Biến cố bất lợi Adverse Event - AE AE là bất kỳ một biến cố nào xảy ra trong quá trình sử dụng thuốc nhưng không nhất thiết do phác đồ điều trị bằng thuốc gây ra, đồng nghĩa có thể k
Trang 1Biến cố bất lợi (Adverse Event - AE)
AE là bất kỳ một biến cố nào xảy ra trong quá trình sử dụng thuốc
nhưng không nhất thiết do phác đồ điều trị bằng thuốc gây ra, đồng
nghĩa có thể không có mối liên hệ nhân quả giữa thuốc và biến cố
Như vậy biến cố bất lợi bao gồm
những ảnh hưởng do thuốc gây ra (ADR) và do cách dùng thuốc (giảm liều, quá liều, ngừng điều trị )
Trang 2SƠ Đồ MÔ Tả CÁC LớP HÀNG RÀO BảO Vệ CủA Hệ THốNG PHÒNG NGừA Sự Cố Y KHOA
(*) Nguồn: Reason J Carthey, Diagnosing vulnerable system
sysdrome
AE trong Dược chính là 1 tập con của tập mẹ : sự cố y khoa
Trang 3 Theo định nghĩa của WHO: Sự cố y khoa là tổn thương làm cho người bệnh mất khả năng tạm thời hoặc vĩnh viễn, kéo dài ngày nằm viện hoặc chết Nguyên nhân do công tác quản lý khám chữa bệnh (health care management) hơn là do biến chứng bệnh của người bệnh
Sự cố y khoa có thể phòng ngừa và không thể phòng ngừa
Sự cố y khoa
Trang 4AE và mạng xã hội hay nói rộng hơn là
“miếng mồi ngon” cho truyền thông
Trang 5Trong xã hội thông tin, AE là chủ đề rất
“hot”
Trang 6Các vụ việc liên quan đến dùng thuốc được rất nhiều người quan tâm !
Trang 7Vậy các Dược sĩ đang công tác tại
Bệnh viện xử trí như thế nào ?
Trang 8Khi xuất hiện AE, DS phải làm gì ?
Sau đây xin đưa ra 3 ví dụ đã xảy
ra tại Bệnh viện 71 Trung ương có liên quan đến truyền thông và
mạng xã hội
1- Sự cố nhầm thuốc
2- Bệnh nhân tiêm thuốc tử vong
3- Khoa Lâm sàng tố Khoa dược
phát thuốc kém phẩm chất
Trang 9AE 1 : Nhầm thuốc ?
Trang 10 Tháng 8/2013, BN Nguyễn Xuân N, đến khám bệnh theo thẻ BHYT tại
Bệnh viện 71 TW : BN có triệu
chứng khó vận động tay trái, nên
ông đã đề nghị được siêu âm khớp vai và khám chẩn đoán Bác sĩ Khoa
KB đã kết luận ông Nhụ bị rối loạn tuần hoàn não và viêm đa khớp
Trang 11Xuất hiện sai sót
Sau khi khám, bác sĩ đã kê đơn thuốc cho ông N Tuy nhiên, thay vì viết vào trang tiếp theo của cuốn sổ khám bệnh thì bác
sĩ KB đã viết luôn vào một trang còn
trống ở giữa cuốn sổ Khi đưa sang phòng
Kế toán để nhập vào máy và làm các thủ tục xuất thuốc BHYT thì các nhân viên lại không nhập đơn thuốc mà bác sĩ vừa kê
mà lại nhập đơn thuốc do viêm gan mà
ông N đã đi khám từ trước đó vào ngày 13/6
Trang 12Báo chí đưa tin:
Trang 13Không phải 1 báo mà nhiều báo !
