bộ đề ôn thi tốt nghiệp môn Ngữ văn 2018 có đáp án chi tiết tham khảo
Trang 1- ĐỀ MINH HỌA THI TỐT NGHIỆP THPT 2018
Môn: Ngữ văn lớp 12 Thời gian làm bài: 90 phút
PHẦN MỘT: ĐỌC HIỂU (3 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
(….)1 Con đường đơn giản nhất để ta có thể sống bình an giữa những bất trắc, những thiếu thốn vàbuồn đau, lại chẳng phải là hãy kiếm nhiều tiền hơn đi, hãy quyền lực hơn nữa đi, hãy tự bảo vệ mình bằng
những lớp lang dày đặc hơn nữa đi… mà là hãy cứ bình tĩnh mà sống thật tử tế đi, hãy bình tĩnh mà làm
điều mình cho là đúng, bình tĩnh theo đuổi giấc mơ, bình tĩnh an hưởng những vẻ đẹp tốt lành đang nảy nở
quanh ta như một món quà rực rỡ của cuộc sống… Khi nghĩ đến đây, chúng tôi nhận ra: "Bình tĩnh sống" chính là cái thái độ sống mà chúng ta đang thiếu, một thông điệp cần thiết để xoa dịu những tâm hồn
đang mệt nhoài
(…)2 Cũng đừng nghĩ "Bình tĩnh sống" không hợp với tinh thần nhanh nhạy và sôi động của người trẻ.
Giữa guồng quay hối hả của những niềm vui, những cơ hội mới, những thành công của người khác làm tahoài nghi về chính mình, người trẻ cần sự bình tĩnh trong tâm hồn, để kiên định với giấc mơ và gắn bó vớicon đường mà mình đã lựa chọn, theo đuổi đến cùng mục tiêu đã đặt ra
"Không sao đâu, cứ bình tĩnh sống".
( Theo Tri thức trẻ, Bình tĩnh sống, một thái độ khác giữa cuộc sống hiện đại đầy vội vã, ngày
27-11-2017)
Câu 1 (0,5 điểm): Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của văn bản.
Câu 2 (0,5 điểm): Theo tác giả, “Con đường đơn giản nhất để ta có thể sống bình an giữa những bất trắc,
những thiếu thốn và buồn đau” là gì?
Câu 3 (1,0 điểm): Anh chị hiểu thế nào về ý kiến: "Không sao đâu, cứ bình tĩnh sống".
Câu 4 (0,5 điểm): Anh/chị có đồng ý với quan niệm: “ "Bình tĩnh sống" chính là cái thái độ sống mà
chúng ta đang thiếu, một thông điệp cần thiết để xoa dịu những tâm hồn đang mệt nhoài.” không? Vì sao?
”
PHẦN HAI: LÀM VĂN (7 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm): Hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của anh/chị về giá trị của thái
độ sống bình tĩnh
Câu 2 (5,0 điểm):
“Làm sao được tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ.”
(Sóng – Xuân Quỳnh, Ngữ văn 12, tập một, NXB GD, tr.156)
Trình bày cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ trên Từ đó liên hệ với đoạn thơ sau để nhận xét về khátvọng trong tình yêu, trong cuộc sống của nhà thơ Xuân Quỳnh và nhà thơ Xuân Diệu
Ta muốn ôm
Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn
Ta muốn riết mây đưa và gió lượn
Ta muốn say cánh bướm với tình yêu
Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều
Và non nước, và cây, và cỏ rạng Cho chếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng Cho no nê thanh sắc của thời tươi.”
(Vội vàng – Xuân Diệu, Ngữ văn 11, tập một, tr.23, NXB GD)
Trang 2ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN KHỐI 12
PHẦN MỘT: ĐỌC HIỂU
Câu 1 (0,5 điểm): Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của văn bản: Nghị luận
Câu 2 (0,5 điểm): Theo tác giả, “Con đường đơn giản nhất để ta có thể sống bình an giữa những bất trắc, những thiếu thốn và buồn đau” là: hãy cứ bình tĩnh mà sống thật tử tế đi, hãy bình tĩnh mà làm điều mình
cho là đúng, bình tĩnh theo đuổi giấc mơ, bình tĩnh an hưởng những vẻ đẹp tốt lành đang nảy nở quanh tanhư một món quà rực rỡ của cuộc sống
Câu 3 (1,0 điểm): : "Không sao đâu, cứ bình tĩnh sống" là một lời khuyên: hãy cứ bình tĩnh mà sống
thật tử tế đi, hãy bình tĩnh mà làm điều mình cho là đúng, bình tĩnh theo đuổi giấc mơ, bình tĩnh an hưởngnhững vẻ đẹp tốt lành đang nảy nở quanh ta như một món quà rực rỡ của cuộc sống; Người trẻ cần sự bìnhtĩnh trong tâm hồn, bởi vì điều đó giúp họ kiên định với giấc mơ và gắn bó với con đường mà mình đã lựachọn, theo đuổi đến cùng mục tiêu đã đặt ra
Câu 4 (0,5 điểm): Học sinh trình bày được suy nghĩ riêng của mình theo hướng làm rõ và khẳng định hoặc
phủ định ý kiến:
- Nếu lập luận theo hướng khẳng định ý kiến trên là đúng, học sinh cần nhấn mạnh: "Bình tĩnh sống" chính
là cái thái độ sống để xoa dịu những tâm hồn đang mệt nhoài; để kiên định với giấc mơ và gắn bó với con đường mà mình đã lựa chọn, theo đuổi đến cùng mục tiêu đã đặt ra…
- Nếu lập luận theo hướng phủ định ý kiến trên, cần nhấn mạnh: cuộc sống hối hả nếu bình tĩnh sống sẽ tụt lùi, thụt hậu; thế nên, cần năng động, mạnh mẽ…
- Nếu lập luận cả theo hướng vừa khẳng định vừa phủ định ý kiến thì cần kết hợp cả hai nội dung trên
- Đảm bảo dung lượng đoạn văn: 200 chữ (khoảng 1 – 1,5 trang giấy thi)
- Đảm bảo bố cục: mở đoạn, thân đoạn và kết đoạn
- HS nên trình bày đoạn văn theo hình thức diễn dịch: câu chủ đề nằm ngay đầu đoạn văn để làm nổi bật chủ
đề được nói tới
2 nội dung:
*Mở đoạn: Nêu vấn đề cần nghị luận: vài trò của thái độ sống bình tĩnh
*Thân đoạn:
- Giải thích: bình tĩnh sống
- Bày tỏ ý kiến: Bình tĩnh sống có vai đặc biệt quan trọng đối với cuộc sống của mỗi con người vì:
+ Giúp con người tỉnh tso để đón nhận và giả quyết những vấn đề nảy sinh trong cuộc sống
Trang 3+ Kiên trì theo đuổi mục tiêu
- 1,5 – 2.0 điểm: Đảm bảo các yêu cầu trên Trình bày mạch lạc, chặt chẽ, thuyết phục, cảm xúc
- 1,0 – 1,5 điểm: Tương đối đảm bảo các yêu cầu trên Phần chứng minh, bình luận có thể chưa thật sựchặt chẽ Có thể mắc 2- 3 lỗi chính tả
- 0,5 điểm: Xác định được vấn đề Ý c có thể còn sơ sài Có thể mắc từ 05 lỗi chính tả
- 0,0 điểm: Lạc đề hoặc để giấy trắng
Câu 2 (5 điểm):
1 Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận (0,5 điểm):
- Điểm 0,5: Trình bày đầy đủ các phần Mở bài, Thân bài, Kết luận Phần Mở bài biết dẫn dắt hợp lí và nêuđược vấn đề; phần Thân bài biết tổ chức thành nhiều đoạn văn liên kết chặt chẽ với nhau cùng làm sáng tỏvấn đề; phần Kết bài khái quát được vấn đề và thể hiện được ấn tượng, cảm xúc sâu đậm của cá nhân
- Điểm 0,25: Trình bày đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết luận, nhưng các phần chưa thể hiện được đầy
đủ yêu cầu trên; phần Thân bài chỉ có 1 đoạn văn
- Điểm 0: Thiếu Mở bài hoặc Kết luận, Thân bài chỉ có 1 đoạn văn hoặc cả bài viết chỉ có 1 đoạn văn
2. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận (0,5 điểm):
- Điểm 0,5: Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Sự độc đáo, hấp dẫn của tình huống truyện trong truyệnngắn “Chiếc thuyền ngoài xa”
- Điểm 0,25: Xác định chưa rõ vấn đề cần nghị luận, chỉ nêu chung chung
- Điểm 0: Xác định sai vấn đề cần nghị luận, trình bày lạc sang vấn đề khác
3 Chia vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm phù hợp; các luận điểm được triển khai theo trình tự hợp lí, có sự liên kết chặt chẽ; sử dụng tốt các thao tác lập luận để triển khai các luận điểm (trong đó phải có thao tác phân tích, so sánh, bình luận); biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng (3 điểm):
Giới thiệu chung:
– Xuân Quỳnh là một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ thơ trẻ thời chống Mĩ cứu nước ThơXuân Quỳnh in đậm vẻ đẹp nữ tính, vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ nhiều trắc ẩn, hồn nhiên, chân thành, đằmthắm, da diết trong khát vọng đời thường
Bài thơ “Sóng” được sáng tác năm 1967, trong chuyến đi thực tế ở vùng biển Diêm Điền (Thái Bình), là bài
thơ tiêu biểu cho phong cách thơ Xuân Quỳnh
– Xuân Diệu – một trong ba đỉnh cao của phong trào Thơ Mới 1932 – 1945 Ông được đánh giá là “nhà thơmới nhất trong các nhà thơ Mới” bởi những cách tân cả về tư tưởng và bút pháp nghệ thuật
“Vội vàng” là bài thơ tiêu biểu của Xuân Diệu trước cách mạng tháng Tám, được coi là tuyên ngôn sống,tuyên ngôn nghệ thuật của nhà thơ
– Cả 2 đoạn thơ trên đều là đoạn kết của hai tác phẩm, thể hiện những khát vọng mãnh liệt
Trang 42. Thân bài:
a. Đoạn thơ trong bài Sóng của Xuân Quỳnh:
– Đoạn thơ thể hiện khát vọng lớn lao, cao cả trong tình yêu: ước mong được tan hòa cái tôi nhỏ bé-consóng cá thể, thành cái ta chung rộng lớn- “trăm con sóng” giữa biển cả mênh mông Những câu thơ có tínhchất tự nhủ mình gợi cách sống, tình yêu mãnh liệt, hết mình: mong muốn được tan hòa vào tình yêu lớn laocủa cuộc đời Đó là cách để tình yêu trở thành bất tử
– Thể thơ năm chữ với hình tượng “sóng”vừa ẩn dụ vừa giàu tính thẩm mĩ khiến đoạn thơ sâu sắc, giàu nữtính
b Liên hệ với nhân vật Huấn Cao trong cảnh cho chữ để làm sáng tỏ quan niệm nghệ thuật về con người
Đoạn thơ trong bài Vội vàng của Xuân Diệu: Đoạn thơ thể hiện “cái tôi” ham sống, muốn tận hưởng cuộc
4 Sáng tạo (0,5 điểm).
- Điểm 0,5 : Có nhiều cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo (viết câu, sử dụng từ ngữ, hình ảnh và các yếu tốbiểu cảm,…); văn viết giàu cảm xúc; thể hiện sự tinh tế, khả năng cảm thụ văn học tốt; có quan điểm và thái
độ riêng sâu sắc nhưng không trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật
- Điểm 0,25: Có một số cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo; thể hiện được một số suy nghĩ riêng sâu sắcnhưng không trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật
- Điểm 0: Không có cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo; không có quan điểm và thái độ riêng hoặc quanđiểm, thái độ trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật
5. Chính tả, dùng từ, đặt câu (0,5 điểm):
- Điểm 0,5: Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
- Điểm 0,25: Mắc một số lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
- Điểm 0: Mắc nhiều lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
SỞ GD VÀ ĐT BÌNH ĐỊNH KỲ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA NĂM 2018 Trường THPT Số 3 An Nhơn Bài thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
Trang 5ĐỀ THAM KHẢO 1
I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu từ Câu 1 đến Câu 4:
“Thế giới của chúng ta có muôn vàn điều thú vị để khám phá Cho dù bạn đang ở độ tuổi nào, bạn cũng nên phá vỡ các giới hạn của nhận thức và luyện cho mình kĩ năng quan sát bằng cách ra khỏi nhà, ra ngoài thiên nhiên và chú ý tới mọi điều xung quanh Hãy đặt cho bản thân những câu hỏi như: “Tại sao…?” Tại sao không…?” và thử tự tìm các câu trả lời hay sự trợ giúp của những người quen biết Đừng bao giờ tự cao tự đại nói rằng: “Tôi biết hết rồi, anh/chị sẽ không chỉ cho tôi được điều gì mới đâu!” Vì chỉ khi chúng ta nhận thức được rằng vẫn còn nhiều điều có thể học, chúng ta mới có thể bổ sung được nhiều kiến thức mới.
Hãy nghe nhạc cổ điển, đến thăm các viện bảo tàng và các phòng trưng bày nghệ thuật, hãy đọc sách về nhiều chủ đề khác nhau, hãy có những sở thích như khiêu vũ, chơi đàn, hội họa hay tập luyện một
bộ môn thể thao Dù bạn chọn cho mình một bộ môn nào đi nữa, bạn cũng nên theo học đến cùng và tìm hiểu không ngừng nghỉ cho đến khi đạt được kiến thức sâu sắc về lĩnh vực đó mới thôi Đừng chỉ “chạm đến một lần rồi bỏ xó” Hãy quyết tâm rèn luyện và củng cố trí tò mò để nó trở thành một phần cá tính của bạn Biết đâu, trong một lần tò mò hay thắc mắc như vậy, bạn sẽ tìm ra được niềm đam mê cho bản thân Có khát vọng khám phá và tìm tòi là một trong những động lực giúp bạn tiếp cận với thế giới và vươn ra biển lớn” (Trích Tìm kiếm niềm đam mê, Hộ chiếu xanh đi quanh thế giới, Nhà xuất bản Thế giới, 2017, tr17, 18)
Câu 1: Anh/chị hãy xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản? (0,5 điểm)
Câu 2: Theo tác giả, vì sao “Đừng bao giờ tự cao tự đại nói rằng: “Tôi biết hết rồi, anh/chị sẽ không chỉ
cho tôi được điều gì mới đâu!”? (0,5 điểm)
Câu 3: Anh/chị hiểu như thế nào về ý kiến: “Có khát vọng khám phá và tìm tòi là một trong những động lực
giúp bạn tiếp cận với thế giới và vươn ra biển lớn”? (1,0 điểm)
Câu 4: Anh/chị có đồng tình với quan niệm: “Hãy quyết tâm rèn luyện và củng cố trí tò mò để nó trở thành
một phần cá tính của bạn”? (1,0 điểm)
II LÀM VĂN (7 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm): Từ nội dung văn bản phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn trình bày suy nghĩ
của mình về ý nghĩa của niềm đam mê trong cuộc sống?
Câu 2 (5,0 điểm): Anh chị hãy làm rõ sự khác nhau trong nội dung cảm xúc của nhân vật trữ tình qua hai
đoạn thơ sau:
1 Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi !
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi Mường Lát hoa về trong đêm hơi Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm Heo hút cồn mây súng ngửi trời Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi
(Trích Tây Tiến của Quang Dũng – in trong Ngữ văn 12 Tập một, NXBGD, 2008, tr 88)
2 Sao anh không về chơi thôn Vĩ ?
Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên Vườn ai mướt quá xanh như ngọc
Lá trúc che ngang mặt chữ điền.
(Trích Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mặc Tử - in trong Ngữ văn 11 Tập hai, NXBGD, 2007, tr 39)
GỢI Ý ĐÁP ÁN
I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Câu 1: (0,5 điểm) Phương thức biểu đạt: nghị luận.
