TÌNH HUỐNG đương sự là chủ một công ty cổ phần, muốn ly hôn với vợ nhưng không muốn chia tài sản nằm trong công ty, muốn giành quyền nuôi con (hai vợ chồng chỉ có một con trai được 2 tuổi) vì cho rằng vợ không đủ khả năn

Với bất kì vụ việc nói chung và vụ việc trên nói riêng cần phải vận dụng các nhóm kỹ năng tiếp xúc khách hàng; nhóm kỹ năng thu thập thông tin liên quan đến vụ việc; nhóm kỹ năng nghiên

MỤC LỤC

TÌNH HUỐNG 1

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1

I Các kỹ năng vận dụng giải quyết tình huống 1

1 Nhóm các kỹ năng tiếp xúc khách hàng thiết lập mối quan hệ thân thiện, tạo sự tin cậy giữa luật sư và khách hàng 1

1.1 Kỹ năng tạo ấn tượng ban đầu 1

1.2 kỹ năng giao tiếp - ứng xử 2

2 Nhóm kỹ năng thu thập thông tin liên quan đến vụ việc 4

2.1 Kỹ năng xác định thông tin cần thu thập 4

2.2 Kỹ năng xác định các kênh, nguồn thông tin 5

3 Nhóm kỹ năng nghiên cứu hồ sơ, thông tin tài liệu liên quan 5

3.1 Kỹ năng đọc hồ sơ, tóm lược – phân tích vụ việc 6

3.2 Kỹ năng sắp xếp hồ sơ, tài liệu 7

4.Kỹ năng tra cứu , vận dụng các quy định của pháp luật và đưa ra phương án giải quyết 7

4.1.Kỹ năng tra cứu, vận dụng các quy định của pháp luật 7

4.2.Kỹ năng đưa ra phương án giải quyết vấn đề : 9

II Các phương án tư vấn cho khách hàng 10

1 Tư vấn cho khách hàng về yêu cầu muốn ly hôn với vợ 11

2 Tư vấn yêu cầu Ly hôn không muốn chia tài sản nằm trong công ty cho vợ 11

3 Tư vấn cho khách hàng giành quyền nuôi con 12

III Có phải luật sư tư vấn sẵn sàng vì những hứa hẹn bởi mức thù lao hấp dẫn mà giải quyết mọi vấn đề theo đúng ý khách hàng không? 13

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 15

TÌNH HUỐNG

Đương sự là chủ một công ty cổ phần, muốn ly hôn với vợ nhưng không muốn chia tài sản nằm trong công ty, muốn giành quyền nuôi con (hai vợ chồng chỉ có một con trai được 2 tuổi) vì cho rằng vợ không đủ khả năng tài chính và trình độ học vấn để nuôi con Đương sự đưa ra nhiều hứa hẹn với người tư vấn về mức thù lao nếu giải quyết vấn đề đúng theo ý của họ

Khi là người tư vần, anh/chị sẽ vận dụng những kỹ năng gì để xử lý tình huống trên?

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Các kỹ năng vận dụng giải quyết tình huống

Tư vấn pháp luật trong lĩnh vực Hôn nhân và Gia đình cũng như trong các lĩnh vực khác đòi hỏi phải có chuyên môn, kinh nghiệm và đặc biệt là các kỹ năng cơ bản để việc tư vấn được thuận lợi, đạt hiệu quả cao nhất Với bất kì vụ việc nói chung và vụ việc trên nói riêng cần phải vận dụng các nhóm kỹ năng tiếp xúc khách hàng; nhóm kỹ năng thu thập thông tin liên quan đến vụ việc; nhóm kỹ năng nghiên cứu thông tin, hồ sơ vụ việc; nhóm kỹ năng phân tích thông tin, vụ việc, tra cứu áp dụng văn bản pháp luật đưa ra các phương án và tư vấn cho khách hàng phương án khả thi nhất;…

