Tài liệu ôn tập THPT môn hóa học chuyên de oxi ozon

Tài liệu ôn tập THPT môn hóa học chuyên de oxi ozon Tài liệu ôn tập THPT môn hóa học chuyên de oxi ozon Tài liệu ôn tập THPT môn hóa học chuyên de oxi ozon Tài liệu ôn tập THPT môn hóa học chuyên de oxi ozon Tài liệu ôn tập THPT môn hóa học chuyên de oxi ozon Tài liệu ôn tập THPT môn hóa học chuyên de oxi ozon Tài liệu ôn tập THPT môn hóa học chuyên de oxi ozon Tài liệu ôn tập THPT môn hóa học chuyên de oxi ozon

CHỦ ĐỀ: OXI – OZON

I Nội dung chuyên đê

1 Nội dung 1: Ứng dụng của oxi – ozon

- Các ứng dụng của oxi – ozon trong đời sống và trong công nghiệp hóa học

2 Nội dung 2: Cấu tạo

- Đặc điểm cấu tạo của oxi – ozon

3 Nội dung 3: Tính chất của oxi – ozon

- Các tính chất của oxi - ozon

4 Nội dung 4: Điêu chế.

- Phương pháp điều chế oxi trong phòng thí nghiệm và trong công nghiệp

II Tổ chức dạy học chuyên đê

1 Mục tiêu:

Kiến thức

- Học sinh biết được tính chất vật lí oxi – ozon

- Học sinh hiểu được phương pháp điều chế oxi - ozon trong phòng thí nghiệm, trong công nghiệp, sự tạo ra oxi trong tự nhiên

- Học sinh hiểu được cấu hình electron lớp ngoài cùng dạng ô lượng tử của oxi, cấu tạo phân tử oxi - ozon

- Học sinh hiểu được oxi – ozon có tính oxi hoá rất mạnh (oxi hoá được hầu hết kim loại, phi kim, nhiều hợp chất vô cơ và hữu cơ) nhưng ozon có tính oxi hóa mạnh hơn, ứng dụng của oxi

- Học sinh biết được ozon là dạng thù hình của oxi, điều kiện tạo thành ozon

Kĩ năng

- Học sinh phân tích, so sánh được cấu tạo của oxi – ozon

- Dự đoán tính chất, tiến hành các thí nghiệm, kiểm tra, kết luận về tính chất hoá học của oxi - ozon

- Quan sát thí nghiệm, hình ảnh rút ra được nhận xét về tính chất, điều chế

- Viết PTHH minh hoạ tính chất và điều chế.

- Giải được một số bài tập tổng hợp có liên quan

- Vận dụng kiến thức của bài học vào thực tế cuộc sống

2 Năng lực cần hướng tới.

- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn hóa học

- Năng lực sáng tạo

- Năng lực tính toán hóa học

- Năng lực thực hành hóa học

- Năng lực hợp tác

3 Bảng mô tả các mức yêu cầu cần đạt cho mỗi loại câu hỏi/bài tập trong chủ đê

Nội

dung hỏi/bài tập Loại câu

Nhận biết (Mô tả yêu cầu cần đạt)

Thông hiểu (Mô\ tả yêu cầu cần đạt)

Vận dụng (Mô tả yêu cầu cần đạt)

Vận dụng cao (Mô tả yêu cầu cần

đạt)

Ghi chú

1 Oxi

2 Ozon

Câu hỏi/bài

tập định tính - Nêu được tính chất vật lí,

phương pháp điều chế oxi trong phòng thí

nghiệm, trong công nghiệp, sự tạo ra oxi trong

tự nhiên

- Nêu được Ozon là dạng thù hình của oxi, điều kiện tạo thành ozon

- Nêu được Tính chất vật lí của ozon, ozon trong

tự nhiên và ứng dụng của ozon

- Viết được cấu hình electron lớp ngoài cùng dạng

ô lượng tử của oxi, cấu tạo phân

tử oxi

- Minh họa, chứng minh được tính chất hóa học của oxi, ozon bằng các phương trình hóa học