Câu 2: (0,5 điểm) Vì chỉ khi chúng ta nhận thức được rằng vẫn còn nhiều điều có thể học, chúng ta mới có
thể bổ sung được nhiều kiến thức mới
Trang 6Câu 3: (1,0 điểm)
- Khát vọng khám phá và tìm tòi giúp chúng ta có đủ động lực và sức mạnh để tiếp cận và nắm bắt thế giới
- Khát vọng khám phá và tìm tòi giúp chúng ta tiến xa khỏi vị trí mà mình đang đứng để “vươn ra biển lớn”.
Câu 4: (1,0 điểm)
- Đồng tình, nếu “rèn luyện và củng cố trí tò mò” để phục vụ những điều có ích cho bản thân và cộng đồng
- Không đồng tình, nếu “rèn luyện và củng cố trí tò mò” để thỏa mãn những nhu cầu không trong sáng,
không lành mạnh, không chính đáng
II LÀM VĂN (7 điểm)
Câu 1 (2 điểm):
a Yêu cầu về kĩ năng:
- Đoạn văn có câu mở đoạn, thân đoạn và kết đoạn
- Lập luận chặt chẽ, không mắc lỗi diễn đạt, dùng từ, ngữ pháp
b Yêu cầu về kiến thức:
1 “Đam mê” là gì?:
+ Niềm đam mê là sở thích ở mức độ cao và khát khao đạt được mục đích mà mình theo đuổi
+ Những miềm đam mê tích cực luôn cần thiết cho tất cả chúng ta
2 Biểu hiện của niềm đam mê?
+ Một vài lĩnh vực của niềm đam mê: say mê nghiên cứu khoa học kĩ thuật, say mê văn học nghệ thuật…+ Biểu hiện của niềm đam mê: dồn tâm huyết và tình cảm cho niềm đam mê, luôn suy nghĩ và tìm cách đểthực hiện, mong muốn và khát khao đạt được sở nguyện…
3 Ý nghĩa của niềm đam mê?
+ Con người không có đam mê sẽ mất đi nỗ lực để chinh phục những đỉnh cao
+ Không có đam mê, con người sẽ đánh mất động lực để hoàn thành sở nguyện của bản thân
+ Ca ngợi, tôn vinh những ai dám theo đuổi đam mê và đem đam mê của mình để phục vụ cộng đồng Phêphán những kẻ yếu hèn đã sớm giã từ đam mê khi gặp khó khăn, thử thách
4 Bài học nhận thức và hành động?
+ Biết nuôi dưỡng đam mê lành mạnh và theo đuổi đam mê đến cùng
+ Sống cần phải có đam mê mới có cống hiến cho đời
Câu 2 (5,0 điểm)
1 Yêu cầu về kĩ năng: Thí sinh biết cách làm bài văn nghị luận văn học ; vận dụng tốt các thao tác lập
luận ; không mắc lỗi chính tả, dung từ, ngữ pháp Khuyến khích những bài viết sáng tạo
2 Yêu cầu về kiến thức: Trên cơ sở hiểu biết về tác giả, tác phẩm cùng với những cảm nhận sâu sắc về nội
dung cảm xúc 2 đoạn thơ trích trong 2 bài Đây thôn Vĩ Dạ và Tây Tiến, học sinh có thể trình bày theo nhiều
cách, nhưng cần làm rõ các ý sau đây:
a) Giới thiệu vài nét về tác giả và tác phẩm
b) Làm rõ những nét khác nhau trong nội dung cảm xúc của nhân vật trữ tình qua hai đoạn thơ
b.1 Nội dung cảm xúc trong đoạn thơ của Quang Dũng là nỗi nhớ Tây Tiến - nhớ con đường hành quân trênnúi rừng Tây Bắc
- Nỗi nhớ đó được khơi dòng khi nhà thơ đã rời xa sông Mã – con sông gắn bó với người lính Tây Tiến Đó
là nỗi nhớ ấy mênh mang, đầy ắp, da diết và nó có khả năng mở ra một vùng hoài niệm
- Nhớ con đường hành quân Tây Tiến là nhớ những địa danh xa lạ gắn với cái dữ dội, khắc nghiệt và cả cái
vẻ thơ mộng của núi rừng Tây Bắc
- Từ nỗi nhớ Tây Tiến đã ta nhận ra tâm hồn lãng mạn của nhân vật trữ tình Chính tâm hồn lãng mạn ấy đãgiúp những những người lính Tây Tiến vượt lên gian khổ hy sinh để chiến đấu và chiến thắng
b.2 Nội dung cảm xúc trong đoạn thơ của Hàn Mặc Tử là những hoài niệm về thôn Vĩ – nơi có người tìnhtrong mộng của nhà thơ
- Hoài niệm thôn Vĩ được khơi dòng từ một câu hỏi mà tác giả tự phân thân để hỏi chính mình: Sao anh không về chơi thôn Vĩ ? Câu hỏi vừa chứa đựng niềm ao ước được về thăm thôn Vĩ vừa thể hiện sự mặc cảm
về hoàn cảnh hiện tại và khả năng thực hiện ao ước của mình
- Từ trong dòng hoài niệm cảnh thôn Vĩ hiện ra với vẻ đẹp trong trẻo, đắm say; người thôn Vĩ duyên dáng,kín đáo, phúc hậu để lại trong lòng anh bao nhung nhớ
- Lắng sâu trong bức tranh Vĩ Dạ ấy là cảm xúc đắm say mãnh liệt của nhân vật trữ tình khi nói về thôn Vĩ
Từ hoài niệm của nhân vật trữ tình, ta nhận ra được một tâm hồn khao khát cái đẹp và đầy ắp tình người củanhà thơ
c) Đánh giá chung:
Trang 7- Hai đoạn thơ đều thể hiện nỗi nhớ, hoài niệm của nhân vật trữ tình về một miền đất có nhiều kỉ niệm.
- Từ nội dung cảm xúc người đọc thấy được vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình
- Cách thể hiện nội dung cảm xúc của 2 nhà thơ rất tài hoa
SỞ GD VÀ ĐT BÌNH ĐỊNH KỲ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA NĂM 2018 Trường THPT Số 3 An Nhơn Bài thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
ĐỀ THAM KHẢO 2
I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Sự chia sẻ cũng làm giảm bớt đi những nỗi sợ hãi, nhàm chán trong cuộc sống của chúng ta do nó thúc đẩy những mối giao tiếp xã hội và làm tăng cảm giác sống có mục đích, cảm giác an toàn cho mỗi người.
Một kết quả nghiên cứu mới đây cho thấy, những người xem nhiều tin tức trên truyền hình thường lo
sợ thái quá về mối hiểm nguy đối với cuộc sống bình yên, hạnh phúc của họ Nguyên do là vì phần lớn các chương trình truyền hình đều tập trung đưa thêm những bản tin, những hình ảnh rùng rợn, bất an, làm nảy sinh tâm lý hoang mang, sợ hãi trong lòng khán giả.
Trang 8Và đáng ngại hơn, cuộc sống hiện đại đang xuất hiện ngày một nhiều “những cái kén người” tìm cách sống thu mình Nói cách khác, những người này chỉ muốn tự nhốt mình trong tháp ngà của những mối quan hệ với người thân mà tự đánh mất dàn mối quan hệ với hàng xóm Chính lối sống ích kỷ này càng làm cho họ
dễ bị kẻ xấu tấn công và dễ gặp những chuyện nguy hiểm hơn.
Cách tốt nhất để vượt qua nỗi sợ hãi là hãy đối mặt với chúng, từ đó bắt đầu một quá trình tạo nên sự khác biệt.Cội nguồn của mọi hiểm nguy đều xuất phát từ hệ quả của những mặt trái xã hội, nhưng thường thì chúng ta không dám nhìn thẳng vào vấn đề này Bản chất của sự việc diễn ra không quan trọng bằng cách
mà chúng ta đón nhận những sự việc đó Chúng ta cần có thái độ thích hợp để làm giảm thiểu những nguyên nhân gây ra mọi bất ổn trong cuộc sống của mình.
(Cho đi là còn mãi –Azim Jamal & Harvey McKinno)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên?
Câu 2 Theo tác giả, cách tốt nhất để vượt qua nỗi sợ hãi là gì?
Câu 3 Em hiểu như thế nào là “những cái kén người” trong câu “cuộc sống hiện đại đang xuất hiện ngày
một nhiều “những cái kén người” tìm cách sống thu mình”?
Câu 4 Thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm qua văn bản là gì?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1(2.0 điểm) Viết đoạn văn (200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về câu nói ở phần Đọc hiểu: “Bản
chất của sự việc diễn ra không quan trọng bằng cách mà chúng ta đón nhận những sự việc đó”
Câu 2 (5.0 điểm)
Ta đi ta nhớ những ngày Mình đây ta đó, đắng cay ngọt bùi…
Thương nhau, chia củ sắn lùi Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng.
Nhớ người mẹ nắng cháy lưng Địu con lên rẫy, bẻ từng bắp ngô.
Nhớ sao lớp học i tờ Đồng khuya đuốc sáng những giờ liên hoan
Nhớ sao ngày tháng cơ quan Gian nan đời vẫn ca vang núi đèo.
Nhớ sao tiếng mõ rừng chiều Chày đêm nện cối đều đều suối xa…
Câu 1 Phương thức biểu đạt: Nghị luận
Câu 2 Cách tốt nhất để vượt qua nỗi sợ hãi là hãy đối mặt với chúng, từ đó bắt đầu một quá trình tạo nên
sự khác biệt (0.5)
Câu 3 “Những cái kén người” có nghĩa là người ta tự tạo cho mình một lớp vỏ an toàn, sống khép mình, sợ
hãi với tất cả mối quan hệ xung quanh mình (1.0)
Câu 4 Thông điệp tác giả muốn gửi gắm: Muốn khuyên chúng ta sẻ chia để vượt qua nỗi sợ hãi của bản
thân trong cuộc sống (1.0)
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1(2.0 điểm)
Trang 9Viết đoạn văn ( 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về câu nói ở phần Đọc hiểu:
“Bản chất của sự việc diễn ra không quan trọng bằng cách mà chúng ta đón nhận những sự việc đó”
1 Xác định đúng vấn đề cần nghị luận về một tư tưởng đạo lí: câu “Bản chất của sự việc diễn ra không quan
trọng bằng cách mà chúng ta đón nhận những sự việc đó”
2 Giải thích: Ý nghĩa của cả câu: Lời khuyên con người nên có tâm thế tích cực trong việc đón nhận những
sự việc xảy ra trong cuộc sống
3 Bàn luận.
- Ý nghĩa của vấn đề:
+ Cuộc sống luôn tiềm ẩn những hiểm nguy đe dọa cuộc sống bình yên của con người
+ Khi chúng ta tích cực vượt qua những sợ hãi để đón nhận mọi sự việc xảy đến với mình, chúng ta sẽ cómột cuộc sống bình yên, hạnh phúc
- Phê phán những người luôn sợ hãi, sống thu mình trong những vỏ bọc; những người luôn bi quan, chán nản trước những khó khăn thử thách Họ luôn thấy những điều tiêu cực và mất niềm tin vào cuộc sống
4 Bài học nhận thức và hành động: Rút ra bài học phù hợp cho bản thân
Câu 2 (5.0 điểm)
1 Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: qua khổ thơ thấy được nỗi nhớ của người cán bộ về xuôi với Việt Bắc Từ
đó liên hệ với bài thơ “Từ ấy” để làm rõ một vẻ đẹp trong phong cách thơ Tố Hữu: luôn hướng về niềm vui
lớn, tình cảm lớn
2 Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm, vấn đề cần nghị luận
3 Phân tích đoạn thơ: Đoạn thơ viết về nỗi nhớ của người cán bộ cách mạng đối với cuộc sống, con người ởViệt Bắc: khó khăn, gian khổ nhưng vẫn lạc quan, yêu đời
+ Bốn câu đầu: Hình ảnh chân thực về đời sống kháng chiến gian nan, cực khổ: chia củ sắn lùi, bát cơm sẻ nửa ,chăn sui đắp cùng -> nghĩa tình sâu nặng, cảm động.
+ Hai câu tiếp theo là hình ảnh người mẹ, kết tinh hình ảnh con người và cuộc sống kháng chiến: Con ngườiViệt Bắc lam lũ, tần tảo, chịu thương chịu khó, nhưng tấm lòng hi sinh thầm lặng, chắt chiu tất cả cho cáchmạng, vì cán bộ:
Nắng cháy lưng – địu con lên rẫy bẻ từng bắp ngô
+ Sáu câu còn lại: Nhớ về Việt Bắc là nhớ về cuộc sống, sinh hoạt kháng chiến một thời không thể nào quên
* điệp từ nhớ-> Nhấn mạnh, khắc sâu vào nỗi nhớ
* Hàng loạt những hình ảnh, âm thanh thân quen: tiếng mõ rừng chiều, chày đêm nện cối, tiếng suối xa, tiếng học i-tờ, ca vang núi đèo, đồng khuya đuốc sáng … → âm thanh thiên nhiên gợi hồn núi rừng Việt Bắc - âm thanh
cuộc sống bình dị, ấm áp mà vui tươi
Đoạn thơ thể hiện niềm vui của người cán bộ cách mạng với cuộc sống của người dân Việt Bắc: tuy khókhăn, gian khổ nhưng vẫn lạc quan, yêu đời
Thể hiện tình cảm nhớ thương da diết của tác giả về những năm tháng gắn bó với cuộc sống, con ngườiViệt Bắc không thể nào quên
4 Đánh giá:
- Con người Việt Bắc bình dị, nghĩa tình, thủy chung cùng cuộc sống kháng chiến với bao tình cảm ấm áp, lạcquan trở thành ấn tượng sâu đậm trong tâm hồn người đi
- Hình ảnh thơ giàu sức biểu cảm, sáng tạo, giàu sức gợi…
5 Liên hệ bài thơ “Từ ấy”:
+ Ghi dấu sự kiện Tố Hữu đứng vào hàng ngũ của Đảng, bắt gặp lý tưởng cách mạng
+ Nội dung:
• Bài thơ thể hiện niềm vui của người thanh niên trẻ tuổi khi được đứng vào hàng ngũ của Đảng
• Nhà thơ tự nguyện gắn bó cuộc đời mình với quần chúng lao khổ
+ Nghệ thuật: hình ảnh thơ tươi sáng, các biện pháp tu từ, ngôn ngữ giàu nhạc điệu
6 Đánh giá một vẻ đẹp trong phong cách thơ Tố Hữu:
+ Hồn thơ Tố Hữu luôn hướng về tình cảm lớn, niềm vui lớn của con người cách mạng, của cả dân tộc
+ Nghệ thuật:
++ Giọng thơ tâm tình tự nhiên
++ Hình ảnh gần gũi, giản dị, trong sáng
Trang 10SỞ GD VÀ ĐT BÌNH ĐỊNH KỲ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA NĂM 2018 Trường THPT Số 3 An Nhơn Bài thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
ĐỀ THAM KHẢO 3
I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu ở dưới
Họ làm việc suốt cả tuần đằng đẵng, họ khổ sở vì làm việc, không phải vì họ thích làm việc mà họ cảm thấy họ phải làm Họ phải làm việc, vì họ phải trả tiền thuê nhà, vì họ phải nuôi gia đình Họ gánh tất
cả những nhọc nhằn bất mãn ấy và khi họ nhận lại được những đồng tiền của mình, họ không hạnh phúc.
Họ có hai ngày để nghỉ ngơi, làm điều họ muốn làm, và họ làm gì? Họ tìm cách chạy trốn Họ uống say mềm, vì họ không yêu chính họ Họ không thích cuộc sống của họ Có nhiều cách để chúng ta tự làm tổn thương mình, khi chúng ta không yêu bản thân mình.
