chiïịn lûúơc múâi cuêaViïơt Nam hoađn toađn coâ thïí thûơc hiïơn ặúơc, vúâiăiïìu kiïơn sûơ phaât triïín ăoâ khöng díîn túâi mûâcnúơ cöng quaâ lúân

Phûúng thûâc líơp kïị hoaơch phaât triïín múâi

Khöng nïn quaâ nhíịn maơnh tíìm quan troơng cuêahoaơt ăöơng líơp kïị hoaơch, ăùơc biïơt lađ trong nïìnkinh tïị thõ trûúđng Trong nhiïìu trûúđng húơp, sûơthay ăöíi diïîn ra bïn ngoađi caâc vùn baên kïịhoaơch ặúơc líơp 5 nùm möơt líìn Vñ duơ, möơt söịquýịt ắnh quan troơng nhíịt trong chu trònhvûđa qua, tûđ viïơc thuâc ăííy ăađm phaân gia nhíơpTöí chûâc Thûúng maơi Thïị giúâi (WTO) túâi viïơcphï duýơt löơ trònh caêi caâch ngađnh ngín hađngvađ thöng qua Luíơt Phođng, Chöịng Tham nhuông,ăaô khöng ặúơc dûơ tñnh trûúâc trongKHPTKTXH 2001-2005 Thïm nûôa, kïị hoaơchăöi khi chó lađ bûúâc thûơc hiïơn, chûâ khöng phaêilađ bûúâc khúêi ăíìu, búêi úê möơt mûâc ăöơ nađo ăoâ kïịhoaơch ghi nhíơn vađ sùưp xïịp caâc saâng kiïịn do ắaphûúng ặa ra Tuy nhiïn, do kïị hoaơch ăïì rakhung hoaơt ăöơng cuêa Chñnh phuê nïn noâ víîn coâ

3

1 LÍƠP KÏỊ HOAƠCH PHAÂT TRIÏÍN

yâ nghôa quan troơng trong viïơc ăùơt ra caâc muơc

tiïu vađ xaâc ắnh caâc biïơn phaâp ăïí thûơc hiïơn

caâc muơc tiïu ăoâ

Theo nghôa ăoâ, KHPTKTXH 5 nùm 2006-2010

thïí hiïơn möơt bûúâc tiïịn lúân trong quaâ trònh caêi

caâch hoaơt ăöơng líơp kïị hoaơch phaât triïín úê Viïơt

Nam Ăûúơc phï duýơt vađo thaâng 6 nùm 2006,

Kïị hoaơch nađy vaơch ra caâc biïơn phaâp chñnh

saâch cíìn thiïịt ăïí ặa Viïơt Nam lïn hađng caâc

nûúâc coâ mûâc thu nhíơp trung bònh vađo nùm

2010 Sau khi nïu lïn caâc muơc tiïu phaât triïín,

Kïị hoaơch ăùơt ra kïị hoaơch hađnh ăöơng vađ phín

böí ngín saâch cuêa Chñnh phuê Khaâc vúâi nhûông

kïị hoaơch trûúâc ăíy, Kïị hoaơch hiïơn nay tíơp

trung nhiïìu hún vađo viïơc lađm thïị nađo ăïí ăaơt

ặúơc caâc muơc tiïu phaât triïín Trong khi ăoâ,

caâc kïị hoaơch trûúâc göìm nhûông danh muơc dađi

caâc chó tiïu saên lûúơng gíy caêm tûúêng coâ sûơ

quaên lyâ trûơc tiïịp cuêa nhađ nûúâc ăöịi vúâi caâc

hoaơt ăöơng saên xuíịt hađng hoâa vađ cung ûâng

dõch vuơ Ngoađi ra, viïơc soaơn thaêo baên Kïị

hoaơch múâi cođn coâ sûơ tham gia ăoâng goâp yâ kiïịn

cuêa nhiïìu ăöịi tûúơng ngoađi khu vûơc nhađ nûúâc,

nhû caâc tíìng lúâp dín cû hay kiïìu dín Viïơt

Nam sinh söịng úê nûúâc ngoađi (Viïơt kiïìu) Ăíy

cuông lađ líìn ăíìu tiïn möơt vùn kiïơn kïị hoaơch

cuêa nhađ nûúâc ặúơc sûê duơng lađm cú súê cho

ắnh hûúâng vađ phín böí nguöìn vöịn Viïơn trúơ

Phaât triïín Chñnh thûâc (ODA)

Nhûông thay ăöíi nađy thïí hiïơn sûơ caêi caâch trong

cöng taâc quaên lyâ kinh tïị, mađ röơng hún lađ trong

quan hïơ giûôa nhađ nûúâc vađ xaô höơi ăang diïîn ra

úê Viïơt Nam Song töịc ăöơ caêi caâch diïîn ra

khöng ăöìng ăïìu giûôa caâc lônh vûơc chñnh saâch

ÚÊ möơt söị lônh vûơc, caêi caâch ăaô ặúơc thûơc hiïơn

tûđ giai ăoaơn ăíìu cuêa cöng cuöơc ăöíi múâi Tuy

nhiïn trong lônh vûơc líơp kïị hoaơch phaât triïín,

viïơc caêi caâch ăaô bõ chíơm so vúâi caâc hoaơt ăöơng

caêi caâch quan troơng khaâc (Xem Baêng 1.1)

Cíìn ghi nhíơn caâc nöî lûơc trong nûúâc nhùìm múê

röơng hoaơt ăöơng tham víịn vúâi caâc bïn tham gia

trong quy trònh líơp kïị hoaơch trong nûúâc Caâc

hoaơt ăöơng líịy yâ kiïịn cöng khai úê ắa phûúng

vađ caâc ngađnh thöng qua caâc töí chûâc quíìn

chuâng cuêa Ăaêng ặúơc chuâ yâ nhiïìu hún trong

quaâ trònh xíy dûơng KHPTKTXH 2001-2005 so

vúâi trûúâc ăoâ Xu hûúâng nađy cho thíịy quy trònh

líơp kïị hoaơch kheâp kñn thûúđng ặúơc sûê duơng úêViïơt Nam, vađ ăaô ăïịn luâc cíìn coâ sûơ thay ăöíisíu sùưc hún Tuy nhiïn, caâc hoaơt ăöơng thamvíịn cho KHPTKTXH 2001-2005 víîn mangtñnh hònh thûâc vađ khöng ngoađi phaơm vi Chñnhphuê vađ caâc töí chûâc Ăaêng

Trong giai ăoaơn ăíìu cuêa cöng cuöơc caêi caâchcaâc hoaơt ăöơng líơp kïị hoaơch phaât triïín, möơt söịnhađ tađi trúơ ăa tham gia ăöịi thoaơi chñnh saâchvúâi Chñnh phuê vađ trúơ giuâp kyô thuíơt cho nhiïìuhoaơt ăöơng hiïơn ăaơi hoâa quy trònh líơp kïịhoaơch Caâc nhađ tađi trúơ ăaô tñch cûơc höî trúơ thûơchiïơn Chûúng trònh Xoâa ăoâi-Giaêm ngheđo(XĂGN) do Böơ Lao ăöơng, Thûúng binh vađ Xaôhöơi (Böơ LĂTBXH) quaên lyâ Chûúng trònh Phaâttriïín Liïn húơp quöịc (UNDP) ăaô höî trúơ ViïơnChiïịn lûúơc Phaât triïín soaơn thaêo tađi liïơu choChiïịn lûúơc Phaât triïín Kinh tïị-xaô höơi 2001-2010(CLPTKTXH) Thïm vađo ăoâ, Chñnh phuê cuôngăaô nhíơn ặúơc sûơ höî trúơ trong viïơc soaơn thaêotađi liïơu cho caâc höơi nghõ úê nûúâc ngoađi vađ thûơchiïơn caâc cam kïịt quöịc tïị Nhíơt Baên vađ ThuơyĂiïín ăaô ăoâng goâp ăùơc biïơt quan troơng tronggiai ăoaơn nađy

Cuöịi thíơp niïn 90 ăaô coâ nhûông thay ăöíi thûơctïị tûđ caê hai phña - Chñnh phuê vađ cöơng ăöìng tađitrúơ quöịc tïị Trong quaâ trònh chuíín bõ cho Ăaơihöơi Ăaêng IX thaâng 3/2001 ăaô diïîn ra giai ăoaơntíơp trung xíy dûơng chiïịn lûúơc vađ kïị hoaơchphaât triïín Thaâng 12/1999, Chñnh phuê chñnhthûâc tuýn böị kïị hoaơch xíy dûơng KHPTKTXH

5 nùm 2001-2005 trong nùm 2000 Trong böịicaênh ăoâ, Chñnh phuê ăaô ăïì nghõ cöơng ăöìng tađitrúơ quöịc tïị giuâp Viïơt Nam xíy dûơng möơt

“Chiïịn lûúơc giaêm ngheđo toađn diïơn” Caâc nhađtađi trúơ bađy toê sûơ sùĩn sađng giuâp ăúô vò ăïì xuíịtchiïịn lûúơc hoađn toađn phuđ húơp vúâi xu thïị toađncíìu Trïn thûơc tïị, ăíy cuông lađ thúđi gian caâcquöịc gia thuöơc nhoâm ặúơc hûúêng vay ûu ăaôibùưt ăíìu xíy dûơng chiïịn lûúơc giaêm ngheđo cíịpquöịc gia Möơt chiïịn lûúơc coâ tñnh khaê thi caoặúơc xem lađ ăiïìu kiïơn tiïn quýịt cho viïơc cíịphöî trúơ ngín saâch trûơc tiïịp

Chñnh phuê cuông ăùơt ra muơc tiïu Chiïịn lûúơcXĂGN 10 nùm vađ 5 nùm cuêa Böơ LĂTBXHặúơc chuýín ăöíi thađnh vùn kiïơn phuđ húơp vúâitiïu chñ trïn cuêa cöơng ăöìng quöịc tïị Caâc nhađ

LÍƠP KÏỊ HOAƠCH PHAÂT TRIÏÍN

5

Baêng 1.1: Hoaơt ăöơng líơp kïị hoaơch phaât triïín úê Viïơt Nam trong chu kyđ 5 nùm túâi

Tuýn böị xíy dûơng KHPTKTXH 5 nùm 2001-2005 9/1999

Ăïì nghõ cöơng ăöìng caâc nhađ tađi troơ höî trúơ xíy

dûơng Chiïịn lûúơc Xoâa ăoâi giaêm ngheđo (XĂGN)

1- 5/2000 Höî trúơ Böơ LĂTBXH xíy dûơng Chiïịn lûúơc

XĂGN Nhûông chuýín biïịn tíơp trung vađo chiïịn lûúơc

7-12/ 2000 Höî trúơ thûơc hiïơn tham víịn chiïịn lûúơc múâi

cuêa Böơ KHĂT vúâi Chñnh phuê, caân böơ ắa phûúng vađ caâc nhađ tađi trúơ Chiïịn lûúơc múâi cuêa Böơ KHĂT ặúơc Thuê tûúâng

phï duýơt

3-4/2001 Cung cíịp goâi höî trúơ ngín saâch trûơc tiïịp ăíìu

tiïn cho viïơc triïín khai chiïịn lûúơc múâi cuêa

Böơ KH&ĂT Ăaơi höơi Ăaêng thaêo luíơn Chiïịn lûúơc PTKTXH

giai ăoaơn 2001-2005

5/2001

Böơ KHĂT ặúơc giao nhiïơm vuơ soaơn thaêo

CPRGS; nhoâm cöng taâc liïn böơ chõu traâch

nhiïơm thûơc hiïơn soaơn thaêo

6/2001- 4/2002

Höî trúơ líịy yâ kiïịn xíy dûơng CPGRS vađ phín tñch chñnh saâch nhùìm ắa phûúng hoâa caâc Muơc tiïu Phaât triïín Thiïn niïn kyê

Thuê tûúâng thađnh líơp nhoâm cöng taâc liïn böơ

thûơc hiïơn CPRGS

Böơ KHĂT ăïì xuíịt “múê röơng” phaơm vi CPGRS

nhùìm giaêi quýịt töịt hún caâc víịn ăïì haơ tíìng

9- 10/ 2002 Töí chûâc höơi thaêo taơi Haêi Phođng nhùìm thaêo

luíơn caâc biïơn phaâp chñnh saâch cíìn thiïịt ăïí ăaơt ặúơc caâc muơc tiïu cuêa CPRGS

viïơc thûơc hiïơn CPGRS Baâo caâo tiïịn ăöơ thûơc hiïơn CPGRS ăíìu tiïn

ặúơc íịn baên; CPGRS ặúơc múê röơng sang lônh

vûơc cú súê haơ tíìng

Bûúâc ăíìu triïín khai caâc cöng viïơc liïn quan túâi

Khuön khöí chi tiïu trung haơn

11-12/2003

Böơ KHĂT triïín khai chûúng trònh thñ ăiïím

thûơc hiïơn CPGRS Chûúng trònh seô ặúơc múê

röơng ra 24 tónh thađnh

1-4/2004 Höî trúơ caâc tónh aâp duơng phûúng thûâc líơp kïị

hoaơch coâ löìng gheâp CPRGS

6/2004 Goâi höî trúơ ngín saâch trûơc tiïịp thûâ 3 cho

viïơc thûơc hiïơn CPGRS Caâc hûúâng díîn aâp duơng quy trònh CPGRS vađo

xíy dûơng KHPTKTXH 5 nùm 2006-2010

2006-2010 seô ăoâng vai trođ lađ khuön khöí chñnh saâch cho hoaơt ăöơng ODA

6/2005 Goâi höî trúơ ngín saâch trûơc tiïịp thûâ 4 cho

viïơc thûơc hiïơn CPRGS Thûơc hiïơn tham víịn dûơ thaêo KHPTKTXH úê

quy mö röơng khùưp, vúâi sûơ tham gia cuêa nhiïìu

tíìng lúâp dín cû vađ Viïơt Kiïìu

Ăûa vađo thûơc hiïơn khuön khöí líơp kïị hoaơch

ngín saâch thûúđng niïn cho nhiïìu nùm

KHPTKTXH giai ăoaơn 2006-2010

Dûơ thaêo KHPTKTXH ặúơc ặa ra thaêo luíơn

trûúâc Quöịc höơi

11/2005

Dûơ thaêo KHPTKTXH ặúơc ặa ra thaêo luíơn

taơi Ăaơi höơi Ăaêng

4/2006

KHPTKTXH giai ăoaơn 2006-2010 ặúơc Quöịc

höơi thöng qua

6/2006 Goâi höî trúơ ngín saâch trûơc tiïịp cuöịi cuđng

cho viïơc thûơc hiïơn ặúơc giaêi ngín Chûúng trònh hađnh ăöơng cho KHPTKTXH

ặúơc phï duýơt

10/2006 Sûơ tuín thuê cuêa caâc nhađ tađi trúơ vúâi

KHPTKTXH

tađi trúơ bûúâc ăíìu tham gia höî trúơ ắnh hûúâng

trïn cuêa Chñnh phuê Chùỉng haơn Ngín hađng

Phaât triïín Chíu AÂ (ADB) höî trúơ thûơc hiïơn quy

trònh tham víịn röơng raôi bao göìm caâc höơi thaêo

trïn phaơm vi toađn quöịc Caâc nhađ tađi trúơ cuông

mong muöịn Chiïịn lûúơc vađ kïị hoaơch XĂGN

cuêa Böơ LĂTBXH ặúơc múê röơng sang phaơm vi

giaêi quýịt caâc víịn ăïì cú cíịu trong xoâa ăoâi

giaêm ngheđo, ăöìng thúđi gíy aênh hûúêng túâi caâc

quýịt saâch ngoađi phaơm vi caâc chûúng trònh

muơc tiïu vò ngûúđi ngheđo

Tuy nhiïn ngay sau khi Chiïịn lûúơc XĂGN

ặúơc soaơn thaêo laơi, Chñnh phuê Viïơt Nam vađ caâc

nhađ tađi trúơ nhíơn ra rùìng Chiïịn lûúơc seô khöng

ăem laơi nhûông kïịt quaê mong ăúơi cho caê hai

phña Lyâ do lađ vò Chiïịn lûúơc chó chuâ troơng túâi

möơt khña caơnh nhoê thuöơc phaơm vi traâch nhiïơm

vađ quýìn haơn cuêa Böơ LĂTBXH, ăùơc biïơt lađ úê

nöơi dung vïì kïị hoaơch thûơc hiïơn möơt loaơt caâc

chûúng trònh höî trúơ muơc tiïu cho ngûúđi ngheđo

vađ höơ gia ằnh coâ hoađn caênh khoâ khùn Mùơc duđ

yâ thûâc ặúơc rùìng caâc chûúng trònh muơc tiïu lađ

möơt nöơi dung quan troơng trong chiïịn lûúơc xoâa

ăoâi giaêm ngheđo toađn diïơn, caâc nhađ tađi trúơ nhíịn

maơnh sûơ cíìn thiïịt gùưn kïịt töịc ăöơ vađ tùng

trûúêng kinh tïị vúâi giaêm ngheđo, tûđ ăoâ kïịt nöịi

Chiïịn lûúơc vúâi caâc chñnh saâch phaât triïín kinh

tïị vađ phín böí nguöìn lûơc úê tíìm vô mö

Taân thađnh quan ăiïím trïn, thaâng 4/2000

Chñnh phuê ăaô giao cho Böơ KHĂT tiïịn hađnh

xíy dûơng Chiïịn lûúơc CPRGS Vađo thúđi ăiïím

ăoâ Böơ KHĂT ăang gíịp ruât xíy dûơng

KHPTKTXH 5 nùm 2001-2005 vađ Chûúng trònh

Ăíìu tû cöng keđm theo Saâu thaâng cuöịi nùm

2000 möơt loaơt caâc hoaơt ăöơng tham víịn ăaô ặúơc

triïín khai nhùìm thöng tin vïì kïị hoaơch xíy

dûơng chiïịn lûúơc múâi Böơ KHĂT ăaô thu thíơp

ặúơc hún 60 yâ kiïịn ăoâng goâp tûđ caâc höơi thaêo

nađy Caâc caân böơ Böơ KHĂT tham gia xíy dûơng

CPRGS cuông ăaô thûơc hiïơn möơt bûúâc tiïịn lúân:

cung cíịp ắa chó email cho caâc bïn liïn quan

ngoađi Chñnh phuê (bao göìm caâc töí chûâc phi

Chñnh phuê - NGO) ăïí thu thíơp yâ kiïịn ăoâng

goâp xíy dûơng Chiïịn lûúơc úê phaơm vi röơng hún

Viïơc líịy yâ kiïịn tham gia xíy dûơng Chiïịn lûúơc

XĂGN vađ chiïịn lûúơc múâi cuêa Böơ KHĂT ặúơc

thûơc hiïơn ăöìng thúđi Thaâng 12/2000, caê hai dûơ

thaêo chiïịn lûúơc cuông ăaô ặúơc ặa ra thaêo luíơnvúâi caâc nhađ tađi trúơ Ngay sau ăoâ, vađo thaâng3/2001, chiïịn lûúơc XĂGN do Böơ KHĂT soaơnthaêo ăaô ặúơc Thuê tûúâng phï duýơt Tuynhiïn, taơi thúđi ăiïím ăoâ caâc bûúâc thûơc hiïơn tiïịptheo víîn chûa roô neât Cuơ thïí lađ Chñnh phuê vađcaâc nhađ tađi trúơ chûa thaêo luíơn vïì viïơc löìnggheâp möơt söị nguýn tùưc xíy dûơng Chiïịn lûúơcvađo xíy dûơng KHPTKTXH 5 nùm 2001-2005.Cöơng ăöìng tađi trúơ cho rùìng sûê duơngKHPTKTXH lađm cú súê ăiïìu phöịi caâc hoaơtăöơng tađi trúơ seô khöng thûơc tïị Vađo thúđi ăiïímăoâ dûơ thaêo KHPTKTXH 5 nùm 2001-2005 gíìnnhû hoađn tíịt ăïí ặa ra thaêo luíơn taơi Ăaơi höơiĂaêng IX Thûơc tïị lađ ăaô quaâ muöơn ăïí coâ thïí canthiïơp vađo quaâ trònh xíy dûơng cuông nhû taâcăöơng túâi phûúng hûúâng cuêa vùn kiïơn nađy Chñnh phuê Viïơt Nam ăaô quýịt ắnh Böơ KHĂTchuê trò xíy dûơng CPRGS Ăíy lađ möơt vùn baênchñnh saâch ặúơc xíy dûơng khöng dûơa trïn caâcquy trònh líơp kïị hoaơch phaât triïín truýìnthöịng Quýịt ắnh nađy nhíơn ặúơc sûơ hûúêngûâng cuêa caâc nhađ tađi trúơ Caâc nhađ tađi trúơ chorùìng troơng tím cuêa Chiïịn lûúơc XĂGN quaâheơp, khöng xûâng vúâi tíìm cuêa möơt chñnh saâchquöịc gia giaêi quýịt caâc nguýn nhín cú cíịudíîn túâi ngheđo ăoâi Ăöìng thúđi KHPTKTXH 5nùm 2001-2005 thiïịu hùỉn quy trònh tham giavađ chûa tíơp trung ăíìy ăuê vađo víịn ăïì ngheđoăoâi Do víơy vùn kiïơn Kïị hoaơch khöng ăaơtặúơc tíìm cuêa möơt chiïịn lûúơc phaât triïín Böơ KHĂT ăaô thiïịt líơp uêy ban liïn böơ göìm 52caân böơ tûđ caâc böơ, ngađnh liïn quan tham giahûúâng díîn quy trònh soaơn thaêo CPRGS Caâcchuýn gia vađ nhađ nghiïn cûâu trong nûúâccuông tham gia vúâi tû caâch tû víịn höî trúơ UÊyban vađ soaơn thaêo tađi liïơu cú súê trong trûúđnghúơp cíìn thiïịt Chiïịn lûúơc ặúơc soaơn thaêo bùìngtiïịng Viïơt vađ ặúơc chónh sûêa nhiïìu líìn sau khitiïịp nhíơn caâc yâ kiïịn ăoâng goâp vađ phaên höìi.Dûơ thaêo cuông ăaô ặúơc dõch sang tiïịng Anhböịn líìn vađ chuýín túâi caâc nhađ tađi trúơ xin yâ kiïịnăoâng goâp vađ ăïì xuíịt