1 Nhóm các kỹ năng tiếp xúc khách hàng thiết lập mối quan hệ thân thiện, tạo sự tin cậy giữa luật sư và khách hàng

1.1 Kỹ năng tạo ấn tượng ban đầu

- Con mắt là cửa sổ tâm hồn Do đó, ấn tượng ban đầu của khách hàng về văn phòng tư vấn, về cách ăn mặc, cách làm việc của người tư vấn… là vô cùng quan trọng tạo ra sự thiện cảm, thoải mái và tin tưởng cho khách hàng

+ Về văn phòng làm việc: cần được bố trí hợp lý, thoáng mát, sạch sẽ Bàn làm việc, các thiết bị, dụng cụ hỗ trợ công việc, tủ sách, kệ để hồ sơ… cũng phải được sắp xếp gọn gàng, được lau chùi thường xuyên sẽ tạo ra ấn tượng cho khách hàng về môi trường làm việc khoa học, chuyên nghiệp và thoải mái khác hẳn với tâm trạng khi bước chân vào một văn phòng làm việc u ám thiếu ánh sáng, đồ đạc bụi bặm, giấy tờ ngổn ngang trên bàn làm việc, không khí trong phòng ngột ngạt tạo ra cảm giác khó chịu, bực bội cho khách hàng

+ Về phong cách ăn mặc của người tư vấn: rõ ràng phải phù hợp với môi trường công việc đó là vừa gọn gàng, lịch sự, vừa thoải mái trong đi lại giao tiếp Người tư vấn pháp luật không phải người trình diễn thời trang nên không thể đủ mốt diêm dúa, lòe loẹt, quá sexy với váy khoét sâu ở ngực, chân váy quá ngắn

(đối với nữ) hoặc quần jean cắt xẻ đầu gối, trên đùi, áo phông không cổ in hình đầu nâu…

+ Những khách hàng tinh tế, có trình độ như chủ công ty cổ phần trong tình huống này hẳn cũng rất chú ý và ấn tượng đến tác phong làm việc của người tư vấn Khi vừa đến hoặc trong khi chờ đợi đến lượt mình xin tư vấn họ có thể quan sát được người tư vấn làm việc như thế nào Sự nhiệt tình tiếp đón, vui vẻ chào hỏi, nét mặt, cách lật mở hồ sơ, cách đánh máy…của người tư vấn là những chi tiết tác động trực tiếp đến tri giác của khách hàng và từ đó tạo ra những cảm xúc tích cực Gặp gỡ người tư vấn với gương mặt hằm hằm, thái độ hách dịch, gõ máy tính mỏ cò…thì khách hàng vô cùng khó chịu có khi bỏ về tìm chỗ khác

1.2 kỹ năng giao tiếp - ứng xử

+ Về thái độ, giọng nói, ánh mắt, nụ cười, điệu bộ cử chỉ: mỗi người tư vấn

có cách trò chuyện, tiếp cận khác nhau nhưng cần phải có thái độ,ánh mắt thân thiện, vui vẻ, nhiệt tình, tinh tế; giọng nói vừa nghe; ngôn ngữ dễ hiểu và phù hợp với từng khách hàng, xưng hô đúng mực… Ví dụ trong trường hợp này, khách hàng là nam giới, chủ của một công ty cổ phần dựa vào nhận diện sơ bộ về độ tuổi để có cách xưng hô phù hợp có thể là anh hoặc chú hoặc bác…, Khi khách hàng đến người tư vấn bước ra mở cửa, gương mặt thân thiện chào hỏi, bắt tay, hướng dẫn đi lối này, mời ngồi, mời uống nước, sau đó bước vào cuộc trao đổi nội dung công việc tư vấn