Mặt khác, nếu bạn hành động chỉ vì lợi ích của hành động đó mà không mong chờ phần thưởng, bạn
sẽ thấy rằng bạn vui thích với mỗi hành động bạn thực hiện Các phần thưởng rồi sẽ đến, nhưng bạn không
Trang 11bị ràng buộc vào phần thưởng Bạn thậm chí còn nhận được cho mình nhiều hơn những gì bạn tưởng tượng, khi không mong chờ phần thưởng Nếu chúng ta yêu thích điều chúng ta làm, nếu chúng ta làm hết khả năng của mình, khi ấy chúng ta sẽ tận hưởng cuộc sống một cách thực sự Chúng ta có niềm vui, chúng ta không nhàm chán và chúng ta không thất vọng
(Bốn thỏa ước, Don Miguẹl Ruiz, Nguyễn Trung Kỳ dịch, NXB Tri thức, 2017)
Câu 1. Cho biết phương thức biểu đạt chính của đoạn trích? (0,5 điểm)
Câu 2. Trong văn bản trên, tác giả chỉ ra những thái độ nào của con người đối với công việc? Những biểu
hiện nào thể hiện thái độ tích cực ? (1,0 điểm)
Câu 3. Trong đoạn trích có câu Họ tìm cách chạy trốn Theo anh/chị, tác giả muốn nói họ tìm cách chạy
trốn khỏi điều gì? (0,5 điểm)
Câu 4. Anh/chị có đồng tình với ý kiến: Mặt khác, nếu bạn hành động chỉ vì lợi ích của hành động đó mà
không mong chờ phần thưởng, bạn sẽ thấy rằng bạn vui thích với mỗi hành động bạn thực hiện? Vì sao?
- Những thái độ của con người với công việc: (0,5 điểm)
+ Xem công việc như một việc phải làm, không có niềm đam mê, yêu thích với công việc
+ Xem công việc như một niềm đam mê, họ yêu thích công việc của mình
- Biểu hiện thái độ tích cực: (0,5 điểm)
+ Nếu hành động chỉ vì lợi ích của hành động đó, không mong chờ phần thưởng, bạn sẽ nhận được phần thưởng lớn hơn mình tưởng tượng
+ Làm điều mình yêu thích bằng tất cả khả năng của mình sẽ là cách bạn tận hưởng cuộc sống một cách thậtsự
+ Khi ấy, chúng ta sẽ có niềm vui, không chán nản, không thất vọng
Câu 3. Điều Họ tìm cách chạy trốn là: công việc không yêu thích, những gánh nặng đè nặng lên vai họ: tiền
nhà, gia đình và họ chạy trốn chính bản thân mình (0,5 điểm)
Câu 4. Học sinh có thể lựa chọn đồng ý hoặc không đồng ý miễn sao có cách lí giải phù hợp
Trang 12- Nếu lựa chọn đồng tình, có thể lí giải: khi chúng ta làm vì niềm yêu thích, đam mê với công việc thì mọichuyện sẽ trở nên dễ dàng hơn, có hứng thú trong công việc hơn.
- Nếu lựa chọn không đồng tình, có thể lí giải: mỗi công việc nếu không có phần thưởng được đặt ra, chúng
ta sẽ thiếu đi động lực để tiến lên, vượt qua những trở ngại Phần thưởng càng lớn, động lực quyết tâm phấnđấu càng cao (1,0 điểm)
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1( 2,0 điểm)
Từ nội dung đoạn trích phần đọc hiểu, anh/chị hãy viết 1 đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suynghĩ của mình về cách để mỗi người có thể tận hưởng được cuộc sống một cách thực sự
1 Giải thích “tận hưởng được cuộc sống một cách thực thụ” là sự hưởng thụ trọn vẹn tất cả niềm vui, sự
hạnh phúc trong công việc và trong cuộc sống của mỗi con người.Câu 2 (5,0 điểm)
2 Bàn luận
+ Hưởng thụ thành quả trong công việc (khi được làm công việc mình yêu thích, khi hoàn thành công việc,khi công việc của mình có ích cho mọi người, cho xã hội…)
+ Hưởng thụ những niềm vui trong cuộc sống…
+ Phê phán những quan niệm sai lầm
3 Rút ra bài học cho bản thân
- Giới thiệu khái quát về hai tác phẩm và khẳng định vấn đề cần nghị luận
- Vẻ đẹp của thiên nhiên xứ Huế qua “Đây thôn Vĩ Dạ”của Hàn Mặc Tử
+ Cảnh vườn thôn Vĩ đẹp trong nắng ban mai(với cành lá mơn mởn đẫm sương, ánh như ngọc) được miêu tảtrực tiếp, qua những hình ảnh cụ thể, sinh động Con người xứ Huế hiền lành, phúc hậu
+ Cảnh trời, mây, sông, nước, nhất là cảnh dòng sông trăng, bến sông trăng với con thuyền chởđầy trăng huyền ảo, thơ mộng nhưng tất cả đều thấm đượm nỗi buồn
=> Cảnh đẹp, giàu sức sống, thơ mộng nhưng đượm một nỗi buồn bâng khuâng, da diết của nhà thơ
- Vẻ đẹp của dòng sông Hương trong bút kí “Ai đã đặt tên cho dòng sông?” của Hoàng Phủ Ngọc Tường+ Vẻ đẹp được phát hiện ở cảnh sắc thiên nhiên: vẻ đẹp sinh động khi chảy qua những địa danh khác nhau(khi ở rừng già Trường Sơn, khi chảy qua cánh đồng Châu Hóa đầy hoa dại; khi chảy qua vùng ngoại ô KimLong; khi chảy qua nội vi thành phố Huế…)
+ Vẻ đẹp của sông Hương hiện lên qua cái nhìn hướng nội và cách thể hiện đầy tài hoa của tác giả: ông đãnhìn sông Hương như một cô gái Huế, từng có lúc là một cô gái Di-gan phóng khoáng và man dại, lúc làmột thiếu nữ tài hoa, dịu dàng mà sâu sắc, đa tình và kín đáo, lẳng lơ nhưng rất mực chung tình, khéo trangsức mà không lòe loẹt
+ Đây thôn Vĩ Dạ: bài thơ được gợi cảm hứng từ tấm bưu thiếp mà Hoàng Cúc gửi cho Hàn Mặc Tử nên
điểm nhìn cảm xúc trong một không gian hẹp, cái nhìn từ kí ức Cảnh vật của xứ Huế hiện lên với những nétđặc trưng rất bình dị, quen thuộc, gần gũi nhưng cũng thật lãng mạn: cảnh khu vườn mướt như ngọc, sôngtrăng huyền ảo, con người với vẻ đẹp đằm thắm, dịu dàng…cảnh vật in đậm cảm xúc về tình đời, tình ngườicủa nhà thơ
+ Ai đã đặt tên cho dòng sông?: Hoàng Phủ Ngọc Tường chọn điểm nhìn là sông Hương, đặt trong một
không gian phóng khoáng, rộng lớn hơn.… Vì thế vùng đất cố đô hiện lên toàn diện hơn, hiện thực hơn bởi
Trang 13sông Hương chính là linh hồn của Huế, là nơi tích tụ những trầm tích văn hóa lâu đời của mảnh đất kinhthành cổ xưa.
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
“Chỉ còn hơn một tháng nữa là con sẽ bước vào kỳ thi THPT quốc gia, con biết kỳ thi này sẽ đánh dấu một bước ngoặt lớn trong cuộc đời con Tuy mẹ không nói ra nhưng con biết từ sâu thẳm trong lòng mẹ mong con sẽ có kết quả thật tốt để được một tấm vé vào trường Đại học Ngoại thương
Mẹ luôn nói với con rằng, phải học thật giỏi, phải đỗ đại học thì sau này mới có công việc ổn định, mới có thể sống thật tốt và làm chủ cuộc đời mình Nhưng mẹ ơi, theo thống kê mỗi năm có hàng trăm nghìn
cử nhân ra trường và thất nghiệp chỉ vì “thừa thầy thiếu thợ” Mẹ à, bằng cấp giống như một tấm vé để chúng ta bước lên một hòn đảo hoang nhưng có tồn tại được trên hòn đảo ấy không thì phải do năng lực và trí tuệ đúng không mẹ Cuộc đời cũng vậy mẹ nhỉ? Chọn một nghề nghĩa là chọn cho mình một tương lai.
Chọn nghề sai lầm là đặt cho mình một tương lai không thật sự vững chắc.
Trở thành một nhà đối ngoại kinh tế là ước mơ mà mẹ định hướng cho con và cũng là niềm tự hào của mẹ Con biết khi con nói ra điều này mẹ sẽ sốc lắm Thế nhưng mẹ ơi, mẹ nghĩ sao nếu con không nộp
hồ sơ vào trường Đại học Ngoại thương như mẹ mong muốn mà con chọn học một trường nghề? Mẹ sẽ thất vọng vì con đúng không ạ? Chắc chắn là thế rồi bởi vì mẹ hy vọng ở con nhiều thế cơ mà Con sẽ học nghề thay vì học đại học được không mẹ? Con muốn trở thành một người thợ lành nghề Con thấy rằng, kinh tế càng phát triển thì nhu cầu về người thợ lành nghề càng cao Trong khi mọi người chỉ đổ xô đi học đại học, lượng người đi học nghề rất ít Thành một người thợ có lẽ cuộc sống sẽ vất vả hơn nhưng ít nhất con biết mình sẽ không thất nghiệp Con sẽ tự lo cuộc sống của con và những người con yêu thương mẹ ạ Con sẽ
Trang 14phấn đấu và nỗ lực để có những thành công của riêng con và không làm mẹ thất vọng Và đương nhiên con vẫn là đứa con ngoan của mẹ
Con muốn tự mình quyết định tương lai và cuộc đời mình Con muốn làm một người thợ nghề thành công thực sự chứ không muốn thành một nhà đối ngoại trong mộng tưởng Mong mẹ hãy ủng hộ con!”
(Trích Thư gửi mẹ - Lời tâm sự của đứa con trước kỳ thi THPT quốc gia – Báo Infonet)
Câu 1 (0,5 điểm) Xác định phong cách ngôn ngữ chính của đoạn trích trên
Câu 2 (0,5 điểm) Vì sao người mẹ luôn mong muốn con mình phải vào được đại học?
Câu 3 (1,0 điểm) Giải thích cụm từ “thừa thầy thiếu thợ”, tại sao nghịch lí đó lại diễn ra trong cuộc sống
hiện nay?
Câu 4 (1,0 điểm) Anh/ chị có cùng quan điểm với người con qua câu nói: Con muốn tự mình quyết định
tương lai và cuộc đời mình? Vì sao?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Chọn nghề sai lầm là đặt cho mình một tương lai không thật sự vững chắc.
Viết 01 đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/ chị về ý kiến trên
Câu 1 (0,5 điểm) Phong cách ngôn ngữ chính của đoạn trích trên: Sinh hoạt
Câu 2 (0,5 điểm) Vì sao người mẹ luôn mong muốn con mình phải vào được đại học: vì mẹ yêu thương
con, mong con đỗ đại học thì sau này mới có công việc ổn định, mới có thể sống thật tốt và làm chủ cuộc đờimình
Câu 3 (1,0 điểm) - Giải thích cụm từ “thừa thầy thiếu thợ”:
+ Thừa thầy: là thừa lớp người được đào tạo có kiến thức, kinh nghiệm, truyền dạy cơ bản lí thuyết – lớpngười lao động trí óc
+ Thiếu thợ: là thiếu lớp người được đào tạo cơ bản thực hành – lớp người lao động chân tay
Câu 4 (1,0 điểm) Cùng quan điểm với người con Vì:
+ Người con có bản lĩnh, đủ tuổi trưởng thành để tự quyết định cuộc đời của mình
+ Đây là một người con rất yêu thương mẹ và có những nhìn nhận thấu đáo về thực tế cuộc sống
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1
- Nêu luận điểm chính của đoạn văn: chọn nghề phù hợp, vững chắc cho tương lai
- Triển khai luận điểm:
+ Nghề nghiệp là công việc gắn với cuộc đời của mỗi người Vì vậy lựa chọn nghề là mối quan tâm hàngđầu của thanh niên (học sinh), nó ảnh hưởng đến đời sống tinh thần và vật chất của mỗi người
+ Nếu lựa chọn đúng sẽ có cơ hội phát huy năng lực của bản thân Nếu lựa chọn sai là đặt cho mình một
tương lai không thật sự vững chắc Vì vậy cần chủ động, sáng suốt khi đối diện với vấn đề quan trọng này.
+ Còn nhiều bạn trẻ chọn nghề theo xu hướng thời thượng; chọn nghề không phù hợp với năng lực, tínhcách, sở thích của mình; chọn nghề không gắn với nhu cầu xã hội; Vì thế dẫn đến hiện tượng “thừa thầythiếu thợ”, nhiều sinh viên ra trường không có việc làm, phải làm trái nghề
Trang 15- Kết thúc:
Mỗi bạn trẻ cần có ý thức, suy nghĩ nghiêm túc khi chọn nghề Nhà nước cần có những định hướng, giải pháp hợp lí để đáp ứng nhu cầu thực tế
Câu 2
1 Giới thiệu chung:
- Giới thiệu về tác giả Kim Lân, Nam Cao
- Giới thiệu ý kiến và 2 nhân vật trong hai tác phẩm
* Khám phá riêng của Kim Lân về người nông dân qua nhân vật Tràng trong “Vợ nhặt” :
+ Thân phận nghèo khó của Tràng (dân ngụ cư, nghèo túng không lấy nổi vợ, câu chuyện nhặt được vợ củaTràng và cảnh rước nàng dâu đã phơi bày tất cả sự nghèo đói và tình trạng thê thảm của thân phận conngười) Cảnh ngộ của Tràng cũng là tình cảnh thê thảm của người nông dân trong nạn đói khủng khiếp năm1945
+ Vẻ đẹp của Tràng :
++ nhân hậu, thương người ( cưu mang, đón nhận Thị về làm vợ)
++ khát khao hạnh phúc gia đình ( “nhặt” Thị về làm vợ, sự thay đổi ở Tràng trong buổi sáng hôm sau…)++ lạc quan, hướng về tương lai ( sự thay đổi của Tràng sau khi có vợ, hiểu rõ hơn về hình ảnh đoàn ngườicướp kho thóc của Nhật, hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng kết thúc tác phẩm)
*Liên hệ với nhân vật Chí Phèo của Nam Cao trong “Chí Phèo”
+ Sơ lược vài nét về nhân vật Chí Phèo: số phận, bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người, cái chết đầy bi kịch.+ Qua “Chí Phèo”, Nam Cao khái quát một hiện tượng xã hội phổ biến ở nông thôn Việt Nam trước Cáchmạng: một bộ phận người dân lao động lương thiện bị đẩy vào con đường tha hoá, lưu manh hoá
*Nhận xét về tư tưởng nhân đạo của hai nhà văn :
- Hai nhà văn đã gặp nhau ở giá trị văn chương chân chính: tư tưởng nhân đạo.