duýơt Vò leô ăoâ Chiïịn lûúơc nađy nùìm ngoađi caâc

quy trònh líơp kïị hoaơch chñnh thöịng cuêa Viïơt

Nam Võ thïị khöng roô rađng cuêa Chiïịn lûúơc

ngay sau ăoâ ăaô gíy möơt söị nhíìm líîn trong

giúâi caân böơ quaên lyâ Hoơ cho rùìng ríịt khoâ phín

ắnh traâch nhiïơm cho caâc böơ, ngađnh trong viïơc

thûơc hiïơn Chiïịn lûúơc Mùơc duđ víîn töìn taơi

nhûông bíịt cíơp nhû víơy, song quaâ trònh xíy

dûơng Chiïịn lûúơc coâ möơt yâ nghôa hïịt sûâc quan

troơng Noâ cho thíịy líơp kïị hoaơch phaât triïín

chiïịn lûúơc phuđ húơp vúâi möơt nïìn kinh tïị thõ

trûúđng, coâ ăiïìu quy trònh nađy khaâc vúâi quy

trònh xíy dûơng kïị hoaơch 5 nùm truýìn thöịng

Trong quaâ trònh xíy dûơng CPRGS, Böơ KHĂT

ăaô coâ nhûông cöị gùưng to lúân trong viïơc múê

röơng phaơm vi tham víịn yâ kiïịn vađ tranh luíơn

chñnh saâch vûúơt ra ngoađi caâc quy trònh truýìn

thöịng Böơ ăaô thađnh líơp Nhoâm cöng taâc liïn böơ

vúâi sûơ tham gia cuêa caâc cú quan Chñnh phuê YÂ

kiïịn xíy dûơng Chiïịn lûúơc cuêa Nhoâm cöng taâc

liïn böơ cuông ặúơc cuêng cöị thöng qua böịn höơi

thaêo tham víịn yâ kiïịn cíịp trung ûúng Caâc töí

chûâc quöịc tïị vađ dín sûơ trong nûúâc cuông tham

gia tñch cûơc vađo caâc höơi thaêo nađy Möơt söị böơ,

ngađnh cuông thiïịt líơp caâc nhoâm cöng taâc

XĂGN liïn Cuơc - Vuơ nhùìm töíng húơp vađ cung

cíịp yâ kiïịn xíy dûơng Chiïịn lûúơc Caâc cíịp

chñnh quýìn ắa phûúng tham gia ăoâng goâp yâ

kiïịn taơi caâc höơi thaêo khu vûơc Ăaô coâ túâi gíìn

500 caân böơ chûâc traâch ắa phûúng vađ ăaơi diïơn

caâc tíìng lúâp nhín dín tham gia thaêo luíơn nöơi

dung dûơ thaêo CPRGS

Ngoađi ra caâc cöơng ăöìng dín cû ngheđo tham

gia ăoâng goâp yâ kiïịn ăöịi vúâi nhûông biïơn phaâp

chñnh saâch ăïì ra trong dûơ thaêo Chiïịn lûúơc

Quy trònh tham víịn ặúơc thûơc hiïơn dûúâi daơng

nghiïn cûâu thûơc ắa taơi caâc ắa phûúng núi ăaô

thûơc hiïơn ăúơt ăaânh giaâ ngheđo ăoâi coâ sûơ tham

gia cuêa ngûúđi dín nùm 1999 Nghiïn cûâu cuông

nhíơn ặúơc sûơ höî trúơ cuêa 5 töí chûâc NGO quöịc

tïị (göìm (ActionAid, Catholic Relief Services,

Oxfam Anh, Töí chûâc quöịc tïị Plan, vađ Quyô cûâu

trúơ Nhi ăöìng Anh) vúâi tû caâch ăöịi taâc Hún

1.800 ngûúđi dín ắa phûúng vađ caân böơ cíịp xaô

tham gia nghiïn cûâu Muơc ăñch lađ nhùìm taơo

cho ngûúđi dín ăiïìu kiïơn ặúơc ăïì xuíịt caâc biïơn

phaâp chñnh saâch ûu tiïn vađ hoaơt ăöơng cöơng

ăöìng cíìn thiïịt nhùìm muơc tiïu xoâa ăoâi giaêm

ngheđo Dûơ thaêo CPGRS cuöịi cuđng ăaô ặúơc xíydûơng dûơa trïn nhiïìu kïịt quaê nghiïn cûâu tûđcaâc ăúơt tham víịn cöơng ăöìng úê cíịp cú súê nađy CPGRS cuông thïí hiïơn möơt bûúâc tiïịn quantroơng vïì mùơt nöơi dung Nhoâm soaơn thaêo ăaômúê röơng phaơm vi phín tñch vađ dûô liïơu nhùìmcuêng cöị nöơi dung Chiïịn lûúơc Thöng lïơ truýìnthöịng lađ chó dûơa chuê ýịu vađo caâc dûô liïơu baâocaâo hađnh chñnh Nhûông ăöíi múâi vïì mùơt nöơidung ặúơc thïí hiïơn qua nhûông phín tñchngheđo ăoâi ăaô ặúơc nïu cuơ thïí trong Chiïịnlûúơc Caâc phín tñch ặúơc thûơc hiïơn dûơa trïndûô liïơu ắnh tñnh vađ ắnh lûúơng coâ chíịt lûúơngcao, goâp phíìn ăaâng kïí vađo viïơc giaêi quýịt caâcvíịn ăïì nhaơy caêm khöng ặúơc ăïì cíơp ăíìy ăuêtrong KHPTKTXH 5 nùm 2001-2005 Chùỉnghaơn, KHPTKTXH 5 nùm 2001-2005 coâ ăïì cíơptúâi víịn ăïì dín töơc ñt ngûúđi nhûng chó dûđng laơi

úê nöơi dung cung cíịp dõch vuơ ăađo taơo thöngqua caâc trûúđng dín töơc nöơi truâ, cung ûâng vùnhoâa phíím vađ möơt söị víịn ăïì cùng thùỉng liïnquan túâi dín töơc ñt ngûúđi vađ tön giaâo Ngûúơclaơi, CPGRS tíơp trung hún vađo nhûông thaâchthûâc trong viïơc chöịng laơi ăoâi ngheđo cho ăöìngbađo dín töơc ñt ngûúđi, vúâi nhûông phín tñchặúơc dûơa trïn dûô liïơu ăiïìu tra höơ gia ằnhăaâng tin cíơy Tûúng tûơ nhû víơy, KHPTKTXH2001-2005 khöng ăïì cíơp túâi nhûông khoâ khùndín nhíơp cû thađnh thõ phaêi ăöịi mùơt khi tiïịpcíơn caâc dõch vuơ cú baên Trong khi ăoâ víịn ăïìnađy ặúơc ặúơc giaêi quýịt roô rađng trong dûơatrïn caâc kïịt quaê nghiïn cûâu ắnh tñnh

Bïn caơnh ăoâ, troơng tím cuêa CPGRS thïí hiïơnsûơ chuýín ăöíi tûđ mö taê caâc ýịu töị ăíìu vađo xaâcắnh caâc chó tiïu kïị hoaơch sang xaâc ắnh caâcmuơc tiïu phaât triïín Trong quaâ trònh xíy dûơngChiïịn lûúơc, Chñnh phuê ăaô ýu cíìu Nhoâmhađnh ăöơng chöịng ngheđo ăoâi (PTF), möơt ăöịitaâc tham gia xíy dûơng Chiïịn lûúơc, ăïì xuíịt yâtûúêng lađm thïị nađo ăïí hađi hođa hoâa caâc thaâchthûâc quöịc gia vađ cam kïịt quöịc tïị nhùìm hiïơnthûơc hoâa caâc Muơc tiïu phaât triïín Thiïn niïn kyê

úê Viïơt Nam Ăïí höî trúơ tiïịn trònh hađi hođa hoâanađy, Chñnh phuê ăaô xaâc ắnh 8 nöơi dung lúânlađm troơng tím cuêa chiïịn lûúơc chöịng ăoâingheđo Tûđ thaâng 5-9/2001, 8 nöơi dung lúân nađyăaô hònh thađnh nïn cú súê phín tñch cho viïơc xaâcắnh caâc muơc tiïu phaât triïín Viïơt Nam Hoaơt

7

ăöơng phöịi húơp trong víịn ăïì nađy vađ caâc Muơc

tiïu Thiïn niïn kyê cuêa Viïơt Nam ăaô giuâp nhíịn

maơnh ăïịn caâc kïịt quaê trong khung traâch

nhiïơm giaêi trònh cuêa CPRGS

Chiïịn lûúơc cođn thïí hiïơn nhûông nöî lûơc quan

troơng trong viïơc kïịt nöịi hađnh ăöơng chñnh saâch

vúâi phín böí nguöìn lûơc Phûúng thûâc líơp kïị

hoaơch truýìn thöịng chuâ troơng túâi cíịp vöịn cho

caâc dûơ aân ăíìu tû ngađy cađng khöng phuđ húơp

cho viïơc phín böí ngín saâch Hïơ quaê lađ hoaơt

ăöơng líơp kïị hoaơch vađ phín böí ngín saâch úê

Viïơt Nam giai ăoaơn cuöịi thíơp niïn 90 khöng

ùn khúâp vúâi nhau Hiïn tûúơng nađy cođn ặúơc

thïí hiïơn úê sûơ thiïịu nhíịt quaân trong chi ăíìu tû

vađ chi thûúđng xuýn Nhùìm xoâa boê sûơ thiïíu

nhíịt quaân nađy, caâc pheâp toaân tñnh sú böơ chi

phñ thûơc hiïơn caâc Muơc tiïu Thiïn niïn kyê cuêa

Viïơt Nam ăaô ặúơc thûơc hiïơn trong quaâ trònh

xíy dûơng CPRGS

Sau 3 nùm xíy dûơng, CPGRS chñnh thûâc ặúơc

phï duýơt vađo thaâng 5/2002 5 thaâng sau, vađo

thaâng 10/2005, Chñnh phuê, caâc nhađ tađi trúơ vađ

caâc töí chûâc NGO ăaô nhoâm hoơp trong 3 ngađy

taơi Haêi Phođng vađ thaêo luíơn nhûông bûúâc hađnh

ăöơng chñnh saâch cíìn thiïịt tiïịp theo nhùìm ăaơt

ặúơc caâc muơc tiïu cuêa Chiïịn lûúơc Kïịt quaê cuêa

höơi thaêo nađy, cuđng vúâi caâc kïịt quaê phín tñch

cuêa NHTG vađ ADB trong Baâo caâo Phaât triïín

Viïơt Nam 2003, taơo cú súê cho möơt loaơt caâc hoaơt

ăöơng höî trúơ ngín saâch trûơc tiïịp dûúâi hònh

thûâc caâc khoaên Tñn duơng höî trúơ giaêm ngheđo

(PRSC) Ban ăíìu möơt söị nhađ tađi trúơ víîn cođn

thíơn troơng trong viïơc höî trúơ thûơc hiïơn möơt

chiïịn lûúơc vûúơt ra ngoađi khuön khöí líơp kïị

hoaơch phaât triïín truýìn thöịng Cuông ăaô coâ ríịt

nhiïìu yâ kiïịn thaêo luíơn xung quanh víịn lađm

thïị nađo ăïí coâ thïí ăaơt ặúơc sûơ “liïn kïịt” giûôa

Chiïịn lûúơc vađ caâc Kïị hoaơch phaât triïín trïn

thûơc tïị Tuy nhiïn, kïí tûđ thaâng 6/2003, ngađy

cađng nhiïìu caâc nhađ tađi trúơ cíịp vöịn trûơc tiïịp

qua kïnh Chñnh phuê trïn cú súê tûđng nùm sau

khi ghi nhíơn nhûông tiïịn böơ ăaơt ặúơc trong

viïơc thûơc hiïơn Chiïịn lûúơc Viïơc phín böí vađ chi

tiïu caâc nguöìn vöịn tađi trúơ trûơc tiïịp nađy do

Chñnh phuê quýịt ắnh vađ ặúơc thûơc hiïơn theo

thuê tuơc tađi chñnh cuêa Viïơt Nam Nhûông bûúâc

tiïịn ăaâng ghi nhíơn trong quaên lyâ hađnh chñnh

cöng nhûông nùm vûđa qua taơo cú súê cho viïơc

thûơc hiïơn cíịp vöịn trûơc tiïịp nađy Tuy nhiïnăöơng lûơc thuâc ăííy caâc hoaơt ăöơng tađi trúơ trûơctiïịp sau ăoâ laơi liïn quan túâi viïơc ban hađnh caâcbiïơn phaâp chñnh saâch quan troơng nhùìm triïínkhai nhûông cam kïịt trong Chiïịn lûúơc CPRGS Hoaơt ăöơng höî trúơ ngín saâch trûơc tiïịp gíìn ăíynhíịt ặúơc phï duýơt vađo thaâng 6/2006 vúâi 19nhađ tađi trúơ cuđng tham gia chuíín bõ vađ 12 nhađ tađitrúơ tham gia ăöìng tađi trúơ Taơi thúđi ăiïím ăoâ,CPGRS ăaô thïí hiïơn ặúơc vai trođ nhû “möơt bûúâcăïơm” coâ yâ nghôa hïịt sûâc quan troơng khöng chóăöịi vúâi hoaơt ăöơng líơp kïị hoaơch phaât triïín úê ViïơtNam, mađ cođn ăöịi vúâi hoaơt ăöơng thiïịt kïị caâcchûúng trònh dûơ aân ODA cho Viïơt Nam

Tûđ CPGRS túâi KHPTKTXH

Thađnh cöng cuêa CPGRS khöng thïí che ăíơynhûông thiïịu soât cuêa noâ Trïn thûơc tïị, sûơ khaâcbiïơt giûôa phûúng thûâc líơp kïị hoaơch 5 nùmtruýìn thöịng vađ phûúng thûâc líơp kïị hoaơchphaât triïín múâi lúân hún so vúâi ûúâc ăoaân banăíìu Phûúng thûâc líơp kïị hoaơch phaât triïín múâivûúơt ra ngoađi tíìm baên chíịt cuêa quy trònh thamvíịn hay chíịt lûúơng phín tñch Cuơ thïí lađCPGRS quan ngaơi vïì vai trođ cuêa kïịt cíịu haơtíìng lúân Caâc kïị hoaơch phaât triïín trong nïìnkinh tïị chó huy chó tíơp trung vađo caâc dûơ aânquy mö lúân Do víơy, viïơc xíy dûơng chûúngtrònh ăíìu tû cöng lađ bûúâc ăi tíịt ýịu tiïịp sauquaâ trònh xíy dûơng KHPTKTXH Traâi laơi,nhûông ngûúđi uêng höơ phûúng thûâc líơp kïịhoaơch múâi ûu tiïn chi tiïu ngín saâch cho phaâttriïín con ngûúđi vađ an sinh xaô höơi Noâi caâchkhaâc, caâc cú chïị líơp kïị hoaơch phaât triïín truýìnthöịng chuê ýịu chuâ troơng vađo ngín saâch xíydûơng cú baên, trong khi ăoâ phûúng thûâc múâitíơp trung nhiïìu hún vađo caâc haơng muơc chi tiïuthûúđng xuýn Coâ nhûông thúđi ăiïím sûơ khaâcbiïơt trïn ăaô díîn túâi tranh luíơn vïì víịn ăïì coânïn giaêi ngín trûơc tiïịp vöịn ODA cho caâc dûơaân ăíìu tû thay vò roât thùỉng vađo ngín saâch nhađnûúâc hay khöng Khöng phaêi nhađ tađi trúơ nađocuông uêng höơ phûúng thûâc höî trúơ ngín saâchtrûơc tiïịp

ÚÊ mûâc ăöơ síu hún, quan ăiïím vïì yâ nghôa (haysûơ thiïịu vùưng) cuêa kïịt cíịu haơ tíìng lúân ăöịi vúâixoâa ăoâi giaêm ngheđo chñnh cuông khaâ traâi

ngûúơc Kinh nghiïơm cuêa caâc nûúâc coâ nïìn kinh

tïị phaât triïín nhanh trong khu vûơc Ăöng AÂ cho

thíịy caâc nhađ hoaơch ắnh chñnh saâch úê khu vûơc

nhíịn maơnh tíìm quan troơng cuêa haơ tíìng vô mö

hún so vúâi quan ăiïím kinh tïị phaât triïín

phûúng Tíy Ngoađi ra caâc phín tñch ngheđo ăoâi

úê phûúng Tíy dûơa trïn söị liïơu ăiïìu tra höơ gia

ằnh vađ ăaânh giaâ coâ sûơ tham gia cuêa ngûúđi

dín Nhûông cöng cuơ nađy cho pheâp ăaânh giaâ

taâc ăöơng cuêa cú súê haơ tíìng úê ắa phûúng, nhû

caâc cöng trònh ặúđng nöng thön hay dõch vuơ

cíịp nûúâc Tuy nhiïn nhûông cöng cuơ nađy laơi

khöng hûôu ñch cho caâc ăaânh giaâ taâc ăöơng cuêa

caâc maơng lûúâi ặúđng cao töịc hoùơc nhûông tiïịn

böơ cöng nghïơ thöng tin Viïơc CPGRS gíìn nhû

khöng ăïì cíơp túâi haơ tíìng vô mö phaên aânh phíìn

nađo ắnh hûúâng phín tñch ngheđo ăoâi úê tíìm vi

mö (hoùơc úê cíịp cú súê)

Tuy nhiïn, trïn thûơc tïị nhûông quan ăiïím traâi

chiïìu nađy ríịt dïî thöịng nhíịt Nïịu thaêo luíơn vïì

víịn ăïì nïn chuýín ODA qua kïnh caâc dûơ aân

ăíìu tû hay kïnh höî trúơ ngín saâch dûơa trïn

quan ăiïím hoùơc thïị nađy, hoùơc thïị kia coâ thïí

khiïịn ngûúđi ta míịt phûúng hûúâng Kinh

nghiïơm vïì sau cho thíịy hai kïnh cíịp ODA coâ

thïí böí trúơ ríịt töịt cho nhau Viïơc khöng ặa

haơng muơc kïịt cíịu haơ tíìng quy mö lúân vađoChiïịn lûúơc lađ möơt thiïịu soât Tuy nhiïn cuông seôlađ thiïịu soât nïịu khöng tñnh ăïịn nhûông chñnhsaâch can thiïơp cíịp ắa phûúng nhùìm ăaêm baêosinh kïị bïìn vûông cho ngûúđi dín Thaâng12/2002, Chñnh phuê ăaô ăïì xuíịt “múê röơngphaơm vi” CPGRS nhùìm ghi nhíơn vai trođ cuêakïịt cíịu haơ tíìng quy mö lúân trong phaât triïínkinh tïị vađ XĂGN (Xem Khung 1.1)

Möơt ăiïím ýịu nûôa cuêa CPGRS liïn quan túâivíịn ăïì triïín khai phûúng thûâc líơp kïị hoaơch vađthöng ăiïơp cuêa Chiïịn lûúơc túâi caâc cíịp, caâcngađnh úê ắa phûúng Vúâi nhûông tiïịn böơ ăaơtặúơc trong cöng taâc phín cíịp quaên lyâ úê ViïơtNam, gíìn möơt nûêa söị ngín saâch cöng hiïơnặúơc giao cho chñnh quýìn cíịp tónh, huýơn vađxaô phín böí Khaê nùng duy trò tñnh toađn diïơncuêa tiïịn trònh phaât triïín phuơ thuöơc phíìnnhiïìu vađo nùng lûơc tiïịp nhíơn kiïịn thûâc vađ kyônùng líơp kïị hoaơch chiïịn lûúơc cuêa caâc cíịpchñnh quýìn ắa phûúng Vúâi nhûông kiïịn thûâcvađ nùng lûơc ăoâ, caâc cíịp chñnh quýìn seô lûơachoơn ặúơc caâc chñnh saâch ăuâng ăùưn, ặúơc giaophín böí ngín saâch vađ ặúơc giaâm saât tiïịn trònhphaât triïín cuêa ắa phûúng thöng qua böơ chó söịphaât triïín phuđ húơp vúâi ắa phûúng Ăiïìu ăaâng