+ Về lắng nghe và ghi chép: Người tư vấn cần cố gắng, kiên nhẫn chăm chú lắng nghe ý kiến, thông tin từ khách hàng Ngươi tư vấn không thể thao thao bất tuyệt theo kiểu chém gió trong khi chẳng để ý gì đến cảm xúc, thái độ của khách hàng Việc lắng nghe không chỉ giúp người tư vấn tạo ra sự tôn trọng, chân thành

mà còn là kỹ năng để thu thập thông tin rất cần thiết Việc lắng nghe cũng cần kết hợp với việc ghi chép những chi tiết chính quan trọng, mong muốn của khách hàng để không bỏ sót điều gì

Trong quá trình trò chuyện, người tư vấn cần ngồi đối diện, quan sát và nắm bắt tâm tư tình cảm, hành động của khách hàng để có ứng xử phù hợp Nếu thấy khách hàng lo lắng thì trấn an, khó nói thì gợi ý, nóng giận thì giúp người ta bình tĩnh lại…Người tư vấn cần đồng cảm, đặt mình vào hoàn cảnh của người cần tư vấn để hiểu và sẻ chia với họ, để họ cảm thấy có thể nói hết ra những điều cần nói với một người không chỉ với vai trò tư vấn pháp luật mà còn là một người tri kỉ để tâm sự Trong kỹ năng giao tiếp ứng xử suy cho cùng cần phải chân thành, thiện chí mới mong tìm kiếm được sự tin tưởng, tình cảm của người khác + Đồng thời với kỹ năng giao tiếp ứng xử, người tư vấn còn phải có kỹ năng chuyên môn nghề nghiệp tốt Đó là việc nắm vững vàng, chắc chắn kiến thức pháp luật liên quan đến vụ việc, phân tích vụ việc dưới góc độ pháp luật để

từ đó đưa ra những phương án, hướng giải quyết để khách hàng lựa chọn Không chỉ dừng lại ở đó, người tư vấn từ kinh nghiệm của mình đưa ra ý kiến tư vấn pháp luật khả thi nhất, phù hợp nhất, hiệu quả nhất cho khách hàng để họ không phải phân vân lựa chọn giữa các phương án Đây là điều quan trọng nhất tạo ra sự tin tưởng, tôn trọng của khách hàng bởi mục đích quan trọng nhất của khách hàng khi tìm đến người tư vấn chính là tìm ra hướng giải quyết tốt nhất vấn đề của họ Mọi ấn tượng về văn phòng tư vấn, về tác phong làm việc, thái độ sự thân thiện của người tư vấn có thể bị xóa bỏ hoàn toàn nếu như khách hàng không nhận được phương án tư vấn đúng pháp luật và hiệu quả, giải quyết vụ việc của họ + Bên cạnh những kỹ năng đó, người tư vấn cần phải có kỹ năng hợp tác làm việc nhóm đó là sự tương tác với khách hàng, với đồng nghiệp để giải quyết

vụ việc Ở đây rõ ràng không chỉ có một mình người tư vấn mà trước mặt họ là khách hàng, do đó việc trao đổi phải bình đẳng, thiện chí, không có cái tôi mà phải tôn trọng ý kiến, suy nghĩ của khách hàng coi họ như cộng sự để cùng hợp tác tìm ra phương án giải quyết tốt nhất

2 Nhóm kỹ năng thu thập thông tin liên quan đến vụ việc

Thu thập nguyên nghĩa là tìm kiếm, góp nhặt và tập hợp lại Thu thập thông tin là quá trình tập hợp thông tin theo những tiêu chí cụ thể nhằm làm rõ những vấn đề, nội dung liên quan đến lĩnh vực nhất định

Yêu cầu với thông tin thu thập:

+ Thông tin phải phù hợp: Thông tin phù hợp với nhu cầu thông tin, phù hợp với công việc cần giải quyết, có tính hợp pháp, có giá trị sử dụng

+Thông tin phải chính xác, đầy đủ: Thông tin phải phản ánh đúng bản chất của đối tượng, được cung cấp bởi những chủ thể đáng tin cậy, đã được kiểm chứng hoặc có cơ sở để tiến hành kiểm chứng; phải phản ánh được các mặt, các phương diện của đối tượng, giúp nhận diện đúng vấn đề

