PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG NGHỀ NGHIỆP: chương 5: Nghệ thuật lãnh đạo

Nội dung môn học:  Môn học truyền đạt các nội dung cơ bản về phong cách, phẩm chất, kỹ năng, bản chất và vai trò của nhà lãnh đạo, cùng với các yếu tố động viên và các kỹ năng động viên

CHƯƠNG 4

KỸ NĂNG LÃNH ĐẠO

2

PHÁT TRIỂN NGHỀ NGHIỆP

có nguốn gốc từ môn khoa học xã hội (tâm lý học, nhân chủng học,

xã hội học), môn khoa học nhân văn (lịch sử, triết học), và các mônnghiên cứu chuyên nghiệp về quản trị và giáo dục Môn học dẫn dắtnhững yếu tố quan trọng trong đánh giá và phản ánh những điểmthiết yếu của lãnh đạo Các lý thuyết lãnh đạo được xem xét, đánhgiá và thảo luận, đồng thời một số tình huống thực tiễn được đặt ra

để giúp người học nắm vững và phát triển các kỹ năng lãnh đạo Từ

đó người học có khả năng đạt được một tầm nhìn chung về nghệthuật lãnh đạo –một môn nghệ thuật trong dẫn dắt một tổ chức

3

 Một số tình huống qua kinh nghiệm thực tiễn của người giảng dạyđược truyền đạt, làm cho người học dễ dàng phát triển kỹ năngtrong lãnh đạo.

 Hình thành và truyền đạt tầm nhìn, kiến tạo khả năng lãnh đạoqua các kỹ năng truyền đạt, giải quyết xung đột, phát triển tổchức và tương tác qua lại giữa các cá nhân

4

CHƯƠNG 4

KỸ NĂNG LÃNH ĐẠO

3 Nội dung môn học:

 Môn học truyền đạt các nội dung cơ bản về phong cách,

phẩm chất, kỹ năng, bản chất và vai trò của nhà lãnh đạo, cùng với các yếu tố động viên và các kỹ năng động viên người được lãnh đạo.

 Các tình huống qua kinh nghiệm thực tế được thảo

luận nhóm để trao dồi và phát triển kỹ năng lãnh đạo

5

CHƯƠNG 4

KỸ NĂNG LÃNH ĐẠO

4 Tài liệu môn học:

3 John Kotter, (1996) Leading Change Harvard Business School Press.

4 Victor Vroom & Arthur G Jago, (1988) The New Leadership Prentice Hall.

5 Daniel Goleman, (2000) “Nghệ thuật lãnh đạo đạt thành quả” Harvard Business Review March-April

6

Giải thích hình ảnh

Bạn giải thích về tấm hình này như thế nào?

Khái niệm lãnh đạo

 Kỹ năng Lãnh đạo là một chức năng quan trọng của quản trị Khả năng lãnh đạo

có hiệu quả là một trong những chìa khóa quan trọng để trở thành một nhà quản lý giỏi Tất cả các chức năng quản trị sẽ không thực hiện tốt nếu các nhà quản lý không hiểu được yếu tố con người trong hoạt động của họ và không biết cách lãnh đạo con người để đạt kết quả như mong muốn Thông qua chức năng lãnh đạo, các nhà quản lý giúp cho mọi người thấy được rằng, con người (người lao động)

có thể thỏa mãn được các nhu cầu riêng, sử dụng tiềm năng của họ trong khi đồng thời đóng góp vào việc thực hiện các mục tiêu của tổ chức.

 Thực chất của sự lãnh đạo là sự tuân thủ Nói cách khác, nó là sự sẵn sàng của mọi người tuân theo những gì làm cho một người trở thành một nhà lãnh đạo Vì con người có xu hướng tuân theo những người mà họ cho là có thể cung cấp cho

họ các phương tiện để đạt được các ước vọng, mong muốn và nhu cầu của họ Do vậy mà lãnh đạo và động viên có quan hệ qua lại mật thiết với nhau.

 Một cách khái quát, lãnh đạo được xác định như là sự tác động mang tính nghệ thuật, hay một quá trình gây ảnh hưởng đến người khác sao cho họ sẽ tự nguyện

và nhiệt tình phấn đấu để đạt được các mục tiêu của tổ chức Không những thế, lãnh đạo còn là tạo ra sự thay đổi.

 Lãnh đạo là chỉ dẫn, động viên và đi trước Các nhà lãnh đạo hoạt động để giúp một nhóm đạt được các mục tiêu với sự vận dụng tối đa các khả năng của nhóm.

Nhà quản lý và người lãnh đạo

 Từ khái niệm lãnh đạo, trước khi tìm hiểu những nội

dung sâu hơn về chức năng này, chúng ta cần phân biệt sự khác nhau giữa nhà quản lý và người lãnh đạo.

 Các học giả thường sử dụng hai thuật ngữ này cùng

một nghĩa Tuy nhiên, chúng không nhất thiết giống nhau Nhà quản lý được bổ nhiệm; họ có quyền lực hợp pháp, cho phép họ quyền tưởng thưởng và trừng phạt Khả năng ảnh hưởng của họ dựa trên quyền hành chính thức vốn cố hữu ở vị trí họ đảm nhiệm.