9

Khung 1.1: Cú súê haơ tíìng quy mö lúân vađ CPRGS

Nhíơn thûâc rùìng CPGRS lađ möơt tađi liïơu “söịng”, nùm 2002 Chñnh phuê Viïơt Nam ăaô chuê ăöơng níng tíìm Chiïịn lûúơc bùìng caâch ặa thïm möơt chûúng vïì haơ tíìng quy mö lúân vađo vùn kiïơn nađy Möơt söị nhađ tađi trúơ cuông tham gia tñch cûơc vađo hoaơt ăöơng nađy Nhíơt Baên ăaô thûơc hiïơn möơt loaơt caâc nghiïn cûâu vïì möịi liïn hïơ giûôa phaât triïín haơ tíìng vađ xoâa ăoâi giaêm ngheđo, trong ăoâ coâ möơt nghiïn cûâu thûơc tiïîn vïì taâc ăöơng phaât triïín cuêa cöng trònh Ăûúđng 5 úê phña Bùưc Ötxtríylia cuông tiïịn hađnh ăaânh giaâ taâc ăöơng tûúng tûơ ăöịi vúâi cöng trònh cíìu Phuâ Myô úê phña Nam Chûúng nađy taơo cú súê cho viïơc thaêo luíơn ăíìy ăuê hún vïì möịi liïn hïơ giûôa caâc chñnh saâch ăíìu tû, sûơ tùng trûúêng kinh tïị vađ giaêm ngheđo Ăíy lađ nöơi dung thïm ríịt quan troơng, ăùơc biïơt trong böịi caênh ăíìu tû cú súê haơ tíìng ăang úê mûâc cao ăaânh díịu sûơ tùng trûúêng vađ giaêm ngheđo hïịt sûâc íịn tûúơng cuêa Viïơt Nam

Vúâi quýịt tím ăaêm baêo taơo sûơ cín bùìng giûôa caâc muơc tiïu tùng trûúêng vađ giaêm ngheđo trûơc tiïịp, Chiïịn lûúơc cuông thïí hiïơn ặúơc tñnh toađn diïơn Ngín hađng Phaât triïín Chíu AÂ (ADB) vađ Ngín hađng Húơp taâc Quöịc tïị Nhíơt Baên (JBIC), hai nhađ tađi trúơ lúân cho caâc chûúng trònh dûơ aân ăíìu tû cú súê haơ tíìng quan troơng úê Viïơt Nam, ăaô tûđng ghi nhíơn tíìm quan troơng cuêa Chiïịn lûúơc Tuy nhiïn hai nhađ tađi trúơ nađy ăaô choơn hûúâng khöng gùưn chûúng trònh ăíìu tû vúâi bíịt kyđ möơt vùn kiïơn líơp kïị hoaơch chiïịn lûúơc nađo Chûúng múâi vïì cú súê haơ tíìng cho pheâp hoơ ăoâng goâp toađn diïơn hún vađo quaâ trònh phaât triïín cuêa Viïơt Nam, ăöìng thúđi húơp taâc chùơt cheô hún vúâi caâc nhađ tađi trúơ khaâc Kïịt quaê cuêa viïơc “múê röơng” phaơm vi Chiïịn lûúơc nađy lađ viïơc hai ngín hađng nađy ăaô tham gia thûơc hiïơn chûúng trònh höî trúơ ngín saâch trûơc tiïịp ăíìu tiïn úê Viïơt Nam Ngay sau ăoâ, hai ngín hađng nađy cuông ăaô phöịi húơp vúâi caâc nhađ tađi trúơ khaâc höî trúơ Viïơt Nam xíy dûơng KHPTKTXH 5 nùm 2006-2010, trong ăoâ bao göìm nhiïìu víịn ăïì ặúơc nïu trong chûúng múâi cuêa Chiïịn lûúơc Ăíy lađ möơt vñ duơ ăiïín hònh chûâng toê giaâ trõ cuêa viïơc thûđa nhíơn nhûông lúơi thïị so saânh vađ sûơ húơp taâc cuêa caâc cú quan tađi trúơ Chuâng ăaô vađ ăang goâp phíìn vađo viïơc tùng cûúđng hiïơu quaê hoaơt ăöơng ăöìng tađi trúơ cho sûơ phaât triïín cuêa Viïơt Nam.

tiïịc lađ ríịt ñt caân böơ ắa phûúng hiïíu CPGRS

hoùơc nhíơn thûâc ặúơc yâ nghôa trûơc tiïịp cuêa

Chiïịn lûúơc túâi hoaơt ăöơng thûúđng nhíơt cuêa

mònh Ăíy lađ híơu quaê cuêa viïơc ặa CPGRS

vûúơt ra ngoađi caâc quy trònh líơp kïị hoaơch

truýìn thöịng úê Viïơt Nam

Ăïí haơn chïị thiïịu soât nađy, saâng kiïịn thûơc hiïơn

thñ ăiïím CPGRS túâi möơt söị tónh thađnh ặúơc

ặa ra Thaâng 4/2004, Böơ KHĂT ăaô ban hađnh

hûúâng díîn thûơc hiïơn saâng kiïịn trïn Theo thúđi

gian, chûúng trònh thñ ăiïím xíy dûơng caâc kïị

hoaơch chiïịn lûúơc ăaô ặúơc múê röơng ra 24 tónh

thađnh trïn toađn quöịc Nhûông nöî lûơc nađy ăaô

ặúơc caâc nhađ tađi trúơ hûúêng ûâng vađ höî trúơ theo

hûúâng phín cíịp Theo ăoâ chñnh quýìn ắa

phûúng caâc tónh thñ ăiïím lûơa choơn hûúâng líơp

kïị hoaơch riïng Möîi ắa phûúng tíơp húơp lûơc

lûúơng tûđ caâc súê ban ngađnh liïn quan ăïí xíy

dûơng möơt chiïịn lûúơc phaât triïín KTXH cuêa

tónh theo hûúâng ăöíi múâi Kinh nghiïơm thûơc

tiïîn khaâ ăa daơng xeât vïì khña caơnh thađnh cöng

úê cíịp cú súê, tuy nhiïn nhûông bađi hoơc ruât ra tûđ

quaâ trònh thñ ăiïím ríịt ăaâng ghi nhíơn

Song song vúâi chûúng trònh thñ ăiïím trïn, Viïơt

Nam cuông ăaô coâ nhûông nöî lûơc to lúân trong

viïơc hađi hođa hoâa hai quy trònh líơp kïị hoaơch

phaât triïín vađ phín böí ngín saâch Möơt bûúâc

tiïịp khöng thïí thiïịu sau khi xaâc ắnh chi phñ

caâc haơng muơc Chiïịn lûúơc ăoâ lađ viïơc tíơp trung

nöî lûơc xíy dûơng Khung chi tiïu trung haơn

(MTEF) Baâo caâo thñ ăiïím MTEF ăíìu tiïn

trong ăoâ ăïì cíơp ăïịn caâc nöơi dung nhû giaâo

duơc, chùm soâc sûâc khoêe, giao thöng, nöng

nghiïơp vađ phaât triïín nöng thön ăaô ặúơc trònh

lïn Böơ Tađi chñnh (BTC) vađo cuöịi nùm 2005

Hiïơn taơi böịn baâo caâo MTEF cuêa ắa phûúng

cuông ăang ặúơc chuíín bõ

Caâc chûúng trònh thñ ăiïím hiïơn nay ăang

ặúơc múê röơng vađ ặúơc böí trúơ bùìng caâc quy

ắnh chñnh saâch ýu cíìu líơp kïị hoaơch ngín

saâch theo hûúâng líơp kïị hoaơch phaât triïín nhiïìu

nùm Thöng tû hûúâng díîn xíy dûơng ngín

saâch nùm 2006 ăaô thïí hiïơn bûúâc tiïịn lúân theo

hûúâng nađy Mùơc duđ viïơc trònh Quöịc höơi phï

duýơt kïị hoaơch ngín saâch víîn ặúơc thûơc hiïơn

trïn cú súê tûđng nùm, ýu cíịu múâi ăùơt ra ăoâ lađ

caâc kïị hoaơch ngín saâch phaêi ặúơc xíy dûơng

dûơa trïn líơp kïị hoaơch phaât triïín nhiïìu nùm.Ban ăíìu kïị hoaơch ngín saâch chó keâo dađi 3nùm, nhûng cho túâi nay ăaô bao truđm toađn böơchu trònh kïị hoaơch phaât triïín 5 nùm

Hai quy trònh líơp kïị hoaơch hađnh ăöơng vađ kïịhoaơch ngín saâch cođn ặúơc liïn kïịt vúâi nhauqua viïơc ban hađnh caâc chó tiïu phín böí chithûúđng xuýn cho cíịp tónh (luâc ăíìu) vađ chi xíydûơng cú baên (múâi ăíy) Hai böơ chó tiïu nađy seôchñnh thûâc ặúơc thûơc hiïơn vađo nùm 2007 Mùơcduđ chuê ýịu dûơa trïn söị liïơu dín söị, cöng thûâctñnh caâc chó tiïu nađy ăaô bao göìm caâc chó söịngheđo ăoâi, tûđ ăoâ díîn ăïịn viïơc tùng nguöìn lûơchöî trúơ caâc vuđng ngheđo hún cuêa caê nûúâc Tñnh ăïịn cuöịi chu kyđ kïị hoaơch 5 nùm 2001-

2005, viïơc löìng gheâp caâc muơc tiïu cuêa CPGRSvađo quy trònh líơp kïị hoaơch phaât triïín truýìnthöịng cuêa Viïơt Nam lađ mong muöịn cuêa caêChñnh phuê vađ caâc nhađ tađi trúơ Thaâng 9/2004,Thuê tûúâng Chñnh phuê ăaô ban hađnh Chó thõ33/2004/CT-TTg vïì viïơc xíy dûơngKHPTKTXH 5 nùm 2006-2010 Theo ăoâ, kïịhoaơch phaât triïín múâi seô ặúơc xíy dûơng dûơatrïn caâc nguýn tùưc chó ăaơo xíy dûơng CPRGS.Caâc vùn baên hûúâng díîn túâi caâc böơ, ngađnh vađắa phûúng do Böơ KHĂT ban hađnh sau ăoânhíịn maơnh tíìm quan troơng cuêa viïơc sûê duơngnhiïìu loaơi dûô liïơu (bao göìm ăaânh giaâ ngheđoăoâi coâ sûơ tham gia cuêa ngûúđi dín, dûô liïơu ăiïìutra vađ caâc kïịt quaê nghiïn cûâu cuêa caâc viïơnnghiïn cûâu trong nûúâc vađ töí chûâc quöịc tïị) lađm

cú súê cho caâc muơc tiïu líơp kïị hoaơch Nhûôngvùn baên hûúâng díîn nađy ýu cíìu thûơc hiïơn möơtquy trònh líơp hoaơch cöng khai, cuơ thïí lađ ýucíìu ăöịi vúâi phöí biïịn caâc dûơ thaêo kïị hoaơch ăïítham víịn yâ kiïịn röơng raôi Ăöìng thúđi, caâc vùnbaên hûúâng díîn cuông ýu cíìu xaâc ắnh caâc chósöị liïn quan túâi caâc Muơc tiïu Phaât triïín ViïơtNam vađ ặa thïm nöơi dung phín böí nguöìnlûơc vađo kïị hoaơch

Möơt chiïịn lûúơc ăaâng tin cíơy?

KHPTKTXH 5 nùm 2006-2010 coâ nhiïìu ăiïímmaơnh hún so vúâi caâc vùn kiïơn kïị hoaơch trûúâcăoâ Vúâi viïơc tuín thuê caâc quy ắnh múâi, quytrònh soaơn thaêo Kïị hoaơch cho thíịy nhûông nöîlûơc nghiïm tuâc trong viïơc töí chûâc tham víịn vađ

tiïịp thu caâc yâ kiïịn ăoâng goâp tûđ nhiïìu tíìng lúâp

dín cû trong xaô höơi Viïơt Nam Ngoađi nhûông

thaêo luíơn nöơi böơ bïn trong Chñnh phuê, Böơ

KHĂT ăaô töí chûâc ríịt nhiïìu höơi thaêo tham víịn

yâ kiïịn caân böơ ắa phûúng, caâc nhoâm hoơc giaê,

giúâi doanh nghiïơp trong nûúâc, caâc töí chûâc

NGO trong nûúâc vađ quöịc tïị, ngûúđi tađn tíơt,

kiïìu bađo úê nûúâc ngoađi, phuơ nûô vađ höơi phuơ nûô,

vađ caâc nhađ tađi trúơ Möơ loaơt nghiïn cûâu coâ sûơ

tham gia cuêa ngûúđi dín do caâc chuýn gia

trong nûúâc vađ caâc töí chûâc NGO quöịc tïị thûơc

hiïơn cuông goâp phíìn to lúân trong viïơc thu thíơp

yâ kiïịn ăoâng goâp cuêa caâc cöơng ăöìng dín cû

ngheđo taơi 17 ăiïím trïn toađn quöịc Ăíy cuông lađ

líìn ăíìu tiïn Dûơ thaêo KHPTKTXH ặúơc líịy yâ

kiïịn cöng khai

Caâc yâ kiïịn ăoâng goâp ăoâng vai trođ quan troơngtrong viïơc hònh thađnh nïn vùn kiïơn Kïị hoaơchKHPTKTXH 2006-2010 xeât vïì nhiïìu mùơt (XemKhung 1.2) Trong möơt söị trûúđng húơp, nhiïìu yâkiïịn goâp phíìn múê röơng phaơm vi möơt söị nöơidung cuơ thïí cuêa vùn kiïơn, chùỉng haơn nhû caâcvíịn ăïì vïì giúâi vađ treê em Trong nhiïìu trûúđnghúơp khaâc, chuâng taơo ra nhûông thay ăöíi vïìtroơng tím, vñ duơ nhû caâc víịn ăïì ngheđo ăoâi cíìnặúơc löìng gheâp vađo caâc chûúng trònh muơc tiïu.Hoùơc nhiïìu yâ kiïịn ăïì nghõ ăiïìu chónh ngön tûđcho phuđ húơp, nhíịt lađ ăöịi vúâi nhûông hoaơt ăöơngtrûúâc ăíy ặúơc xem lađ nhûông “tïơ naơn xaô höơi” Thaâng 11/2005, dûơ thaêo KHPTKTXH 2006-

2010 ăaô ặúơc ặa ra thaêo luíơn trûúâc Quöịc höơi

11

Khung 1.2 Tham víịn cöơng ăöìng taơo ra nhûông thay ăöíi nhû thïị nađo?

Thaâng 8/2005, dûơ thaêo KHPTKTXH giai ăoaơn 2006-2010 ăaô ặúơc phöí biïịn röơng raôi túâi nhiïìu tíìng lúâp dín cû ăïí xin yâ kiïịn ăoâng goâp Böơ KHĂT kïu goơi caâc nhađ tađi trúơ vađ caâc NGO quöịc tïị höî trúơ thûơc hiïơn caâc cuöơc tham víịn xíy dûơng dûơ thaêo taơi nhiïìu tónh thađnh trïn caê nûúâc Ăaâp laơi lúđi kïu goơi cuêa Böơ KHĂT, Oxfam Anh ăaô tiïịn hađnh phoêng víịn tíơp trung caâc cöơng ăöìng dín cû ngheđo vađ caân böơ ắa phûúng taơi tónh Ninh Thuíơn Saâu nghiïn cûâu viïn ăaô tham gia nghiïn cûâu thûơc ắa keâo dađi 8 ngađy vađ tiïịn hađnh nghiïn cûâu coâ sûơ tham gia vúâi gíìn 900 ngûúđi Baâo caâo cuêa hoơ ăïì cíơp túâi nhiïìu nöơi dung, trong ăoâ coâ nöng nghiïơp vađ phaât triïín nöng thön, cung cíịp caâc dõch vuơ cú baên, caâc chûúng trònh muơc tiïu quöịc gia vïì xoâa ăoâi giaêm ngheđo vađ möơt söị víịn ăïì vïì quaên lyâ nhađ nûúâc nhû ăííy maơnh dín chuê cú súê

Sau khi trònh baâo caâo tham víịn lïn nhoâm soaơn thaêo KHPTKTXH, Oxfam Anh ăaô theo doôi saât sao caâc dûơ thaêo nhùìm ăaânh giaâ taâc ăöơng cuêa quaâ trònh tham víịn cöơng ăöìng ăöịi vúâi nöơi dung Kïị hoaơch Viïơc xaâc ắnh hiïơu quaê thay ăöíi cuêa möơt hoaơt ăöơng tham víịn cuơ thïí cho Kïị hoaơch lađ ríịt khoâ thûơc hiïơn Song caâc kïịt quaê ăaânh giaâ hïịt sûâc khñch lïơ YÂ kiïịn phaên höìi tûđ hoaơt ăöơng tham víịn cöơng ăöìng taơi Ninh Thuíơn ăoâng vai trođ hïịt sûâc quan troơng trong viïơc cuêng cöị troơng tím nöơi dung ăoâi ngheđo trong vùn kiïơn Kïị hoaơch, ặúơc thïí hiïơn qua nhûông thay ăöíi sau ăíy

i Cuêng cöị nöơi dung liïn quan túâi múê röơng hoaơt ăöơng khuýịn nöng Dûơ thaêo Kïị hoaơch bao göìm caâc hađnh ăöơng cuơ thïí nhùìm thuâc ăííy caâc maơng lûúâi khuýịn nöng, caâc töí chûâc cöơng ăöìng vađ höơi nöng dín Ngoađi ra cođn coâ caâc hoaơt ăöơng nhùìm giaêi quýịt caâc víịn ăïì liïn quan túâi viïơc tiïịp cíơn thöng tin cho nöng dín, ăùơc biïơt lađ úê nhûông khu vûơc xa xöi, heêo laânh

i Tíơp trung nhiïìu hún túâi viïơc cung cíịp caâc dõch vuơ cú baên cho ăöìng bađo dín töơc thiïíu söị Sau quaâ trònh tham víịn, nöơi dung phaât triïín giaâo duơc úê caâc vuđng ăöìng bađo dín töơc thiïíu söị vađ vuđng síu, vuđng xa ăaô ặúơc ặa lïn thađnh möơt nöơi dung ûu tiïn, cuđng vúâi ýu cíìu thûơc hiïơn chñnh saâch miïîn hoơc phñ

i Dûơ thaêo sau quaâ trònh tham víịn cuông nhíịn maơnh tíìm quan troơng cuêa viïơc thûơc hiïơn chñnh saâch ăaôi ngöơ ăöịi vúâi baâc sô, y taâ lađm viïơc taơi vuđng síu, vuđng xa, vuđng ăùơc biïơt khoâ khùn.

i Múê röơng thaêo luíơn vïì tíìm quan troơng cuêa sûơ tham gia cuêa ngûúđi dín vađo quaâ trònh xíy dûơng chñnh saâch KHPTKTXH cuöịi cuđng coâ nïu sûơ cíìn thiïịt phaêi tùng cûúđng sûơ tham gia cuêa ngûúđi dín, tñnh minh baơch vađ traâch nhiïơm giaêi trònh trong caâc chûúng trònh XĂGN Caâc dûơ thaêo tiïịp theo cuông nïu roô caâc cú chïị giaâm saât tiïịn ăöơ thûơc hiïơn Kïị hoaơch cíìn dûơa trïn quan ăiïím ăaânh giaâ cuêa caâc cöơng ăöìng ngheđo vađ caâc töí chûâc xaô höơi dín sûơ.