- Viết được công thức cấu tạo của phân tử ozon

- Giải thích được tại sao oxi, ozon có tính oxi hóa mạnh

-Dự đoán tính chất, kiểm tra dự đoán và

kết luận tính chất của đơn chất oxi, ozon

- So sánh được tính oxi hóa của oxi và

ozon, viết được phương trình minh họa

- Trình bày cách nhận biết khí oxi, ozon

- Giải thích được một số hiện tượng thực tiễn có liên quan đến oxi, ozon: Thí dụ: Máy thở oxi, máy sục ozon…

- Trình bày được vai trò của tầng ozon và đề xuất cách bảo vệ tầng ozon

Bài tập định

lượng

- Tính thể tích khí

oxi tham gia hoặc tạo thành trong các phản ứng hóa học

- Giải được các bài toán liên quan đến hiện tượng thực tiễn

- Giải được các bài toán liên quan đến tỉ khối hơi của hỗn hợp khí, hiệu suất phản ứng, xác định công thức oxit

Bài tập thực hành/thí

nghiệm

- Mô tả và nhận biết được các hiện tượng thí

nghiệm

- Giải thích được các hiện tượng thí

nghiệm

- Giải thích được một số hiện tượng thí nghiệm liên quan đến thực tiễn

- Sử dụng có hiệu quả, an toàn oxi, ozon trong thực tế

- Phát hiện được một số hiện tượng trong thực tiễn và sử dụng những kiến thức hóa học để giải thích

4 Tiến trình dạy học của chủ đê.

I VỊ TRÍ CẤU TẠO

- Nguyên tố oxi có sô hiệu

nguyên tử là 8, thuộc nhóm

VIA chu kì 2 của BTH

- Nguyên tử oxi có cấu

hình:1s22s22p4, lớp ngoài cùng

có 6e

- Oxi và ozon là hai dạng thù

hình của nhau

- Trong điều kiện thường, phân

tử oxi có hai nguyên tử liên kết

với nhau bằng liên kết CHT

không cực, CTCT là O = O

Phân tử ozon gồm 3 nguyên tử

liên kết với nhau

CTCT của ozon:

Câu hỏi 1 Học sinh A phát biểu: oxi và ozon là hai

dạng thù hình của nguyên tố oxi nên có các tính chất khác nhau

Học sinh B cho rằng phát biểu trên là không đúng vì:

Thù hình là hiện tượng một nguyên tố tồn tại ở một số

dạng đơn chất khác nhau do đó phân tử oxi và ozon đều

do cùng một nguyên tố oxi tạo nên, vậy tính chất vật lí

và tính chất hóa học phải giống nhau

Theo em, phát biểu của học sinh nào đúng? Vì sao? ………

………

………

………

………

- HS hoạt động theo nhóm

- Đọc nội dung, câu hỏi và

thảo luận và báo cáo

II TÍNH CHẤT VẬT LÍ VÀ

TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN

- Chất khí,

không màu,

không mùi,

- Chất khí, màu xanh nhạt, có mùi đặc trưng.

Bài 1 Ở các ao đầm nuôi tôm, người ta thường đặt các

quạt nước để cung cấp oxi cho tôm Người ta thường quạt nước vào các thời điểm chiều tối, đêm và gần sáng hay vào những thời điểm nắng nóng.

- HS hoạt động theo nhóm

- Đọc nội dung, câu hỏi và

thảo luận và báo cáo

http://thuysanvietnam.com.vn /quat-nuoc-va-thoi-gian-chay-quat-nuoc-article-4437.tsvn

không vị.

