Luận văn Kinh tế Phát triển du lịch bền vững biển Hải Phòng MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Phát triển du lịch là một hướng chiến lược quan trọng trong đường lối phát triển kinh tế xã hội và thực sự trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn, mang nội dung văn hóa sâu sắc, có tính liên ngành, liên vùng và xã hội hóa cao; cũng như đáp ứng nhu cầu tham quan, giải trí…để bảo tồn, phát triển tài nguyên du lịch. Trong nhiều văn kiện của Đảng bộ tỉnh và của chính quyền đều xác định Quảng Bình có tiềm năng, lợi thế phát triển du lịch và quyết tâm đưa du lịch thành một ngành kinh tế mũi nhọn của Tỉnh. Thực tiễn cho thấy so với tiềm năng, kết quả đạt của ngành du lịch của Quảng Bình còn ở mức khiêm tốn. Du lịch Quảng Bình còn phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức…Để phát triển Du lịch Quảng Bình một cách bền vững và đạt hiệu quả hơn trong tương lai thì đòi hỏi chúng ta phải tiến hành giải quyết hàng loạt các vấn đề. Vì vậy, việc nghiên cứu để tìm ra các giải pháp khắc phục là một yêu cầu bức thiết để hoạt động kinh doanh du lịch thật sự có hiệu quả, đóng góp vào quá trình phát triển kinh tế xã hội. Với những lý do trên, nên bản thân tôi chọn đề tài:“Giải pháp phát triển du lịch tỉnh Quảng Bình” làm luận văn của mình. Nghiên cứu này hy vọng sẽ tìm ra được những cơ sở khoa học nhằm cung cấp thông tin cơ bản về thực trạng, nguyên nhân của các vấn đề còn tồn tại cần phải được giải quyết, trên cơ sở đó đưa ra các giải pháp nhằm giúp cho ngành Du lịch Quảng Bình ngày càng phát triển trong thời gian tới. 2. Mục tiêu nghiên cứu Phân tích thực trạng phát triển của du lịch tỉnh Quảng Bình thời gian qua. Nhận diện các yếu tố hạn chế, tồn tại và nguyên nhân tồn tại của phát triển du lịch Quảng Bình Đề xuất giải pháp nhằm khắc phục các hạn chế và phát triển ngành du lịch tỉnh Quảng Bình tương xứng với tiềm năng và lợi thế. 2 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Các yếu tố tác động và ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch Quảng Bình. Phạm vi nghiên cứu: + Về không gian: Đề tài được tiến hành nghiên cứu trên phạm vi địa bàn tỉnh Quảng Bình. + Về thời gian: Đánh giá thực trạng phát triển du lịch tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2006 – 2012 và một số năm trước đó; từ đó đề ra các giải pháp phát triển du lịch tỉnh Quảng Bình trong trung và dài hạn. 4. Phƣơng pháp nghiên cứu Luận văn sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn; thông qua việc phân tích, đánh giá các số liệu kinh tế và nghiên cứu thực trạng phát triển du lịch của tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2006 – 2012 và một số năm trước đó. Luận văn sử dụng nguồn dữ liệu cơ bản là Chương trình phát triển Du lịch của tỉnh giai đoạn 2006 – 2010; quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Quảng Bình đến năm 2020 và tầm nhìn đến 2025; quy hoạch phát triển du lịch bền vững khu vực Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng giai đoạn 2010 – 2020, tấm nhìn đến 2025. 5. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài nghiên cứu 5.1. Ý nghĩa lý luận Với cách tiếp cận hệ thống, đề tài sẽ góp phần đem lại những phương pháp phân tích tổng thể để nhận diên và phân tích toàn diện thực trạng phát triển du lịch và đưa ra các giải pháp thiết thực nhằm phát triển ngành du lịch tại địa phương. 5.2. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả thực tế của đề tài sẽ nhận diện được các hạn chế trong quá trình phát triển của du lịch Quảng Bình, đồng thời trên cơ sở đó đưa ra các giải pháp nhằm khắc phục các hạn chế này. 3 6. Bố cục của đề tài Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, phụ lục và tài liệu tham khảo, luận văn gồm có 3 chương, cụ thể: Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về phát triển du lịch. Chương 2. Thực trạng phát triển du lịch tỉnh Quảng Bình trong thời gian qua. Chương 3. Các giải pháp phát triển du lịch tỉnh Quảng Bình đến năm 2020. 7. Tổng quan tài liệu Du lịch có vai trò quan trọng trong nền kinh tế và hiện đã có một số công trình nghiên cứu trong lĩnh vực này, điển hình một số công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn như sau: Trịnh Đăng Thanh (2204), “Một số suy nghĩ về công tác quản lý Nhà nước đối với ngành du lịch”, Tạp chí quản lý Nhà nước, số 98. GS.TS Nguyễn Văn Đính và TS Trần Thị Minh Hòa (2004), Giáo trình kinh tế Du lịch, NXB Lao động và Xã hội. Tại tỉnh Quảng Bình có một số đề tài nghiên cứu du lịch: ThS. Lê Thị Nga (2010), “Tiền năng du lịch và giải pháp phát triển du lịch bền vững tại Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, Quảng Bình”. Phan Hòa (2012),“Du lịch Quảng Bình trước xu thế phát triển”. CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH 1.1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM LIÊN QUAN ĐẾN DU LỊCH VÀ VAI TRÒ CỦA NGÀNH DU LỊCH 1.1.1. Một số khái niệm liên quan đến du lịch a. Khái niệm về du lịch Theo Luật du lịch Việt Nam tại Điều 4, du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định. 4 b. Tài nguyên du lịch Tài nguyên du lịch là cảnh quan thiên nhiên, yếu tố tự nhiên, di tích lịch sử văn hóa, công trình lao động sáng tạo của con người và các giá trị nhân văn khác có thể được sử dụng nhằm đáp ứng nhu cầu du lịch, là yếu tố cơ bản để hình thành các khu du lịch, điểm du lịch, tuyến du lịch, đô thị du lịch ( Điều 4, Luật du lịch). c. Sản phẩm du lịch và những đặc tính của sản phẩm du lịch Sản phẩm du lịch là các dịch vụ, hàng hóa cung cấp cho du khách, được tạo nên bởi sự kết hợp của việc khai thác các yếu tố tự nhiên, xã hội với việc sử dụng các nguồn lực: cơ sở vật chất kỹ thuật và lao động tại một cơ sở, một vùng hay một quốc gia nào đó. d. Khách du lịch Xem xét một cách tổng quát thì khách du lịch có một số điểm chung nổi bật như sau: Khách du lịch phải là người khởi hành rời khỏi nơi cư trú thường xuyên của mình. Khách du lịch có thể khởi hành với mọi mục đích khác nhau, loại trừ mục đích lao động để kiếm tiền ở nơi đến. Thời gian lưu lại nơi đến ít nhất là 24 giờ, nhưng không được quá một năm. e. Các loại hình du lịch Phân loại theo quốc tịch của khách: Du lịch có thể chia ra: Du lịch nội địa và du lịch quốc tế. Phân loại theo mục đích của du khách: Du lịch có thể được chia ra các loại sau: Du lịch văn hoá, du lịch nghỉ dưỡng, du lịch thể thao, du lịch công vụ, du lịch sinh thái, du lịch mạo hiểm, du lịch vui chơi giải trí, du lịch hoài niệm, du lịch hành hương và du lịch mang tính chất xã hội. Phân loại theo đặc điểm của các cơ sở lưu trú: Du lịch có thể 5 được chia ra các loại sau: Du lịch khách sạn, du lịch Motel, du lịch cắm trại và du lịch nhà trọ. Phân loại dựa vào thời gian đi du lịch: Du lịch có thể được chia ra các loại: Du