+ Tấm lòng yêu thương và sự đồng cảm với số phận của người nông dân
+ Phát hiện và trân trọng những phẩm chất tốt đẹp của người nông dân trong những hoàn cảnh khổ cực, bithảm
+ Tố cáo, lên án mạnh mẽ xã hội đương thời
-> Kim Lân và Nam Cao là những cây bút tiêu biểu viết về tình cảnh người nông dân trước Cách mạng
tháng Tám 1945
3 Đánh giá:
- Kim Lân và Nam Cao là những cây bút tiêu biểu viết về tình cảnh người nông dân trước Cách mạng tháng
Tám 1945 Với “Chí Phèo”, “Vợ nhặt” – tự những tác phẩm ấy đã nói lên giá trị của mình và với những giá
trị đó, nó xứng đáng vào hàng ngũ những tác phẩm thành công nhất của văn học thời kì trước Cách mạng
- Sự gặp của hai nhà văn chứng minh nhân đạo là một nội dung xuyên suốt trong văn học Việt Nam
* Sáng tạo: Có nhiều cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo (viết câu, sử dụng từ ngữ, hình ảnh và các yếu tố
biểu cảm,…) ; văn viết giàu cảm xúc; thể hiện khả năng cảm thụ văn học tốt; có quan điểm và thái độ riêng sâu sắc nhưng không trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật
Trang 16SỞ GD VÀ ĐT BÌNH ĐỊNH KỲ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA NĂM 2018 Trường THPT Số 3 An Nhơn Bài thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
ĐỀ THAM KHẢO 5
I ĐỌC HIỂU ( 3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
“ (1) Cuộc sống vốn đã phức tạp rồi, không cần phải trầm trọng hóa mọi thứ thêm nữa Nếu bạn có thể làm gì đó để đơn giản nó, hãy làm Nếu không, hãy để mọi thứ được tự nhiên! Nếu bạn thèm hamberger, hãy ăn hamberger Nếu bạn thấy mình béo quá, hãy giảm béo Nếu bạn yêu ai đó, hãy nói với họ Nếu bạn chưa tìm thấy đam mê thực sự, hãy thử nhiều công việc khác nhau cho đến khi tìm thấy nó Nếu bạn thích làm nhiều việc, hãy làm tất cả, lần lượt từng việc một Bạn thấy chứ? Mọi thứ không nghiêm trọng như chúng ta nghĩ Chỉ có những ý nghĩ phức tạp mới khiến ta lo lắng Hãy suy nghĩ đơn giản, làm những gì mình muốn (miễn là hợp pháp và không phương hại ai) và tận hưởng cuộc sống!
(2) Niềm vui khi nhận điểm 9 sẽ sớm phai đi, nhưng lòng đố kị với kẻ được điểm 10 sẽ còn vương lại mãi trong tâm trí Đó là chuyện muôn thuở Ta thường thèm muốn nhiều hơn nhưng hiếm khi dừng lại để nhận ra những gì chúng ta thực sự có Chúng ta so sánh mình với người khác để thấy rằng hiện tại của chúng ta không đủ tốt Và bằng cách đó, ta gây áp lực không cần thiết lên chính mình Và đó là khởi nguồn của mọi bi kịch.
(Bình an nội tâm - Cân bằng cuộc sống, dẫn theo wallstreetenglish edu.vn)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản?
Câu 2 Nêu nội dungchínhcủa đoạn (1)?
Câu 3 Theo anh/chị vì sao mọi người lại “Thường thèm muốn nhiều hơn nhưng hiếm khi dừng lại để nhận
ra những gì chúng ta thực sự có”?
Câu 4 Việc khao khát những điều tốt đẹp hơn và trân trọng những gì ta đang có, có mâu thuẫn lẫn nhau hay
không? Vì sao?
II LÀM VĂN ( 7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm): Viết đoạn văn ngắn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của/chị về ý kiến được nêu
trong phần đọc hiểu: “So sánh mình với người khác là ta đang gây áp lực cho chính mình ”.
Câu 2. (5,0 điểm)
Phân tích diễn biến tâm lí của nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân (Vợ chồng A Phủ – Tô Hoài, Ngữ Văn 12, tập 2, NXB Giáo Dục Việt Nam, 2006) Từ đó liên hệ với tâm trạng của nhân vật Chí Phèo trong buổi sáng hắn tỉnh dậy sau đêm gặp Thị Nở (Chí Phèo– Nam Cao, Ngữ Văn 11, tập 2, NXB Giáo Dục
Việt Nam, 2006) để nhận xét về tình cảm nhân đạo của các nhà văn đối với người lao động nghèo trong xãhội cũ
Trang 17GỢI Ý ĐÁP ÁN
I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Câu 1 Đoạn văn sử dụng phương thức biểu đạt nghị luận (0.5)
Câu 2 Trong đoạn (1), tác giả nêu ra những điều bạn có thể muốn làm và khuyên ta làm điều đó ngay khi có
thể như ăn bánh hamberger, giảm béo, tìm kiếm đam mê, (0.5)
Câu 3 Mọi người “Thường thèm muốn nhiều hơn nhưng hiếm khi dừng lại để nhận ra những gì chúng ta
thực sự có”, bởi vì:
- Con người luôn muốn điều tốt hơn nữa, không biết đủ, không bao giờ hoàn toàn thỏa mãn với hiện tại.(0.5)
- Con người có bản chất so sánh, đứng núi này trông núi nọ, (0.5)
Câu 4 HS nêu quan điểm cá nhân, làm rõ quan điểm.
Sau đây là một vài gợi ý:
- Khao khát những điều tốt đẹp và trân trọng những gì ta đang có không hề mâu thuẫn nhau, mà bổ sung chonhau (0.5)
- Khao khát vươn lên là động lực hoàn thiện bản thân mình ở tương lai, còn trân trọng những gì mình đang
có là biết giá trị của những nổ lực trong quá khứ và thành quả ở hiện tại (0.5)
II LÀM VĂN ( 7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm): Viết đoạn văn ngắn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của/chị về ý kiến được nêu
trong phần đọc hiểu: “So sánh mình với người khác là ta đang gây áp lực cho chính mình ”.
1 Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: “So sánh mình với người khác là ta đang gây áp lực cho chính mình”.
2 Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm:
* Câu mở đoạn: nêu vấn đề cần nghị luận:
* Các câu phát triển đoạn:
– Bàn luận:
+ Mỗi người là môt cá thể độc lập, so sánh mình với bất kì ai đều là khập khiễng
+ So sánh mình với người khác một cách tiêu cực, dù là so sánh hơn hay kém, bản chất chính là sự đố kị + Nguyên nhân của sự so sánh có thể là: sự mặc cảm, tự ti về bản thân
+ So sánh mình với người khác có nhiều tác hại: gây áp lực cho bản thân, gây nhiều bi kịch,
+ Đôi khi trong cuộc sống, so sánh với người khác lại là động lực để chúng ta nổ lực phấn đấu
* Câu kết đoạn: Liên hệ, rút ra bài học
Câu 2. (5,0 điểm)
Phân tích diễn biến tâm lí của nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân (Vợ chồng A Phủ – Tô Hoài, Ngữ Văn
12, tập 2, NXB Giáo Dục Việt Nam, 2006) Từ đó liên hệ với tâm trạng của nhân vật Chí Phèo trong buổi sáng hắn tỉnh dậy sau đêm gặp Thị Nở (Chí Phèo– Nam Cao, Ngữ Văn
1 Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Diễn biến tâm lí nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân (Vợ chồng A Phủ -Tô Hoài) Từ đó liên hệ tới tâm trạng nhân vật Chí Phèo (Chí Phèo– Nam Cao) để cảm nhận về giá trị
nhân đạo của hai tác phẩm
2 Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm:
Trang 18a/ Mở bài: Dẫn dắt giới thiệu vấn đề cần nghị luận
b/ Thân bài:
* Cảm nhận về diễn biến tâm trạng nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân:
- Trước đêm mùa xuân, do bị đày đoạ, áp chế, Mị trở thành một người phụ nữ “vô hồn”, mất hết ý thức vềthời gian, tuổi tác Tuy nhiên, sức sống trong Mị chưa lụi tắt và nó sẽ trỗi dậy khi có điều kiện
- Do sự tác động của bối cảnh bên ngoài đối với Mị trong đêm mùa xuân nên sức sống trong Mị đã dần hồisinh
-Mị nhớ lại thời xa xưa Mị còn trẻ, Mị khao khát hạnh phúc, tình yêu-> tiếng sáo đã thức tỉnh Mị
-Sự đối lập giữa hoàn cảnh đêm xuân, giữa thế giới được đánh thức với cuộc sống thực tại làm cho Mị muốngiải thoát khỏi cuộc sống tủi nhục bằng cái chết
- Mị lại thực hiện một sự giải thoát bằng một loạt các hành động thật bình thản và quyết liệt (dẫn chứng)
A Sử đã dâp tắt mọi khát khao của Mị, nhưng A Sử chỉ trói được thể xác chứ không trói đươc tâm hồn Mị
-> Tai Mị vẫn nghe tiếng sáo và Mị vùng bước đi quên cả cảnh ngộ thực tại của mình Đây là tiền đề để sứcsống tiềm tàng của Mị trỗi dậy ở hành động cứu A Phủ và giải thoát bản thân
- Nghệ thuật: khắc hoạ thành công nhân vật qua diễn biến tâm lí và hành động
* Liên hệ tới tâm trạng nhân vật Chí Phèo trong buổi sáng tỉnh dậy:
- Sau cuộc gặp gỡ đầy tình cờ với thị Nở trong đêm trăng ở vườn chuối cạnh bờ sông, cuộc đời Chí Phèonhư được lật sang một trang mới
- Sáng sớm hôm sau, hắn tỉnh dậy Hắn bắt đầu cảm nhận được cuộc sống xung quanh mình và có nhữngcảm xúc của một con người
- Lần đầu tiên từ khi ra tù, Chí Phèo tỉnh rượu và nghe được những âm thanh quen thuộc của cuộc sống hằngngày xung quanh hắn Những âm thanh ấy đã gợi nhớ trong hắn ước mơ giản dị từ thuở xa xưa, bản chấtngười trong hắn đang mơ hồ tỉnh dậy
- Qua đó, nhà văn thể hiện tình yêu thương, sự đồng cảm sâu sắc với hoàn cảnh bi đát của người nông dântrong xã hội cũ, đồng thời khẳng định và tin tưởng vào bản chất lương thiện tốt đẹp của họ
* Suy nghĩ về giá trị nhân đạo của 2 tác phẩm
– Ở cả hai tác phẩm đều thể hiện giá trị nhân đạo : Đó là sự phát hiện và ngợi ca những phẩm chất tốt đẹp ởngười lao động; trân trọng, nâng niu khát vọng tốt đẹp của họ
– Tuy nhiên vì ra đời trước Cách mạng tháng Tám nên trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao, tác giả
chưa mở ra được con đường tươi sáng đối với các nhân vật Khát vọng tốt đẹp ở người nông dân nghèo
không thể thực hiện Còn ở truyện Vợ chồng A Phủ ra đời sau cách mạng Tháng Tám, nhà văn Tô Hoài đã
gieo vào lòng người niềm tin vào tương lai tươi sáng của các nhận vật Mị và A Phủ nên vợ nên chồng, thoátkhỏi số phận nô lệ, đến với cuộc sống tự do, hạnh phúc
c/ Kết bài:
– Tóm lại vấn đề đã nghị luận
– Liên hệ và nêu cảm nghĩ vẻ đẹp tâm hồn/ tình yêu thương con người
Trang 19SỞ GD VÀ ĐT BÌNH ĐỊNH KỲ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA NĂM 2018 Trường THPT Số 3 An Nhơn Bài thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
ĐỀ THAM KHẢO 6
I ĐỌC HIỂU: (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Tỉ phú Hồng Kông Y Pang-Lin vừa qua đời ở tuổi 93, để lại di chúc hiến toàn bộ tài sản trị giá khoảng
2 tỉ USD cho hoạt động từ thiện Ông giải thích hành động của mình” “Nếu các con tôi giỏi hơn tôi thì chẳng cần phải để nhiều tiền cho chúng Nếu chúng kém cỏi thì có nhiều tiền cũng chỉ hại cho chúng mà thôi” Y Pang-Lin không phải là người đầu tiên trên thế giới “keo kiệt” với con nhưng lại hào phóng với xã hội Người giàu nhất thế giới – Bill Gates – từng tuyên bố sẽ chỉ để lại cho con 0,05% tổng tài sản kếch xù của mình Báo chí hỏi tại sao như vậy, ông trả lời đại ý: Con tôi là con người, mà đã là con người thì phải
tự kiếm sống, không chỉ kiếm sống để phục vụ chính bản thân mình mà còn phải góp phần thúc đẩy xã hội.
Đã là con người thì phải lao động Tại sao tôi phải cho con tiền?
Nhưng cũng có người con sẵn sàng từ chối thứ mà “đời bố hi sinh” để “củng cố” cho mình Stephen Covey – người từng được tạp chí Time bầu chọn là 1 trong 25 nhân vật ảnh hưởng nhất thế giới, tác giả cuốn sách nổi tiếng Bảy thói quen để thành đạt – viết di chúc để lại tiền cho con và ra đi năm 2012 Cả chín người con không ai nhận tiền Họ lý giải rất giản dị rằng họ là những người bình thường và hoàn toàn có thể tự lao động, tự kiếm sống được.
Tương tự, tỉ phú Warren Buffett viết di chúc để lại 10% tài sản của mình cho con, còn lại là làm từ thiện Tuy nhiên, ba người con, dù không phải quá giàu có, cũng từ chối và dành luôn số tiền đó cho từ thiện.
[…] Có người cho rằng, có hai thứ mà cha mẹ cần trang bị cho con cái và chỉ hai thứ đó là đủ, còn không, nếu có để lại cho con thứ gì đi nữa mà thiếu hai thứ đó thì coi như chưa cho con gì cả Hai thứ đó
là : ý thức tự chịu trách nhiệm về bản thân mình và năng lực để tự chịu trách nhiệm.
(Theo Nhật Huy, Không để lại tiền cho con, Dẫn theo http:/tuoitre.vn, ngày 10/5/2015)
Câu 1 Xác định phong cách ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản.
Câu 2 Theo tác giả, vì sao những người cha tỉ phú như Pang-Lin, Bill Gates,… không muốn để lại nhiều
của cải cho con?
Câu 3 Anh/chị rút ra thông điệp gì từ văn bản trên?
Câu 4 Anh/chị có đồng tình với ý kiến được nêu ở đoạn cuối của văn bản “Có người cho rằng … để tự
chịu trách nhiệm” không ? Vì sao ?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Văn bản phần Đọc hiểu gợi cho anh/chị suy nghĩ gì về tính tự lập của con người, nhất là tuổi trẻ Hãy
viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ đó
đi đã hót sạch.
Trang 20Ngoài vườn người mẹ đang lúi húi giẫy những búi cỏ mọc nham nhở Vợ hắn quét lại cái sân, tiếng chổi từng nhát kêu sàn sạt trên mặt đất Cảnh tượng thật đơn giản, bình thường nhưng đối với hắn lại rất thấm thía cảm động Bỗng nhiên hắn thấy hắn thương yêu gắn bó với cái nhà của hắn lạ lùng Hắn đã có một gia đình Hắn sẽ cùng vợ sinh con đẻ cái ở đấy Cái nhà như cái tổ ấm che mưa che nắng Một nguồn vui sướng, phấn chấn đột ngột tràn ngập trong lòng Bây giờ hắn mới thấy hắn nên người, hắn thấy hắn có bổn phận phải lo lắng cho vợ con sau này Hắn xăm xăm chạy ra giữa sân, hắn cũng muốn làm một việc gì
để dự phần tu sửa lại căn nhà.
Bà cụ Tứ chợt thấy con giai đã dậy, bà lão nhẹ nhàng bảo nàng dâu:
- Anh ấy dậy rồi đấy Con đi dọn cơm ăn chẳng muộn.
- Vâng.
Người đàn bà lẳng lặng đi vào bếp […]
[…] Ngoài đình bỗng dội lên một hồi trống, dồn dập, vội vã Đàn quạ trên những cây gạo cao chót vót ngoài bãi chợ hôt hoảng bay vù lên, lượn thành từng đám bay vần trên nền trời như những đám mây đen Người con dâu khẽ thở dài, thị nói lí nhí trong miệng:
- Trống gì đấy, u nhỉ?
- Trống thúc thuế đấy Đằng thì nó bắt giồng đay, đằng thì nó bắt đóng thuế Giời đất này không chắc
đã sống qua được đâu các con ạ - Bà lão ngoảnh vội ra ngoài Bà lão không dám để con dâu nhìn thấy bà khóc.