- Oxi hóa

lỏng ở

-183 0 C

- Khí oxi tan

ít trong nước

( ở 20 0 C,

1atm thì 100

ml H 2 O hòa

tan 3,1 ml

khí oxi)

- Oxi trong

không khí là

sản phẩm

của quá trình

quang hợp

của cây xanh

- Khí ozon hóa lỏng ở -112 0 C

- Khí ozon tan nhiều hơn oxi khoảng 16 lần

- Ozon được tạo thành trong khí

quyển khi có sự phóng điện(tia chớp,sét), nó tập trung nhiều ở tầng bình lưu ( cách mặt đất từ 15 – 30

km

1 Người ta đặt các quạt nước ở vị trí nào trong ao để cung

cấp oxi tối đa cho tôm?

2 Tại sao người ta thường quạt nước vào các thời điểm chiều tối, đêm và gần sáng hay vào những thời điểm nắng nóng?

Bài 2 Khi đi giữa những hàng cây xanh mát, các em thường

cảm thấy rất thoải mái và dễ chịu? Em hãy cho biết :

1 tại sao các em lại có cảm giác trên khi đi/ đứng dưới bóng cây?

2.vai trò của cây xanh đối với con người ?

Bài 3 Nhà thơ Nguyễn Khuyến có câu thơ trong bài thơ Thu

điếu như sau : Ao thu lạnh lẽo nước trong veo Hay nhà thơ Trần Đăng Khoa trong bài Hạt gạo làng ta có câu thơ:

Những trưa tháng sáu Nước như ai nấu Chết cả cá cờ

Cua ngoi lên bờ

Trên thực tế các em còn bắt gặp các hiện tượng khác như : Vào mùa hè thường thấy cá ngớp ở trên mặt nước hơn mùa đông Vào mùa đông, người ta có thể câu cá trên băng?

Em hãy cho biết vì sao lại có các hiện tượng trên?

Bài 4 Khi xảy ra các đám cháy người ta thường dùng khí

CO 2 để dập tắt các đám cháy Em hãy giải thích cho việc làm trên?

Đáp án:

1 Do khí CO 2 không duy trì sự cháy

2 Do khí CO 2 nặng hơn oxi giúp cách li được oxi với vật liệu cháy

III TÍNH CHẤT HÓA HỌC

III Tính chất hoá học:

 Oxi có tính oxi hoá mạnh

1 Tác dụng với kim loại.

O2 t/d với hầu hết Kl (trừ Au,

Pt…)

VD: 4Na + O2 2Na2O

1 Oxi tác dụng với những chất nào trong số các chất sau: Na, Mg, Al, Ag, P, C, Cl2, CO, C2H5OH ? Viết phương trình hóa học và cho biết vai trò của oxi trong phản ứng? Phản ứng nào có nhiều ứng dụng trong thực tế?

GV hướng dẫn học sinh viết phương trình hóa học và lưu

ý học sinh cách làm thí nghiệm

HS thảo luận nhóm, viết phương trình hóa học và tiến hành thí nghiệm

2 Mg + O2 2MgO

2 Tác dụng với phi kim.

O2 t/d với hầu hết các phi kim

(trừ halogen)

VD: 4P + 5O2 P2O5

C + O2 CO2

3 Tác dụng với hợp chất

O2 t/d với nhiều hợp chất vô cơ

và hữu cơ

VD:

2CO + O2 2CO2

C2H5OH + 3O2 2CO2 + 3H2O

Kết luận: Những phản ứng mà

oxi tham gia đều là phản ứng

oxi hoá - khử, trong đó oxi là

chất oxi hoá

2 Một học sinh cho rằng oxi và ozon cùng được tạo nên từ nguyên tử oxi do đó oxi và ozon đều có tính chất oxi hóa như nhau Em có kiến gì về quan điểm trên?

Dẫn ra các phương trình phản ứng hóa học cho nhận định của em? Kiểm chứng các nhận định đó bằng các thí nghiệm?

