Phân tích thực trạng việc kinh doanh trên mạng xã hội hiện nay đặc biệt là kinh doanh trên facebook

Do đó, trong đề tài này nhóm chúng em đã nghiên cứu để làm rõ hơn một số thực trạng về bán hàng qua mạng ở Việt Nam , làm rõ vấn đề luật pháp về việc nhà nước kiểm soátnhư thế nào đối vớ

BÀI THẢO LUẬN MÔN PHÁP LUẬT THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

NHÓM 4

ĐỀ TÀI

Phân Tích Thực Trạng Việc Kinh Doanh Trên Mạng Xã Hội Hiện Nay Đặc biệt là kinhdoanh trên facebook

LỜI MỞ ĐẦU

Trong những năm gần đây, khi kinh tế Việt Nam đang hội nhập vào nền kinh tế thế giớivới một sự phát triển tương đối ổn định Với những điều kiện thuận lợi như vậy thì nhucầu trong tiêu dùng của người dân đang ngày càng tăng, đòi hỏi về hình thức phục vụ, sựtiện lợi trong mua bán cũng như thanh toán cũng được mọi người chú trọng Đi cùng xuthế đó, kinh doanh qua mạng xã hội đặc biệt là kinh doanh trên Facebook đã trở thànhmột hình thức phổ biến Về mặt bản chất và phương thức tổ chức, các hoạt động kinhdoanh trên các mạng xã hội cũng giống với hoạt động kinh doanh trên sàn giao dịchTMĐT Do vậy vấn đề pháp luật về kinh doanh trên mạng xã hội cũng phải tuân thủ cácquy định liên quan tới sàn giao dịch TMĐT Thông tư số 47 và Nghị định số 52 và cácvăn bản pháp luật khác sẽ làm rõ hơn quy định, yêu cầu các mạng xã hội có hoạt độngtheo hình thức sàn giao dịch TMĐT tại Nghị định này Quy định này nhằm thiết lập mộtmôi trường cạnh tranh lành mạnh cho TMĐT phát triển, đồng thời nâng cao hiệu quảquản lý Nhà nước trong lĩnh vực này

Do đó, trong đề tài này nhóm chúng em đã nghiên cứu để làm rõ hơn một số thực trạng

về bán hàng qua mạng ở Việt Nam , làm rõ vấn đề luật pháp về việc nhà nước kiểm soátnhư thế nào đối với những hoạt động kinh doanh trên mạng xã hội , đặc biệt là kinhdoanh trên Facebook Trong quá trình tìm hiểu đề tài, nhóm không thể tránh khỏi nhữngthiếu sót, chính vì vậy mong nhận được sự đánh giá và góp ý của cô

- Facebook là một website truy cập miễn phí do công ty Facebook, Inc điều hành Ngườidùng có thể tham gia các mạng lưới được tổ chức theo thành phố, nơi làm việc, trườnghọc và khu vực để liên kết và giao tiếp với người khác Mọi người cũng có thể kết bạn vàgửi tin nhắn cho họ, và cập nhật trang hồ sơ cá nhân của mình để thông báo cho bạn bèbiết về chúng Facebook là một website truy cập miễn phí nó cho phép người dùng đăngtải ảnh, video, chia sẻ những status cảm xúc, gửi các thông điệp tới bạn bè, hoặc một sốngười dùng facebook để phục vụ hoạt động kinh doanh, quảng bá.

- Hiện nay trên thế giới có rất nhiều mạng xã hội ảo Các mạng xã hổi ảo lớn tiêu biểuđược tổng hợp trong Bảng 1 sau:

Bảng 1: Những mạng xã hội ảo lớn trên thế giới

Facebook Mọi người có thể tạo trang cá nhân, chia sẻ thông tin, cập

Tên Miêu tả

nhật trạng thái, đăng hình ảnh, video…

Twitter Cho phép người dùng tạo profile, chia sẻ thông tin, cập nhật

tin tức dưới dạng mẩu tin tức

Instagram Tập trung chủ yếu vào việc chia sẻ hình ảnh của cá nhân

Me Zing Nhiều tính năng cuốn hút người dùng và game mới lạ như:

nông trại vui vẻ, nhà hàng vui vẻ, ao cá vui vẻ…

Zalo Cung cấp cho người dùng nhiều dịch vụ rất hấp dẫn như:

chat, nhắn tin gọi điện có video hoàn toàn miễn phí

SKOUT

giúp chúng ta có thể tìm hiểu, kết bạn với những ngườixung quanh cùng địa điểm, cùng một quan điểm hay sởthích… Mọi người có thể xem hồ sơ hình ảnh của nhau đểgiao lưu kết bạn