 Ngược lại, người lãnh đạo có thể hoặc được bổ nhiệm

hoặc hiện ra trong nhóm Người lãnh đạo có thể ảnh hưởng lên người khác nhằm thực hiện ý tưởng ngoài quyền hành chính thức.

Nhà quản lý và người lãnh đạo

1. Những nhà quản lý có khuynh hướng lãnh đạo thường có tầm nhìndài hạn, vượt xa các vấn đề diễn ra hàng ngày và các bản báo cáo quý

2 Niềm đam mê của những nhà quản lý có khuynh hướng lãnh đạo đốivới công ty của họ không dừng lại ở các vấn đề quản lý Họ muốn biếttất cả các phòng ban tác động lẫn nhau như thế nào, và ảnh hưởng của họthường vượt ra ngoài lĩnh vực họ phụ trách

3 Những nhà quản lý có khuynh hướng lãnh đạo đặc biệt coi trọng tầmnhìn, các giá trị và động cơ thúc đẩy

4 Những nhà quản lý có khuynh hướng lãnh đạo có những kỹ năngchính trị có thể đối phó với những yêu cầu trái ngược của nhiều bộ phận

Hiệu quả của lãnh đạo

1. Các tiêu chuẩn hiệu quả có thể rất khác biệt nhau tùytheo từng giai đoạn, sự phát triển của nhóm, sự thỏamãn của người dưới quyền, sự tích cực của người dướiquyền, sự phát triển và trưởng thành về tâm lý của ngườidưới quyền, và hình ảnh của người lãnh đạo trong tâm trícủa người dưới quyền

Hiệu quả của lãnh đạo

Nhà lãnh đạo hiệu quả có kỹ năng ảnh hưởng đến hành vi và thái độ của những người liên quan

 Tư vấn cho người khác

 Thuyết phục hợp lý

 Tạo ra cảm hứng

 Làm vừa lòng

 Liên kết mọi người

 Gây áp lực người chống đối

 Tranh thủ sự giúp đỡ của cấp trên

 Đánh đổi

thuyết phục mạnh mẽ.

 Warren Bennis, sau khi nghiên cứu 90 nhà lãnh đạo

thành công và hiệu quả ở Mỹ, nhận thấy rằng họ có

Các đặc điểm chính của nhà lãnh đạo uy tín

 Nhạy cảm với môi trường

J.A Conger and R N Kanungo, “Behavioral Dimensions of Charismatic Leadership”, San Franciso; Jossey-Bass, 1988, p 91

- Luôn luôn phô trương quyền lực sức mạnh của mình.

- Đe dọa cấp dưới bằng các hình thức kỷ luật

- Hay “ Đóng vai” lãnh đạo sống sượng

- Ảnh hưởng của nó tới người khác

2 Uy tín

gia

trưởng

- Đây là loại uy tín lộng hành

- Người lãnh đạo tự coi mình cao sang hơn người khác

- Tự coi mình có quyền lực đối với mọi người

- Luôn luôn đẩy hết những người họ không ưa thích và lập raphe cánh gồm những người hợp với họ

- Khi đi công tác họ thường kéo theo một đoàn tuỳ tùng gồmnhững người thân cận của họ

- Cách đối xử của họ là “Có đi có lại”

3 Uy tín

khoảng

cách

- Họ không bao giờ dám chan hòa gần gũi với quần chúng

- Ông ta muốn bảo vệ một “Vành đai”

- Trang điểm cho mình thành một con người “Đặc biệt, khácngười”

Phong cách lãnh đạo

KHÁI NIỆM VỀ PHONG CÁCH LÃNH ĐẠOPhong cách Lãnh đạo là những mô hình hoặc cáchthức mà người lãnh đạo thường sử dụng để gây ảnhhưởng đến cấp dưới trong quá trình thúc đẩy họ thựchiện các mục tiêu chung của tổ chức

Phong cách lãnh đạo là hệ thống các dấu hiệu đặctrưng hoạt động quản trị của nhà lãnh đạo, được quyđịnh bởi đặc điểm nhân cách của họ, là kết quả củamối quan hệ giữa cá nhân và sự kiện và được thể hiệnbằng công thức :

Phong cách lãnh đạo = Cá tính * Môi trường

Phong cách lãnh đạo

PHONG LÃNH ĐẠO CƠ BẢN

 Nhiều phong cách lãnh đạo được hình thành dựa trên hệ thống nhữnggiả định và luận thuyết riêng

 Mỗi người sẽ lựa chọn cho mình một cách lãnh đạo riêng dực trên kếthợp những yếu tố bao gồm niềm tin, giá trị và những tiêu chuẩn cánhân liên quan, ở cấp độ lớn hơn đó là những yếu tố về văn hoá doanhnghiệp và các chuẩn mực chung mà trên một hệ thống tổng thể chung

đó, có thể có một phong cách sẽ thích hợp, được ủng hộ nhưng phongcách khác lại không có điều kiện áp dụng