+Thông tin phải kịp thời: Thông tin có tính mới, phản ánh đối tượng ở thời điểm hiện tại, không phải là những thông tin cũ, thông tin đã lạc hậu

+Thông tin phải có tính hệ thống và tổng hợp: Thông tin phải phản ánh được đúng về đối tượng, sự vật, sự việc liên quan

+ Thông tin đơn giản dễ hiểu: Thông tin có thể dễ dàng sử dụng, phục vụ cho yêu cầu công việc

+Thông tin phải đảm bảo yêu cầu bí mật: Trong một số trường hợp thông tin thu thập được phải bảo đảm tính bí mật,đối với cả khách hàng và các bên tham gia

2.1 Kỹ năng xác định thông tin cần thu thập

Trong sự đa dạng của thông tin, việc xác định đúng nhu cầu thông tin sẽ giúp cho việc thu thập thông tin có trọng tâm, bảo đảm thu thập các thông tin cần thiết, khắc phục tình trạng thu thập thông tin dàn trải, thiếu các thông tin cần thiết theo yêu cầu công việc cần giải quyết Khi xác định nhu cầu bảo đảm thông tin, cần phải trả lời đầy đủ các câu hỏi: Vấn đề đang giải quyết cần có những thông

tin nào? Thông tin hiện có còn thiếu những nội dung gì? Những thông tin quan trọng nhất để xử lý vấn đề?

Đối với vụ việc này, ta cần thu thập các thông tin về tình trạng hôn nhân của khách hàng; công việc, tài chính, khả năng chăm sóc nuôi dưỡng con nhỏ tuổi của cả hai vợ chồng khách hàng; thông tin về chế độ tài sản của vợ chồng khách hàng theo thỏa thuận hay theo pháp luật; tài sản trong công ty gồm những loại nào; lý do dẫn đến mâu thuẫn mà khách hàng muốn ly dị vợ; hoàn cảnh nhân thân, sức khỏe của các bên…

2.2 Kỹ năng xác định các kênh, nguồn thông tin

Nguồn thông tin có thể phân loại theo những cách tiếp cận khác nhau nhưng tổng thể có thể được chia thành thông tin thứ cấp và sơ cấp Thông tin thứ cấp là nguồn thông tin sẵn có từ các chủ thể khác cung cấp Thông tin sơ cấp là thông tin mới, được thu thập thông qua các phương pháp, kỹ thuật nhất định

Để thu thập thông tin cách trực tiếp từ khách hàng trên thì người tư vấn có thể đặt các câu hỏi liên quan đã xác định ở trên để khách hàng tự trình bày, cung cấp Việc đặt câu hỏi và lắng nghe, ghi chép câu trả lời của khách hàng luôn là kỹ năng cần thiết để thu thập thông tin một cách nhanh chóng nhất Ngoài việc thu thập thông tin trực tiếp từ khách hàng, người tư vấn còn có thể tìm kiếm thông tin gián tiếp từ những người quen, hàng xóm, người trong công ty của khách hàng; thông tin về tình trạng hôn nhân qua UBND cấp xã (phường, thị trấn) nơi khách hàng đăng ký kết hôn; thông tin tài khoản từ ngân hàng, các tài sản công ty qua

số cổ phần được ghi nhận tại công ty…

3 Nhóm kỹ năng nghiên cứu hồ sơ, thông tin tài liệu liên quan

Nghiên cứu hồ sơ vụ việc đồng thời cũng là quá trình đánh giá các tài liệu, thông tin đó trong mối quan hệ biện chứng nhằm xâu chuỗi các tình tiết, sự kiện được ghi nhận trong các tài liệu, để xác định bản chất của sự việc, từ đó đề ra hướng giải quyết phù hợp Thực tiễn cho thấy chất lượng kỹ năng nghiên cứu hồ

sơ vụ việc dân sự có ảnh hưởng nhất định đến chất lượng giải quyết vụ việc dân

sự Theo đó nếu việc nghiên cứu hồ sơ được thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ và khoa học thì sẽ nâng cao được chất lượng giải quyết vụ việc, ngược lại nếu việc nghiên cứu hồ sơ qua loa, sơ sài thì chất lượng giải quyết vụ việc không cao