Nguöìn: Oxfam Anh (2006)

Ăíy lađ möơt sûơ kiïơn chûa coâ tiïìn lïơ vò thöng

thûúđng vùn kiïơn Kïị hoaơch chó ặúơc xem xeât

taơi Quöịc höơi sau khi thaêo luíơn taơi Ăaơi höơi

Ăaêng Sûơ ăöíi múâi nađy ghi nhíơn tíìm aênh

hûúêng lúân hún cuêa cûê tri Quöịc höơi ăöịi vúâi nöơi

dung cuêa dûơ thaêo Kïị hoaơch so vúâi caâc chu kyđ

kïị hoaơch trûúâc ăíy Ngoađi ra cođn coâ lûúơt tham

víịn yâ kiïịn trong nöơi böơ Chñnh phuê cuông nhû

vúâi caâc nhađ tađi trúơ vađ caâc töí chûâc NGO sau khi

vùn kiïơn ặúơc thaêo luíơn taơi Quöịc höơi Thaâng

4/2006, taơi Ăaơi höơi Ăaêng 10, Kïị hoaơch ăaô ặúơc

ặa ra thaêo luíơn, vađ túâi thaâng 6, Kïị hoaơch ăaô

ặúơc Quöịc höơi phï chuíín Thuê tûúâng Chñnh

phuê ngay sau ăoâ ăaô phï duýơt Kïị hoaơch hađnh

ăöơng thûơc hiïơn KHPTKTXH 2006-2010 vađ hai

vùn kiïơn nađy chñnh thûâc ặúơc íịn baên vađo

thaâng 10/2006 Ngoađi ra hai vùn kiïơn nađy cođn

ặúơc böí sung thïm khung theo doôi kïịt quaê seô

do Böơ trûúêng Böơ KHĂT phï duýơt

KHPTKTXH 5 nùm 2001-2005 chó sûê duơng caâc

dûô liïơu chñnh thûâc cuêa nhađ nûúâc ăïí mö taê

ngheđo ăoâi, thuýịt trònh víịn ăïì ngheđo ăoâi theo

caâc chûúng trònh höî trúơ muơc tiïu vađ khöng coâ

nöơi dung nađo ăïì cíơp túâi caâc víịn ăïì ngheđo ăoâicuêa caâc dín töơc thiïíu söị hoùơc hiïơn traơng ngheđo

úê ăö thõ Ngûúơc laơi, KHPTKTXH 2006-2010 thïíhiïơn sûơ síu saât vïì víịn ăïì ngheđo ăoâi Viïơc sûêduơng caâc dûô liïơu ăaâng tin cíơy tûđ caâc cuöơc ăiïìutra höơ gia ằnh ăaơi diïơn cho thíịy sûơ phín tñchtoađn diïơn vïì ngheđo ăoâi úê Viïơt Nam Vùn kiïơnnađy thùỉng thùưn nïu lïn nhiïìu víịn ăïì liïn quantúâi caâc nhoâm dín cû vađ vuđng miïìn coâ hoađncaênh khoâ khùn cuông nhû nhûông thaâch thûâcgíy ra búêi khoaêng caâch giûôa caâc nhoâm dín cûngađy möơt gioaông ra Quan troơng hún caê ăoâ lađtñnh hođa nhíơp xaô höơi khöng cođn bõ haơn chïịtrong khuön khöí caâc chûúng trònh muơc tiïumađ ăaô ặúơc löìng gheâp vađo toađn böơ caâc nöơidung chuýn ngađnh cuêa Kïị hoaơch

KHPTKTXH 5 nùm 2006-2010 cođn ăaơt ặúơcnhûông tiïịn böơ vïì nöơi dung giaâm saât vađ ăaânhgiaâ Böơ KTĂT ăaô cûê möơt söị lûúơng lúân caân böơtíơp huíịn cho möơt söị böơ ngađnh vađ ắa phûúngvïì caâc chó söị ăaânh giaâ phaât triïín Sau ăúơt tíơphuíịn, Böơ cuông ăaô thiïịt kïị möơt khung theo doôitiïịn ăöơ thûơc hiïơn Khung theo doôi tiïịn ăöơ nađy

Khung 1.3: Nhûông thiïịu soât ặúơc nhòn nhíơn trong Chiïịn lûúơc phaât triïín cuêa Viïơt Nam

Trûúâc hïịt, tû duy kinh tïị chíơm ăöíi múâi Möơt söị víịn ăïì mang tñnh lyâ luíơn nhû kinh tïị thõ trûúđng ắnh hûúâng xaô höơi chuê nghôa, vai trođ cuêa khu vûơc kinh tïị nhađ nûúâc, ăöơc líơp vađ tûơ chuê vïì kinh tïị, xaô höơi hoâa lônh vûơc vùn hoâa vađ xaô höơi chûa ặúơc lađm saâng toê, díîn túâi sûơ luâng tuâng vađ chíơm trïî trong viïơc thûơc hiïơn möơt söị chuê trûúng chñnh saâch quan troơng nhû sùưp xïịp laơi vađ cöí phíìn hoâa doanh nghiïơp nhađ nûúâc (DNNN), phaât triïín caâc ngađnh dõch vuơ tiïìm nùng (nhû bíịt ăöơng saên, baêo hiïím, tađi chñnh, ngín hađng vađ du lõch), caêi caâch cú chïị quaên lyâ caâc lônh vûơc vùn hoâa-xaô höơi, ăùơc biïơt lađ caâc dõch vuơ cöng Trong khi ăoâ víîn chûa coâ möơt cú súê ăöìng böơ cho caâc loaơi hònh thõ trûúđng hoaơt ăöơng dûơa trïn nguýn tùưc thõ trûúđng

Thûâ hai, nhûông ýịu keâm nađy xuíịt phaât tûđ möơt thûơc tïị ăoâ lađ xuíịt phaât ăiïím cuêa nïìn kinh tïị coâ sûâc caơnh tranh ýịu keâm, quy mö nïìn kinh tïị nhoê, kïịt cíịu haơ tíìng kinh tïị-xaô höơi keâm phaât triïín, caâc ngađnh cöng nghiïơp böí trúơ chûa phaât triïín, nùng suíịt lao ăöơng thíịp, trònh ăöơ cöng nghïơ laơc híơu, chi phñ saên xuíịt cao Chûa coâ chñnh saâch, biïơn phaâp khuýịn khñch huy ăöơng nguöìn lûơc trong nûúâc vađ ngoađi nûúâc cho phaât triïín kinh tïị-xaô höơi Thûâ ba, caêi caâch cöng taâc caân böơ, töí chûâc böơ maây vađ caêi caâch hađnh chñnh cöng cođn chíơm, chûa ăaâp ûâng ýu cíìu phaât triïín trong tònh hònh múâi Quaên lyâ nhađ nûúâc vïì kinh tïị-xaô höơi úê caâc böơ, ngađnh, caâc cíịp cođn luâng tuâng, chöìng cheâo Caâc cú chïị kiïím tra, kiïím soaât viïơc chíịp hađnh caâc chuê trûúng, chñnh saâch, caâc nghõ quýịt, chó thõ cuêa Ăaêng vađ Nhađ nûúâc thiïịu chùơt cheô, khöng ăïịn núi, ăïịn chöịn; quýìn lûơc bõ phín taân Traâch nhiïơm cuêa caâc ngađnh, caâc cíịp vađ ngûúđi ặâng ăíìu khöng ặúơc phín ắnh roô rađng Möơt böơ phíơn caân böơ ăaêng viïn thiïịu gûúng míîu vađ phi phaơm kyê luíơt Tònh traơng tiïu cûơc, laông phñ, tham ö, tham nhuông cođn nghiïm troơng

Thûâ tû, viïơc chó ăaơo vađ ăiïìu hađnh thûơc hiïơn víîn cođn nhiïìu ýịu keâm Sûơ phöịi húơp giûôa caâc böơ, ngađnh vađ caâc cíịp chûa chùơt cheô Caâc giaêi phaâp ăiïìu hađnh thûơc hiïơn caâc kïị hoaơch chíơm ặa vađo thûơc hiïơn Caâc chó söị ăaânh giaâ tònh hònh kinh tïị-xaô höơi chuâ troơng vađo giaâ trõ ắnh lûúơng hún ắnh tñnh vađ hiïơu suíịt; ăöìng thúđi víîn cođn töìn taơi tím lyâ coi troơng thađnh tñch

Nguöìn: Chñnh phuê Viïơt Nam (2006b).

ặúơc cíịu truâc möơt caâch húơp lyâ, giaâm saât kïịt

quaê hoaơt ăöơng tûđ ăíìu vađo túâi ăíìu ra Khung

cuông taơo ra möơt bûâc tranh töíng thïí, thïí hiïơn

sûơ liïn kïịt giûôa caâc muơc tiïu phaât triïín vúâi caâc

hoaơt ăöơng vađ kïịt quaê ăíìu ra cuơ thïí cuêa Kïị

hoaơch Sûơ liïn kïịt nađy ríịt khoâ nhíơn biïịt nïịu

ặúơc miïu taê theo caâch thöng thûúđng Nhûng

cho túâi thaâng 10, khung theo doôi tiïịn ăöơ nađy

múâi ặúơc Böơ trûúêng Böơ KHĂT phï duýơt, tûâc

lađ sau khi Quöịc höơi phï chuíín vùn kiïơn

KHPTKTXH 5 nùm 2006-2010 Sûơ chíơm chïî

nađy trïn thûơc tïị taơo cú höơi vïì mùơt thúđi gian

cho viïơc tham khaêo yâ kiïịn xíy dûơng khung

theo doôi vúâi caâc böơ, ngađnh vađ ắa phûúng, tûđ

ăoâ níng cao chíịt lûúơng töíng thïí cho khung

theo doôi nađy

Mùơc duđ chûa phaêi lađ hoađn haêo nhûng khung

theo doôi tiïịn ăöơ ăaô thïí hiïơn möơt bûúâc tiïịn

quan troơng Chùỉng haơn, khung bao göìm möơt

cöơt riïng ăaânh giaâ tiïịn ăöơ níng cao chíịt

lûúơng quaên lyâ nhađ nûúâc Nhûông nöî lûơc ăaânh

giaâ kïịt quaê caêi caâch cöng taâc quaên lyâ nhađ

nûúâc trûúâc ăíy gíìn nhû khöng thu ặúơc kïịt

quaê Cöơt ăaânh giaâ cöng taâc quaên lyâ nhađ nûúâc

thïí hiïơn cam kïịt cuêa Chñnh phuê Viïơt Nam

trong viïơc giaâm saât tiïịn ăöơ caêi thiïơn tñnh

minh baơch vađ tham gia, tùng cûúđng phín cíịp

quaên lyâ, caêi caâch quaên lyâ tađi chñnh cöng vađ

giaêm thiïíu tham nhuông Khung theo doôi tiïịn

ăöơ cuông nhíịn maơnh tíìm quan troơng cuêa viïơc

thanh tra, theo doôi ăöơc líơp Sûơ ăöíi múâi nađy

cho thíịy cöng taâc ăaânh giaâ, giaâm saât úê Viïơt

Nam khöng cođn lïơ thuöơc nhiïìu vađo hïơ thöịng

baâo caâo hađnh chñnh nhađ nûúâc kheâp kñn trûúâc

ăíy Mùơc duđ söị liïơu hađnh chñnh víîn cođn hûôu

ñch vïì nhiïìu phûúng diïơn, viïơc múê röơng

nguöìn dûô liïơu giuâp caêi thiïơn ăöơ chñnh xaâc cuêa

thöng tin

Hy voơng rùìng nhûông ăöíi múâi trong cöng taâc

líơp kïị hoaơch phaât triïín vûđa qua seô tiïịp tuơc

ặúơc duy trò KHPTKTXH 5 nùm 2006-2010

thïí hiïơn sûơ thùỉng thùưn trong víịn ăïì ăaânh giaâ

hiïơu quaê, ăöìng thúđi cho thíịy sûơ cúêi múê hún

trong viïơc thûđa nhíơn vađ xûê lyâ nhûông thiïịu soât

trong cöng taâc ra quýịt ắnh úê Viïơt Nam (Xem

Khung 1.3) Ngoađi ra cuông coâ nhiïìu díịu hiïơu

cho thíịy Chñnh phuê Viïơt Nam seô tiïịp tuơc víơn

duơng phûúng thûâc líơp kïị hoaơch múâi cho giaiăoaơn sau 2010 Chñnh phuê cuông ăang chuêăöơng soaơn thaêo dûơ Luíơt vïì líơp kïị hoaơch vađxíy dûơng söí tay hûúâng díîn líơp kïị hoaơch trongnïìn kinh tïị thõ trûúđng do Böơ KHĂT chuê trò.Nhûông vùn baên nađy coâ thïí bao göìm nhûônghûúâng díîn cuơ thïí vïì viïơc “lađm thïị nađo” ăïíthûơc hiïơn phûúng thûâc líơp kïị hoaơch múâi BöơKHĂT cuông ăang cöị gùưng hiïơn ăaơi hoâa cöngtaâc líơp kïị hoaơch úê ắa phûúng bùìng caâch tíơnduơng nhûông kinh nghiïơm thu ặúơc tûđ chûúngtrònh thñ ăiïím thûơc hiïơn löìng gheâp CPGRS vađoKHPTKTXH úê ắa phûúng

Möơt Chiïịn lûúơc bïìn vûông?

Möơt trong nhûông thaâch thûâc lúân nhíịt trongthúđi gian túâi ăoâ lađ lađm thïị nađo ăïí cín bùìnggiûôa nhu cíìu tùng trûúêng kinh tïị nhanh húnvađ chíịt lûúơng tùng trûúêng Thaâch thûâc nađy ăùơt

ra nhiïìu víịn ăïì liïn quan túâi tñnh hiïơu quaê vađbïìn vûông cuêa Chiïịn lûúơc phaât triïín múâi.Theo KHPTKTXH 5 nùm 2006-2010, Chñnhphuê ăaô ăïì ra caâc hoaơt ăöơng cuơ thïí cho 5 nùmtúâi nhùìm ăaơt ặúơc caâc muơc tiïu phaât triïín cuêaquöịc gia Nhûông hoaơt ăöơng nađy ặúơc chiathađnh böịn nöơi dung chñnh: (a) ăííy maơnh tùngtrûúêng vađ chuýín ăöíi sang nïìn kinh tïị thõtrûúđng; (b) xoâa ăoâi giaêm ngheđo vađ ăaêm baêohođa nhíơp xaô höơi; (c) quaên lyâ möi trûúđng vađ tađinguýn thiïn nhiïn theo hûúâng bïìn vûông; vađ(d) xíy dûơng hïơ thöịng thïí chïị höî trúơ thûơc hiïơnChiïịn lûúơc Chñnh phuê Viïơt Nam tin rùìng thûơchiïơn ặúơc böịn nöơi dung trïn seô taơo ăađ choViïơt Nam trúê thađnh quöịc gia ăaơt mûâc thunhíơp trung bònh vađo nùm 2010 Song möịiquan ngaơi thûúđng trûơc lađ liïơu Viïơt Nam coâ ăuênguöìn lûơc cíìn thiïịt ăïí thûơc hiïơn nhûông hoaơtăöơng nađy, trong khi nguy cú ăííy mûâc núơ cöngvûúơt quaâ tíìm kiïím soaât lađ ríịt lúân

Tuy nhiïn kïịt quaê ăaânh giaâ chung giûôaNHTG vađ IMF vïì KHPTKTXH 5 nùm 2006-

2010 cho thíịy chiïịn lûúơc nađy bïìn vûông vïì mùơttađi khoâa cho duđ ăíìu tû cöng cho phaât triïín cúsúê haơ tíìng quy mö lúân víîn úê mûâc cao Theomöơt ûúâc tñnh dûơa trïn viïîn caênh ăíìu tû vađphaât triïín cuêa KHPTKTXH 5 nùm 2006-2010

13

vađ nhûông giaê ắnh kinh tïị vô mö thûơc tïị khaâc,

núơ cöng vađ núơ coâ ăaêm baêo cuêa nhađ nûúâc coâ thïí

tùng tûđ gíìn 44 phíìn trùm GDP nùm 2005 lïn

khoaêng 51 phíìn trùm vađo 2011 (Hònh 1.1)

Mùơc duđ mûâc tùng núơ cöng khaâ lúân nhûng víîn

ặúơc xem lađ chûa vûúơt qua ngûúông an toađn

núơ, vò coâ túâi hún möơt nûêa söị núơ nûúâc ngoađi lađ

tûđ vöịn vay ûu ăaôi

Caâc khoaên vay ûu ăaôi, vúâi chu kyđ thanh toaân

dađi húi vađ laôi suíịt thíịp, trong cíịu thađnh núơ

nûúâc ngoađi cuêa Viïơt Nam ặúơc phaên aânh qua

khoaêng caâch giûôa mûâc núơ cöng danh nghôa vađ

giaâ trõ tõnh hiïơn thúđi cuêa khoaên vay núơ Núơ

nûúâc ngoađi cuêa khu vûơc nhađ nûúâc vađ tû nhín

dûơ kiïịn seô giaêm nheơ tûđ khoaêng trïn 32 phíìn

trùm GDP xuöịng cođn khoaêng 31 phíìn trùm Tó

troơng giûôa thanh toaân núơ nûúâc ngoađi so vúâi

kim ngaơch xuíịt khííu ûúâc duy trò úê mûâc dûúâi

6 phíìn trùm trong caê giai ăoaơn nađy Vò víơy,

Viïơt Nam phaêi ăaêm baêo an toađn núơ quöịc gia

trong giai ăoaơn 2006-2010 Song an toađn núơ chó

ăaơt ặúơc trong ăiïìu kiïơn hoaơt ăöơng vay núơnûúâc ngoađi víîn tiïịp tuơc ặúơc chónh búêi caâcchñnh saâch ăuâng ăùưn nhû trong thúđi gian vûđaqua Sûơ chíơm trïî trong caêi caâch khu vûơc nhađnûúâc coâ thïí gíy gia tùng nghôa vuơ traê núơ cuêaChñnh phuê vađ haơn chïị nhûông díịu hiïơu tñchcûơc nïu trïn

KHPTKTXH 5 nùm 2006-2010 lađ möơt chiïịnlûúơc phaât triïín mang tñnh khaê thi vađ bïìn vûông.Song thaâch thûâc hiïơn nay laơi lađ úê khíu thûơchiïơn Ăïí thuâc ăííy viïơc thûơc hiïơn Kïị hoaơch,Nhađ nûúâc cíìn ûu tiïn triïín khai caâc biïơn phaâpchñnh saâch ăaô ăïì ra, lađm roô caâc bûúâc thûơc hiïơn,xaâc ắnh thúđi gian thûơc hiïơn vađ ăaânh giaâ chiphñ Ăïí thûơc hiïơn töịt nhûông viïơc trïn ăođi hoêicíìn coâ hïơ thöịng baâo caâo töịt nhùìm xaâc ắnh vađghi nhíơn nhûông ýịu keâm cuông nhû ăïì xuíịtcaâc quy trònh ăiïìu chónh chñnh saâch cho phuđhúơp Mùơc duđ khung theo doôi tiïịn ăöơ keđm theoKïị hoaơch lađ bûúâc khúêi ăíìu thuíơn lúơi nhûngnhû víơy víîn lađ chûa ăuê

Hònh 1.1: Dûơ baâo núơ cöng giai ăoaơn 2005-2011

Nguöìn: Ûúâc tñnh cuêa NHTG vađ IMF (IMF, 2006).

Trûúâc ăíy, coâ ríịt nhiïìu chó tiïu ặúơc sûê duơng

trong quaâ trònh líơp kïị hoaơch úê Viïơt Nam

nhûng caâc chó tiïu nađy thûúđng taâch khoêi caâc

muơc ăñch phaât triïín, caâc chñnh saâch vađ viïơc

phín böí nguöìn lûơc cuêa Chñnh phuê Chñnh vò

víơy nïn ríịt ăaânh giaâ tiïịn böơ chung vađ nïu cuơ

thïí chñnh saâch vađ chûúng trònh nađo thađnh cöng

vađ chñnh saâch vađ chûúng trònh nađo cíìn ặúơc

hoađn thiïơn Ăöìng thúđi, nhûông chó tiïu nađy laơi

tíơp chung phíìn lúân vađo caâc ăíìu vađo cuêa Chñnh

phuê vađ caâc ăíìu ra vïì saên xuíịt mađ ñt tíơp chung

vađo caâc kïịt quaê phaât triïín Viïơc giaâm saât tiïịn

böơ thûúđng ặúơc thûơc hiïơn qua quaâ trònh tûơ baâo

caâo cuêa caâc caân böơ nhađ nûúâc vađ thöng tin baâo

caâo khöng phaêi luâc nađo cuông ăaâng tin cíơy

CPRGS ăaô thay ăöíi troơng tím theo hûúâng chuâ

troơng ăïịn kïịt quaê Khuön khöí giaâm saât

KHPTKTXH 2006-2010 roô rađng dûơa trïn möơt

loaơt caâc chó tiïu gùưn caâc chñnh saâch cuêa Chñnh

phuê vúâi caâc muơc tiïu phaât triïín Ríịt may lađ

nhúđ nhûông nöî lûơc liïn tuơc ăïí phaât triïín hïơ

thöịng söị liïơu thöịng kï trong hún möơt thíơp kyê

qua nïn hiïơn ăaô coâ nhûông nguöìn söị liïơu ăaâng

tin cíơy ăïí giaâm saât kïịt quaê úê Viïơt Nam Tuy

nhiïn, víîn cođn nhûông thiïịu huơt quan troơng

Ăùơc biïơt lađ thiïịu nguöìn thöng tin ăaâng tin cíơy

ăïí ăaânh giaâ tiïịn böơ trong caêi thiïơn möi trûúđng

ăíìu tû vađ tùng cûúđng quaên trõ búêi leô ăíy lađ

nhûông ýịu töị ăùơc biïơt cíìn thiïịt trong quaâ trònh

phaât triïín Viïơc thiïịu nhûông thöng tin cuơ thïí

ăaâng tin cíơy khöng coâ nghôa lađ nïn aâp duơng

ăún giaên caâc chó tiïu thöng duơng trong caâc

nghiïn cûâu cho nhiïìu nûúâc Xem xeât kyô hún

möơt söị chó tiïu cho thíịy caâc chó tiïu nađy ñt phaên

aânh ặúơc thûơc traơng hiïơn taơi Traâi laơi, cíìn quýịt

tím nöî lûơc hún nûôa ăïí caêi thiïơn caâc hïơ thöịng

thöng tin cuêa Viïơt Nam Mö-ăun múâi vïì Ăaânh

giaâ Möi trûúđng Ăíìu tû (ĂGMTĂT) trong Ăiïìu

tra Doanh nghiïơp lađ möơt bûúâc tiïịn quan troơngtheo hûúâng nađy Tiïịp ăoâ, cíìn coâ möơt mö-ăunvïì quaên trõ trong Ăiïìu tra Höơ Gia ằnh dûúâidaơng caâc ăiïìu tra bùìng theê baâo caâo Caâc mö-ăun nađy coâ thïí cung cíịp caâc thöng tin phaên höìiăaâng tin cíơy cuêa caâc höơ gia ằnh vađ doanhnghiïơp vïì hoaơt ăöơng cuêa caâc cú quan Chñnhphuê vađ tñnh minh baơch trong caâc quaâ trònh cuêaChñnh phuê úê cíịp tónh Ăöìng thúđi, möơt nghiïncûâu ặúơc thiïịt kïị cíín thíơn trïn caê nûúâc, ặúơckiïím chûâng chùưc chùưn vïì kyô thuíơt, seô coâ ñchtrong ăaânh giaâ caâc lônh vûơc maơnh vađ ýịu trongthûơc hiïơn caêi caâch Xïịp loaơi Ăaânh giaâ vïì Chñnhsaâch vađ Thïí chïị quöịc gia (CPIA) vïì hiïơu quaêchñnh saâch trong möơt loaơt caâc lônh vûơc chñnhsaâch vađ khuön khöí Ăaânh giaâ Chi tiïu vađ Traâchnhiïơm Tađi chñnh Cöng (PEFA) vïì tñnh toađn diïơnvađ minh baơch trong quaên lyâ tađi chñnh cöng ríịthûâa heơn ăïí thûơc hiïơn trong nhiïơm vuơ nađy

Ăo lûúđng gò?