Người con dâu có vẻ lạ lắm, thị lầm bầm:
- Ở đây vẫn phải đóng thuế cơ à?
Tràng hỏi vội trong miếng ăn:
- Việt Minh phải không?
- Ừ, sao nhà biết?
Tràng không trả lời Trong ý nghĩ của hắn vụt hiện ra cảnh những người nghèo đói ầm ầm kéo nhau
đi trên đê Sộp Đằng trước có lá cờ đỏ to lắm.
Hôm ấy hắn láng máng nghe người ta nói họ là Việt Minh đấy Họ đi cướp thóc đấy Tràng không hiểu gì sợ quá, kéo vội xe thóc của Liên đoàn tắt cánh động đi lối khác.
À ra họ đi phá kho thóc chia cho người đói Tự dưng hắn thấy ân hận, tiếc rẻ vẩn vơ, khó hiểu.
Ngoài đình tiếng trống thúc thuế vẫn dồn dập Mẹ và vợ Tràng đã buông đũa đứng dậy.
Trong óc Tràng vẫn thấy đám người đói và lá cờ đỏ bay phấp phới
(Trích Vợ nhặt – Kim Lân, Ngữ văn 12, Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2017, trang 30 - 32)
Anh/chị hãy phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật Tràng trong đoạn trích trên Liên hệ cách kết
thúc đoạn trích này (cũng là cách kết thúc truyện ngắn Vợ nhặt) với cách kết thúc truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao (Sách Ngữ văn 11, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2017, trang 154 - 155) để bình luận cách
nhìn của hai nhà văn về người nông dân trong xã hội cũ
Trang 21GỢI Ý ĐÁP ÁN
I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Câu 1 Phong cách ngôn ngữ báo chí/chính luận (0.5)
Câu 2 Những người cha tỉ phú như Pang-Lin, Bill Gates,… không muốn để lại nhiều của cải cho con vì họ
Câu 3 Thông điệp của văn bản: con người, nhất là tuổi trẻ, phải có tính tự lập trong cuộc sống; phải tự mình
làm chủ cuộc sống của mình, không dựa dẫm vào người khác (0.5)
Câu 4 Học sinh tự lựa chọn câu trả lời (Đồng tình/ Không đồng tình) và phải có lí giải cụ thể, đúng hướng
(không trái với đạo đức và pháp luật) (1.0)
- Nếu thí sinh chọn cách trả lời đồng tình, có thể lí giải như sau:
+Bởi ý thức tự chịu trách nhiệm về bản thân mình và năng lực để tự chịu trách nhiệm là hai phẩm chất
quan trọng để con người sống tự lập, làm chủ cuộc đời mình
+ Nếu con người, nhất là thanh niên, thiếu hai phẩm chất trên, chỉ dựa dẫm vào cha mẹ thì sẽ sinh ra lườibiếng, sa vào tệ nạn xã hội, và rồi cuối cùng tiền bạc cũng sẽ tiêu tan, cuộc sống thiếu bền vững
- Nếu thí sinh chọn cách trả lời không đồng tình thì phải có sự lí giải cụ thể, nhưng không trái với đạo đức
và pháp luật
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Văn bản phần Đọc hiểu gợi cho anh/chị suy nghĩ gì về tính tự lập của con người, nhất là tuổi trẻ? Hãy
viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ đó
1 Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Tính tự lập của con người
2 Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm:
Sau đây là định huớng cho nội dung đoạn văn:
* Mở đoạn Tính tự lập là một đức tính quan trọng, cần thiết đối với mỗi cá nhân đặc biệt là các bạn trẻ trong
xã hội hiện đại
Tính tự lập được thể hiện ở sự tự tin, bản lĩnh cá nhân, dám đương đầu với những khó khăn, thử thách, ý chí
nỗ lực vươn lên trong học tập và cuộc sống
+ Tự lập trong học tập: học tập không cần sự nhắc nhở của cha mẹ; có ý thức phấn đấu, vươn lên để đạtthành tích cao hơn,…
+ Tự lập trong cuộc sống: Tự chăm lo cho bản thân, hoàn thành các công việc được giao phó, giúp đỡ nhữngngười xung quanh,…
- Vì sao phải rèn luyện tính tự lập? (Ý nghĩa, tác dụng)
+ Rèn luyện đức tính tự lập sẽ giúp cá nhân có thể vượt qua mọi khó khăn, thử thách đề đến thành công.+ Giúp chúng ta trưởng thành, bản lĩnh, vững vàng hơn trong cuộc sống
+ Đức tính tự lập giúp chúng ta làm chủ cuộc sống của chính mình
*Kết đoạn (Thái độ của bản thân) Mỗi chúng ta cần tự rèn luyện cho mình đức tính tự lập Đức tính này
chính là chìa khóa cho sự thành công của mỗi người
Câu 2 (5,0 điểm)
Trang 221 Xác định đúng vấn đề cần nghị luận : Diễn biến tâm trạng nhân vật Tràng trong đoạn trích Vợ nhặt của Kim Lân Bình luận về cách nhìn nguời nông dân trong xã hội cũ qua cách kết thúc hai tác phẩm: Vợ nhặt
và Chí Phèo – Nam Cao,
2 Triển khai vấn đề nghị luận:
*Giới thiệu: Giới thiệu ngắn gọn về tác giả Kim Lân, truyện ngắn Vợ nhặt và nhân vật Tràng (sau khi lấy
vợ)
*Phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật Tràng
- Tóm tắt tình huống lấy vợ của Tràng
- Tâm trạng của Tràng trong buổi sáng ngày đầu có vợ:
+ Vẫn còn ngỡ ngàng
+ Cảm động, hạnh phúc khi nhìn thấy cảnh cửa nhà thay đổi và cảnh mẹ cùng vợ quét tước sân vườn – mộtcảnh gia đình ấm áp trong ngày đói
+ Dự tính về cuộc sống tương lai, ý thức về trách nhiệm của mình với gia đình
+ Kết thúc là sự nhận hiểu về Việt Minh, về đoàn người đói đi phá kho thóc
- Qua nhân vật Tràng, Kim Lân khẳng định bản chất tốt đẹp, sức sống mạnh mẽ của con người Việt Nam :tình người cao đẹp, khát vọng sống và niềm hi vọng vào cuộc sống, vào tương lai
- Nghệ thuật miêu tả, khắc họa nhân vật:
+Đặt nhân vật trong tình huống lạ, độc đáo
+ Miêu tả nội tâm sâu sắc, tinh tế
*Liên hệ kết thúc của truyện ngắn Chí Phèo và bình luận
- Liên hệ nhân vật Chí Phèo
+ Sau khi gặp thị Nở, Chí Phèo khát khao được hoàn lương, được chung sống với thị Nở; nhưng thị Nở từchối chung sống do bà cô ngăn cản
+ Chí Phèo đau khổ, tuyệt vọng, giết chết bá Kiến và tự kết liễu cuộc đời mình
+ Nghe tin Chí Phèo chết, thị Nở nhìn nhanh xuống bụng và thấy thoáng hiện một cái lò gạch cũ
- Bình luận:
+ Qua nhân vật Chí Phèo, Nam Cao phản ánh tình trạng bế tắc, tuyệt vọng của người nông dân bị áp bức bởibọn thống trị , họ bị cướp đoạt vĩnh viễn cuộc sống Và đó cũng là cái nhìn bi quan của Nam Cao về sốphận của người nông dân trong xã hội cũ
+ Qua nhân vật Tràng, Kim Lân thể hiện cái nhìn lạc quan, hướng tới tương lai tươi sáng cho những ngườilao động nghèo khổ
+ Sự khác biệt về kết thúc của hai tác phẩm xuất phát từ hoàn cảnh xã hội khi hai tác phẩm ra đời + Tuynhiên, cả hai tác phẩm đều thể hiện tinh thần nhân đạo của hai nhà văn
SỞ GD VÀ ĐT BÌNH ĐỊNH KỲ THI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA NĂM 2018 Trường THPT Số 3 An Nhơn Bài thi: NGỮ VĂN
Trang 23Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
ĐỀ THAM KHẢO 7
I ĐỌC HIỂU: (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Không còn là cảnh báo, các chứng bệnh có liên quan đến việc sử dụng mạng xã hội đang ngày càng phổ biến tại Việt Nam Sự lệ thuộc quá nhiều vào Facebook, Youtube, Instagram hay Twitter đã khiến không
ít cư dân mạng, trong đó phần lớn là những người trẻ quay cuồng trong "thế giới ảo" mà quên rằng cuộc sống thực tại mới chính là cuộc sống đúng nghĩa của mình.
Nhập viện vì "nghiện Facebook" đã trở thành một căn bệnh được các bác sĩ tại nhiều bệnh viện lớn trên cả nước xác nhận trong thời gian qua Ðặc điểm chung của phần lớn người bệnh là thuộc lứa tuổi thanh thiếu niên, ngại giao tiếp; biểu hiện cáu gắt khi không được tiếp xúc với Facebook; sức khỏe suy giảm…
Trước khi bị coi là "một chất gây nghiện", Facebook đã là môi trường cho nhiều phát ngôn, hành động bộc phát, không cẩn trọng, thiếu kiểm soát, thậm chí là hành vi phạm tội của một bộ phận thanh thiếu niên… Những thí dụ về tác hại xấu của Facebook với người dùng trẻ tuổi tại Việt Nam không hề hiếm Gần đây, có thể kể đến sự việc 10 thanh niên tại tỉnh Phú Thọ mang hung khí chặn xe ô-tô đang lưu hành trên đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai để cướp tiền ngày 29-12-2017 Trong quá trình gây án, nhóm này không quên thực hiện video livestream (truyền trực tiếp) trên Facebook khoe "chiến tích" Với số tiền chiếm đoạt chỉ hơn 400.000 đồng cho thấy, dường như mục đích livestream của họ chỉ là thói háo danh trên mạng xã hội Song bản án dành cho những thanh niên có tuổi đời chưa quá 20 nhận lại vì những phút giây bốc đồng của mình có thể sẽ không hề nhẹ "Câu like" (lượt yêu thích) trên Facebook cũng được cho là nguyên nhân chính khiến một cô bé 13 tuổi tại Khánh Hòa đốt ngôi trường THCS mà mình đang học tập vào năm 2016
Từ một dịch vụ liên lạc, nhưng vì lợi nhuận không ít trang mạng xã hội đã không ngần ngại biến khách hàng nhất là giới trẻ trở thành những con nghiện mạng xã hội cùng những căn bệnh thần kinh khác, đồng thời trở thành mục tiêu của giới tội phạm và các tổ chức khủng bố Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận rõ rằng, mạng xã hội hoàn toàn không xấu, mà còn có nhiều mặt tích cực Vấn đề là sử dụng mạng xã hội sao cho hiệu quả, có mục đích rõ ràng nhằm phục vụ công việc hoặc cuộc sống phong phú của chính mình chứ không phải trở nên lệ thuộc, bị thế giới "ảo" dắt mũi Vì vậy, trước khi tính đến trách nhiệm của những dịch
vụ truyền thông như Facebook hay Youtube, cư dân mạng, nhất là thế hệ trẻ phải biết tự bảo vệ mình trước những cám dỗ từ mạng xã hội
(Trích Tự bảo vệ trước cám dỗ từ mạng xã hội – Hải Bằng; Nguồn từ Báo Nhân dân - Điện tử, Thứ ba,
13/2/2018)
Câu 1: Chỉ ra phương thức biểu đạt chính trong văn bản? (0,5 đ)
Câu 2: Theo tác giả, những người mắc căn bệnh “nghiện Facebook” có đặc điểm chung như thế nào? (0,5 đ) Câu 3: Vì sao nói Facebok cũng bị coi là “một chất gây nghiện”? (1,0 đ)
Câu 4: Anh/chị có đồng tình với câu nói: “…dường như mục đích livestream của họ chỉ là thói háo danh
Câu 2: (5 điểm)
Phân tích diễn biến tâm trạng và hành động của Mị trong đêm cứu A Phủ (Vợ chồng A Phủ - Tô
Hoài, Ngữ văn 12, Tập 2, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016) Từ đó liên hệ với hành động tự kết liễu đời mình
của nhân vật Chí Phèo (Chí Phèo - Nam Cao, Ngữ văn 11, Tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016) để thấy
được tư tưởng nhân đạo của hai nhà văn
GỢI Ý ĐÁP ÁN
I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Câu 1: Phương thức biểu đạt chính:Nghị luận (0,5 đ)
Câu 2: Đặc điểm chung của những người mắc căn bệnh “nghiện Facebook” là: ngại giao tiếp; biểu hiện cáu
gắt khi không được tiếp xúc với Facebook; sức khỏe suy giảm… (0,5 đ)
Trang 24Câu 3: Facebok cũng bị coi là “một chất gây nghiện”, vì:
- Facebook tạo ra một “thế giới ảo” với nhiều ứng dụng có sức hấp dẫn, lôi cuốn
- Là nơi người dùng có thể tự thể hiện mình, tự do phát ngôn, chia sẻ, …và có thể “sống ảo”
- Người dùng mất lí trí để kiểm soát độ đúng/sai của nội dung trên Facebook (1,0 đ)
Câu 4: Nêu rõ quan điểm đồng tình hay không đồng tình, lí giải hợp lí, thuyết phục về tình trạng nhiều
thanh thiếu niên có cái nhìn lệch lạc về cuộc sống từ những thông tin không lành mạnh trên Facebook (1,0
1 Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: trách nhiệm của bản thân trước hiện tượng một phần không nhỏ giới trẻ hiện nay “quay cuồng trong thế giới ảo”
2 Triển khai vấn đề nghị luận: Thí sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị
luận theo nhiều cách nhưng cần làm rõ trách nhiệm của bản thân trước hiện tượng một phần không nhỏ giới trẻ hiện nay “quay cuồng trong thế giới ảo” Có thể theo hướng sau:
- Mạng xã hội có mặt tốt nhưng là “thế giới ảo” - môi trường thuận lợi để cái xấu lan tràn
- Phần lớn giới trẻ hiện nay đều sử dụng Facebook và một bộ phận không nhỏ “quay cuồng trong thế giới ảo
đó Những suy nghĩ, hành vi lệch lạc của họ trên mạng đã gây ra những cú sốc trong dư luận và tác động xấuđến cuộc sống của bản thân và mọi người
- Nêu cao trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội: khai thác mặt tích cực; biết chọn lọc thông tin lành mạnh,
có ích, tỉnh táo tránh mọi cám dỗ từ nó
Câu 2: (5 điểm)
Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: diễn biến tâm trạng và hạnh động Mị trong đêm cứu A Phủ và liên hệ
hành động tự kết liễu đời mình của Chí Phèo
Triển khai vấn đề nghị luận:
Vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng
- Giới thiệu ngắn gọn về tác giả, tác phẩm, đoạn trích Vợ chồng A Phủ (Tô Hoài)
- Diễn biến tâm trạng và hành động của Mị:
Thí sinh có thể cảm nhận theo nhiều cách nhưng cần đáp ứng các yêu cầu sau:
+ Về nội dung:
- Từ vô cảm đến đồng cảm trước cảnh A Phủ bị trói
- Nhận thức rõ sự độc ác và bất công do cha con thống lí gây ra
- Hành động cứu người với suy nghĩ chấp nhận sự hi sinh về mình
- Vùng chạy theo A Phủ, tự giải thoát cuộc đời mình
Từ đó tác giả ca ngợi sức sống mãnh liệt, khát vọng tự do và khả năng cách mạng của nhân dân lao độngTây Bắc
+ Về nghệ thuật: tạo tình huống truyện độc đáo, hấp dẫn; miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc, hợp lí
* Tư tưởng nhân đạo của hai nhà văn.