2.Chức năng của mạng xã hội

a.Trước kia

- Giúp cập nhật tin tức, kiến thức, xu thế Ví dụ như: facebook với tính năng like trang,

mọi người có thể cập nhật được các tin tức của các nơi trên thế giới hay có thể nhanhchóng cập nhật xu thế mới nhất của lĩnh vực mình yêu thích

- Cải thiện chất lượng và tốc độ của báo chí và các dịch vụ công Do tính năng cập nhật

và lan rộng nhanh của social network mà các cơ quan báo chí và thông tin đại chúng đangtích cực đăng tải cùng một lúc trên báo giấy, trên báo điện tử và trang mạng của mình.Các cơ quan pháp luật hay dịch vụ công cũng đang dần dùng social network để cập nhậtnhững tin tức và quy định mới của mình hoặc lắng nghe ý kiến phê bình góp ý của ngườidân nhằm giúp giảm thiểu sự quan liêu, phức tạp hay sai sót trong dịch vụ công, để tiếntới một bộ máy hành chính công thông minh và giản tiện hơn

- Kết nối bạn bè, gia đình, cộng đồng Mạng xã hội là một công cụ rất hữu ích để giúp kếtnối tất cả mọi người lại với nhau

- Bày tỏ và kiểm soát cảm xúc Khi bạn vui hay buồn, giận dữ, đau khổ, hay cô đơn mấtphương hướng, bạn cần một nguồn động viên an ủi liên tục, bạn chỉ cần viết lên facebookhay blog của mình, trong danh sách bạn bè, người quen, người lạ hay người hâm hộ bạn,

sẽ có ai đó đang rảnh rỗi hoặc có cùng chung tâm trạng hay vấn đề nan giải có thể lêntiếng công khai hoặc gửi tin nhắn cá nhân bênh vực, động viên hay an ủi bạn

- Giúp tiết kiệm thời gian, kinh phí, sức lao động và than thiện với môi trường Chúng ta

sẽ không còn phải gọi điện thoại để quảng cáo, hay tốn tiền in tờ rơi để phát.Nhờ mạng

xã hội mà các công ty, tổ chức hay hộ gia định sẽ tiết kiệm được các khoản phí in giấy,mực hay thuê nhân công, hơn nữa còn bảo vệ môi trường

- Là nơi để giải trí: Không khó để có thể tìm thấy các trò chơi giải trí trên các trang mạng

xã hội nào là nghe nhạc, xem phim, hay các trò chơi điện tử khác

3.Mạng xã hội và hoạt động thương mại điện tử

Để có thể biết được mối quan hệ giữa Mạng xã hội và các hoạt động thương mại điện tửthì chúng ta cùng so sánh đặc điểm của chúng với nhau:

Hoạt động thương mại điện tử: là quá trình tiến hành một phần hay toàn bộ hoạt động

thương mại thông qua những phương tiện điện tử hiện đại

+ Thông qua Website thương mại điện tử: Website thương mại điện tử (dưới đây gọi tắt

là website) là trang thông tin điện tử được thiết lập để phục vụ một phần hoặc toàn bộquy trình của hoạt động mua bán hàng hóa hay cung ứng dịch vụ, từ trưng bày giới thiệuhàng hóa, dịch vụ đến giao kết hợp đồng, cung ứng dịch vụ, thanh toán và dịch vụ saubán hàng.( mục 8- điều 3- chương 1 của nghị định 52/2013/NĐ-CP ) Chức năng chínhcủa website thương mại điện tử đó là hiển thị thông tin sản phẩm, giới thiệu về sản phẩm,giá cả, chức năng mua hàng,… và giao dịch sẽ được thanh toán qua các cổng thanh toántrực tuyến như Ngân Lượng, Bảo Kim hoặc chuyển khoản qua ngân hàng Những chứcnăng liên quan như: đăng và quản lý sản phẩm, giỏ hàng, thanh toán trực tuyến, đăngnhập và đăng ký, quản lý đơn hàng,… sẽ được tích hợp vào trong website khi bạn thiết kếwebsite bán hàng Website thương mại điện tử là những trang bán hàng với số lượng sảnphẩm lớn vì vậy đòi hỏi thiết kế web của bạn phải đáp ứng đầy đủ các tính năng cần thiết