Trong phûúng phaâp líơp kïị hoaơch truýìn thöịngcuêa Viïơt Nam, möơt ăùơc ăiïím ăiïín hònh lađ luöncoâ nhiïìu chó tiïu Khöng chó caâc vùn baên chiïịnlûúơc thûúđng coâ nhiïìu muơc tiïu mađ ngay caê caâcdanh saâch riïng reô caâc chó tiïu cuông song songtöìn taơi Thïị nhûng caâc chó tiïu nađy laơi ríịt ñt khigùưn vúâi caâc muơc ăñch phaât triïín ặúơc ûu tiïnhoùơc kïịt húơp vúâi ngín saâch vađ chûúng trònh Docoâ söị lûúơng lúân caâc chó tiïu vađ muơc tiïu nïn khoâăaânh giaâ ặúơc mûâc ăöơ tiïịn böơ trong thûơc hiïơncaâc muơc ăñch phaât triïín lúân hún Viïơc thiïịu möịiliïn hïơ giûôa caâc biïịn trûơc thuöơc sûơ quaên lyâ cuêaChñnh phuê vađ nhûông muơc ăñch phaât triïín lúânhún ăaơt ra cíu hoêi liïơu tiïịn böơ ăaơt ặúơc coâ gùưnchuât nađo vúâi caâc hađnh ăöơng chñnh saâch cuơ thïíhay khöng

2 ĂAÂNH GIAÂ TIÏỊN BÖƠ

Phaêi thûđa nhíơn, ăaânh giaâ taâc ăöơng chñnh saâch

luön ríịt khoâ vò coâ biïịt bao tònh huöịng khaâc

nhau xaêy ra Khöng dïî traê lúđi ặúơc víịn ăïì “xaâc

ắnh nguýn nhín” (tûâc lađ ăaânh giaâ xem phíìn

nađo trong thay ăöíi cuêa möơt chó tiïu phaât triïín

lúân nhúđ vađo möơt chñnh saâch cuơ thïí) Bíịt kïí möơt

cíu traê lúđi thuýịt phuơc nađo cuông ăođi hoêi phaêi coâ

nhoâm ăöịi chûâng hoùơc möơt thöng tin kiïím

chûâng ăaâng tin cíơy ăïí ăaânh giaâ xem ăiïìu gò seô

xaêy ra nïịu khöng thûơc hiïơn chñnh saâch ặúơc

ăaânh giaâ Tuy nhiïn, duđ chó ặa ra ặúơc hïơ

thöịng caâc chó tiïu dûúâi daơng möơt chuöîi gùưn kïịt

caâc biïịn trûơc thuöơc sûơ quaên lyâ cuêa Chñnh phuê

vúâi caâc muơc ăñch phaât triïín lúân hún coâ leô cuông

hûôu ñch Nhûông chuöîi nađy thûúđng ặúơc goơi lađ

caâc khung lö-gic Sûê duơng thuíơt ngûô thöng

thûúđng, caâc khung lö-gñc göìm caâc “ýịu töị ăíìu

vađo” lađ caâc biïịn trûơc thuöơc sûơ quaên lyâ cuêa

Chñnh phuê, “caâc ýịu töị ăíìu ra” cho caâc kïịt quaê

trûơc tiïịp vađ caâc “kïịt quaê” cho muơc ăñch phaât

triïín cuöịi cuđng cuêa chñnh saâch Mùơc duđ khöng

ăaânh giaâ ặúơc chñnh xaâc taâc ăöơng, caâc khung

lö-gñc ñt nhíịt cuông coâ thïí giaêi thñch ăöi chuât vïì

tñnh hiïơu quaê cuêa caâc chñnh saâch cöng

Cho ăïịn gíìn ăíy, quaâ trònh líơp kïị hoaơch úê Viïơt

Nam chuê ýịu chó tíơp trung vađo caâc ýịu töị ăíìu

vađo vađ ăíìu ra nhû huy ăöơng ăíìu tû, saên xuíịt

caâc saên phíím cöng nghiïơp vađ nöng nghiïơp vađ

ăađo taơo con ngûúđi Möơt söị chó tiïu vïì kïịt quaê

cuông ăaô ặúơc sûê duơng nhû tyê lïơ giaêm ngheđo vađmuđ chûô Nhûng thûúđng víîn thiïịu möịi liïn hïơmang tñnh khaâi niïơm giûôa tíịt caê caâc chó tiïunađy Sûơ thay ăöíi bùưt ăíìu cuđng vúâi viïơc chuíín bõCPRGS vađo nùm 2001 khi troơng tím chuýínsang ăaơt ặúơc caâc kïịt quaê nhû caâc Muơc tiïuPhaât triïín Thiïn niïn kyê cuêa Viïơt Nam.KHPTKTXH 2006-2010 ăaô tiïịn möơt bûúâc xahún khi ặa ra khuön khöí giaâm saât roô rađng, gùưncaâc ýịu töị ăíìu vađo, ăíìu ra vađ kïịt quaê dûúâidaơng caâc chuöîi kïịt quaê khaâc nhau (Höơp 2.1).Nhûông chuöîi nađy ặúơc sùưp xïịp xung quanhböịn truơ cöơt chñnh cuêa chûúng trònh caêi caâchphaâc thaêo trong KHPTKTXH göìm phaât triïínkinh doanh, hođa nhíơp xaô höơi, tađi nguýn thiïnnhiïn vađ quaên trõ hiïơn ăaơi

Vñ duơ, möơt muơc ăñch phaât triïín cuêaKHPTKTXH lađ caêi thiïơn tiïịp cíơn caâc dõch vuơ ytïị Möơt hađnh ăöơng chñnh saâch ăïí ăaơt ặúơc muơcăñch nađy lađ múê röơng ăöịi tûúơng baêo hiïím y tïị(BHYT) bùìng caâch höî trúơ tađi chñnh cho nhûôngngûúđi khöng thïí chi traê ặúơc Möơt ýịu töị ăíìuvađo lađ tyê lïơ dín söị coâ theê BHYT Tuy nhiïn, chócoâ theê BHYT seô khöng coâ yâ nghôa nïịu noâ khöngdíîn túâi viïơc tiïịp cíơn töịt dõch vuơ y tïị töịt hún Dovíơy, viïơc cung cíịp dõch vuơ y tïị thûơc tïị cho dín

cû lađ möơt chó tiïu kïịt quaê töịt hún Möơt caâchăaânh giaâ xem viïơc cung cíịp dõch vuơ coâ hiïơuquaê khöng lađ thu thíơp yâ kiïịn phaên höìi cuêa

Khung 2.1: Khung theo doôi ặúơc xíy dûơng nhû thïị nađo?

Nùm 2005 khi Böơ Nöng nghiïơp vađ Phaât triïín Nöng thön (Böơ NN&PTNT) bùưt ăíìu chuíín bõ kïị hoaơch nùm nùm múâi, Böơ ríịt muöịn dûơa trïn kinh nghiïơm tham gia trûúâc ăíy trong quy trònh CPRGS vađ caêi tiïịn thïm phûúng phaâp líơp kïị hoaơch úê Böơ Dûúâi sûơ laônh ăaơo cuêa Böơ trûúêng vađ sûơ ăiïìu phöịi cuêa Vuơ Quan hïơ quöịc tïị, möơt quaâ trònh cöơng taâc chùơt cheô giûôa caâc chuýn gia trong nûúâc vađ quöịc tïị ăaô bùưt ăíìu Kïịt quaê lađ ăaô coâ möơt loaơt caâc khung lö-gñc theo cíịp Vuơ líịy kïịt quaê lađm troơng tím, röìi sau ăoâ ặúơc töíng húơp lïn thađnh möơt khung lö-gñc chung cho Böơ NN&PTNT Phûúng phaâp nađy ặúơc trònh bađy taơi nhiïìu cuöơc höơi thaêo vađ toơa ăađm, thu huât ặúơc nhiïìu chuâ yâ cuêa caâc böơ khaâc

Cho ăïịn cuöịi nùm 2005, khi quaâ trònh soaơn thaêo KHPTKTXH gíìn hoađn tíịt, Böơ KHĂT kïu goơi höî trúơ xíy dûơng möơt khuön khöí giaâm saât tûúng tûơ dûơa trïn kïịt quaê cho kïị hoaơch nùm nùm Tûđ thaâng 12/2005 ăïịn thaâng 3/2006 ăaô coâ möơt söị buöíi ăađo taơo chuýn ăïì cho caâc caân böơ cuêa Böơ KHĂT vađ caâc böơ ngađnh khaâc Caâc ăaơi biïíu tham dûơ nhûông buöíi ăađo taơo nađy lađm viïơc theo nhoâm ăïí soaơn thaêo khung theo doôi trong tûđng lônh vûơc cuêa KHPTKTXH theo hònh thûâc chuöîi kïịt quaê Khi coâ ặúơc ma tríơn töíng húơp vađo thaâng 4/2006, Böơ KHĂT tiïịn hađnh tham víịn yâ kiïịn TCTK, caâc tónh vađ caâc böơ ngađnh Böơ KHĂTăaô tiïịn hađnh vođng tham víịn thûâ hai vúâi caâc böơ ngađnh vađ caâc cú quan trûúâc khi phï duýơt ma tríơn nađy

Böơ KHĂT hiïơn ăang xíy dûơng hûúâng díîn sûê duơng khung theo doôi nađy Hûúâng díîn seô bao göìm ắnh nghôa vađ caâc nguöìn söị liïơu phuđ húơp cho tûđng chó tiïu ặúơc cín nhùưc.

ngûúđi sûê duơng vïì sûơ thoêa maôn chung cuêa hoơ

ăöịi vúâi dõch vuơ y tïị ặúơc cung cíịp

Troơng tím vïì caâc muơc ăñch phaât triïín coâ nguơ yâ

quan troơng trong ăo lûúđng Baâo caâo tiïịn böơ

trong phûúng phaâp líơp kïị hoaơch truýìn thöịng

chuê ýịu xoay quanh caâc muơc tiïu ăùơt ra úê cíịp

quöịc gia, cíịp tónh, cíịp huýơn vađ cíịp xaô Nhûng

nhûông chó tiïu nađy thûúđng ặúơc quan niïơm lađ

nhiïơm vuơ cuêa caâc cíịp chñnh quýìn ắa phûúng

vađ do víơy seô coâ xu hûúâng trúê thađnh “hiïơn

thûơc” Ngoađi ra, phíìn lúân söị liïơu sûê duơng ăïí

baâo caâo vïì caâc chó tiïu lađ tûđ söí saâch hađnh chñnh

Viïơc dûơa vađo caâc söị liïơu hađnh chñnh lađ phuđ húơp

trong trûúđng húơp töíng húơp caâc ýịu töị ăíìu vađo

vađ möơt ýịu töị ăíìu ra; nhûng ríịt ñt phuđ húơp ăïí

thöịng kï vïì kïịt quaê Trong trûúđng húơp söị liïơu

vïì kïịt quaê, tûơ baâo caâo coâ thïí díîn ăïịn tònh traơng

quaâ laơc quan vò cung cíịp dõch vuơ theo kïịt quaê

cuông coâ thïí ặúơc xem lađ möơt tiïu chñ vïì thûơc

hiïơn nhiïơm vuơ Viïơc ăo lûúđng kïịt quaê ăuâng

ăùưn ăođi hoêi phaêi thu thíơp thöng tin trûơc tiïịp tûđ

caâc höơ gia ằnh vađ doanh nghiïơp do möơt cú

quan coâ trònh ăöơ kyô thuíơt, coâ nùng lûơc híơu cíìn

vađ khöng coâ quýìn lúơi liïn quan túâi kïịt quaê

Trong trûúđng húơp cuêa Viïơt Nam, TCTK lađ ûâng

cûê viïn ặúng nhiïn thûơc hiïơn vai trođ “troơng

tađi” nađy

Ríịt may, ngađy cađng coâ nhiïìu söị liïơu ăaâng tin

cíơy ăïí ăo tiïịn böơ trong thûơc hiïơn caâc muơc ăñch

phaât triïín nïn coâ thïí giaâm saât viïơc thûơc hiïơn caâc

kïị hoaơch úê cíịp quöịc gia, cíịp vuđng vađ ăöi khi caê

úê cíịp tónh nûôa Nhûông söị liïơu nađy ặúơc thu

thíơp trûơc tiïịp tûđ caâc höơ gia ằnh vađ caâc doanh

nghiïơp Caâc nguöìn söị liïơu chñnh bao göìm Ăiïìu

tra mûâc söịng höơ gia ằnh Viïơt Nam

(ĂTMSHGĂ) ặúơc tiïịn hađnh hai nùm möơt líìn

vađ Ăiïìu tra Doanh nghiïơp hađng nùm Caâc

nguöìn söị liïơu liïn quan khaâc lađ Ăiïìu tra Y tïị vađ

Nhín khííu hoơc vađ Ăiïìu tra cuơm Ăa chó tiïu

ặúơc TCTK thûơc hiïơn nùm nùm möơt líìn, caâc

ăiïìu tra vïì dinh dûúông ặúơc thûơc hiïơn hađng

nùm do Viïơn Dinh dûúông quöịc gia vađ Böơ Y tïị

tiïịn hađnh hađng nùm vađ caâc cuöơc ăiïìu tra höơ

kinh doanh hađng nùm do TCTK tiïịn hađnh

Viïơc phaât triïín cú súê dûô liïơu thöịng kï phong

phuâ ặúơc khúêi xûúâng tûđ hún möơt thíơp kyê nïn

viïơc ăaânh giaâ tiïịn böơ ăaơt ặúơc trong caâc kïịt quaê

phaât triïín coâ thïí thûơc hiïơn ặúơc Ăiïìu quantroơng lađ cú súê dûô liïơu nađy cung cíịp nïìn taêng ăïísau nađy thûơc hiïơn nhûông phín tñch ăaânh giaâ taâcăöơng chñnh xaâc vïì caâc chñnh saâch cuêa Chñnhphuê Tuy nhiïn, hiïơn nay, viïơc thu thíơp söị liïơuhöơ gia ằnh vađ doanh nghiïơp thö chíịt lûúơngcao ăaơt nhiïìu tiïịn böơ hún so vúâi viïơc phín tñchcaâc söị liïơu nađy Viïơc chñnh thûâc sûê duơng caâcnguöìn thöng tin nađy cođn ríịt haơn chïị vađ viïơcthûơc hiïơn caâc phín tñch thöịng kï vađ kinh tïịlûúơng chuíín xaâc víîn chûa thíơt phöí biïịn tronggiúâi khoa hoơc vađ tû víịn chñnh saâch Tuy víơy,cuông ăaô coâ nhûông díịu hiïơu ăaâng khñch lïơ Viïơc

ăo lûúđng ngheđo lađ möơt trûúđng húơp ăiïín hònh(Khung 2.2)

Mùơt khaâc, khöng coâ caâc nguöìn söị liïơu ăïí ăolûúđng nhiïìu chó tiïu mađ coâ thïí ríịt quan troơngnïịu xeât tûđ khña caơnh phaât triïín nhû baơo lûơc giaằnh, caâc hònh thûâc lao ăöơng treê em töìi tïơ nhíịthoùơc buön baân ngûúđi Hiïơn chûa coâ söị liïơuăaâng tin cíơy vïì thõ trûúđng lao ăöơng úê Viïơt Namnïn khoâ coâ thïí coâ nhûông chó tiïu ăaâng tin cíơyvïì tyê lïơ thíịt nghiïơp hoùơc caâc ăiïìu kiïơn lađm viïơcmöơt caâch kõp thúđi Nhûông chuöîi söị liïơu ăaângtin cíơy theo thúđi gian vïì möơt söị chó tiïu möitrûúđng nhû chíịt lûúơng mùơt nûúâc, chíịt lûúơngkhöng khñ vađ ăa daơng sinh hoơc cuông khöng coâ Hiïơn cuông coâ nhûông thiïịu huơt quan troơng vïìcaâc chó tiïu ăíìu vađo vađ ăíìu ra Vñ duơ, viïơc ăolûúđng GDP coâ thïí khöng phaên aânh hïịt ặúơc giaâtrõ cuêa khu vûơc höơ kinh doanh úê Viïơt Nam Caâcûúâc tñnh vïì GDP cuêa caâc tónh cöơng laơi cao húnûúâc tñnh GDP cuêa caê nûúâc Trong thöịng kï tađichñnh, khoaêng caâch so vúâi thöng lïơ quöịc tïị cođnlúân hún Thöng tin vïì söị liïơu tiïìn tïơ töíng húơpthûúđng ặúơc sûê duơng ăïí thûơc hiïơn caâc chñnhsaâch kinh tïị vô mö úê Viïơt Nam víîn khöng hoađnchónh Hiïơn ăaô coâ nhiïìu tiïịn böơ vïì töíng húơp vađcöng böị söị liïơu vïì ngín saâch Tuy nhiïn, baâocaâo thûúđng xuýn vïì tađi khoaên cuêa caâc ăún võsûê duơng nguöìn lûơc ngín saâch víîn chûa ăíìy ăuê,ăùơc biïơt lađ ăöịi vúâi caâc DNNN

Nhûông thađnh tûơu ăaơt ặúơc gíìn ăíy

Viïơt Nam vûđa hoađn thađnh chu kyđ líơp kïị hoaơchnùm nùm vađ möơt cíu hoêi ặúơc ăùơt ra lađ lađm thïịnađo ăïí ăaânh giaâ tiïịn böơ ăaơt ặúơc trong thúđi kyđ

17

HÛÚÂNG ĂÏỊN TÍÌM CAO MÚÂI

Khung 2.2: Ăo lûúđng mûâc ăöơ ngheđo ăoâi úê Viïơt Nam

Ăo lûúđng mûâc ăöơ ngheđo ăoâi ríịt quan troơng khöng chó ăïí ăaânh díịu tiïịn böơ chung cuêa Viïơt Nam tûđ quan ăiïím quöịc tïị mađ cođn ăïí ăaêm baêo sûơ phín böí nguöìn lûơc trong nûúâc möơt caâch cöng bùìng Vúâi mûâc ăöơ phín cíịp ngađy cađng gia tùng, caâc quýịt ắnh chñnh saâch chuê ýịu liïn quan túâi nguöìn lûơc cöng ngađy cađng ặúơc ặa ra úê cíịp ắa phûúng Caâc tiïu chuíín vïì phín böí ngín saâch múâi ặúơc thöng qua gíìn ăíy dûơa trïn dín söị nhûng cuông bao göìm möơt söị tiïu chñ cíìn thiïịt coâ xu hûúâng coâ lúơi cho caâc tónh ngheđo hún Tuy nhiïn, khöng coâ möơt cú chïị tûúng tûơ trong phín böí ngín saâch tûđ cíịp huýơn ăïịn cíịp xaô Do víơy, chùỉng coâ gò ăaêm baêo rùìng chi tiïu cöng seô ăïịn nhûông núi cíìn ăïịn noâ hún

Viïơt Nam coâ nhûông cuöơc ăiïìu tra höơ gia ằnh chíịt lûúơng cao vúâi míîu ăaơi diïơn cíịp quöịc gia cho caâc nùm

