Phân tích một vụ việc thực tiễn về hành vi khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh

Thực tiễn hoạt động khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh của các doanh nghiệp nước ta hiện nay...11 2.. Hành vi cạnh tranh không lành mạnh a, Khái niệm cạnh tranh không lành mạn

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 1

I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HÀNH VI CẠNH TRANH KHÔNG

LÀNH MẠNH VÀ HÀNH VI KHUYẾN MẠI NHẰM CẠNH TRANH

KHÔNG LÀNH MẠNH 1

1 Hành vi cạnh tranh không lành mạnh 1

2 Hành vi khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh 3

II PHÂN TÍCH VỤ VIỆC THỰC TIỄN HÀNH VI KHUYẾN MẠI

NHẰM CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH 8

1 Tóm tắt vụ việc 8

2 Phân tích vụ việc 8

III THỰC TIỄN HOẠT ĐỘNG KHUYẾN MẠI NHẰM CẠNH

TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT

NAM HIỆN NAY VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT 11

1 Thực tiễn hoạt động khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh

của các doanh nghiệp nước ta hiện nay 11

2 Kiến nghị hoàn thiện và thực thi pháp luật nhằm hạn chế cạnh tranh

không lành mạnh nói chung và khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành

mạnh nói riêng 15 KẾT LUẬN 18 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 19

Đề bài:

Phân tích một vụ việc thực tiễn về hành vi khuyến mại

nhằm cạnh tranh không lành mạnh.

NỘI DUNG

I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HÀNH VI CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH VÀ HÀNH VI KHUYẾN MẠI NHẰM

CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH

1 Hành vi cạnh tranh không lành mạnh

a, Khái niệm cạnh tranh không lành mạnh

Khoản 4 Điều 3 Luật Cạnh tranh 2004 quy định: “Hành vi cạnh tranh không lành mạnh là hành vi cạnh tranh của doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh trái với các chuẩn mực thông thường về đạo đức kinh doanh, gây thiệt hại hoặc có thể gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp khác hoặc người tiêu dùng”.

Theo cách tiếp cận này, Điều 39 Luật Cạnh tranh 2004 đã liệt

kê các hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong đó bao gồm 10 hành vi

b, Đặc điểm của hành vi cạnh tranh không lành mạnh

Thứ nhất, hành vi cạnh tranh không lành mạnh là hành vi cạnh

tranh do các chủ thể kinh doanh trên thị trường thực hiện, nhằm mục đích lợi nhuận

Thứ hai, hành vi cạnh tranh không lành mạnh là hành vi có

tính chất đối lập, đi ngược lại các thông lệ thông thường, các nguyên tắc đạo đức kinh doanh

Thứ ba, hành vi cạnh tranh bị kết luận là không lành mạnh và

cần phải ngăn chặn khi nó gây thiệt hại hoặc có khả năng gây thiệt hại cho các đối tượng khác

2 Hành vi khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh

a, Khái niệm khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh

Luật Thương mại 2005 quy định khái niệm khuyến mại tại

khoản 1 Điều 88: “Khuyến mại là hoạt động xúc tiến thương mại của thương nhân nhằm mục xúc tiến việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ bằng cách dành cho khách hàng những lợi ích nhất định”

Điều 46 Luật Cạnh tranh quy định về các hình thức khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh

b, Đặc điểm của khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh

Thứ nhất, khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh

cũng là một biện pháp cạnh tranh

Thứ hai, khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh là một

hành vi cạnh tranh không lành mạnh Nhìn chung, khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh cũng có các đặc điểm chung của

hành vi cạnh tranh không lành mạnh như: một là, hành vi này do các

chủ thể kinh doanh trên thị trường thực hiện, nhằm mục đích lợi

nhuận Hai là, hành vi này có tính chất đối lập, đi ngược lại các thông lệ thông thường, các nguyên tắc đạo đức kinh doanh Ba là,

hành vi khuyến mại nhằm mục đích cạnh tranh không lành mạnh bị

kết luận là không lành mạnh và cần phải được ngăn chặn khi nó gây thiệt hại hoặc có khả năng gây thiệt hại cho ba đối tượng nhóm doanh nghiệp cạnh tranh khác, người tiêu dùng và Nhà nước

Thứ ba, khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh là cách

thức, biện pháp thu hút khách hàng thông qua việc dành lợi ích cho khách hàng, bao gồm lợi ích vật chất như tiền, hàng hóa hay lợi ích phi vật chất (được cung ứng dịch vụ miễn phí) nhưng lại gây tổn hại đến hoạt động kinh doanh của các đối thủ cạnh tranh và lợi ích của người tiêu dùng để thu được nhiều lợi nhuận