để khách hàng có thể cảm thấy thoải mái khi lướt trang của bạn

+ Thông qua sàn giao dịch thương mại điện tử: Sàn giao dịch thương mại điện tử là

website thương mại điện tử cho phép các thương nhân, tổ chức, cá nhân không phải chủ

sở hữu website có thể tiến hành một phần hoặc toàn bộ quy trình mua bán hàng hóa, dịch

vụ trên đó .( mục 9- điều 3- chương 1 của nghị định 52/2013/NĐ-CP ) Chức năng của

sàn giao dịch thương mại điện tử: Sàn giao dịch thương mại điện tử có vai trò to lớn trongthương mại hàng hóa và dịch vụ nói riêng và trong hoạt động kinh doanh của các doanhnghiệp nói chung

> Mạng xã hội hay xét là Facebook: là một mạng xã hội rất phổ biến Nó cho phép ngườidùng đăng tải ảnh, video, chia sẻ những status cảm xúc, gửi các thông điệp tới bạn bè,hoặc một số người dùng facebook để phục vụ hoạt động kinh doanh, quảng bá

+Tạo quảng cáo đa sản phẩm:

Đây là một dạng quảng cáo khá phổ biến trên Facebook, cho phép bạn hiển thị nhiều mẫuquảng cáo cùng lúc Điều này sẽ rất hữu ích khi bạn muốn hiển thị cả một danh mục hoặcnhiều hình thức khác nhau của sản phẩm

- Có nút “mua ngay”

Facebook đang tiếp tục đẩy mạnh các thử nghiệm trên nền tảng của nút kêu gọi “mua

ngay”, từ đó sẽ sắp xếp hợp lý quá trình bán hàng cho chủ shop Nút “mua hàng” giúp

chủ shop có thể bán hàng trực tiếp đến giai đoạn cuối cùng mà không cần phải rời khỏiFacebook Đồng thời nút kêu gọi này cũng định hướng cho người mua biết nên làm gìtiếp theo

- Tính năng “Message”

Tính năng này giúp cho các chủ shop không phải lo “mất khách” do phải đợi khách chủđộng nhắn tin cho page trước mới có thể chat riêng được với khách hàng Mục “Nhắntin” này được đặt ngay cạnh những nút “Like”, “Reply” trong comment của khách hàng.Nội dung tin nhắn được đính kèm thông tin sản phẩm khách hàng đang quan tâm, từ đótránh xảy ra trường hợp khách hàng quên mình đang quan tâm tới sản phẩm nào

Theo như ta thấy, ngày nay Các Mạng xã hội nói chung và Facebook nói riêng có nhữngđổi mới để phù hợp và thuận tiện hơn cho người sử dụng Một trong những đổi mới đógiúp ích cho việc kinh doanh trên facebook như:

- Mục “Shop” hiển thị trên tab của page

Ta chỉ cần gõ tên sản phẩm mình cần mua là có thể tìm kiếm được trên Facebook Tínhnăng này giúp các chủ shop đưa ra được hết tất cả các sản phẩm của mình như một trangweb bán lẻ có ngay trên Facebook của chủ shop

>> Với những bước tiến này, ta có thể thấy Facebook là một website bán hàng hay làmột sàn giao dịch điện tử với các hoạt động thương mại điện tử.

III/Thực trạng kinh doanh trên mạng xã hội đặc biệt trên facebook hiện nay

1.Các hình thức kinh doanh phổ biến qua mạng xã hội (Facebook):

1.1.1Sử dụng Profile cá nhân

Để đăng tải bài viết cũng như sản phẩm(dưới dạng ảnh) lên Facebook kèm theo lời chàohàng

+ Số lượng kết bạn bị giới hạn (5000 người).

+ Không thể chạy quảng cáo Facebook (Facebook Ads)

+ Khó trong việc xây dựng văn hóa, thương hiệu kinh doanh

1.2.Sử dụng Fanpage Facebook:

Có thể là cửa hàng, nhà sản xuất, doanh nghiệp (Business Fanpage) nhỏ, rất nhiều lựachọn từ Mark (Mark Zuckerberg – CEO, đồng sáng lập Facebook), để đăng sản phẩm,xây dựng hình ảnh – thương hiệu cửa hàng, doanh nghiệp, nhà phân phối

- Ưu điểm:

+ Không giới hạn lượng fans(like – người thích trang)

+ Có thể chạy Ads với nhiều mục đích khác nhau: tăng like, tăng view, kêu gọi hànhđộng

+ Có nút kêu gọi hành động: Liên hệ, Mua ngay

+ Chạy quảng cáo Facebook với nhiều loại nội dung khác nhau: Video, bài đăng, bài chia

sẻ, Album hay từng ảnh sản phẩm

- Nhược điểm:

+ Khó quản lý: với việc chia quyền rõ ràng Admin, người đăng bài, người chạy quảngcáo các bạn cần có góc nhìn của người cầm quân, và cần cân nhắc rất cẩn thận cho việcphân quyền này

+ Khó kiếm lượt like cũng như lượt like chưa chắc đã đúng phân khúc khách hàng cần ưutiên nhắm tới.