- Hành động của nhân vật: Hành động Chí Phèo là tuyệt vọng, bế tắc, không lối thoát; Hành động của Mị
(dù tự phát nhưng đó là hành động có quá trình) quyết liệt, dũng cảm và tự mình giải thoát số phận nô lệ, trởthành người tự do
- Ngòi bút nhân đạo của hai nhà văn
+ Giống nhau: Niềm đồng cảm sâu sắc đối với những người lao động nghèo, lương thiện bị tước đoạt quyền
sống; Bóc trần bản chất tàn bạo, độc ác của bè lũ TDPK; ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn, niềm khao khát sốnglương thiện, tự do của những con người nghèo khổ ấy
+ Khác nhau:
Nhà văn Nam Cao có cái nhìn bế tắc trước số phận của nhân vật mình – Chí Phèo đã chết, dù trong đauđớn nhưng chưa hết, vì sẽ có những thân phận như Chí Phèo ra đời và sống kiếp quẩn quanh bên “cái lògạch cũ” Bế tắc của Nam Cao cũng là bế tắc của cả thế hệ nhà văn lúc bấy giờ
Nhà văn Tô Hoài sáng tác truyện Vợ chồng A Phủ dưới ánh sáng cách mạng, được tư tưởng cách mạng
dẫn đường, bản thân nhà văn từng theo chân bộ đội tham gia chiến dịch giải phóng vùng Tây Bắc, vì vậyông có cái nhìn tiến bộ hơn so với các nhà văn hiện thực trước cách mạng tháng Tám Đó là nhà văn pháthiện khả năng cách mạng của những con người nghèo khổ
Trang 25Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi từ 1 đến 4:
“Hài hước cũng phải học,học để thưởng thức được cái hài,học để diễn được cái hài.Chính khách nhiều nước phải thuê thầy riêng đến nhà dạy cách pha trò hài hước.Hài để làm cho việc tuyên truyền được vui vẻ tự nhiên đậm đà ý nhị.Hài để tấn công đối thủ cũng đang đi vận động tuyên truyền lấy phiếu cử tri Hài để dấ bóng về sân đối phương Hài để gỡ bí trong tình huống trớ trêu khó xử.Lúc ấy mà mặt khó dăm dăm thì chắcchắn sẽ liệt, sẽ mất điểm
Chính khách khi nói một câu hóm hỉnh chưa chắc đã thực lòng nói,diễn đấy Nghệ sĩ nhân dân đấy nghệ sĩ
ưu tú đấy Nhưng cái hóm hỉnh hài hước ấy thuyết phục được cử tri và công chúng ,vậy là đạt được mục đích Cao hơn cả diễn nữa ,là mình có khả năng hiểu được cái hài ,thích cái hài, thấm được cái hài, mình cười được một cách tự nhiên ,pha trò một cách tự nhiên Đấy là người được thiên phú Một tiếng cười “ bằng mười thang thuốc bổ”
(Trích Không biết cười – Hồ Anh Thái, Lang thang trong chữ, Nxb Trẻ , 2015, tr.56)
Câu 1: Chủ đề của đoạn văn là gì ? Hãy đặt cho đoặn văn một tiêu đề mà anh /chị cảm thấy thích hợp Câu 2: Tác giả đã nói về những tác dụng gì của cái hài và giọng điệu ra sao? Hãy liệt kê các yếu tố hình
thức cho phép anh/chị nhận ra giọng điệu ấy
Câu 3: Trong đoạn văn , từ “ diễn” được tác giả dùng đến ba lần Anh/chị hiểu như thế nào về hàm nghĩa
cuả từ này ?
Trang 26Câu 4: Từ điều tác giả Hồ Anh Thái gợi mở , hãy viết một đoạn văn khoảng 5 -7 câu nói về ý nghĩa cái hài trong cuộc sống.
Phần 2: Làm văn (7điểm)
Câu 1 :( 2điểm)
Gập máy tính lại Tắt điện thoại đi Hãy giao tiếp nhiều hơn với xã hội và tận hưởng cuộc sống thực tại
Viết một đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của anh/chị về vấn đề trên
Câu 2: (5 điểm )
Phân tích hình tượng Đất nước từ phương diện địa lý – lãnh thổ trong trích đoạn “Đát Nước” ( Trích “trường
ca mặt đường khát vọng”)- Nguyễn Khoa Điềm
ĐÁP ÁN ĐỀ 15
Phần 1 Đọc hiểu
Câu 1: Chủ đề : Sự cần thiết của việc học cách hài hước
-Tiêu đề : “Học cách hài hước: hoặc “Hài hước – cái cần học”
Câu 2: Tác dụng của cái hài : theo tác giả , hài giúp cho việc tuyên tryền , vận động diễn ra dễ dàng , tự
nhiên:
+hài giúp giữ được thế chủ động trong giao tiếp
+hài góp phần gỡ bí trong những tình huống khó xử
+hài tạo không khí thoải mái trong cuộc sống : hài có lợi cho sức khỏe…
-Giọng điệu của tác giả: hài hước
Các dấu hiệu nhận biết :
+dùng từ lấp lửng da nghĩa ( từ diễu)
+dùng lối diễn đạt kiểu “lật tẩy” (tấn công đối thủ, đá bóng về sân đối phương , gỡ bí…)
+dùng tiểu từ tình thái ( đấy) rất đún chỗ …
Câu 3 :Giá trị biểu đạt của từ “ diễn” :biến hóa nghĩa theo từng lần được sử dụng , ban đầu chỉ hành vi cuẩ
cái hài sự thực , sau đó chỉ hành vi “ diễn trò” , hành vi “làm hề” của một đối tượng nào đó
Câu 4: Phần viết phải nêu được ý nghĩa của cái hài :
-Cái hài rất cần thiết , bởi nó có tác dụng giải tỏa những điều nặng nề trong cuộc sống
-Cái hài như một thứ vũ khí , tấn công những thói hư thật xấu, những điều đáng phê phán
-Cái hài biểu thị niềm lạc quan rất cần thiết của con người trong nhiều tình huống Vì thế, chúng ta đều cần học cách cười : cười đúng chỗ, đúng lúc , đúng đối tượng…
+Vì sao cần buông máy tính , điện thoại xuống ?
Mọi giá trị dường như được quy hết về trang mạng xã hội , những trò chơi giải trí hay những ứng dụng trên điện thoại
+Con người tốn quá nhiều thời gian cho việc sử dụng thiết bị thông minh mà không có thời gian dành cho những hành động thiết thực ngoài đời hay thời gian dành cho những người mà mình yêu thương
+Quá chú tâm vào điện thoại , máy tính có thể sẽ dẫn đến những căn bệnh hệ lụy nghiêm trọng (vd: vô cảm ,sống ảo …)
+Tác dụng của việc buong bỏ máy tính , tắt điện thoại , giao tiếp và tận hưởng cuộc sống nhiều hơn :
Không chạy theo những gì ảo ảnh , biết mình có những gì và luôn cố gắng trong thực tế
Quan tâm đến người thân xung quanh mình , những mối quan hệ bền chặt
Có thời gian để làm những điều có ích hơn cho bản thân và cho xã hội , thư giãn tâm hồn
Trang 27Có thêm thời gian để thực hiện những mơ ước , khát vọng ,….
+Bình luận : Điện thoại , máy tính chỉ là những thiết bị vô tri vô giác , giúp con người ,không nên quá nâng tầm quan trọng của nó mà làm ảnh hưởng đến cuộc sống của bản thân , thay thế những người thân xung quanh mình
+Điện thoại thông minh, máy tính phản ánh trình độ phát triển xã hội , vì vậy cần có nhận thức đúng đắn cũng như văn hóa sử dụng chúng một cách hợp lý , khoa học Không lệ thuộc quá nhiều vào công nghệ số hiện đại
3 : Kết đoạn
-Bài học thực tế và liên hệ bản thân
Phần 2 : Làm văn NLXH
1.Mở bài :
-Gới thiệu chung về tác giả , tác phẩm
-Xác định đúng vấn đề cần nghị luận : Bình diện địa lý- lãnh thổ trong tác phẩm Đất Nước
Nguyễn Khoa Điềm đã có cách cẩm nhận hình tượng đất nước thông qua bình diện điạ lý Lãnh thổ thật độc đáo , sâu sắc để để làm hé lộ tư tưởng “Đất nước là của nhân dân” thông qua đoạn thơ
+Đó là những phát hiện mới mẻvề những danh lam, thắng cảnh ; núi Vọng Phu, Hòn Trống mái , không chỉ
là tặng vất của thiên nhiên mà nó còn gắn liền với lịch sử , cuộc sống, văn hóa của con người qua những áng
ca dao, cổ tích , truyền thuyết , qua cuộc chiến tranh bảo vệ tổ quốc Vĩ đại của nhân dân ta
+Nếu như không có những người vợ mòn mỏi đợi chồng đi trận trở về thì làm sao có thể cảm nhận hết núi Vọng Phu →Lòng thủy chung của người phụ nữ Việt từ ngàn đời nay
+Nếu không có người anh hùng Thánh Gióng nhổ bụi tre Ngà đánh tan giặc Ân thì sao có thể thấy được những ao đầm để lại , đó chính là gót ngựa của người anh hùng → tinh thần bất khuất chống giặc ngoại xâm.+Ta làm sao có thể thấy được hình ảnh hùng vĩ của ngọn núi Phong Châu như 99 con voi vươn mình về đất
tổ nếu không có Hùng Vương dựng nước , giữ nước từ thời vua hùng để lại
+Những người học trò nghèo làm nên Núi Bút Non Nghiên đại diện cho truyền thống hiếu học của nhân dân Việt Nam
→Cuộc đời , số phận , vẻ đẹp của những con người Việt Nam
Đó là hình ảnh những con người ngã xuống để bảo vệ đất nước này, nhân dân chính là người đã làm nên ĐấtNước Nhân dân hiện lên trong hình ảnh người học trò nghèo, qua hình ảnh Thánh Gióng …
Trang 28→Đất nước hình thành nhờ máu , nước mắt , tình yêu của người dân VN Những con người vô danh , bình
dị nhưng góp phần làm lên Đất Nước hôm nay
3 Kết bài.
-Đoạn thơ có kết cấu chặt chẽ, tự nhiên, thể thơ tự do
-Câu thơ kéo dài , không nặng nề mà biến hóa linh hoạt làm đoạn thơ giàu sức biểu đạt Thể hiện thành công tư tưởng mới mẻ nhất từ trước đến nay : “Đất nước là của Nhân dân”
TRƯỜNG THPT THÁI NINH
ĐỀ THI THỬ LẦN II
(Đề thi gồm có 02 trang)
KỲ THI THPT QUỐC GIA NĂM 2018
Bài thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian giao đề
I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi nêu ở dưới:
Nhiều người vẫn thường tự hỏi tại sao mình lại bị ám ảnh trước tiền tài, địa vị, danh vọng và nhiều hammuốn khác đến vậy? Câu trả lời là do họ không biết trân trọng những gì họ đang có Khi những gì ta có xuấtphát từ niềm khát khao mong mỏi thực sự, tâm trí ta sẽ không vướng bận vào những suy nghĩ quẩn quanh, ta
sẽ sống thực với cảm xúc của mình hơn Đó cũng là khi ta không phải đương đầu với cảm giác hoang mang
lo lắng; không cảm thấy khiên cưỡng như khi buộc bản thân làm những điều đáng chán Tiền tài và địa vịkhông thể khỏa lấp sự trống rỗng trong tâm hồn Vì thế, trước khi làm một việc gì, hãy tự hỏi: "Ta đangmuốn làm gì?"
Hãy sống thật với chính mình và tự tin vào những mặt mạnh của bản thân, nếu không bạn sẽ lãng phícuộc đời mình một cách vô nghĩa Khi khoác lên mình chiếc mặt nạ hòng thu hút tình cảm và sự quan tâmcủa người khác, bạn sẽ đánh mất điều quan trọng nhất – đó là con người thật của mình Tiền tài, địa vị tựanhư một thứ chất kích thích Nó làm nảy sinh trong mỗi người ham muốn sở hữu để xoa dịu những khátkhao mà họ chưa giành được hoặc để thỏa mãn sự tò mò trong họ Không nên để bản thân rơi vào cạm bẫy
đó Sống thực với chính mình tựa như tấm khiên vững chắc giúp bạn không bị biến thành nạn nhân của sự
ảo tưởng
Trước đây, tôi từng sai lầm khi mải mê tìm kiếm mình trong cái nhìn của người khác để rồi lạc lối trong
mê cung của họ Nhưng giờ đây, tôi hiểu rằng người ta chỉ có thể tìm thấy mình trong chính những suy nghĩ
và hành xử của bản thân Con đường ấy, không ai khác mà chính ta phải làm chủ lấy nó.
(Theo Quên hôm qua sống cho ngày mai, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, 2014, tr.68 - 69)
Câu 1 (0,5 điểm) Anh/chị hãy xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên?
Câu 2 (0,75 điểm) Tại sao tác giả cho rằng: “Hãy sống thật với chính mình và tự tin vào những mặt mạnh của bản thân.”
Câu 3 (0,75 điểm) Anh/chị hiểu như thế nào về câu nói của tác giả: “Khi khoác lên mình chiếc mặt nạ
hòng thu hút tình cảm và sự quan tâm của người khác, bạn sẽ đánh mất điều quan trọng nhất – đó là con người thật của mình.”
Trang 29Câu 4 (1,0 điểm) Thông điệp nào trong văn bản trên có ý nghĩa nhất đối với anh/chị? Vì
sao?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Từ nội dung ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ
của anh/chị về ý nghĩa khi sống thật với chính mình.
Câu 2 (5.0 điểm)
Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ sau:
“Nhớ gì như nhớ người yêu
Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương
Mình đây ta đó, đắng cay ngọt bùi…
Thương nhau chia củ sắn lùi
Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng.”
(Việt Bắc - Tố Hữu, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2014, tr.110, 111).
Từ đó liên hệ đến đoạn thơ sau để nhận xét về phong cách nghệ thuật của nhà thơ Tố Hữu.
“Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.