Thứ tư, khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh bị

kiểm soát bởi một số cơ chế của pháp luật, trong đó có những quy định hiện hành về cạnh tranh không lành mạnh như những giới hạn

về giá trị khuyến mại cũng như thời gian thực hiện chương trình khuyến mại (được quy định cụ thể tại Nghị định số 37/2006/NĐCP)

c, Các dạng hành vi khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh

Điều 46 Luật cạnh tranh quy định cấm năm dạng hành vi khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh khác nhau:

Một là hành vi khuyến mại gian dối về giải thưởng

Hai là hành vi khuyến mại không trung thực hoặc gây nhầm

lẫn về hàng hóa, dịch vụ để lừa dối khách hàng

Ba là hành vi phân biệt đối xử giữa các khách hàng, không

đảm bảo sự bình đẳng và cơ hội hưởng lợi ích kinh tế dành cho mọi người tham gia trong cùng một chương trình khuyến mại

Bốn là hành vi tặng hàng hóa cho khách hàng dùng thử nhưng

lại yêu cầu khách hàng đổi hành hóa cùng loại do doanh nghiệp khác sản xuất mà khách hàng đang sử dụng để dùng hàng hóa của mình

Năm là các hành vi khuyến mại khác mà pháp luật có quy

định

II PHÂN TÍCH VỤ VIỆC THỰC TIỄN HÀNH VI KHUYẾN MẠI NHẰM CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH

1 Tóm tắt vụ việc

Tháng 6 năm 2010, qua rà soát hoạt động khuyến mại trên thị trường, Cục Quản lý cạnh tranh đã phát hiện hoạt động khuyến mại của công ty TNHH Supor Việt Nam có dấu hiệu vi phạm Luật Cạnh tranh Cụ thể từ ngày 24/5/2010 đến ngày 7/6/2010, công ty TNHH Supor Việt Nam đã quảng cáo trên các phương tiện thông tin đại chúng về chương trình khuyến mại “Miễn phí đổi cũ lấy mới 1000 nồi canh Supor” với nội dung như sau: Khách hàng mang một nồi canh cũ bất kì do doanh nghiệp khác sản xuất đến để được nồi canh Supor mới

Ngày 22/6/2010 Cục quản lý cạnh tranh đã ban hành quyết định

số 69/QĐ-QLCT về việc điều tra sơ bộ vụ việc cạnh tranh đối với công ty TNHH Supor Việt Nam và quyết định số 102/QĐ-QLCT ngày 30/7/2010 về việc điều tra chính thức đối với công ty này do

đã thực hiện hành vi vi phạm pháp luật cạnh tranh về khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh

Ngày 29/9/2010 Cục Quản lý cạnh tranh đã ra quyết định số 129/QĐ -QLCT xử phạt công ti TNHH Supor Việt Nam với số tiền

30 triệu đồng đối với hành vi khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh, tức vi phạm quy định tại khoản 4 Điều 46 Luật cạnh tranh 2004

2 Phân tích vụ việc

a, Chủ thể vi phạm

Trong vụ việc nêu trên, Công ty TNHH Supor Việt Nam

b, Hành vi vi phạm

: “Miễn phí đổi cũ lấy mới 1000 nồi canh Supor” với nội

dung tặng hàng hóa cho khách hàng dùng thử kèm theo điều kiện khách hàng đổi các loại nồi nhôm đang sử dụng do doanh nghiệp khác sản xuất Hành vi của công ty TNHH Supor Việt Nam có dấu hiệu của hành vi khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh được quy định tại Điều 46 Luật cạnh Tranh 2004 Cụ thể là hành vi

“Tặng hàng hóa cho khách hàng dùng thử nhưng lại yêu cầu khách hàng đổi hàng hóa cùng loại do doanh nghiệp khác sản xuất mà khách hàng đó đang sử dụng để dùng hàng hóa của mình”

c, Xử lý vi phạm

Thẩm quyền xử lý: Theo quy định tại Điều 49 Luật cạnh tranh

2004, cơ quan có thẩm quyền xử lý cũng như xử phạt hành vi

khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh là Cục quản lý cạnh tranh trực thuộc Bộ Công thương.

Hướng xử lý: Vụ việc xảy ra vào năm 2010, vì vậy chúng ta sẽ

căn cứ vào Nghị định 120/2005/NĐ-CP quy định về xử lý vi phạm

pháp luật trong lĩnh vực cạnh tranh Hành vi của công ty TNHH

Supor Việt Nam thuộc trường hợp quy định tại điểm d khoản 1 Điều 36 của Nghị định, bị phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng Thêm nữa, do quy mô của Công ty có phạm vi trên toàn lãnh thổ Việt Nam, thuộc trường hợp quy định tại Điểm b

Khoản 2 Điều 36 của Nghị định: “Quy mô tổ chức khuyến mại

thuộc phạm vi từ hai tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trở lên”,

nên mức phạt tiền đối với công ty TNHH Supor nâng lên mức từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng Ngoài ra, Công ty TNHH