3.1 Kỹ năng đọc hồ sơ, tóm lược – phân tích vụ việc

- Bước 1: Đọc sơ bộ, đọc lướt Hồ sơ vụ việc thường bao gồm rất nhiều các giấy tờ có liên quan như giấy chứng nhận đăng ký kết hôn, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hợp đồng tặng cho tài sản…., trong tình huống này có thể bao gồm các loại giấy tờ sau: Tài liệu về nhân thân của đương sự, tài liệu liên quan đến khả năng tài chính và học vấn của vợ chồng và một số tài liệu liên quan khác Như vậy khi đọc lướt hồ sơ ta sẽ nhận thấy đầu mục hồ sơ trong vụ việc này có

đủ không, đương sự đã cung cấp đủ tài liệu, những tài liệu cơ bản có thiếu không

để có thể yêu cầu đương sự bổ sung trong trường hợp còn thiếu

- Bước 2: Đọc chi tiết: khi đọc tài liệu, người tư vấn cần xác định loại tài liệu nào ưu tiên đọc trước, khi đọc cần tìm ra những điểm mấu chốt, quan trọng,

có liên quan mật thiết đến việc giải quyết yêu cầu của đương sự Đọc chi tiết tài liệu và không được bỏ sót một vấn đề nào, gạch chân, ghi chú phần quan trọng hay còn nghi ngờ để có thể đưa ra cho đương sự những tình tiết có lợi nhất, những bằng chứng thuyết phục nhất Đây là bước rất quan trong khi nghiên cứu

hồ sơ và tài liệu có liên quan Trong trường hợp đương sự muốn ly hôn thì nhà tư vấn cần xác định rõ những điều kiện để vợ chồng được ly hôn đã thỏa mãn chưa; thông tin về tài sản của đương sự cụ thể ở đây là gì, có tình tiết nào để cho thấy tài sản này là tài sản không được chia…

- Bước 3: Sau khi đọc chi tiết tài liệu, người tư vấn cần tóm lược, dựng lại

vụ việc theo logic thời gian nhằm khái quát hóa vụ việc của đương sự Xác định được bản chất vụ việc, nguyên nhân, yêu cầu của khách hàng

3.2 Kỹ năng sắp xếp hồ sơ, tài liệu

Việc sắp xếp hồ sơ, tài liệu khoa học giúp tiện cho việc nghiên cứu cũng như lưu trữ, quản lý hồ sơ, thể hiện phong cách làm việc chuyên nghiệp Hồ sơ,

tài liệu có thể sắp xếp theo diễn biến vụ việc; tầm quan trọng của tài liệu chứng cứ; tần suất sử dụng tài liệu…điều quan trọng nữa là cần đánh số thứ tự, mục lục các hồ sơ, tài liệu sau đó ghi tên vụ việc ra bên ngoài

Tình huống khách hàng muốn ly hôn thì cần sắp xếp tài liệu nào liên quan đến việc giải quyết việc ly hôn riêng, đương sự không muốn chia tài sản và đương sự muốn giành quyền nuôi con thì các giấy tờ tài liệu cũng được sắp xếp riêng Sắp xếp như thế này đảm bảo việc giải quyết được dễ dàng đồng thời việc kiểm soát giấy tờ tài liệu tốt hơn