+ Khó trong việc quản lý bình luận hay giữ bí mật thông tin khách hàng, khi khách hàngbình luận sẽ có nguy cơ bị đối thủ theo dõi cũng như cướp khách

1.2.3.Sử dụng đồng thời cả Profile cá nhân lẫn Fanpage Facebook để kinh doanh, quảng

bá thương hiệu, sản phẩm

- Ưu điểm:

+ Kết hợp được ưu điểm của Fanpage và Profile cá nhân từ việc chia sẻ lên các groups,Fanpage khác cho tới việc chạy Ads nhằm tăng sức thu hút cho sản phẩm, thương hiệukinh doanh

+ Thông qua Profile cá nhân quảng bá cho Fanpage, tăng lượng fans cho Fanpage, giảmchi phí cho việc tăng like thông qua Ads hay mua like (việc mua like cho Fanpage rấtnguy hiểm)

- Chi phí kinh doanh vận hành thấp

Việc bán hàng trực tuyến ngày nay trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết Chỉ cần một chiếcmáy tính hay một thiết bị có thể kết nối Internet là bạn có thể bắt đầu, không mất tiềnthuê cửa hàng, mặt bằng, không mất quán nhiều chi phí thuê nhân viên, vận hành nhưđiện, nước… đều được giảm xuống một cách đáng kể

- Quá trình xứ lí bán hàng diễn ra nhanh chóng

Đó là ưu điểm của Internet, với mạng Internet thì bạn có thể dễ dàng thực hiện được đơnhàng của khách hàng một cách nhanh chóng và chính xác

- Khả năng nhận diện thương hiệu trong mắt người dùng

Internet giúp định hướng cửa hàng bạn một cách vô cùng nhanh chóng nhờ tốc độ lantruyền mạnh mẽ của nó

- Giới thiệu sản phẩm ấn tượng, sinh động

Nếu sản phẩm của bạn là những chiếc máy thì khách hàng sẽ thực sự bị thuyết phục khinhìn thấy nó hoạt động ra sao Internet mở ra cho bạn nhiều cách thức để giới thiệu sảnphẩm thật sinh động tới khách hàng thông qua Website bằng âm thanh, hình ảnh sốngđộng, các đoạn phim ngắn, điều này sẽ khiến thu hút khách hàng nhiều hơn

- Tiếp nhận được thông tin khách hàng

Với Website bạn có thể yêu cầu thông tin phản hồi từ phía khách hàng ngay lập tức khi

họ đang ghé thăm Website của doanh nghiệp bạn Điều này giúp bạn tiết kiệm được rấtnhiều thời gian và tiền bạc để hoạch định các chiến lược quảng cáo và kinh doanh trên cơ

sở những thông tin nắm bắt được từ phía khách hàng mà không phải mất thêm khoản chinào nữa Câu trả lời của khách hàng được đưa lên Website ngay khi khách hàng tìm hiểusản phẩm và được chuyển lập tức tới địa chỉ e-mail của bạn

- Mang lại lợi thế cho khách hàng lẫn doanh nghiệp trong giao dịch

Với sức mạnh số, quản lí trong bán hàng trực tuyến được diễn ra dễ dàng và dễ dangxem xét các cập nhật, bên cạnh đó, khả năng thanh toán của khách hàng cũng được thựchiện dễ dàng và mất nhiều thời gian

- Vươn rộng ra thị trường thế giới

Với việc kinh doanh thông thường bạn không thể gửi thư, điện thoại hay phổ biến cácquy định tới tất cả mọi khách hàng tiềm năng trên thị trường thế giới, nhưng với Websitebạn có thể hội thoại trực tiếp với khách hàng quốc tế như là với một khách hàng trong nộihạt Khi doanh nghiệp của bạn có các văn phòng đại diện ở nước ngoài, họ sẽ truy cập

vào nguồn thông tin của văn phòng trong nước với chi phí phải trả vhỉ bằng một cuộcđiện thoại gọi nội hạt.