Supor Việt Nam còn có thể bị áp dụng một hoặc một số hình thức

xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại Khoản

3 Điều 30 của Nghị định này

Trên thực tế, hành vi của công ty TNHH Supor đã bị Cục

quản lý cạnh tranh điều tra và ra quyết định xử phạt với số tiền 30 triệu đồng đối với hành vi khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh

Hiện tại Nghị định 120/2005/NĐ-CP đã hết hiệu lực và được thay thế bởi Điều 34 Nghị định số 71/2014/NĐ-CP ngày 21/7/2014

về hướng dẫn luật cạnh tranh về xử lí vi phạm pháp luật trong lĩnh vực cạnh tranh Giả sử áp dụng quy định của Nghị định 71 đối với

vụ việc của công ty TNHH Supor Việt Nam thì mức phạt tiền đối với công ty sẽ cao hơn rất nhiều, từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng

III THỰC TIỄN HOẠT ĐỘNG KHUYẾN MẠI NHẰM CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN

THIỆN PHÁP LUẬT

1 Thực tiễn hoạt động khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh của các doanh nghiệp nước ta hiện nay

Ở Việt Nam , đã và đang tồn tại một số các hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt động khuyến mại điển hình :

Thứ nhất, tổ chức khuyến mại mà gian dối về giải thưởng Ví

dụ: Trong vụ gian dối về giải thưởng của công ty điện tử LG Việt Nam diễn ra tại thành phố Hồ Chí Minh vào năm 2006

Thứ hai, khuyến mại không trung thực gây nhầm lẫn về hàng

hóa, dịch vụ để lừa dối khách hang

Thứ ba, phân biệt đối xử với khách hàng như nhau tại các địa

bàn tổ chức khuyến mại khác nhau trong cùng một chương trình khuyến mại Thứ tư, tặng hàng hóa cho khách hàng dùng

thử nhưng lại yêu cầu khách hàng đổi hàng hóa cùng loại do doanh nghiệp khác sản xuất mà khách hàng đó đang sử dụng để dùng hàng hóa của mình

2 Kiến nghị hoàn thiện và thực thi pháp luật nhằm hạn chế cạnh tranh không lành mạnh nói chung và khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh nói riêng

a, Những kiến nghị về hoàn thiện pháp luật

- Pháp luật cần có định nghĩa cụ thể hơn về hoạt động khuyến mại bị coi là cạnh tranh không lành mạnh, cụ thể các hành vi được coi là hoạt động khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh

- Đối với pháp luật về bồi thường thiệt hại: Cần xác định rõ

chủ thể có quyền khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại do hành vi cạnh tranh không lành mạnh gây ra? Những loại chế tài nào sẽ được áp dụng cho các hành vi cạnh tranh không lành mạnh? Và mức bồi thường thiệt hại và xác định mức bồi thường thiệt hại là như thế nào?

- Đối với pháp luật hình sự để xử lý hành vi cạnh tranh không lành mạnh: Hiện tại Bộ luật hình sự năm 1999, sửa đổi bổ sung năm

2009 của Việt Nam đã có một số quy định về việc xử lý hình sự đối với một số hành vi cạnh tranh không lành mạnh như tội sản xuất, buôn bán hàng giả (Điều 156, Điều 157, Điều 158), tội lừa dối khách hàng (Điều 162), tội quảng cáo gian dối (Điều 168) Mới đây,

Bộ luật hình sự năm 2015 đã bổ sung thêm quy định mới về tội vi phạm quy định về cạnh tranh (Điều 217 BLHS 2015) tuy nhiên, lại chưa thấy có quy định nào của Bộ luật hình sự về hành vi chiếm đoạt bí mật kinh doanh (hoạt động tình báo công nghiệp) – một loại hành vi xuất hiện khá nhiều và tiêu cực hiện nay

b, Kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật

- Cần hoàn thiện thủ tục, trình tự xử lý các vụ việc cạnh tranh

- Bổ sung quy trình điều tra rút gọn:

- Quy định hiệu lực thi hành ngay đối với quyết định xử lý hoạt động khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh

- Nâng cao vai trò chủ động của cộng đồng doanh nghiệp, các hiệp hội ngành nghề, xây dựng quy tắc ứng xử trong các ngành, lĩnh vực kinh doanh

- Nâng cao năng lực thực thi pháp luật cạnh tranh Cần nâng cao đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý cạnh tranh và tăng cường kinh phí phục vụ cho công tác này.Tăng cường kiểm soát các hoạt động khuyến mại, để hạn chế kịp thời và tối đa các hành vi nhằm cạnh tranh không lành mạnh, cũng như bảo vệ được quyền lợi của các đối tượng liên quan bao gồm người tiêu dùng và các doanh nghiệp