Những phong cách lãnh đạo thường được nhắc đến là:

• Charismatic Leadership - Lãnh đạo lôi cuốn

• Participative Leadership Lãnh đạo có sự tham gia

• Situational Leadership Lãnh đạo theo tình huống

• Transactional Leadership Phong cách lãnh đạo

• Transformational Leadership Lãnh đạo biến đổi

• The quiet Leadership Lãnh đạo yên tĩnh

K.Lewin and R.Lippitt, “An Experimental Approach to Study of Autocracy and Democracy: A preliminary Note”, Sociometry 1 (1938)

Ưu khuyết điểm của phong cách lãnh đạo cơ bản của Kurt Lewin

PHONG

KHUYẾT ĐIỂM

 Người lãnh đạo chỉ dựa vào kinh nghiệm, uy tín, chức trách để đưa ra các quyết định không thảo luận, không bàn bạc.

 Giao tiếp: trên xuống dưới

 Giao cho cấp dưới thực hiện các nhiệm vụ đã định

 Giải quyết vấn đề

chóng.

 Nó cần thiết khi tập thể mới thành lập.

 Khi tập thể đó nhiều

thống nhất.

 -Nhấn mạnh vào kết quả dự báo trước, chính xác, trật tự

PHONG

KHUYẾT ĐIỂM

DÂN

CHỦ

-Thu hút nhiều người tham gia

- Ủy quyền rộng rãi

- Thông tin hai chiều

- Quyết định thông qua tập thể.

 Cấp dưới phấn khởi

hồ hỡi làm việc.

 Khai thác sáng kiến của mọi người

 -Nhận được sự cam kết của cấp dưới thông qua sự tham gia của họ

thời gian

 Người lãnh đạo mà nhu

PHONG

KHUYẾT ĐIỂM

Giao tiếp: Theo chiều ngang

- Quyền quyết định thuộc về l/đạo

- Phát huy cao sáng kiến của mọi người.

-Cho phép cấp dưới thực hieän coâng vieäc khi thaáy phuø hợp mà không cần

sự can thiệp của lãnh đạo

- - Những người có đầu óc cá nhân

- Những người nội hướng.

Ưu khuyết điểm của phong cách lãnh đạo cơ bản của Kurt Lewin

Lewin và đồng nghiệp cũng đã xem xét phong cách lãnh đạo nào làhữu hiệu nhất Trên cơ sở nghiên cứu của nhóm, họ kết luận rằngphong cách lãnh đạo tự do là kém hữu hiệu nhất ở tiêu chuẩn thànhtích khi so sánh với phong cách lãnh đạo dân chủ hay độc đoán Sốlượng sản phẩm, công việc được hoàn thành là như nhau ở phongcách lãnh đạo dân chủ và độc đoán, nhưng chất lượng công việc và

sự hài lòng của nhóm là cao hơn ở nhóm dân chủ Kết quả gợi ýrằng cách lãnh đạo dân chủ có thể mang lại cả hai: chất lượng caocông việc và số lượng lớn

Ưu khuyết điểm của phong cách lãnh đạo cơ bản của Kurt Lewin

Thang phong cách lãnh đạo

R Tannenbaum and W.H.Schmidt, “How to Choose a Leadership Pattern, Harvard Business

Review”, (May-June 1973), pp 162-80

Phẩm chất và kỹ năng lãnh đạo

Phẩm chất chung của nhà lãnh đạo kiệt xuất

Phẩm chất và kỹ năng lãnh đạo

Phẩm chất lãnh đạo của Stogdill năm 1974

 Thích ứng

 Am hiểu môi trường xã hội

 Tham vọng và định hướng thành tựu

Lãnh đạo Phân biệt Quản trị

Cổ vũ, động viên

khích lệ

Đạt mục tiêu

Quy định, mệnh lệnh, yêu cầu

Khái niệm lãnh đạo cơ bản sau

Anh/ Chị vừa được bổ nhiệm làm Trưởng phòng

Công ty Tứ Linh Những Phó phòng và nhân viên đều lớn tuổi hơn A/C Vậy A/C làm thế nào để tạo dựng quyền lực và gây ảnh hưởng đến họ nhằm hoàn thành nhiệm vụ chung của phòng?

Phong cách lãnh đạo

Những mô hình hoặc cách thức mà người

lãnh đạo thường sử dụng để gây ảnh hưởng

đến cấp dưới trong quá trình thúc đẩy họ thực hiện các mục tiêu chung của tổ chức

Phong cách lãnh đạo

TH1: Ông này luôn đưa ra mệnh lệnh để yêu cầu mọi người thực hiện Ông ta bao quát hết mọi

việc và quyết định hết mọi thứ

TH2: Cô ấy thường đưa ra thảo luận mọi việc với mọi người và lấy ý kiến chung để thực hiện

TH3: Anh ấy thường giao quyền chủ động cho

nhân viên của mình Chỉ những việc quan trọng anh ấy mới họp để lấy ý kiến chung Công việc của ai người đó tự giác thực hiện

Phong cách lãnh đạo