Tôi đã là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ Không áo cơm, cù bất cù bơ…”
(Từ ấy - Tố Hữu, Ngữ văn 11, Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2008, tr 44)
Trang 30
-Hết -HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA NĂM 2018 LẦN II
1 Phương thức biểu đạt chính: phương thức nghị luận/ nghị luận 0,50
2 Tác giả cho rằng: “Hãy sống thật với chính mình và tự tin vào
những mặt mạnh của bản thân.” Vì:
-Nếu không bạn sẽ lãng phí cuộc đời mình một cách vô nghĩa
Khi khoác lên mình chiếc mặt nạ hòng thu hút tình cảm và sựquan tâm của người khác, bạn sẽ đánh mất điều quan trọng nhất
- đó là con người thật của mình
-Sống thực với chính mình giống như tấm khiên vững chắc giúpbạn không bị biến thành nạn nhân của sự ảo tưởng
(Đúng 1 ý cho 0,5 điểm)
0,75
3 Câu văn có thể hiểu là: Trong cuộc sống nếu bạn chỉ biết cố làm
hài lòng hoặc sống theo người khác định sẵn thì bạn sẽ đánh mất
đi bản thân mình, đánh mất cá tính, nét riêng hay sự khác biệtcủa mình với người khác,…
0,75
4 Học sinh có thể đưa ra những thông điệp khác nhau tùy theo
cách suy nghĩ, nhìn nhận riêng, miễn sao những thông điệp đóđảm bảo tính tư tưởng (tích cực và hợp lý) và lí giải được vì saothông điệp đó lại có ý nghĩa
Sau đây là một số gợi ý phương án trả lời:
-Hãy sống là chính mình thay vì ép bản thân sống theo ý muốncủa người khác
-Cần tránh xa cạm bẫy của tiền tài, danh vọng,…
1,0
Có đủ các phần mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn Mở đoạn nêu được vấn đề, thân đoạn triển khai được vấn đề, kết đoạn kết luận
được vấn đề
b Xác định vấn đề nghị luận: Ý nghĩa khi sống thật với chính
c Triển khai hợp lí nội dung đoạn văn: Vận dụng tốt các thao
tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng Có thể viếtđoạn văn theo định hướng sau:
1,0
-Ý nghĩa khi sống thật với chính mình:
+Khi sống thật với chính mình, ta đã để những suy nghĩ, cáchhành xử của bản thân được tự do bộc lộ ra ngoài, không bị chiphối bởi tác động của người xung quanh
+Sống thật với chính mình, con người sẽ làm chủ cuộc đời, nhận
ra mặt mạnh của bản thân để phát huy, mặt yếu để rút kinh
Trang 31+Nhờ có sống thật với chính mình, ta sẽ trở nên lạc quan, tự tin
vào bản thân Từ có, ta sẽ có động lực, sức mạnh tinh thần để
vượt qua những cám dỗ của tiến tài, địa vị, đồng thời ta sẽ được
được người khác tôn trọng
1/ Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận
Mở bài giới thiệu vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết
bài khái quát được vấn đề
0,25
2/ Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Cảm nhận về đoạn thơ trong bài thơ Việt Bắc sau đó liên hệ với
đoạn thơ trong bài thơ Từ ấy để nhận xét về phong cách nghệ
thuật thơ Tố Hữu
0,50
3/ Triển khai vấn đề nghị luận
Vận dụng kết hợp thao tác lập luận phân tích với thao tác lập
luận khác như: so sánh, bình luận,…
a Giới thiệu chung: Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm, vấn
b Cảm nhận về đoạn thơ trong bài Việt Bắc
-Về nội dung:
+ Nỗi nhớ của người đi (người cán bộ cách mạng về xuôi) về
hình ảnh thiên nhiên Việt Bắc trong kháng chiến: đó là một bức
tranh thiên nhiên thơ mộng, huyền ảo, hữu tình với những nét rất
đặc trưng của núi rừng Việt Bắc; một thiên nhiên đa dạng được
cảm nhận ở những thời gian, không gian khác nhau… Tất cả đã
trở thành nỗi nhớ khắc sâu trong lòng người kháng chiến Thiên
nhiên còn có sự gắn bó với những sinh hoạt của con người
kháng chiến Điều đó đã làm mất đi vẻ thâm u, trầm lặng của núi
rừng mà thay vào đó một không khí ấm áp, vui tươi Bức tranh
thiên nhiên Việt Bắc, vì thế, thật giàu sức sống
+ Nỗi nhớ của người đi (người cán bộ cách mạng về xuôi)) về
hình ảnh những con người Việt Bắc: đó là những con người gần
gũi, thân thương; là những con người gắn bó sâu nặng nghĩa tình
với kháng chiến, có tình cảm yêu thương, đùm bọc, chia ngọt sẻ
bùi, cùng vượt qua nhưng khó khăn, thử thách vì nhiệm vụ
chung của Cách mạng Qua nỗi nhớ, đoạn thơ đã tái hiện vẻ đẹp
của những người dân Việt Bắc bình dị, thân thiết mà nghĩa tình,
thủy chung
-Về nghệ thuật: thể thơ lục bát đậm đà tính dân tộc phù hợp với
việc thể hiện nỗi nhớ và những tình cảm ngọt ngào da diết; kết
cấu theo lối đối đáp của ca dao giao duyên khiến cho những tình
cảm vốn mang màu sắc chính trị trở nên trữ tình sâu lắng dễ đi
vào lòng người; ngôn ngữ, hình ảnh giản dị, gần gũi, quen thuộc,
đậm màu sắc dân tộc…đã khiến đoạn thơ tựa như một khúc hát
1,5
Trang 32thiết tha mang nỗi nhớ người thương, nhớ quê hương cách mạng.
c/ Liên hệ với đoạn thơ trong bài “Từ ấy”:
*/ Tóm lược về nội dung và nghệ thuật:
-Về nội dung: Đoạn thơ thể hiện hận thức mới về lẽ sống của
nhà thơ: sự gắn bó hài hòa giữa “cái tôi” cá nhân với “cái ta”
chung của cộng đồng Sự chuyển biến sâu sắc trong tình cảm
của nhà thơ: tác giả tự đặt mình vào mối quan hệ ruột thịt, gần
gũi trong đại gia đình quần chúng lao khổ, để cùng họ sống vàtranh đấu cho tự do, cho đất nước
-Về nghệ thuật: hình ảnh ẩn dụ; những động từ miêu tả trạng
thái cảm xúc; điệp từ; lặp cấu trúc ngữ pháp; ngôn ngữ mangtính chất trữ tình điệu nói; cách nói trực tiếp, âm điệu giản dịnhư những lời tâm tình thủ thỉ, chân thành…
+ Hai đoạn thơ cũng cho thấy thơ Tố Hữu không đi sâu vàonhững tình cảm riêng tư của cá nhân mà tập trung thể hiệnnhững tình cảm lớn, lẽ sống lớn, niềm vui lớn… của con người
cách mạng, của dân tộc (tình yêu lí tưởng trong Từ ấy, tình cảm đồng bào trong Việt Bắc).
-Về nghệ thuật:
+ Ở cả hai đoạn thơ chúng ta đều dễ nhận thấy giọng thơ Tố Hữumang tính chất tâm tình ngọt ngào tha thiết, rất tự nhiên, đằmthắm, chân thành Đó là tiếng nói của tình thương mến, khi thì
như một lời giãi bày, trò chuyện (Từ ấy), lúc lại như một lời nhắn nhủ tâm tình thiết tha (Việt Bắc)…
+ Về thể thơ, Tố Hữu đặc biệt thành công khi vân dụng nhữngthể thơ truyền thống của dân tộc: thể lục bát uyển chuyển, trữ
tình (Việt Bắc); thể thất ngôn trang trọng nhưng không khuôn sáo, hơi thở rất liền mạch, tự nhiên (Từ ấy).
1,0
4 Sáng tạo: Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu
sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận, hành văn trong sáng 0,50
5 Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng
Trang 33Nhìn các em thi đấu, tôi vừa cảm phục vừa thương các em Tôi thương các em không phải vì các em yếu hơn đối thủ, vì các em thua Tôi thương vì các em còn quá trẻ, mới chỉ 20 tuổi nhưng đã mang trên vai trọng trách lấy lại niềm tin và niềm tự hào của cả một dân tộc Trọng trách mà thế hệ chúng tôi, một thế hệ chưa già nhưng đã nguội lạnh, đã đổ trách nhiệm đó cho ai khác […]
Để rồi khi lịch sử gọi tên các em, chứ không phải là thế hệ chúng tôi Và chúng tôi chợt nhận ra rằng lịch sử luôn đặt trọng trách lên vai lứa tuổi 20 Người thanh niên Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước chịu đựng mưa tuyết lạnh cắt thịt bên trời Âu chỉ với một viên gạch hồng nung đỏ Tổng bí thư Trần Phú hy sinh khi mới ở độ tuổi đôi mươi Và nếu chúng tôi để trôi qua thời khắc ấy, lịch sử sẽ gọi tên một thế hệ tuổi đôi mươi khác, đó là các em
Tôi tin rằng nhiều người đã khóc vì cảm phục và ân hận sau trận đấu này, tôi cũng thế Tôi gọi các em là
"những chiến binh tuyết" Màu áo đỏ của các em giống như những giọt máu đỏ của những người lính rơi trên tuyết lạnh, nhưng đã làm tan băng những bộ não và trái tim đã từ lâu đóng băng vì hết nhiệt huyết của chúng tôi.
Cảm ơn các em, chúng tôi xin hứa, dù muộn, nhưng chúng tôi sẽ thay đổi
(Trích Những giọt máu đỏ rơi trên tuyết trắng , Nguyễn Phước Thắng,
dẫn theo baomoi.com ngày 27/1/2018)
Câu 1 Đoạn trích trên sử dụng những phương thức biểu đạt chủ yếu nào?
Câu 2 Theo tác giả tại sao khi lịch sử gọi, đã gọi tên các em, chứ không phải là thế hệ chúng tôi?
Câu 3 Cho biết hiệu quả biểu đạt của biện pháp tu từ so sánh sử dụng trong câu văn: Màu áo đỏ của các em
giống như những giọt máu đỏ của những người lính rơi trên tuyết lạnh nhưng đã làm tan băng những bộ não
và trái tim đã từ lâu đóng băng vì hết nhiệt huyết của chúng tôi.
Câu 4 Anh/ Chị có đồng ý rằng: lịch sử luôn đặt trọng trách lên vai lứa tuổi 20 không? Tại sao?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Từ đó liên hệ với hình tượng Cửu Trùng Đài trong đoạn trích Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài (trích vở kịch
Vũ Như Tô) của Nguyễn Huy Tưởng (Ngữ văn 11, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2017) để làm nổi bật
quan niệm về mối quan hệ của nghệ thuật và cuộc sống của hai nhà văn này
HƯỚNG DẪN GIẢI ĐỀ THI
I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Câu 1 Các phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn trích trên: phương thức biểu đạt nghị luận và
phương thức biểu đạt tự sự/ Nghị luận và tự sự
Câu 2 Đây là câu kiểm tra năng lực nắm bắt thông tin, HS dựa vào đoạn trích trả lời.
Tham khảo câu trả lời dưới đây:
Theo tác giả: khi lịch sử gọi tên, đã gọi tên các em, chứ không phải là thế hệ chúng tôi vì: các em còn quá trẻ, mới chỉ 20 tuổi nhưng đã mang trên vai trọng trách lấy lại niềm tin và niềm tự hào của cả một dân tộc Trọng trách mà thế hệ chúng tôi, một thế hệ chưa già nhưng đã nguội lạnh, đã đổ trách nhiệm đó cho ai khác.
Câu 3 Tác dụng của phép so sánh:
Phép so sánh trong câu: Màu áo đỏ của các em giống như những giọt máu đỏ của những người lính rơi trên tuyết lạnh, nhưng đã làm tan băng những bộ não và trái tim đã từ lâu đóng băng vì hết nhiệt huyết của chúng tôi có tác dụng tạo ấn tượng mạnh mẽ ở người đọc về vẻ đẹp của tinh thần quả cảm U23 Việt Nam đã
làm tan băng giá trong trái tim mọi người và thổi bùng ở họ lòng nhiệt huyết
Câu 4 Học sinh có thể đồng ý hoặc không đồng ý với quan điểm của tác giả đoạn trích nhưng lập luận phải
tích cực, chặt chẽ, thuyết phục Dưới đây là gợi ý tham khảo:
- Đồng ý: Lứa tuổi 20 là lứa tuổi đẹp nhất của con người, khi đó con người tràn đầy sức sống, tình yêu và lòng nhiệt huyết sẵn sàng cống hiến cho tổ quốc
- Không đồng ý: Lứa tuổi 20 đa số còn vụng dại, chưa có nhiều kinh nghiệm và hiểu biết sâu sắc trong cuộc sống; còn đang chập chững bước vào đời nên dễ sai lầm, va vấp Hơn nữa cống hiến cho tổ quốc thì ở bất kỳlứa tuổi nào cũng cần thiết, không riêng gì tuổi trẻ
Trang 34- Vừa đồng ý vừa không đồng ý: (Kết hợp cả hai ý kiến trên).
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
HS tham khảo đoạn văn dưới đây:
Quy ước viết tắt : [Đ]: Đặt vấn đề [G]: Giải quyết vấn đề
[M]: Mở rộng [B]: Bài học/ Thông điệp [Đ] Đất nước của chúng ta trường tồn đến hôm nay bởi ở bất kỳ giai đoạn nào của lịch sử cũng có những
con người tràn đầy nhiệt huyết, sẵn sàng cống hiến, hy sinh cho đất nước Do vậy mà: Tổ quốc rất cần những con người có trái tim nhiệt huyết, những con người có trái tim nhiệt huyết là những người có tình yêu
cháy bỏng với công việc mình làm với quê hương đất nước, sẵn sàng cống hiến tất cả tâm sức của mình cho
cuộc đời [G] Trong lịch sử, mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng, những người con ưu tú của đất nước đã không tiếc
máu xương của mình để chiến đấu giành lại độc lập tự do cho dân tộc Họ đã góp phần làm nên những chiếncông vang dội, hào hùng như Bạch Đằng, Chi Lăng, Điện Biên Phủ Đại thắng mùa xuân năm 1975 Trong cuộc sống hiện nay, rất nhiều người với lòng nhiệt huyết của mình đã và đang đi đầu trong các lĩnh vực: khoa học công nghệ, xóa đói giảm nghèo, khắc phục thiên tai dịch bệnh… Họ là những con người đầy quả cảm trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, thể thao góp phần đẩy nhanh sự phát triển của đất nước, đưa hình
ảnh của Việt Nam đến với bạn bè thế giới [M] Bệnh cạnh những con người tràn đầy nhiệt huyết đang ngày
đêm cống hiến thì còn một bộ phận không nhỏ sống thờ ơ vô cảm với những vấn đề chung của cộng đồng, đất nước Và nhiệt huyết không chỉ có lợi cho đất nước mà còn làm cho cuộc sống của chúng ta đẹp hơn, có
ý nghĩa hơn [B] Lứa tuổi thanh niên là lứa tuổi đẹp nhất của cuộc đời, cần có một trái tim nhiệt huyết để có
được thành công trong cuộc sống và cống hiến cho xã hội Và thật đáng buồn nếu ta sống với một trái tim nguội lạnh khi còn đang trẻ tuổi
giữa nghệ thuật và cuộc sống
Dưới đây là gợi ý tham khảo:
1 Giới thiệu đôi nét về tác giả Nguyễn Minh Châu, truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa và ý nghĩa của
bức ảnh nghệ thuật.
2 Yêu cầu cơ bản: Cảm nhận về bức ảnh nghệ thuật (Ngữ văn 12, tập hai, NXB Giáo dục 2007):
a) Hoàn cảnh sáng tác bức ảnh nghệ thuật:
– Phùng được trưởng phòng giao cho nhiệm vụ đi chụp một bức ảnh cảnh biển để bổ sung vào bộ lịch
Thuyền và Biển Sau mấy buổi sáng phục kích, anh đã phát hiện ra một cảnh đắt
Trang 35trời cho là cảnh chiếc thuyền lưới vó thu lưới lúc bình minh trên mặt biển mờ sương Tất cả bức khung cảnh đó từ
đường nét đến ánh sáng đều hài hòa và đẹp, một vẻ đẹp thực đơn giản và toàn bích khiến đứng trước nó, người nghệ sĩ trở nên bối rối trong trái tim như có cái gì bóp thắt vào Đặc biệt hơn, Phùng còn khám phá
thấy cái chân lí của sự toàn thiện, khám phá thấy cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn
– Phùng đã bấm máy hết cả cuộn phim để thu vào ống kính cảnh đẹp tuyệt vời đó của tạo hóa
b) Sự thật cuộc đời đằng sau bức ảnh nghệ thuật:
– Khi con thuyền tiến vào bờ, nghệ sỹ Phùng phải chứng kiến một cảnh tượng đầy nghịch lý Trên con thuyền ngư phủ bước ra hai vợ chồng người thuyền chài, gã đàn ông vũ phu đánh đập vợ một cách dã man, đứa con trai nhỏ để bảo vệ mẹ đã chống lại bố
– Tất cả những cảnh đó khiến Phùng cay đắng nhận ra: đằng sau cái toàn bích toàn thiện toàn mĩ là cái xấu, cái ác, cái trái ngang Có thể nói, chính những bi kịch trong gia đình thuyền chài kia là thứ thuốc rửa ảnh
quái đản làm bức hình kì diệu anh mới dày công chụp được bỗng hiện hình một cách khủng khiếp, ghê rợn
c) Vẻ đẹp khuất lấp của người đàn bà hàng chài:
– Sau khi chứng kiến cảnh gã chồng vũ phu đánh đập vợ một lần nữa, nghệ sỹ Phùng cùng bạn là chánh án Đẩu đã mời người đàn bà lên tòa án huyện để thuyết phục chị ly hôn với gã chồng vũ phu Nhưng qua nhữnglời giãi bày của chị ở tòa án huyện, nghệ sỹ Phùng và bạn mới nhận ra nhiều vẻ đẹp khuất lấp của người đàn
bà hàng chài
– Đó là vẻ đẹp của tình mẫu tử, của đức hy sinh, sự trải đời Chị không sống cho mình mà sống cho các con,
vì các con mà chị van xin được sống với gã chồng vũ phu để có người chèo chống con thuyền mỗi khi giôngbão đặng nuôi nấng các con Trong đau khổ chị vẫn chắt lọc được những niềm vui, niềm hạnh phúc giản dị
vui nhất là nhìn đàn con tôi chúng nó được ăn no
d) Cảm nghĩ của nghệ sỹ Phùng khi ngắm bức ảnh nghệ thuật:
– Tấm ảnh Chiếc thuyền ngoài xa được những người yêu nghệ thuật đánh giá cao Không những trong bộ lịch năm ấy mà mãi mãi về sau nó vẫn còn giữ nguyên giá trị Có thể nói cách khác, tấm ảnh ấy cũng được treo trong những phòng khách sang trọng của những người sành nghệ thuật Sự đánh giá cao ấy xứng đáng với công sức mà Phùng đã bỏ ra để "phục kích" nhiều ngày mới chộp được nó Đó là vẻ đẹp mà có khi cả đời Phùng chỉ nắm bắt được một lần Những người yêu nghệ thuật trân trọng tấm ảnh ấy cũng là điều dễ
Trang 36hiểu Song, có khi họ là những người yêu nghệ thuật thuần túy, cảm nhận cái đẹp trên bình diện của một tấmảnh toàn bích, đáng thưởng thức, đáng treo ở những nơi sang trọng nhất.