1993, 1998, 2002, 2004 vađ 2006 Nhûông cuöơc ăiïìu tra nađy do TCTK tiïịn hađnh cho pheâp tñnh caâc tyê lïơ ngheđo coâ thïí so saânh theo thúđi gian vađ giûôa caâc vuđng Ûúâc tñnh vïì ngheđo dûơa trïn caâc cuöơc ăiïìu tra nađy thûơc sûơ ăoâng möơt vai trođ quan troơng trong viïơc cung cíịp thöng tin cho caâc tranh luíơn chñnh saâch vïì ngheđo úê Viïơt Nam Tuy nhiïn, ngay caê cho túâi gíìn ăíy, caâc ûúâc lûúơng chñnh thûâc vïì tyê lïơ ngheđo laơi khöng dûơa trïn söị liïơu nađy Traâi laơi, caâc ûúâc lûúơng ăoâ dûơa trïn caâch ăïịm söị höơ ngheđo trïn caê nûúâc tûđ cíịp cú súê trúê lïn do Böơ LĂTBXH chuê trò

Theo phûúng phaâp cuêa Böơ LĂTBXH, möơt höơ gia ằnh ặúơc coi lađ ngheđo nïịu thu nhíơp tñnh theo ăíìu ngûúđi cuêa höơ dûúâi möơt ặúđng ngheđo cuơ thïí nađo ăoâ Nhûng caê viïơc xaâc ắnh ặúđng ngheđo vađ ăo thu nhíơp ăïìu coâ víịn ăïì Ăûúđng ngheđo khöng dûơa trïn chi phñ ắa phûúng cho möơt gioê hađng hoâa vađ dõch vuơ ặúơc xaâc ắnh töịt ăïí ăaêm baêo möơt cuöơc söịng maơnh khoêe Thu nhíơp ñt khi ặúơc ăo möơt caâch chñnh xaâc Trïn thûơc tïị, caâc caân böơ ắa phûúng biïịt ríịt roô höơ nađo trong ắa bađn cuêa hoơ khaâ giaê hún vađ höơ nađo ngheđo hún Nhûng xaâc ắnh ranh giúâi úê ăíu ăïí taâch biïơt höơ ngheđo vúâi höơ khöng ngheđo dûơa trïn caâc ăiïìu kiïơn cuêa ắa phûúng Caâc tyê lïơ ngheđo ặúơc baâo caâo thûúđng nhùìm phaên aânh thađnh tñch thûơc hiïơn caâc muơc tiïu cuêa Chñnh phuê (thûúđng lađ giaêm ngheđo hai ăiïím phíìn trùm möơt nùm) Caâc caân böơ ắa phûúng ặúơc tûơ do ăùơt chuíín ngheđo cao hún nïịu hoơ coâ sùĩn nguöìn lûơc ăïí höî trúơ möơt söị lûúơng ngûúđi ngheđo nhiïìu hún Danh saâch caâc höơ ngheđo ặúơc cíơp nhíơt hađng nùm vađ caâc cuöơc hoơp cuêa cöơng ăöìng thûúđng ặúơc töí chûâc ăïí quýịt ắnh ai lađ ngûúđi ngheđo vađ ai ăaô “thoaât ngheđo” Nhûông cuöơc hoơp nađy thûúđng lađm cho caâc ăo lûúđng vïì thu nhíơp cuêa höơ gia ằnh thađnh khöng cíìn thiïịt

Tyê lïơ ngheđo cuêa cíịp xaô vađ phûúđng tñnh tûđ caâch thûâc nađy ặúơc töíng húơp úê cíịp huýơn, sau ăoâ lađ cíịp tónh vađ cuöịi cuđng lađ cíịp quöịc gia Do caâch ăïịm höơ ngheđo nađy chõu aênh hûúêng búêi caâc ăiïìu kiïơn ắa phûúng, mang tñnh chuê quan úê mûâc ăöơ nađo ăoâ nïn kïịt quaê vïì tyê lïơ ngheđo khöng thïí so saânh ặúơc giûôa caâc ăún võ hađnh chñnh

Tyê lïơ ngheđo dûơa trïn ăiïìu tra höơ gia ằnh cuông coâ nhûông haơn chïị nhíịt ắnh Do quy mö míîu nïn caâc tyê lïơ nađy chó ăaâng tin cíơy úê cíịp quöịc gia vađ cíịp vuđng vađ tûđ nùm 2002 lađ úê cíịp tónh Tuy nhiïn, khöng coâ cú chïị nađo ăïí nhûông ûúâc lûúơng ngheđo coâ thïí so saânh ặúơc úê cíịp huýơn vađ xaô

Coâ möơt nöî lûơc hiïơn ăang ặúơc thûơc hiïơn úê Viïơt Nam lađ kïịt húơp ăiïím maơnh cuêa Ăiïìu tra höơ gia ằnh vađ caâc phûúng phaâp úê cíịp ắa phûúng ăïí ăo lûúđng ngheđo Nùm 2005, Thuê tûúâng Chñnh phuê ban hađnh quýịt ắnh 170, quy ắnh ặúđng ngheđo cho giai ăoơan 2006-2010 vađ giao nhiïơm vuơ cho Böơ LĂTBXH tiïịn hađnh caâc cuöơc ăiïìu tra ăïí xaâc ắnh ăíìy ăuê caâc ăöịi tûúơng hûúêng lúơi cuêa caâc chûúng trònh muơc tiïu úê caâc cíịp ắa phûúng Trong khi ăoâ, Quýịt ắnh söị 305 giao nhiïơm vuơ cho TCTK tñnh caâc tyê lïơ ngheđo úê cíịp quöịc gia vađ cíịp tónh sûê duơng söị liïơu ăiïìu tra höơ gia ằnh ÚÊ giûôa caâc cíịp tónh vađ ắa phûúng, Viïơn Khoa hoơc Lao ăöơng vađ Xaô höơi (VKHLĂXH) hiïơn ăang tiïịn hađnh ăo lûúđng tyê lïơ ngheđo úê cíịp xaô Phûúng phaâp cuêa VKHLĂXH dûơa trïn caâc chó söị proxy ặúơc sûê duơng ăïí ăaânh giaâ xem caâc höơ gia ằnh coâ phaêi lađ ngheđo khöng Phûúng phaâp nađy trûúâc ăíy ăaô ặúơc sûê duơng úê Viïơt Nam ăïí veô baên ăöì ngheđo úê mûâc ăöơ phín taâch lúân Ngûúđi ta víîn chúđ xem viïơc töíng húơp tyê lïơ ngheđo tñnh úê cíịp xaô sûê duơng caâc chó söị proxy coâ ặa ra caâc tyê lïơ ngheđo cíịp tónh tûúng ặúng vúâi tyê lïơ ặúơc ûúâc lûúơng sûê duơng söị liïơu höơ gia ằnh khöng Nïịu kïịt quaê thûê nghiïơm thađnh cöng, Viïơt Nam coâ thïí coâ möơt cú chïị ba tíìng ặa ra caâc ûúâc lûúơng vïì ngheđo ăaâng tin cíơy úê caâc cíịp töíng húơp khaâc nhau vađ cho pheâp xaâc ắnh caâc höơ ngheđo ặúơc hûúêng phuâc lúơi tûđ caâc chûúng trònh muơc tiïu giaêm ngheđo

nađy Trong khi caê KHPTKTXH 2001-2005 vađ

CPRGS ăïìu khöng coâ möơt khuön khöí giaâm saât

dûơa trïn kïịt quaê ăi keđm, tiïịn böơ coâ thïí ăo

lûúđng theo möơt loaơt caâc böơ söị liïơu vïì nhiïìu

quöịc gia sùĩn coâ

Tùng trûúêng kinh tïị lađ möơt tiïu chuíín so saânh

hiïín nhiïn Viïơt Nam ặúơc biïịt ăïịn lađ möơt

trong nhûông nûúâc tùng trûúêng kinh tïị nhanh

nhíịt thïị giúâi vađ phaât triïín kinh tïị cuêa Viïơt Nam

ăaô ặúơc caêi thiïơn trong 5 nùm qua Tuy nhiïn,

ăíy lađ möơt minh chûâng vïì víịn ăïì xaâc ắnh

nguýn nhín búêi leô ngûúđi ta coâ thïí líơp luíơn

rùìng viïơc caêi thiïơn nađy lađ do möi trûúđng quöịc tïị

nhiïìu hún lađ do chñnh baên thín Viïơt Nam Sau

nûôa, cuöơc khuêng hoaêng Ăöng AÂ vađo cuöịi

nhûông nùm 1990 aênh hûúêng túâi tíịt caê caâc nûúâc

trong khu vûơc cho duđ Viïơt Nam coâ vûúơt qua

cuöơc khuêng hoaêng nađy töịt hún nhûông nûúâc

khaâc Möơt caâch xûê lyâ víịn ăïì nađy lađ xïịp haơng tíịt

caê caâc nûúâc tûđ nûúâc tùng trûúêng nhanh nhíịt

ăïịn caâc nûúâc tùng trûúêng chíơm nhíịt vađ xem

xem coâ sûơ caêi thiïơn gò trong võ trñ tûúng ăöịi cuêa

Viïơt Nam theo thúđi gian khöng Ăïí loaơi boê taâc

ăöơng cuêa nhûông biïịn ăöơng ngùưn haơn vađ sai söị

ăo lûúđng, töịc ăöơ tùng trûúêng coâ thïí ặúơc tñnh

bùìng trung bònh phaât triïín trong 3 nùm Ăöìng

thúđi, ăïí tñnh ăïịn nhûông thay ăöíi trong giaâ

tûúng ăöịi, möơt söị ắnh nghôa vïì ăíìu ra coâ thïí

ặúơc sûê duơng chùỉng haơn nhû GDP theo ăíìu

ngûúđi tñnh theo tiïìn baên ắa úê mûâc giaâ cöị ắnh,

tñnh theo tiïìn ăö la Myô úê mûâc giaâ hiïơn hađnh,hoùơc bùìng ăö la ngang giaâ sûâc mua PPP úê mûâcgiaâ cöị ắnh Nïịu xïịp haơng cuêa Viïơt Nam coâ xuhûúâng giöịng nhau duđ sûê duơng caâc ắnh nghôavïì ăíìu ra khaâc nhau thò coâ thïí coi caâc xu hûúângăoâ lađ vûông

Kïịt quaê cuêa nghiïn cûâu nađy ríịt roô rađng: võ trñtûúng ăöịi cuêa Viïơt Nam ặúơc caêi thiïơn tûúngăöịi vûông chùưc theo thúđi gian caê tûđ giaâc ăöơ toađncíìu vađ trong quan hïơ vúâi caâc nûúâc laâng giïìngĂöng AÂ (Hònh 2.1) Trung quöịc, möơt söị nûúâcnhiïìu díìu úê vuđng Caâp-ca-dú vađ möơt söị núikhaâc hiïơn tùng trûúêng nhanh hún Viïơt Nam.Nhûng tûđ ăíìu thíơp kyê nađy, Viïơt Nam ăaô nhaêykhoaêng 40 ăïịn 60 bíơc trïn thïị giúâi vađ khoaêng 6hoùơc 7 bíơc trong khu vûơc Viïơt Nam khöng chótùng trûúêng nhanh hiïơn nay, mađ trong nhûôngnùm gíìn ăíy, Viïơt Nam khöng ngûđng tùngtrûúêng töịt hún caâc nûúâc khaâc

Tyê lïơ ngheđo lađ möơt chó tiïu hiïín nhiïn nûôa ăïícín nhùưc mùơc duđ so saânh tyê lïơ ngheđo giûôa caâcnûúâc cođn khoâ hún Nguýn do bùưt nguöìn tûđ sûơkhaâc nhau mađ coâ thïí lađ ríịt lúân giûôa núi nađy vúâinúi khaâc trong gioê tiïu duđng vađ giaâ hađng hoâadõch vuơ Do ăoâ, khoâ coâ thïí xaâc ắnh möơt ặúđngngheđo chung coâ yâ nghôa Möơt bûúâc lađm tùưtthöng thûúđng lađ ăùơt ặúđng ngheđo úê möơt mûâccoâ yâ nghôa nađo ăoâ chùỉng haơn nhû möơt ăö la sûâcmua tûúng ặúng PPP möơt ngađy Theo ăoâ, möơt

19

Hònh 2.1: Phaât triïín kinh tïị vûông chùưc

Nguöìn: Dûơa trïn söị liïơu cuêa NHTG (2006b) Xïịp haơng dûơa trïn tyê lïơ tùng trûúêng cuêa GDP theo ăíìu ngûúđi, sûê duơng mûâc

tùng trung bònh trong ba nùm.

ngûúđi lađ ngheđo nïịu thu nhíơp hoùơc chi tiïu hađng

ngađy cuêa ngûúđi ăoâ mua ặúơc ñt hún mûâc möơt

ăö la mađ ngûúđi ăoâ coâ thïí mua ặúơc úê Myô Thûơc

ra, bûúâc lađm tùưt nađy coâ thïí taơo thïm möơt khoâ

khùn nûôa vïì phûúng phaâp, ăoâ lađ caâc ûúâc tñnh

PPP khöng hoađn toađn chñnh xaâc

Nhûông lûu yâ vïì mùơt phûúng phaâp cuông khöng

thïí lađm múđ thađnh tñnh to lúân cuêa Viïơt Nam

trong giaêm ngheđo (Hònh 2.2) Theo phûúng

phaâp ăo lûúđng nađy, Viïơt nam ăaô giaêm ngheđo

nhanh hún bíịt kïí quöịc gia nađo trong khu vûơc,

kïí caê Trung Quöịc Tûđ nùm 1990 ăïịn 2004, söị höơ

ngheđo úê Viïơt Nam giaêm khoaêng 3 ăiïím phíìn

trùm möơt nùm, nhanh gíịp ăöi töịc ăöơ giaêm

ngheđo cuêa Trung Quöịc Mùơc duđ nhûông ăiïìu

chónh vïì tyê giaâ PPP coâ thïí thay ăöíi ăöi chuât kïịt

quaê nhûng híìu nhû chùưc chùưn seô khöng lađm

thay ăöịi maơnh viïơc xïịp haơng cuêa caâc quöịc gia

khaâc nhau Hún nûôa, trong trûúđng húơp cuêa Viïơt

Nam, xu hûúâng nađy ăaô ặúơc khùỉng ắnh khi sûê

duơng möơt ặúđng ngheđo coâ thïí so saânh vïì gioê

tiïu duđng (göìm caê caâc mùơt hađng lûúng thûơc vađ

phi lûúng thûơc) cíìn thiïịt ăïí ăaêm baêo 2.100 calo

möơt ngûúđi möơt ngađy

Khi tyê lïơ ngheđo giaêm nhiïìu, viïơc giaêm ngheđo

hún nûôa seô ngađy cađng khoâ do víơy coâ thïí dûơ

ăoaân quaâ trònh giaêm ngheđo seô chíơm díìn Tuy

nhiïn, sau khi töịc ăöơ giaêm ngheđo chíơm laơi

trong giai ăoơan tûđ 1998 ăïịn 2002, töịc ăöơ nađy laơi

tùng trúê laơi ÚÊ mûâc ăöơ nađo ăoâ, viïơc töịc ăöơ giaêmngheđo tùng coâ thïí ặúơc khuýịch ăaơi búêi sûơthay ăöíi trong söị liïơu Söị liïơu ĂTMSHGĂ 2002coâ quy mö lúân hún nhiïìu líìn so vúâi caâc cuöơcăiïìu tra höơ gia ằnh trûúâc ăoâ vađ caâc ăiïìu traviïn ñt ặúơc giaâm saât vađ ăađo taơo hún Do söị liïơuĂTMSHGĂ 2004 coâ chíịt lûúơng töịt hún, coâ khaênùng tyê lïơ ngheđo ặúơc ûúâc tñnh cao hún trongnùm 2002 Tuy nhiïn, ngheđo cuông coâ thïí ặúơcûúâc tñnh thíịp hún Vađ trong bíịt cûâ trûúđng húơpnađo thò viïơc tùng töịc ăöơ giaêm ngheđo cuông phuđhúơp vúâi lônh vûơc phaât triïín khaâc trong cuđngthúđi kyđ Caâc ýịu töị ăíìu ra tùng nhanh hún, giaâhađng hoâa cíìn thiïịt ăïí ăaêm baêo ăúđi söịng cuêanöng dín (nhû cađ phï vađ gaơo) tùng vađ khöịilûúơng nguöìn lûơc chuýín ăïịn caâc tónh ngheđonhiïìu hún trong böịi caênh phín cíịp múê röơng Tuy nhiïn, cuông cíìn phaêi noâi rùìng tiïịn böơ giaêmngheđo cuêa caâc dín töơc thiïíu söị úê Viïơt Nam ríịtchíơm Khi sûê duơng möơt ặúđng ngheđo trongnûúâc phaên aânh caâc nhu cíìu ca-lo vađ phi lûúngthûơc cú baên, tyê lïơ ngheđo cuêa caâc dín töơc thiïíusöị úê Viïơt Nam víîn úê mûâc 61 phíìn trùm nùm

2004 so vúâi mûâc 14 phíìn trùm cuêa ngûúđi Kinh

ÚÊ möơt söị vuđng cuêa Viïơt Nam nhû vuđng NamTrung Böơ, tyê lïơ ngheđo cuêa caâc dín töơc thiïíu söịlađ trïn 90 phíìn trùm Trong nùm 2004, hún möơtphíìn ba ngûúđi dín töơc thiïíu söị úê Viïơt Nam víîncođn bõ ăoâi Sûơ chïnh lïơch nađy nhíịn maơnh tíìmquan troơng cuêa viïơc vûúơt xa ra ngoađi nhûông so

Hònh 2.2: Thađnh tñch ăaâng khñch lïơ trong giaêm ngheđo

Nguöìn: Dûơa trïn söị liïơu ûúâc tñnh cuêa NHTG (2006a).

ĂAÂNH GIAÂ TIÏỊN BÖƠ

Cho ăïịn nùm 2015, tíịt caê caâc em trai

vađ caâc em gaâi ăïìu ăi hoơc hïịt cíịp tiïíu

hoơc

Tyê lïơ hoơc hïịt lúâp 5 tùng, ăaơt 89 phíìn trùm

Gíìn nhû chùưc chùưn seô ăaơt ặúơc Muơc

ăñch 3

Muơc

tiïu 4

Chíơm nhíịt ăïịn hïịt nùm, xoâa boê

chïnh lïơch giúâi trong giaâo duơc tiïíu

hoơc vađ trung hoơc cú súê

Bònh ăùỉng giúâi úê tíịt caê caâc cíịp giaâo duơc, trûđ ăöịi vúâi dín töơc thiïíu söị

Tûđ nùm 1990 ăïịn nùm 2015, giaêm hai

phíìn ba tyê lï chïịt treê dûúâi 5 tuöíi

Giaêm 60 phíìn trùm tûđ nùm 1990 ăïịn nùm 2002, hiïơn lađ 23/1000

Gíìn nhû chùưc chùưn seô ăaơt ặúơc Muơc

Gíìn nhû chùưc chùưn seô ăaơt ặúơc Muơc

ăíìu ăííy luđi sûơ líy lan cuêa HIV/AIDS

Tyê lïơ nhiïîm tùng tûđ 0.34 phíìn trùm lïn 0.44 nùm 2005

Gíìn nhû chùưc chùưn seô ăaơt ặúơc Muơc

tiïu 8

Ăïịn nùm 2015, seô chùơn ặâng vađ ăííy

luđi tyê lïơ söịt reât vađ caâc bïơnh khaâc

Söị ca mùưc bïơnh söịt söịt reât giaêm maơnh

Ăaêm baêo tñnh bïìn vûông vađ ăaêo ngûúơc

sûơ míịt maât tađi nguýn thiïn nhiïn

Rûđng che phuê tùng nhûng míịt rûđng che phuê vađ ăa daơng sinh hoc

Khöng chùưc seô ăaơt ặúơc

Nguöìn: Chûúng trònh Phaât triïín Liïn Húơp Quöịc (2005), caâc ĂTMSHGĂ, vađ NHTG (2003).