3 Có kiến cho rằng để nhận biết oxi và ozon có thể

thực hiện một trong các cách sau STT CÁCH NHẬNBIẾT ĐÚNG/SAI

1 Dùng tàn đóm đỏ Đúng/Sai

2 Dùng Ag, đun nóng Đúng/Sai

3 Dùng dung dịch

KI/hồ tinh bột Đúng/Sai

4 Dùng dung dịch

phenolphtalein Đúng/Sai Hãy khoanh tròn vào phương án mà em cho là đúng?

Nêu dấu hiệu và viết phương trình hóa học (nếu có)?

Học sinh thảo luận nhóm đưa

ra nhận xét và tiến hành thí

nghiệm

3 Học sinh vận dụng kiến thức, thảo luận đưa ra câu trả lời

IV ỨNG DỤNG VÀ ĐIỀU

CHẾ

 Ứng dụng

+Oxi có vai trò quyết định với

đời sống con người và động

vật

+ Ozon với lượng rất nhỏ trong

không khí có tác dụng làm cho

không khí trong lành Trong

công nghiệp dùng ozon để tẩy

trắng tinh bột, dầu ăn và nhiều

vật phẩm khác Trong y học

ozon dùng chữa sâu răng

Trong đời sống, người ta dùng

ozon để sát trùng nước sinh

hoạt

 Điều chế

Câu hỏi: Nghiên cứu biểu đồ dưới đây, kết hợp với

nguồn tài liệu mở để trả lời các câu hỏi

GV hướng dẫn HS khai thác thông tin trên biểu đồ và

mạng internet

Làm việc theo nhóm

Tổ chức Khí tượng Thế giới, Khoa học về sự suy giảm tầng ozon:

1998, WMO Ozon Dự

án Nghiên cứu và giám sát toàn cầu - Báo cáo

số 44, Geneva, năm 1998.

+ Oxi:

Trong PTN: phân hủy chất giàu

oxi và ít bền nhiệt

Trong CN: Chưng cất phân

đoạn không khí lỏng; điện

phân nước

+ Ozon:

Được tạo thành trong khí

quyển khi có sự phóng điện

Trên mặt đất, ozon được sinh

ra do sự oxi hóa một số chất

hữu cơ

Câu hỏi 1: Cho biết các câu sau đây đúng hay sai?

1 Ozon chỉ phân bố ở tầng đối lưu (Đúng

/Sai)

2 Trong không khí, ozon có hàm lượng

nhiều hơn oxi

(Đúng /Sai)

3 Ozon liên tục được hình thành và bị

phân hủy trong tầng bình lưu

(Đúng /Sai)

4 Ozon là một dạng thù hình của oxi

nên cũng không có màu và không có

mùi tương tự oxi

(Đúng /Sai)

5 Nguyên nhân chính làm suy giảm

tầng ozon là các hợp chất CFC

Đúng /Sai)

Câu hỏi 2: Chọn câu sai trong các câu dưới đây?

 Tầng ozon hấp thụ một phần bức xạ từ mặt trời

 Ozon góp phần bảo vệ sức khỏe con người

 Ozon gây nguy hại cho cây trồng và đời sống một số sinh vật biển

 Ozon dùng để sát khuẩn, chữa sâu răng

Câu hỏi 3: Cho biết tác hại của hiện tượng suy giảm tầng ozon? Chúng ta cần làm gì để bảo vệ tầng ozon?

………

………

………

………

HOẠT ĐỘNG CỦNG CỐ Oxy - nguyên tố chiếm khối lượng lớn nhất trong vỏ http://vietnamnet.vn/vn/

Trái đất và chiếm khoảng 20,9% thể tích không khí,

thường được gọi là dưỡng khí và một phần tất yếu cho

sự sống trên hành tinh chúng ta Vậy, điều gì sẽ xảy ra

nếu Trái đất đột nhiên mất toàn bộ oxy chỉ trong 5 giây

ngắn ngủi?

khoa-hoc/147888/dieu- gi-xay-ra-neu-trai-dat- mat-oxy-trong-5-giay-.html