- Là một phương tiện truyền thông linh hoạt, hiệu quả

Ngày nay, Internet được đánh giá là hệ thống truyền dẫn chuyên nghiệp nhất bởi vì sảnphẩm chính của nó là các thông tin được tiếp cận một cách dễ dàng, nhanh chóng và rẻtiền Tất cả các ấn phẩm được truyền trên Internet đang ngày càng trở nên phổ biến bởi vìcác công việc đều được thực hiện trong môi trường kỹ thuật số từ rất nhiều nguồn thôngtin cung cấp Tất cả những công việc này thực hiện một cách dễ dàng thông qua các trangWeb trên chính Website của doanh nghiệp bạn

3 Rủi ro từ việc kinh doanh, bán hàng trên mạng xã hội đặc biệt trên facebook.

- Sự tin tưởng của người dùng còn thấp

Vấn đề lớn nhất trong rào cản thương mại là sự tin tưởng của người dùng vào thị trườngmua bán trực tuyến vẫn còn khá thấp, hiện tượng lừa đảo qua mạng làm mất lòng tinngười tiêu dùng vào mua bán hàng trực tuyến

- Độ bảo mật của mạng Internet

Độ bảo mật của Internet ở nước ta đang ở mức thấp, tội phạm mạng có thể dễ dàng thâmnhập vào hệ thống mạng và gây bất lợi cho hệ thống mua bán hàng trực tuyến Các tin tặc(hackers) thường lén lút cài các phần mềm dán điệp lên máy tính, điền thoại của ngườidùng hay đánh lừa người dùng dùng sử dụng các trang đăng nhập tài khoản giả mạo đểlây cắp các thông tin đăng nhập

Tình trạng phát tán các loại vi rút, phần mềm gián điệp, mã độc ngày càng phức tạp vàtinh vi Đã xuất hiện nhiều biến thể các loại vi rút nhằm quét, tìm và khai thác lỗ hổngbảo mật, điều khiển từ xa, phá hủy dữ liệu, thu thập, trộm cắp các thông tin quan trọngnhư tài khoản ngân hàng, dữ liệu khách hàng, dữ liệu về các giao dịch, hoạt động kinhdoanh, sản xuất thuộc bí mật kinh doanh của các doanh nghiệp Các đối tượng cũng mởrộng các hình thức phát tán các loại phần mềm độc hại qua thư điện tử, website khiêu

dâm, diễn đàn trên mạng,… Đặc biệt, với sự phổ biến rộng rãi của mạng xã hội, blog cánhân và các loại điện thoại thông minh, ngày càng xuất hiện nhiều loại vi rút, phần mềmđộc hại ẩn trong các ứng dụng thông dụng, phổ biến.

- Các quy đình về thương mại điện tử.

Các quy định và văn bản liên quan về việc hướng dẫn và quy định về phát triển thươngmại điện tử ở nước ta chưa thực sự đầy đủ Nhà nước cũng cần thêm thời gian để hoànthiện hơn

- Các hệ thống thanh toán trực tuyến rất khó sử dụng, các doanh nghiệp vẫn chưa có đủkiến thức về các phần mềm và các tiến trình liên quan

- Với khách hàng, thương mại điện tử vẫn chưa phải là một phần không thể thiếu trongcuộc sống

Như vậy,những hoạt động kinh doanh bán hàng trên Mạng xã hội nói chung và facebooknói riêng hết sức đa dạng và phong phú Vậy nó có vi phạm pháp luật hay không?Và viphạm như thế nào? Và nếu có vi phạm thì xử lý ra sao?

IV/ Nhà nước kiểm soát đối với những hoạt động kinh doanh trên mạng xã hội , đặc biệt là kinh doanh trên Facebook

1.Nhà nước kiểm soát động quản lý kinh doanh trên mạng xã hội như thế nào ?

Mạng xã hội nói chung và các mạng xã hội hoạt động dưới hình thức sàn giao dịchthương mại điện tử nói riêng đang ở vào thời kỳ hoàng kim của nó hơn bao giờ hết Vàđồng hành cùng với nó, các hình thức marketing và bán hàng trên hệ thống mạng xã hộicũng đang ngày một phát triển rực rỡ với cơ số hình thức và phương pháp cực kỳ đadạng Sau đây là một số quy định của pháp luật về kinh doanh trên mạng xã hội nóichung và Facebook nói riêng

 Đối với hoạt động đăng ký