Hồ sơ, tài liệu có liên quan chứa đựng tất cả các thông tin của vụ án, vụ việc Vậy nên, người tư vấn cần ý thức được để nghiên cứu một cách hiệu quả hồ

sơ, làm cơ sở cho công tác tư vấn hay bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của

bị hại hoặc người có quyền và nghĩa vụ liên quan Người tư vấn cần có kỹ năng chuyên sâu trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, tập trung trí tuệ cao nhất cho việc phân tích hồ sơ, chú ý các mốc thời gian để đưa ra tư vấn hiệu quả cho khách hàng Kết thúc quá trình nghiên cứu hồ sơ, tài liệu người tư vấn sẽ có cái nhìn bao quát về sự việc, đưa ra những thông tin quan trọng, những điểm mấu chốt để phân tích được vụ việc, tìm được những văn bản pháp luật áp dụng cũng như tìm ra được phương án tốt nhất để giải quyết yêu cầu của khách hàng

4.Kỹ năng tra cứu , vận dụng các quy định của pháp luật và đưa ra phương án giải quyết

4.1.Kỹ năng tra cứu, vận dụng các quy định của pháp luật

Tra cứu, tìm kiếm pháp luật áp dụng là việc chủ thể tư vấn tiến hành khi tìm kiếm những văn bản pháp luật liên quan đến vụ việc được yêu cầu giải quyết sau khi đã tìm hiểu , phân tích những thông tin trong hồ sơ Việc rèn luyện được kỹ năng này sẽ giúp người tư vấn giải quyết quyết vụ việc một cách nhanh chóng, hiệu quả, đúng đắn; đồng thời tạo niềm tin và thuyết phục khách hàng; tạo kiến thức nền vững chắc khi tiếp xúc, giải quyết các tình huống đa dạng, phức tạp

trong cuộc sống hàng ngày Cần dựa vào các mốc thời gian trong diễn biến vụ việc để lựa chọn văn bản nào có hiệu lực điều chỉnh lúc đó

Việc tìm kiếm, tra cứu các quy định của pháp luật được thực hiện qua các bước sau :

+ Bước 1: Xác định các văn bản pháp luật điều chỉnh trực tiếp vụ việc, các văn bản hướng dẫn thi hành cũng như các văn bản có liên quan

Sau khi đã xác định được vấn đề pháp lý của vụ việc, cần tiến hành tìm kiếm nguồn luật để giải quyết Cơ sở dẫn chiếu là mối quan hệ giữa các tình tiết thực tế trong vụ việc của khách hàng với phần phạm vi và đối tượng điều chỉnh trong các văn bản pháp luật, cụ thể là các yếu tố, tình tiết thuộc nội dung dự liệu của phần giả định trong các quy phạm pháp luật Với sự phát triển của công nghệ thông tin như hiện nay , bên cạnh việc tra cứu luật bằng các văn bản trên giấy thì việc tra cứu các văn bản trên Internet được sử rộng rãi và tiết kiệm thời gian hơn Tuy nhiên khi tra cứu cũng cần lựa chọn những website có uy tín để đạt hiệu quả tốt nhất

Trong tình huống trên, để giải quyết yêu cầu của khách hàng cần áp dụng các văn bản pháp luật sau: Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 , Nghị định 126/2014/NĐ-CP, Thông tư liên tịch số 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP; Bộ luật Dân sự năm 2005; Luật Hộ tịch

+ Bước 2: xác định các chế định, nhóm quy phạm, các quy phạm pháp luật

cụ thể trong các văn bản pháp luật đã xác định ở trên để giải quyết vụ việc của khách hàng

Từ các văn bản được xác định ở bước 1, người tư vấn tiến hành tra cứu cụ thể hơn đến các quy phạm, các điều khoản trực tiếp điều chỉnh vụ việc Tập hợp các quy phạm pháp luật đang có hiệu lực theo giá trị hiệu lực để xác định số lượng, nội dung quy phạm pháp luật đang có hiệu lực điều chỉnh vấn đề của khách hàng Phân loại các nhóm quy phạm: Nhóm điều chỉnh theo hướng có lợi cho khách hàng; nhóm bất lợi cho khách hàng; nhóm vừa có lợi vừa bất lợi Từ