– Nhưng với nghệ sỹ Phùng nó không chỉ là bức ảnh nghệ thuật mang vẻ đẹp lãng mạn mà mỗi khi nhìn kỹ
anh lại thấy hiện lên cái màu hồng hồng của ánh sương mai và như thấy người đàn bà ấy bước ra khỏi tấm ảnh tấm lưng áo bạc phếch, nửa thân dưới ướt sũng, khuôn mặt rỗ đã nhợt trắng vì kéo lưới suốt đêm – Ý nghĩa:
+ Màu hồng hồng của ánh sương mai là biểu tượng cho cái đẹp lãng mạn của bức ảnh nghệ thuật.
+ Hình ảnh người đàn bà hàng chài lam lũ bước ra khỏi bức ảnh là biểu tượng cho mặt trái của cuộc đời mà bức ảnh nghệ thuật không khám phá và miêu tả được hết
+ Qua hai chi tiết này, Nguyễn Minh Châu muốn gửi gắm nhiều thông điệp về mối quan hệ giữa nghệ thuật
và cuộc sống: Nghệ thuật phải bắt nguồn từ cuộc đời và vì cuộc đời mà có Trách nhiệm đặt ra với người nghệ sĩ là phải thu hẹp khoảng cách giữa nghệ thuật và đời sống Người nghệ sĩ chân chính đừng bao giờ theo đuổi một thứ nghệ thuật cao siêu thuần túy mà trước hết hãy là con người biết rung động trước nỗi đau
của đồng loại, hãy là nhà nhân đạo từ trong cốt tủy.
– Tóm lại, qua đoạn kết, phải chăng Nguyễn Minh Châu muốn nói Chiếc thuyền ngoài xa chính là vẻ đẹp
của ước mơ, của lí tưởng mà người nghệ sĩ luôn khát khao vươn tới Nhưng để cho nó có máu thịt của cuộc sống, người nghệ sĩ khi thể hiện nó cần có một tấm lòng trân trọng, cảm thông Nó là nỗi dằn dặt, đau đáu khi người nghệ sĩ cảm thấy mình chưa thể hiện được hết điều muốn nói
3 Yêu cầu nâng cao: Liên hệ với hình tương Cửu Trùng Đài trong đoạn trích Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài.
– Cửu Trùng Đài là một tòa lâu đài "cao cả, nóc vờn mây", "bền như trăng sao" để dân ta nghìn thu còn hãnhdiện
– Xây Cửu Trùng Đài là ước mơ cháy bỏng nhất, của Vũ Như Tô, nên mặc dù cự tuyệt yêu cầu của Lê Tương Dực, không xây Đài vì sợ gây ra thêm những đau khổ cho cuộc sống lầm than của nhân dân nhưng khát vọng nghệ thuật đó vẫn âm ỉ cháy trong ông Khi được Đan Thiềm khuyến khích, khát vọng ấy đã bùngcháy,Vũ Như Tô quyết lợi dụng vương quyền tàn bạo để xây Cửu Trùng Đài để khẳng định tài năng và thực hiện hoài bão của mình
– Trong mắt Vũ Như Tô và Đan Thiềm thì Cửu Trùng Đài là kiệt tác nghệ thuật tô điểm cho đất nước, khẳng định tài trí Việt Nhưng trong con mắt người dân, Cửu Trùng Đài là nơi ăn chơi sa đọa, là núi xương sông máu của nhân dân, vì nó mà mẹ mất con, vợ mất chồng, dân gian đói khổ lầm than Chính vì vậy mà họ
đã nổi dậy đốt Cửu Trùng Đài, giết Vũ Như Tô
– Như vậy, Cửu Trùng Đài là biểu tượng cho cái đẹp nghệ thuật cao siêu thuần túy mà người nghệ sỹ khát khao vươn tới nhưng đáng tiếc là cái đẹp nghệ thuật ấy lại đối lập với lợi ích thiết thân, trực tiếp của nhân dân Bi kịch của nhân vật Vũ Như Tô là bi kịch của người nghệ sỹ có tài năng và hoài bão lớn nhưng không giải quyết được mối quan hệ phức tập giữa nghệ thuật và đời sống, đặc biệt là không giải quyết được một cách đúng đắn vấn đề sáng tạo nghệ thuật cho ai và để làm gì Đây cũng là thông điệp mà Nguyễn Huy Tưởng muốn gửi gắm qua hình tượng nghệ thuật này
4 Đánh giá chung: Hai tác phẩm, hai hình tượng nghệ thuật ra đời trong những giai đoạn khác nhau của
lịch sử nên mang những ý nghĩa biểu tượng khác nhau Cửu Trùng Đài biểu tượng cho cái đẹp nghệ thuật cao siêu, thuần túy, tách biệt hoàn toàn với cuộc sống của nhân dân Đó là biểu hiện của nghệ thuật vị nghệ thuật của văn học lãng mạn nhiều bế tắc mà Nguyễn Huy Tưởng là một nhà văn tiêu biểu Bức ảnh nghệ
thuật về chiếc thuyền ngoài xa cũng là một bức ảnh mang vẻ đẹp lãng mạn nhưng người nghệ sỹ biết nhìn
nó ở một góc nhìn khác đa diện, nhiều chiều hơn để khám phá những sự thật của cuộc dời Đó là nghệ thuật
vị nhân sinh mà nhà văn Nguyễn Minh Châu và văn học cách mạng theo đuổi
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÁI BÌNH
TRƯỜNG THPT CHUYÊN THÁI BÌNH
ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG LẦN THỨ 3
NĂM HỌC 2017 – 2018 Môn: Ngữ Văn – lớp 12
(Thời gian làm bài: 120 phút)
I ĐỌC HIỂU
Đọc đoạn văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Trang 37Chiến thắng của tuyển U23 Việt Nam trong trận tứ kết trước đội bóng hàng đầu châu Á, được quyết định trên chấm phạt đền may rủi Bóng đá cần có sự may mắn nhưng chừng đó là chưa đủ Trên hết là tinh thần, bản lĩnh hơn người, là ý chí thi đấu với hơn 100% sức lực, là đấu pháp biết mình biết người Thứ nữa là từ tài luyện quân, cầm quân và điều binh khích tướng của vị huấn luyện viên người Hàn, Park Hang Seo, là từ động viên khích lệ kịp thời, đúng mực của người đứng đầu chính phủ và người hâm mộ nước nhà…
Vẫn những gương mặt cầu thủ không mới, nhưng khi giáp trận tại vòng chung kết U23 châu Á, cách trình diễn của đội bóng lại cho thấy nhiều sự khác biệt Rõ nhất là tâm thế thắng không kiêu, bại không nản, biết cách vượt qua áp lực, biết “dĩ đoản (bình) chế trường (trận)”, điềm tĩnh mà ngạo nghễ đi tới chiến thắng cuối cùng.Rõ nhất nữa, là tâm lý ổn định, biết kiềm chế, không bị kích động khi đối thủ chơi xấu hoặc trọng tài xử ép Rõ nữa, là toàn đội là một tập thể thống nhất, hoàn hảo, không chỉ trích nhau khi cá nhân mắc lỗi, biết hỗ trợ nhau lập công và ai cũng có thể lập công
Niềm tin, niềm tự hào cao cả của những người yêu bóng đá nước nhà dành cho đội tuyển U23 lần này, có lẽ, xuất phát từ những điều tạo nên sự khác biệt đó Văn hoá “mỏng” sẽ sinh ra thứ bóng đá xấu xí, cốt ăn thua, phong độ trồi sụt, nói gì tới đẳng cấp Văn hoá “dày” sẽ tạo nên thứ bóng đá đẹp và sạch, thua hay thắng đều ĐƯỢC, biết hướng tới giá trị khác biệt, hơn hẳn, đẳng cấp
(Theo Bóng đá và ngọn lửa nồng ấm… Vietnamnet.com Ngày 22/1/2018)
Câu 1 Nêu thao tác lập luận chính được sử dụng trong đoạn văn bản trên (nhận biết)
Câu 2 Theo tác giả, những yếu tố nào làm nên chiến thắng của tuyển U23 Việt Nam trong trận tứ kết gặp
Irắc? (thông hiểu)
Câu 3 Anh/chị hiểu thế nào về ý kiến: Văn hóa “mỏng” sẽ sinh ra thứ bóng đá xấu xí, cốt ăn thua, phong
độ trồi sụt, nói gì tới đẳng cấp Văn hóa “dày” sẽ tạo nên thứ bóng đá đẹp và sạch, thua hay thắng đều ĐƯỢC, biết hướng tới các giá trị khác biệt, hơn hẳn, đẳng cấp (thông hiểu)
Câu 4 Anh/chị có đồng tình với quan điểm: Vẫn những gương mặt cầu thủ không mới, nhưng khi giáp trận
tại vòng chung kết U23 châu Á, cách trình diễn của đội bóng lại cho thấy nhiều sự khác biệt? Vì sao? (vận
dụng)
II LÀM VĂN
Câu 1: Từ nội dung đoạn trích phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày
suy nghĩ về ý nghĩa của sự khác biệt trong cuộc sống (vận dụng cao)
Câu 2: Cảm nhận của anh/chị về hình tượng Mị trong cảnh mùa xuân ở Hồng Ngài (Vợ chồng A Phủ - Tô
Hoài, Ngữ Văn 12, tập 2, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016) Từ đó liên hệ với nhân vật Chí Phèo trong cảnh
buổi sáng đầu tiên khi tỉnh rượu (Chí Phèo – Nam Cao, Ngữ Văn 11, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam,
2016) để nhận xét về cách nhìn và tình cảm của các nhà văn đối với người lao động nghèo trong xã hội cũ (vận dụng cao)
Trang 39Giáo viên cần tài liệu, chuyên đề, đề thi, sách tham khảo file word có lời giải chi tiết
Nhắn “Tôi mua tài liệu môn …” gửi số 01658.719.797 – Admin website Dethithpt.com
Câu 3:
*Phương pháp: Phân tích, lí giải
*Cách giải:
“Văn hóa “mỏng” sẽ sinh ra thứ bóng đá xấu xí, cốt ăn thua, phong độ trồi sụt, nói gì tới
đẳng caaos Văn hóa “dầy” sẽ tạo nên thứ bóng đá đẹp và sạch, thua hay thắng đều ĐƯỢC,
biết hướng tới các giá trị khác biệt, hơn hẳn, đẳng cấp” có nghĩa là:
Văn hóa có ý nghĩa, tác động đến cách ứng xử của mỗi cá nhân đối với các vấn đề trong
cuộc sống Khi con người được đào tạo, giáo dục kĩ lưỡng, cẩn thận, một con người có văn
hóa sẽ ứng xử văn minh, lịch sự, không lấy sự thắng thua là vui mừng hay cay cú Ngược lại
với những người văn hóa thấp kém, sẽ có cách ứng xử thô tục, thiếu văn minh Văn hóa
trong mỗi cá nhân sẽ là nhân tố tạo nên sự khác biệt ở mỗi người, và chính nó cũng tạo nên
đẳng cấp của mỗi dân tộc
+ Quan trọng hơn cả, toàn đội là một tập thể thống nhất, hoàn hảo, không chỉ trích nhau khi
cá nhân mắc lỗi, biết hỗ trợ nhau lập công và ai cũng có thể lập công
_Viết đúng 01 đoạn văn khoảng 200 từ
_Trình bày mạch lạc, rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
_Hiểu đúng yêu cầu của đề, có kĩ năng viết đoạn văn nghị luận Thí sinh có thể làm bài theo nhiều cách khácnhau; có thể bày tỏ quan điểm, suy nghĩ riêng nhưng phải có lí lẽ và căn cứ xác đáng; có thái độ chân thành, nghiêm túc, phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật
Yêu cầu về nội dung:
Giới thiệu vấn đề
Trang 40_ Ý nghĩa của sự khác biệt là gì?
+ Sống khác biệt giúp chúng ta có những suy nghĩ độc lập, táo bạo, thể hiện được cá tính của bản thân.+ Mỗi cá nhân là một thực thể với những màu sắc đa dạng Sống khác biệt để tránh dập khuôn, một màu mộtcách sáo rỗng
+ Những suy nghĩ khác, góc nhìn về thế giới và mọi vật xung quanh sẽ tạo điều kiện con người tìm kiếm cơ hội vươn lên
_ Làm thế nào để tạo ra sự khác biệt?
+ Thay đổi tư duy, suy nghĩ về các vấn đề cũ, tạo cho mình cách tiếp cận, nhìn nhận mới mẻ về sự vật, hiện tượng
+ Mỗi cá nhân cần nỗ lực học tập, rèn luyện tạo nên những giá trị riêng biệt đóng góp cho cộng đồng, xã hội.+ Cần phải có sự bản lĩnh, tự tin, dám chấp nhận sự đánh giá của người hác đối với những khác biệt của mình với số đông
Mở rộng vấn đề và liên hệ bản thân
+ Không phải sự khác biệt nào cũng có ý nghĩa Có sự khác biệt có ý nghĩa tích cực nhưng cũng có những sựkhác biệt có ý nghĩa tiêu cực Khác biệt tiêu cực chính là sự kì dị, quái gở, phá vỡ những nét đẹp văn hóa truyền thống Khác biệt của họ chỉ có một mục đích đó là làm cho mình thật nổi bật giữa đám đông
+ Ngoài ra, đề cao sự khác biệt không có nghĩa là cổ vũ cho lối sống hẹp hòi, ích kỉ, chối bỏ trách nhiệm vớicộng đồng
+ Liên hệ bản thân: em đã làm gì để tạo nên sự khác biệt tích cực?
_Phân tích (Phân tích đề để xác định thể loại, yêu cầu, phạm vi dẫn chứng)
_Sử dụng các thao tác lập luận (phân tích, tổng hợp, bàn luận,…) để tạo lập một văn bản nghị luận văn học
*Cách giải:
Yêu cầu hình thức:
_Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng làm nghị luận văn học để tạo lập văn bản