Trang 14“khủng hoảng truyền thông” liên quan đến AE tại BV
Trang 15Phát ngôn của DS Khoa Dược tại giao ban BV
Khi nhận thuốc, BN đã đối chiếu
giữa số lượng, chủng loại thuốc trên phiếu với thực tế và ký nhận mà ko
có phản hồi gì
Trang 16Truyền thông đã giật tít câu khách
2 loại thuốc bị cho nhầm lẫn là
- Thuốc nhuận gan giải độc
- Thuốc Hoạt huyết dưỡng não
Đây là 2 loại thuốc đều được bào
chế từ dược liệu và là thuốc OTC, hiệu quả điều trị chỉ có tác dụng hỗ trợ, không gây hậu quả nghiêm
trọng đến sức khỏe người dùng
thuốc
Trang 17Giải quyết các vấn đề liên quan đến
BN, truyền thông, nhân viên y tế
Phó Giám đốc Bệnh viện 71 Trung ương đã thừa nhận sai sót của bệnh viện và thay mặt bệnh viện xin lỗi bệnh nhân
Xử lý hạ bậc thi đua đối với BS kê đơn và người vào phiếu lĩnh thuốc
DS phát thuốc của Khoa Dược
không vi phạm khuyết điểm
Trang 18AE 2 : Bệnh nhi tử vong sau tiêm thuốc
Trang 19Bối cảnh xuất hiện AE
Bệnh nhi Lê Thị B.N 30 tháng tuổi
đang điều trị tại Khoa Nhi với chẩn đoán…
BN được tiêm thuốc kháng sinh
Ceftriaxon 1g đã đến ngày thứ…
Sau mũi tiêm “định mệnh” vào ngày 28/2/2017, BN bị sốc phản vệ , tử vong sau 30 phút cấp cứu
Trang 20Mọi câu hỏi đều đổ dồn về thuốc gì đã gây chết người ?
Mẫn cảm với Lidocain, không
dùng cho trẻ dưới 30 tháng
Trang 21Phát ngôn chính thức của DS lâm sàng
Công bố các văn bản pháp lý liên quan
đến thuốc đã sử dụng cho BN: số kiểm
soát, số lô, hạn sử dụng, cty sản xuất, cty phân phối…
Số lượng thuốc cùng loại, cùng lô phát ra trong ngày hôm đó: gần 50 lọ
Các khoa khác BN sử dụng bình thường
không có báo cáo ADR phản hồi
Trang 22Kết quả giải quyết “ khủng hoảng”
Định hướng dư luận, giải thích để các BN khác
đã và đang sử dụng thuốc này yên tâm
BN tử vong do SPV muộn trên nền bệnh nhi hôm đó yếu mệt, không ăn uống gì
Người nhà BN yêu cầu các PV ko đưa tin bài
Nhân dịp này DS Lâm sàng cảnh báo về việc lạm dụng KS trong 1 số trường hợp chưa cần thiết…
Trang 23AE3 : Dung dịch pha tiêm thuốc KS bị đổi màu : Khoa lâm sàng tố Khoa Dược phát thuốc “kém phẩm chất”
Trang 24Bối cảnh xuất hiện AE
Trang 25Điều dưỡng hốt hoảng khi thấy dung
dịch pha tiêm biến thành mầu nâu đậm
Mang lọ thuốc lên báo cáo trưởng
khoa : Nghi ngờ thuốc kém chất
lượng, hết hạn, đổi thuốc…
Khoa LS phản hồi về tình trạng của thuốc và đặt vấn đề nghi ngờ đổi
thuốc với lý do các lần tiêm trước ko
bị như vậy:
Trang 26Pha dung dịch tiêm
amoxycilin/clavulanat
Trang 27Pha dung dịch tiêm
amoxycilin/clavulanat
Thuốc tiêm KS phối hợp amoxycilin/
clavulanat cần phải tiêm tĩnh mạch trực tiếp rất chậm hoặc tiêm truyền nhanh
theo quy định tùy theo từng đối tượng
bệnh nhân Thuốc này chỉ tiêm hoặc
truyền tĩnh mạch, không tiêm bắp
Chỉ pha dung dịch trước khi tiêm, khi pha
có thể thấy dung dịch có mầu hơi hồng nhất thời rồi chuyển sang vàng nhạt hoặc hơi có ánh trắng sữa Màu của dung dịch
sẽ biến đổi theo thời gian Nếu để càng lâu, màu càng đậm dần sang màu nâu
sẫm
Trang 28Pha dung dịch tiêm
Đã có tình trạng điều dưỡng pha thuốc
không đúng quy định vì ngại tiêm nhiều nên pha không đảm bảo nồng độ, thuốc
sẽ bị biến màu rất nhanh sang màu nâu sẫm
Trang 29 Đối chiếu số kiểm soát, hạn dùng của
thuốc với số kho lưu tại Khoa Dược là phù hợp thuốc của Khoa dược phát ra
Trang 31Kinh nghiệm của DS làm tại BV
Bình tĩnh xử lý từng việc cụ thể
Nắm chắc các yếu tố liên quan đến AE,
các văn bản pháp lý, các hướng dẫn điều trị
Phát ngôn chính thức bằng văn bản hoặc đưa vào nội dung giao ban, họp HĐ Thuốc
và điều trị
Định hướng dư luận hiểu rõ bản chất của
AE, không gây hoang mang cho người
dùng thuốc và người dân