saânh giûôa caâc nûúâc vađ sûê duơng caâc chó tiïu kïịt

quaê ặúơc phín taâch theo nhoâm dín söị

Möơt möịc quan troơng khaâc ăïí ăaânh giaâ tiïịn böơ

Viïơt Nam ăaơt ặúơc trong chu kyđ líơp kïị hoaơch

vûđa qua lađ caâc muơc tiïu MDG MDG lađ tíơp húơp

caâc kïịt quaê phaât triïín ặúơc caâc nhađ laônh ăaơo

trïn thïị giúâi nhíịt trñ taơi Höơi Nghõ Thûúơng Ăónh

taơi Liïn Hiïơp quöịc nùm 2000 MDG chuâ troơng

vađo caâc chó tiïu vïì y tïị, giaâo duơc, caâc chó tiïu

phaât triïín con ngûúđi khaâc vađ möi trûúđng MDG

taơo khuön khöí ăïí xaâc ắnh caâc Muơc tiïu Phaât

triïín Thiïn niïn kyê cuêa Viïơt Nam trong nùm

2001 vađ ặúơc löìng gheâp vađo Khung theo doôi vađ

ăaânh giaâ cho KHPTKTXH 2006-2010

Möơt líìn nûôa, Viïơt Nam lađm töịt hún nhiïìu nûúâc

khaâc trong caâc muơc ăñch chung nađy Viïơt Nam

ăaô ăaơt ặúơc nùm trong söị mûúđi muơc tiïu MDG

chñnh cho nùm 2015 vađ trïn ăađ ăaơt ặúơc böịn

muơc tiïu khaâc trûúâc thúđi haơn Nhûng Viïơt Nam

coâ thïí chó ăaơt ặúơc möơt phíìn muơc tiïu vïì ăaêo

ngûúơc míịt maât vïì tađi nguýn möi trûúđng (Baêng

2.1) Ăöìng thúđi, cuông phaêi lûu yâ rùìng song song

vúâi thađnh tñch saâng choâi trong híìu hïịt caâc

MDG víîn cođn sûơ chïnh lïơch quan troơng trong

thađnh tûơu ăaơt ặúơc giûôa ngûúđi Kinh vađ caâc

nhoâm dín töơc thiïíu söị Vñ duơ, coâ ñt treê em dín

töơc hún, ăùơc biïơt lađ treê em gaâi, ặúơc ăïịn trûúđng

Ăöìng thúđi, caâc tyê lïơ tûê vong cuêa meơ vađ con úê

vuđng nuâi núi coâ nhiïìu dín töơc thiïíu söị sinh

söịng cao hún ríịt nhiïìu so vúâi caâc vuđng khaâc úê

Viïơt Nam

Ăiïím maơnh vađ ăiïím ýịu

Mùơc duđ tiïịn böơ trong viïơc ăaơt caâc muơc tiïu phaât

triïín cùn baên lađ khöng thïí phuê nhíơn ặúơc, cíu

hoêi víîn lađ chñnh saâch nađo goâp phíìn vađo thađnh

cöng cuêa Viïơt Nam Ăíy khöng chó lađ möơt cíu

hoêi khoa hoơc nhùìm tòm ra möơt cíu traê lúđi híịp

díîn vïì nguýn nhín Viïơc xaâc ắnh nhûông lônh

vûơc maơnh vađ ýịu trong hoaơch ắnh chñnh saâch

lađ ríịt cíìn thiïịt ăïí ăaêm baêo thađnh cöng ặúơc

bïìn vûông theo thúđi gian Viïơt Nam ăaô ăaơt ặúơc

mûâc tùng trûúêng cao nhûng Viïơt Nam cíìn phaêi

lađm nhiïìu hún nûôa ăïí ăaêm baêo tùng trûúêng coâ

chíịt lûúơng Tûúng tûơ, viïơc ăaơt caâc muơc tiïu

phaât triïín nhû MDG dûúđng nhû khaê thi nhûng

viïơc ăaêm baêo tíịt caê caâc nhoâm dín cû ăïìu ăaơt

ặúơc caâc muơc ăñch nađy coâ thïí cíìn nhûông biïơnphaâp cuơ thïí Bïn caơnh viïơc ăaânh giaâ caâc kïịt quaêphaât triïín lúân hún, phûúng phaâp “chuöîi” ăođihoêi phaêi xem xeât kyô hún caâc ăíìu vađo, ăíìu ra vađkïịt quaê chuê ýịu trong tûđng lônh vûơc chñnh saâch Ăaânh giaâ thûúđng xuýn theo nhûông tiïu chñnađy ăaô ặúơc thûơc hiïơn kïí tûđ hoaơt ăöơng cuêa Höîtrúơ ngín saâch chung líìn thûâ ba cho thûơc hiïơnchûúng trònh CPRGS Bùưt ăíìu tûđ PRSC3, möơtdanh muơc caâc chó tiïu trong möơt diïơn röơng caâclônh vûơc chñnh saâch ăaô ặúơc sûê duơng ăïí ăaânhgiaâ tiïịn böơ Caâc chó tiïu ặúơc lûơa choơn cho ăaânhgiaâ nađy coâ thïí bõ chíịt víịn Caê KHPTKTXH2001-2005 vađ CPRGS ăïìu khöng xíy dûơng trïnmöơt khung theo doôi vađ ăaânh giaâ Khi ăoâ, caâcchó tiïu ặúơc xíy dûơng tûđ lúđi vùn cuêa nhûôngvùn baên nađy vađ nhûông chiïịn lûúơc ngađnh vađchñnh saâch coâ liïn quan khaâc ÚÊ mûâc ăöơ nađo ăoâ,nhûông chó tiïu ặúơc lûơa choơn kïịt húơp caê ýịu töịăíìu vađo, ýịu töị ăíìu ra vađ kïịt quaê Tuy nhiïn,töíng húơp tíịt caê laơi, danh muơc caâc chó tiïu nađycuông giaêi thñch phíìn nađo vïì ăiïím maơnh vađăiïím ýịu cuêa chûúng trònh caêi caâch chñnh saâch

úê Viïơt Nam

Ăaânh giaâ nađy cho thíịy tiïịn böơ chung ríịt maơnhnhûng thađnh tûơu khöng ăöìng ăïìu giûôa caâc lônhvûơc chñnh saâch (Baêng 2.2) Do baên chíịt toađndiïơn cuêa chûúng trònh caêi caâch úê Viïơt Nam, möơtsöị lônh vûơc seô ăaơt tiïịn böơ nhanh hún caâc lônhvûơc khaâc Tuy nhiïn, Viïơt Nam ăaô ăaơt ặúơctiïịn böơ maơnh trong caâc lônh vûơc cú cíịu, xaô höơivađ quaên trõ cuêa chûúng trònh caêi caâch nïn khoâcoâ thïí xaâc ắnh ặúơc bíịt kyđ lônh vûơc nađo trongnhûông lônh vûơc nađy lađ lônh vûơc phaât triïín chíơm Töịc ăöơ ăaơt tiïịn böơ giûôa caâc maêng chñnh saâchtrong tûđng truơ cöơt phaât triïín phuơ thuöơc vađocam kïịt chñnh trõ thûơc hiïơn caêi caâch Ăiïìu nađythïí hiïơn trong sûơ tûúng phaên giûôa tiïịn böơnhanh choâng trong höơi nhíơp vúâi nïìn kinh tïịthïị giúâi vađ caêi caâch chíơm chaơp trong lônh vûơcngín hađng ÚÊ mûâc ăöơ nađo ăoâ, sûơ tûúng phaênnađy coâ thïí phaên aânh sûơ lûơa choơn thíơn troơng cuêaViïơt Nam, trong khi tiïịn nhanh trong gia nhíơpWTO coâ thïí lađ möơt caâch ăïí “chöịt laơi” nhu cíìucho caâc caêi caâch sau ăoâ trong lônh vûơc ngínhađng Trong caâc trûúđng húơp khaâc, nhû trongngađnh nûúâc, tiïịn böơ chíơm chaơp phaên aânh sûơ

ĂAÂNH GIAÂ TIÏỊN BÖƠ

Gíìn ăíy nhíịt

Caêi caâch caâc SOE Tyê lïơ dû núơ ngín hađng dađnh cho caâc

Haơ tíìng cú súê Ngûúđi dín söịng trong baân kñnh 2 km

gíìn ặúđng coâ thïí tiïịp cíơn trong moơi ăiïìu kiïơn thúđi tiïịt

76 phíìn trùm 84 phíìn trùm

Giaâo duơc Tyê lïơ nhíơp hoơc rođng cíịp phöí thöng

cú súê

62 phíìn trùm (1998)

80 phíìn trùm

nöng nghiïơp

42 phíìn trùm (1998)

72 phíìn trùm

ặúơc caêi thiïơn

76 phíìn trùm (2002)

Lônh vûơc chñnh

saâch

ăiïím nùm 2001

Gíìn ăíy nhíịt

Caêi caâch ngín

haơn chïị

Míu thuíîn thïí chïị

Möi trûúđng Baêo töìn rûđng ăa daơng sinh hoơc, ăíìm

líìy vađ moê san hö

Suy thoaâi trïn diïơn röơng

Tiïịp tuơc suy thoaâi

Phaât triïín phaâp lyâ Coâ hïơ thöịng phaâp lyâ trong ăoâ “quaên

lyâ bùìng luíơt phaâp” thay thïị “quaên lyâ bùìng yâ muöịn chuê quan cuêa con ngûúđi”

Sûơ minh baơch phaâp lyâ haơn chïị

Baêng 2.2: Lônh vûơc nađo lađm töịt vađ Lônh vûơc nađo lađm chûa thíơt töịt

Nguöìn: Tađi liïơu Chûúng trònh PRSC 5 (NHTG, 2006c).

truđng lùơp vïì thïí chïị vađ thíím quýìn phín ắnh

khöng roô rađng giûôa möơt söị böơ ngađnh Trong

trûúđng húơp chöịng tham nhuông, khöng thïí phuê

ắnh ặúơc cam kïịt ăíịu tranh chöịng tham

nhuông nhûng cam kïịt nađy gíìn ăíy maơnh meô

hún Ăíy lađ möơt lônh vûơc mađ phaêi míịt khaâ

nhiïìu thúđi gian ăïí tiïịn böơ vïì ăíìu vađo (nhû luíơt

hoùơc caâc cú quan ăiïìu phöịi) ặúơc chuýín thađnh

tiïịn böơ ăíìu ra vađ kïịt quaê

Möơt caâch khaâc ăïí ăaânh giaâ tiïịn böơ giûôa caâch

lônh vûơc khaâc nhau trong chûúng trònh caêi caâch

lađ ăaânh giaâ CPIA Ăíy lađ xïịp haơng hađng nùm

cuêa NHTG cho tíịt caê caâc nûúâc ăang phaât triïín

Viïơc xïịp haơng trung bònh ặúơc sûê duơng theo

caâc chó tiïu vïì dín söị, ngheđo vađ giaêi ngín ODA

ăïí phín böí nguöìn lûơc ûu ăaôi giûôa caâc nûúâc

Hađm yâ cuêa ăaânh giaâ lađ nguöìn lûơc phaêi ăïịn caâc

nûúâc coâ möi trûúđng chñnh saâch tùng cú höơi taơo

lúơi suíịt cao ADB cuông sûê duơng caâc tiïu chñ

tûúng tûơ cho muơc ăñch tûúng tûơ Trong trûúđng

húơp cuêa NHTG, viïơc xïịp haơng do caâc nhoâm

chuýn gia cuêa vùn phođng quöịc gia chuíín bõ

vúâi tham chiïịu hai nûúâc “lađm chuíín” cho tûđng

vuđng Sau ăoâ, caâc kïịt quaê ặúơc kiïím tra qua

möơt söị vođng do caâc chuýn gia ngađnh so saânh

caâc kïịt quaê giûôa tíịt caê caâc nûúâc ăang phaât triïín

Tûđ thaâng 6/ 2006, xïịp haơng CPIA ặúơc cöng böị

trïn cú súê tûđng nûúâc

Tiïu chñ ặúơc cín nhùưc trong CPIA ăaô phaâttriïín trong nhûông nùm qua ăïí ăaâp ûâng hiïíubiïịt múâi vađ kinh nghiïơm thu ặúơc Hiïơn nay,CPIA göìm 16 chó tiïu ặúơc sùưp xïịp theo böịncuơm Ăoâ lađ: quaên lyâ kinh tïị vô mö (3 chó tiïu),caâc chñnh saâch cú cíịu (3), caâc chñnh saâch vïì hođanhíơp xaô höơi vađ cöng bùìng (5) vađ quaên lyâ khuvûơc cöng (5) Ăöịi vúâi möîi möơt chó tiïu, quöịc gianhíơn ặúơc ăiïím söị trong khoaêng tûđ 1 ăïịn 6trong ăoâ 6 lađ ăiïím söị cao nhíịt Theo caâc tiïu chñnađy, Viïơt Nam ăaơt ăiïím söị cao hún ăiïím söịtrung bònh trong khu vûơc trong híìu hïịt caâc chótiïu vïì quaên lyâ kinh tïị vô mö vađ hođa nhíơp xaôhöi Caâc ăiïím söị thíịp hún ăiïím söị trung bònhtrong khu vûơc lađ trong khu vûơc tađi chñnh, laoăöơng vađ an sinh xaô höơi, tñnh minh baơch vađchöịng tham nhuông (Hònh 2.3) Do ăoâ, kïịt quaêcuêa ăaânh giaâ CPIA thûúđng coâ thïí so saânh ặúơcvúâi caâc ăaânh giaâ trong quaâ trònh PRSC

Coâ thïí ăo lûúđng moơi thûâ ặúơc khöng?

Coâ möơt líơp luíơn cho rùìng chuýơn gò coâ thïí ăolûúđng ặúơc thò seô ặúơc lađm xong ăïí nhíịn maơnhtíìm quan troơng cuêa viïơc chuâ troơng vađo caâc biïơnphaâp phuđ húơp vađ ăo lûúđng töịt chuâng Nhûngnoâi thò dïî hún lađm, nhû ăaô trònh bađy trongphíìn thaêo luíơn úê trïn vïì caâc caâch thûâc ăo lûúđngngheđo ăoâi phuđ húơp úê Viïơt Nam Ngoađi thöịng

Hònh 2.3: Ăaânh giaâ vïì thïí chïị vađ chñnh saâch quöịc gia

Nguöìn: NHTG.

kï kinh tïị cú baên, ngûúđi ta ăaô nhíịt trñ phíìn nađo

vïì phûúng phaâp ăo lûúđng MDG Nhûng caâc

chó tiïu phaât triïín khaâc thò khöng

Möơt möi trûúđng ăíìu tû lađnh maơnh vađ möơt nïìn

quaên trõ töịt coâ leô lađ hai thađnh töị quan troơng

nhíịt ăïí phaât triïín nhanh vađ bïìn vûông Nhûng

khöng dïî ăo lûúđng möi trûúđng ăíìu tû hoùơc

chíịt lûúơng quaên trõ Nhûông nöî lûơc gíìn ăíy

nhùìm ặa ra möơt phûúng phaâp coâ thïí lûúơng

hoâa ặúơc hai truơ cöơt chñnh trong phaât triïín nađy

ríịt ặúơc hoan nghïnh Kïịt quaê lađ caâc chó tiïu

cöng böị ặúơc noâi ăïịn nhiïìu trïn caâc phûúng

tiïơn thöng tin vađ thu huât sûơ chuâ yâ cuêa cöng luíơn

cho thíịy mong muöịn maơnh meô coâ ặúơc söị liïơu

ăaâng tin cíơy vïì hai truơ cöơt nađy Tuy nhiïn,

mong muöịn ăoâ cuông ăaô díîn túâi viïơc boê qua

möơt söị lûu yâ vïì phûúng phaâp luíơn Trong möơt

söị trûúđng húơp, viïơc ăo lûúđng coâ veê nhû chùưc

chùưn chó ăún thuíìn lađm cho cíịp trïn cuêa caâc

nhađ bònh luíơn thïm phíìn tûơ tin chûâ chùỉng giaêi

thñch gò nhiïìu vïì tiïịn böơ thûơc sûơ hoùơc nhûông

thaâch thûâc cíìn ặúơc giaêi quýịt

Trûúâc hïịt noâi vïì möi trûúđng ăíìu tû Trong luíơt

vađ kinh tïị, möi trûúđng ăiïìu tiïịt ặúơc xem lađ

möơt trong nhûông ýịu töị quýịt ắnh mûâc ăöơ

khoâ dïî ăöịi vúâi hoaơt ăöơng kinh doanh Tûđ quan

ăiïím nađy, ăo lûúđng thúđi gian vađ nguöìn lûơc cíìn

thiïịt ăïí lađm caâc thuê tuơc hađnh chñnh chñnh lađ

möơt caâch ăaânh giaâ chíịt lûúơng möi trûúđng ăíìu

tû khaâch quan Thúđi gian cađng ngùưn, chi phñ

cađng thíịp thò möi trûúđng kinh doanh cađng

thuíơn lúơi Nhûng caâch ăo lûúđng laơi lađ víịn ăïì

Coâ thïí sûê duơng ba nguöìn söị liïơu úê Viïơt Nam

Ăiïìu tra ĂGMTĂT coâ míîu ăaơi diïơn caâc doanh

nghiïơp saên xuíịt trong khu vûơc chñnh thûâc

Cuöơc ăiïìu tra nađy ặúơc thûơc hiïơn úê gíìn 60 nûúâc

ăang phaât triïín trïn thïị giúâi vúâi sûơ höî trúơ cuêa

NHTG vađ ADB Viïơt Nam coâ ĂGMTĂT ăíìu

tiïn vađo nùm 2005 Nguöìn söị liïơu thûâ hai lađ Chó

söị caơnh tranh cíịp tónh (PCI) do Phođng Thûúng

maơi vađ Cöng nghiïơp Viïơt Nam (VCCI) tiïịn

hađnh vúâi sûơ höî trúơ cuêa Cú quan Phaât triïín Quöịc

tïị Myô (USAID) Saâng kiïịn nađy sûê duơng phûúng

phaâp ăiïìu tra bùìng gûêi thû ăïí thu thíơp thöng

tin phaên höìi vïì möơt loaơt caâc víịn ăïì liïn quan

túâi möi trûúđng ăíìu tû Nguöìn söị liïơu thûâ ba lađ

Baâo caâo Möi trûúđng Kinh doanh (Doing

Business) ặúơc cöng böị hađng nùm cuêa NHTG,vúâi kïịt quaê nghiïn cûâu trïn 175 nûúâc, bao göìmcaê caâc nûúâc cöng nghiïơp vađ caâc nûúâc ăang phaâttriïín Söị liïơu thö cuêa baâo caâo nađy lađ dûơa trïncaâch hiïíu vïì khuön khöí ăiïìu tiïịt quöịc gia cuêacaâc luíơt gia

Ăaânh giaâ cuêa caâc luíơt gia vađ yâ kiïịn cuêa doanhnghiïơp ặa ra bûâc tranh tûúng ăöịi khaâc vïì möitrûúđng ăíìu tû úê Viïơt Nam (Baêng 2.3) Vñ duơ,theo Baâo caâo Möi trûúđng Kinh doanh, cíìn phaêilađm 11 thuê tuơc ăïí bùưt ăíìu möơt hoaơt ăöơng.Nhûng theo ngûúđi traê lúđi phoêng víịn cuêa PCIthò trung bònh, söị thuê tuơc mađ hoơ cíìn phaêi lađmchó lađ 3,5 Ngûúđi ta cuông thíịy sûơ khaâc biïơttûúng tûơ vïì thúđi gian cíìn thiïịt ăïí coâ giíịy pheâpxíy dûơng úê Viïơt Nam vađ sûơ chïnh lïơch cođn lúânhún khi noâi vïì thúđi gian cíìn thiïịt ăïí nöơp thúị

ÚÊ möơt mûâc ăöơ nađo ăoâ, sûơ khaâc biïơt xuíịt phaâttûđ caâch ăùơt cíu hoêi trong tûđng nguöìn söị liïơu.Hún nûôa, ăiïìu tra doanh nghiïơp khöng ăiïìutra ặúơc nhûông ngûúđi ăaô naên lođng trûúâc tïơhađnh chñnh quan liïu vađ chùỉng bùưt ăíìu ặúơchoaơt ăöơng kinh doanh Ăiïìu ăoâ coâ thïí díîn ăïịnmöơt söị ûúâc ăoaân thíịp hún vïì thúđi gian vađ chiphñ cíìn thiïịt ăïí ăùng kyâ doanh nghiïơp Nhûngcuông coâ nhûông nguýn nhín síu xa hún cuêa sûơkhaâc biïơt nađy Caâc chuýn gia luíơt thûúđng giaêắnh caâc bûúâc trong möơt quaâ trònh hađnh chñnhặúơc thûơc hiïơn tuíìn tûơ Trong thûơc tïị, khöngphaêi trûúđng húơp nađo cuông cíìn tíịt caê caâc bûúâcvađ möơt söị bûúâc coâ thïí thûơc hiïơn song song.Hún nûôa, caâc chuýn gia luíơt thûúđng líịy thúđigian töịi ăa theo quy ắnh ăïí ăo thúđi gian cíìnthiïịt trong trûúđng húơp bònh thûúđng Tuynhiïn, sûơ caơnh tranh giûôa caâc tónh ăïí thu huâtăíìu tû ăöi luâc díîn túâi viïơc töíng thúđi gian cíìnthiïịt ngùưn hún

Phûúng phaâp luíơn cuông lađ víịn ăïì trong viïơcxaâc ắnh nhûông trúê ngaơi quan troơng nhíịt trongkinh doanh Tûđ khña caơnh luíơt vađ kinh tïị, trúêngaơi trong möi trûúđng ăiïìu tiïịt lađ thûơc sûơ quantroơng Nhûng nhûông cíu hoêi mang nhiïìu tñnhmúê hún laơi khöng chùưc höî trúơ viïơc ăaânh giaânađy ÚÊ nhiïìu nûúâc ăang phaât triïín, dûơ ăoaân caâcchñnh saâch kinh tïị, möơt möi trûúđng vô mö öínắnh, chíịt lûúơng vađ chi phñ lao ăöơng, mûâc ăöơtöơi phaơm vađ mûâc ăöơ tham nhuông coâ thïí ặúơc

25

coi lađ phuđ húơp hún Vađ chó khi nhûông ýịu töị

cùn baên nađy ặúơc bađn ăïịn thò tñnh phûâc taơp cuêa

quy ắnh seô löơ roô hún

Caâc nguöìn söị liïơu nïu trïn ặa nhûông bûâc

tranh khaâc nhau vïì hoaơt ăöơng kinh doanh Coâ

6 khña caơnh cuêa möi trûúđng ăíìu tû ặúơc ăïì

cíơp ăïịn trong caê cú súê dûô liïơu Möi trûúđng

Kinh doanh vađ ĂGMTĂT Theo cú súê dûô liïơu

Möi trûúđng Kinh doanh, Viïơt Nam ăùơc biïơt

ýịu vïì quaên lyâ thúị vađ ýịu hún ríịt nhiïìu so

vúâi caâc nûúâc khaâc Trong khi ăoâ, theo nhûông

ngûúđi traê lúđi phoêng víịn ĂGGMTĂT, quaên lyâ

thúị chó lađ trúê ngaơi nghiïơm troơng thûâ 9 trong

söị 20 trúê ngaơi ặúơc ăïì xuíịt ăïí cín nhùưc Trúê

ngaơi lúân nhíịt lađ tiïịp cíơn tađi chñnh, tiïịp ăoâ lađ

tiïịp cíơn ăíịt ăai Sûơ khaâc biïơt nađy coâ thïí giaêi

thñch taơi sao Viïơt Nam ăaơt ăiïím thíịp trong

baâo caâo Möi trûúđng Kinh doanh vúâi xïịp haơng

104 trong söị 175 nûúâc, mùơc duđ Viïơt Nam lađ

möơt trong nhûông nûúâc nhíơn ăíìu tû nûúâc

ngoađi lúân nhíịt trïn thïị giúâi

So saânh quöịc tïị cođn khoâ hún trong lônh vûơc

quaên trõ quöịc gia Khi ăaô coâ sûơ ăöìng thuíơn vïì

tíìm quan troơng cuêa caâc thïí chïị lađ ăöơng lûơc phaât

triïín, möơt loaơt caâc chó tiïu giûôa caâc quöịc gia ăaô

ặúơc ặa ra Caâc chó tiïu danh tiïịng nhíịt lađ Chó

söị Nhíơn thûâc vïì Tham Nhuông (CPI) do

Transparency International cöng böị, vađ saâu chó

söị liïn quan ặúơc Dani Kaufmann, Aart Kraayvađ Pablo Zoido-Lobaton (goơi tùưt lađ Chó söị KKZ)cuêa NHTG cöng böị Saâu chó söị ăoâ lađ tiïịng noâivađ traâch nhiïơm giaêi trònh, sûơ öín ắnh chñnh trõ,hiïơn quaê cuêa Chñnh phuê, chíịt lûúơng ăiïìu tiïịt,quýìn lûơc cuêa luíơt phaâp vađ kiïím soaât thamnhuông Caê hai nguöìn nađy ăïìu khöng thïí hiïơnmöơt xu hûúâng roô rađng nađo duđ töịt lïn hay xíịu ăitrong chíịt lûúơng quaên lyâ vađ ăiïìu hađnh chung úêViïơt Nam trong nhûông nùm qua Tuy nhiïn,viïơc xem xeât kyô hún caâch tñnh caâc chó söị CPI vađKKZ cho thíịy cíìn thíơn troơng trong caâch giaêithñch caâc chó söị nađy

Chó söị CPI ặúơc ặa ra tûđ nùm 1995 dûơa trïncaâc ăiïìu tra vïì doanh nghiïơp cû truâ vađ khöng

cû truâ vađ ăaânh giaâ cuêa chuýn gia vïì mûâc ăöơtham nhuông cuêa möơt quöịc gia Nhû baên thíntïn goơi ăaô nïu roô, ngûúđi traê lúđi phoêng víịn bađytoê nhíơn thûâc cuêa hoơ vïì naơn tham nhuông Caâcnûúâc coâ ñt hún ba ăiïìu tra khöng ặúơc cínnhùưc trong CPI Ăaâng tiïịc lađ möơt söị cuöơc ăiïìutra khöng ặúơc cíơp nhíơt vađ do ăoâ bõ ặa rakhoêi cú súê dûô liïơu vúâi nhûông nguöìn söị liïơu múâiặúơc ặa vađo Do nhûông thay ăöíi nhû víơy nïnsûơ biïịn ăöơng tûđ nùm nađy sang nùm khaâc trongăiïím söị cuêa möơt nûúâc coâ thïí bõ aênh hûúêng dothöng tin coâ sùĩn ăöịi vúâi nùm ăoâ chûâ khöng chó

do thay ăöíi trong tònh hònh tham nhuông thûơctïị cuêa nûúâc ăoâ

Baêng 2.3: Phûúng phaâp luíơn vađ Mûâc ăöơ khoâ dïî trong Baâo caâo Möi trûúđng Kinh doanh úê Viïơt Nam

Nguöìn: Dûơa trïn söị liïơu cuêa VCCI (2006) vađ NHTG (2006c vađ d).

Caâc chó söị KKZ lađ nguöìn söị liïơu ăíìy ăuê nhíịt vađ

ặúơc xíy dûơng cíín thíơn nhíịt vïì quaên lyâ vađ

ăiïìu hađnh quöịc gia Viïơc tñnh caâc chó söị nađy sûê

duơng phûúng phaâp thöịng kï phûâc taơp ăïí “chùưt

loơc” thöng tin chung nùìm trong hađng trùm chó

tiïu hiïơn coâ ặúơc tñnh tûđ 37 nguöìn söị liïơu cuêa

31 töí chûâc khaâc nhau Quaâ trònh chùưt loơc ặúơc

thûơc hiïơn xoay quanh 6 lônh vûơc vïì quaên lyâ vađ

ăiïìu hađnh quöịc gia nïu trïn Tuy nhiïn, giöịng

nhû trong trûúđng húơp CPI, phûúng phaâp nađy

cuông bõ aênh hûúêng búêi sûơ thay ăöíi trong söị caâc

chó tiïu vïì nhíơn thûâc coâ taơi bíịt kïí möơt thúđi

ăiïím nađo Do víơy, khoâ coâ thïí noâi liïơu thay ăöíi

(hoùơc thiïịu) möơt biïịn cuơ thïí nađo coâ thïí lađ do

nhûông phaât triïín thûơc tïị hay lađ do thay ăöíi töí

húơp cuêa söị liïơu bïn dûúâi theo thúđi gian

Vñ duơ, caâc chó söị KKZ cho thíịy chíịt lûúơng cuêa

caâc quy ắnh vïì kinh doanh cuêa Viïơt Nam híìu

nhû khöng thay ăöíi trong nhûông nùm gíìn ăíy

(Baêng 2.4) Ăiïìu nađy khaâ ăöịi nghõch vúâi yâ kiïịn

chung Tûúng tûơ, theo caâc chó söị KKZ, nhûông

thay ăöíi lúân nhíịt trong quaên lyâ vađ ăiïìu hađnh

quöịc gia lađ vïì quýìn lûơc cuêa phaâp luíơt Ăaânh

giaâ laơc quan nađy cuông khöng hoađn toađn truđng

lùơp vúâi nhûông quan saât thöng thûúđng hún Cíu

hoêi víîn ăùơt ra lađ coâ phaêi nhûông kïịt quaê nađykhöng ăún thuíìn phaên aânh sûơ biïịn ăöíi trong söịcuöơc ăiïìu tra coâ sùĩn úê bïn dûúâi hay khöng

Cíìn gò?

Khöng nïn hiïíu nhûông lûu yâ vïì mùơt phûúngphaâp trong caâch tñnh caâc chó tiïu möi trûúđngkinh doanh hoùơc chíịt lûúơng quaên trõ lađ ăïí phaênăöịi viïơc ăo lûúđng Vò nhûông lyâ do nïu trïn,ăaânh giaâ tiïịn böơ möơt caâch ăuâng ăùưn lađ thađnhphíìn cùn baên ăïí hoaơch ắnh chñnh saâch töịt vađlađ möơt phíìn quan troơng trong hiïơn ăaơi hoâa caâcquaâ trònh líơp kïị hoaơch úê Viïơt Nam Nhûông lûu

yâ vûđa nïu trïn lađ lûu yâ cíìn thíơn troơng khi tòmhiïíu nhûông chó tiïu phöí biïịn giûôa caâc quöịc gia Trong thûơc tïị, coâ thïí biïơn luíơn maơnh meô choviïơc ăo lûúđng caâc chó tiïu vïì möi trûúđng kinhdoanh vađ chíịt lûúơng quaên trõ ặúơc xíy dûơngvûông chùưc tûđ caâc nguöìn söị liïơu cuơ thïí cuêatûđng nûúâc Söị liïơu ặúơc thu thíơp trûơc tiïịp tûđcaâc doanh nghiïơp hoaơt ăöơng trong nûúâc ăoâvađ tûđ caâc höơ gia ằnh vúâi caâc míîu ăaơi diïơn lađmöơt ăiïím hûâa heơn trong chíịt lûúơng ăolûúđng Caâc chó tiïu nađy coâ thïí khöng phaêi luâc

27

Nguöìn: NHTG (2006f).

Baêng 2.4: Xïịp haơng cuêa Viïơt Nam theo chó söị KKZ

nađo cuông so saânh trûơc tiïịp ặúơc vúâi tònh hònh

úê caâc nûúâc khaâc Nhûng chùưc chùưn caâc chó

tiïu nađy coâ thïí ặúơc sûê duơng ăïí ăaânh giaâ

tiïịn böơ theo thúđi gian möơt caâch chùưc chùưn vađ

ăaâng tin cíơy

TCTK ăaô coâ möơt bûúâc tiïịn quan troơng trong

ăiïìu tra möi trûúđng kinh doanh Nùm 2006,

möơt mö-ăun ĂGMTĂT ăún giaên hoâa líìn ăíìu

tiïn ăaô ặúơc keđm theo baêng hoêi cuêa Ăiïìu tra

Doanh nghiïơp Quy mö míîu ặúơc choơn ăïí

ăaêm baêo söị liïơu thu ặúơc seô mang tñnh ăaơi

diïơn úê cíịp tónh TCTK dûơ kiïịn thûơc hiïơn

mö-ăun nađy hai nùm möơt líìn Cuđng vúâi cuöơc ăiïìu

tra bùìng thû cho saâng kiïịn PCI, mö-ăun nađy

seô cho pheâp xaâc ắnh nhûông trúê ngaơi chñnh

trong möi trûúđng ăíìu tû vađ ăaânh giaâ sûơ thay

ăöíi cuêa noâ theo thúđi gian Vò coâ ríịt nhiïìu

quýịt ắnh ặúơc thûơc hiïơn úê cíịp ắa phûúng

coâ thïí aênh hûúêng ăïịn mûâc ăöơ khoâ dïî trong

kinh doanh, nïn viïơc ăo lûúđng úê cíịp tónh

trong söị liïơu seô cung cíịp möơt chó tiïu “chuöîi”

coâ giaâ trõ cho caâc chñnh saâch aâp duơng trïn caê

nûúâc vïì kinh doanh vađ tiïịng vang thûơc sûơ cuêa

möi trûúđng ăíìu tû Viïơc lùơp laơi thûúđng xuýn

cuöơc ăiïìu tra nađy seô coâ thïí khiïịn cho caâc tónh

phaêi tûơ chõu traâch nhiïơm vïì möi trûúđng ăíìu tû

cuêa tónh nhađ

Mö ăun ĂGMTKD cuêa Ăiïìu tra Doanh nghiïơp

cuông seô coâ giaâ trõ tûđ khña caơnh quaên trõ Caâc cíu

hoêi ặúơc hoêi trong mö-ăun ĂGMTKD vïì thaâi

ăöơ phuơc vuơ cuêa caâc cú quan nhađ nûúâc khaâc

nhau vađ sûơ thín thiïơn cuêa hoơ ăöịi vúâi giúâi kinh

doanh Cuông coâ nhûông cíu hoêi vïì víơt höịi löơ vađ

quaâ biïịu trïn cú súê tûđng cú quan Hoơ coâ ýu cíìu

quađ biïịu khöng? Hoơ coâ tröng ăúơi quađ biïịu

khöng? Mûâc ăöơ lađ bao nhiïu?

Tûúng tûơ nhû víơy, viïơc múê röơng kinh nghiïơm

thûơc hiïơn thađnh cöng ăiïìu tra bùìng theê baâo caâo

coâ thïí giaâm saât chíịt lûúơng quaên trõ tûđ quan

ăiïím cuêa höơ gia ằnh ÚÊ Viïơt Nam, phíìn lúân

caâc biïơn phaâp giaêi trònh nöơi böơ ăöịi vúâi caâc ăún

võ cung cíịp dõch vuơ coâ xu hûúâng chuâ troơng vađo

ăíìu vađo nhû söị lûúơng nhín sûơ, cú súê víơt chíịt vađ

chi phñ Chñnh phuê ñt thu thíơp thöng tin vïì kïịt

quaê vađ chíịt lûúơng cung cíịp dõch vuơ, ăùơc biïơt lađ

chíịt lûúơng theo nhíơn thûâc cuêa ngûúđi sûê duơng

nhûông dõch vuơ nađy Trong möơt nöî lûơc nhùìm thu

thíơp yâ kiïịn cuêa cöng dín vïì chíịt lûúơng dõch vuơcöng vađ thu thíơp thöng tin vïì mûâc ăöơ minhbaơch vađ traâch nhiïơm trong cung cíịp dõch vuơ, 4thađnh phöị ăaô thûê nghiïơm ăiïìu tra bùìng “theêbaâo caâo” nùm 2004 vađ 2005

Möơt söị saâng kiïịn sau ăoâ cho thíịy ăiïìu tra bùìngtheê baâo caâo ríịt hûôu ñch Höơi ăöìng Nhín dínThađnh phöị Höì Chñ Minh ăaô cho tiïịn hađnh ăiïìutra bùìng theê baâo caâo líìn hai, sûê duơng ríịt nhiïìuthöng tin tûđ phiïịu ăiïìu tra vođng möơt trongcuöơc ăiïìu tra líìn hai nađy, nhûng cuông böí sungthïm nhûông dõch vuơ múâi vađo danh muơc ăiïìutra Nghõ ắnh söị 43 gíìn ăíy cho pheâp caâc ăún

võ cung cíịp dõch vuơ ặúơc níng phñ, ýu cíìuphaêi ặa thöng tin phaên höìi cuêa cöng dín vađocaâc cú chïị giaâm saât chñnh Vađ khuön khöí giaâmsaât KHPTKTXH hiïơn nay cuông bao göìm caâc chótiïu vïì quaên trõ mađ seô cíìn coâ caâc cuöơc ăiïìu tratiïịp theo giöịng nhû theê baâo caâo

Trong thûơc tïị, viïơc böí sung mö-ăun vïì quaên trõvađo ĂTMSHGĂ 2008 coâ thïí cho pheâp Chñnhphuê thu thíơp thöng tin vïì nhiïìu chó tiïu ặúơcxaâc ắnh trong lônh vûơc thûâ tû cuêa khuön khöígiaâm saât KHPTKTXH Möơt mö-ăun nhû víơy coâthïí khai thaâc möơt söị cíu hoêi cuô ặúơc hoêi trongcaâc cuöơc ăiïìu tra trûúâc vúâi khña caơnh vïì quaêntrõ giöịng nhû ăiïìu tra bùìng theê baâo caâo hoùơcăiïìu tra sú böơ vïì tham nhuông Ăiïìu ăoâ seô coâ thïícho pheâp giaâm saât nhûông xu hûúâng trong caâcchó tiïu hûôu ñch vađ phuđ húơp vúâi böịi caênh cuêaViïơt Nam dûơa trïn nhíơn thûâc cuêa cöng dínViïơt Nam

Cuông coâ thïí dûơa vađo möơt phûúng phaâp giûôacaâc quöịc gia ặúơc xaâc ắnh cíín thíơn cho caâckhña caơnh cuơ thïí trong quaên trõ CPIA lađ möơt vñduơ vïì phûúng phaâp íịy vúâi quaâ trònh ăiïìu tratrûúâc hïịt trong khu vûơc, vađ sau ăoâ lađ trïn thïịgiúâi ăïí ăaêm baêo ăöơ tin cíơy töịi thiïíu trong xïịploaơi Nhiïìu böơ chó tiïu cuơ thïí ặúơc xíy dûơnggíìn ăíy vïì quaên lyâ tađi chñnh cöng, möơt trongnhûông nïìn taêng cuêa quaên trõ

Chó söị Ngín saâch múê (OBI) vađ PEFA ăang nöíibíơt trong lônh vûơc nađy OBI lađ chó söị do möơt töíchûâc NGO quöịc tïị, Viïơn Ngín Saâch cöng, coâtruơ súê taơi Hoa Kyđ, cöng böị Khung ăaânh giaâPEFA lađ kïịt quaê húơp taâc cuêa Ngín hađng Thïị

ĂAÂNH GIAÂ TIÏỊN BÖƠ

29

giúâi, IMF, Liïn Minh chíu Íu vađ möơt söị nhađ

tađi trúơ khaâc Caê hai phûúng phaâp nađy ăïìu dûơa

vađo caâc chuýn gia ăïí traê lúđi möơt loaơt caâc cíu

hoêi vïì caâc khña caơnh khaâc nhau trong chu kyđ

chi tiïu cöng, chùỉng haơn nhû tñnh toađn diïơn,

cöng böị ngín saâch, thûơc hiïơn ngín saâch, baâo

caâo vađ kiïím toaân ngín saâch OBI chuâ troơng

nhiïìu vađo mûâc ăöơ mađ ngûúđi bïn ngoađi coâ thïí

tiïịp cíơn ặúơc quaâ trònh chuíín bõ ngín saâch,

trong khi ăoâ khuön khöí PEFA laơi chuâ troơng

hún vađo tñnh toađn diïơn vađ minh baơch trong

thûơc hiïơn ngín saâch

Kinh nghiïơm cuêa Viïơt Nam vúâi OBI cho thíịy

cíìn chuâ yâ ăïịn chi tiïịt khi thûơc hiïơn ăaânh giaâ

nhû thïị nađy Möơt khöịi lûúơng lúân caâc thöng tin

vïì phaâp lyâ vađ hađnh chñnh phaêi ặúơc töíng húơp

Trong khi ăoâ, ăïí hiïíu thöng tin nađy ăođi hoêi kyô

nùng chuýn mön trong quaên lyâ tađi chñnh

cöng vađ hiïíu biïịt roô vïì ăùơc ăiïím cuơ thïí cuêa

Viïơt Nam Cuđng 122 cíu hoêi cuơ thïí, giöịng

nhau, trong phûúng phaâp OBI coâ thïí ặúơc traê

lúđi khaâc nhau OBI “chñnh thûâc” xïịp Viïơt Nam

vađo hađng cuöịi trïn thïị giúâi vïì tñnh minh baơch

ngín saâch OBI ặúơc töíng húơp vađo thúđi ăiïím

khi viïơc thûơc hiïơn Quýịt ắnh 192 vïì tñnhminh baơch cuêa caâc töí chûâc sûê duơng nguöìnngín saâch chó vûđa múâi bùưt ăíìu Nhûng coâ veênhû lađ vùn baên liïn quan ăïịn ăöơ múê cuêa ngínsaâch ặúơc cöng böị taơi thúđi ăiïím ăoâ bõ saonhaông Möơt phiïn baên “khöng chñnh thûâc”cuêa OBI ặa ra möơt bûâc tranh hoađn toađn khaâc.Biïn ăöơ OBI thu ặúơc khaâ röơng, tuđy thuöơc vađoviïơc mûâc ăaânh giaâ möơt böơ cíu hoêi cuơ thïí ặúơcgiaêi thñch nhû thïị nađo Tuy thïị, mûâc ăöơ minhbaơch tađi chñnh cuêa Viïơt Nam coâ veê cao húnmûâc dûơ kiïịn so vúâi trònh ăöơ phaât triïín cuêaquöịc gia (Hònh 2.4) Chuâng töi khöng noâi rùìngphiïn baên nađo töịt hún nhûng roô rađng lađphûúng phaâp ríịt quan troơng

Ăaânh giaâ PEFA coâ thïí vûúơt qua möơt söị nhûôngtrúê ngaơi nađy búêi leô caâc cíu hoêi ặúơc xíy dûơngkhaâ chùơt cheô vađ cuông búêi leô ăaânh giaâ nađy ăođihoêi sûơ tham gia cuêa Chñnh phuê, núi tíơp trungphíìn lúân caâc kyô nùng chuýn mön trong nûúâc.PEFA ăaô ặúơc xíy dûơng nhùìm thuâc ăííy thûơchiïơn möơt khung ăaânh giaâ chung vïì chíịt lûúơngvađ kïịt quaê hoaơt ăöơng cuêa caâc hïơ thöịng quaên lyâtađi chñnh cöng Khung ăaânh giaâ nađy bao göìm

Hònh 2.4: Chó söị vïì ăöơ múê ngín saâch Viïơt Nam

Nguöìn: Dûơa theo Viïơn Ngín saâch cöng (2006) vađ söị liïơu tûđ NHTG.