lịch dài ngày (thường là một vài tuần) và du lịch ngắn ngày (dưới hai tuần). Phân loại dựa vào phương tiện giao thông của khách: Du lịch có thể được chia ra: Du lịch bằng xe đạp, du lịch bằng mô tô, du lịch bằng tàu hoả, du lịch bằng tàu thuỷ, du lịch bằng ôtô, du lịch bằng máy bay và du lịch bằng thú lớn. Phân loại theo cách tổ chức chuyến đi cho du khách: Du lịch có thể được chia ra các loại sau: Du lịch theo đoàn và du lịch cá nhân. 1.1.2. Vai trò của ngành du lịch đối với sự phát triển kinh tế xã hội và bảo vệ môi trƣờng Du lịch phát triển làm tăng thu nhập quốc dân thông qua thu ngoại tệ, cân bằng cán cân thanh toán quốc tế. Khuyến khích và thu hút vốn đầu tư nước ngoài; củng cố và phát triển các mối quan hệ kinh tế quốc tế. Đồng thời làm tăng nguồn thu ngân sách địa phương, góp phần thúc đẩy các ngành kinh tế khác phát triển, mở mang, hoàn thiện cơ sở hạ tầng kinh tế; trùng tu, tôn tạo các ngành nghề, làng nghề thủ công mỹ nghệ, giữ gìn và phát triển các lễ hội truyền thống văn hóa, các sản phẩm truyền thống của địa phương. Giải quyết việc làm cho xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái. 1.2. NỘI DUNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH 1.2.1. Quy hoạch phát triển du lịch Quy hoạch phát triển du lịch có thể được coi là một hoạt động đa chiều và hướng tới một thể thống nhất trong tương lai. Trong chiến lược phát triển du lịch, công tác xây dựng quy hoạch tốt sẽ mang lại nhiều lợi ích từ du lịch và giảm thiểu những tiêu cực mà du lịch có thể mang lại cho cộng đồng. 6 1.2.2. Phát triển sản phẩm du lịch Phát triển sản phẩm du lịch nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách du lịch, gồm: phát triển các dòng sản phẩm chính, sản phẩm mang đặc trưng theo các vùng; đồng thời đa dạng hóa sản phẩm phục vụ các đối tượng du khách với những nhu cầu đa dạng. 1.2.3. Phát triển thị trƣờng du lịch Phát triển thị trường du lịch nhằm mở rộng thị trường du lịch trên cơ sở cung cấp thông tin về sản phẩm và thế mạnh du lịch của địa phương cho du khách để thu hút ngày càng nhiều du khách. Phát triển thị trường du lịch phải dựa trên cơ sở xây dựng các chiến lược về sản phẩm để mở rộng thị trường với việc xây dựng đan xen sản phẩm và thị trường với nhau sao cho hoạt động kinh doanh du lịch có được hiệu quả. 1.2.4. Đầu tƣ phát triển du lịch Vốn đầu tư là yếu tố giúp duy trì, nâng cấp và mở rộng phát triển các sản phẩm du lịch; để thu hút khách du lịch trước hết cần phải đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng: hệ thống giao thông, hệ thống khách sạn nhà hàng, phương tiện vận chuyển, ... đồng thời phải tôn tạo, trùng tu các khu du lịch, khu di tích, bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống... để tạo tính đa dạng trong các sản phẩm du lịch, tạo sức hấp dẫn, phong phú. 1.2.5. Phát triển nguồn nhân lực Đối với ngành du lịch, nguồn nhân lực là lực lượng lao động tham gia vào quá trình phát triển du lịch, bao gồm trực tiếp và gián tiếp, nếu nguồn nhân lực được trang bị đúng, đủ kiến thức, kỹ năng quy trình kỹ thuật nghiệp vụ, kỹ năng chuyên môn, kỹ năng giao tiếp, trình độ quản lý, ngoại ngữ, ... thì đó là những yếu tố thuận lợi để thúc đẩy ngành du lịch phát triển. 1.2.6. Khai thác và bảo vệ môi trường trong phát triển du lịch Du lịch và môi trường là nhân tố cơ bản để tạo ra sản phẩm du 7 lịch. Vì vậy, phát triển du lịch có tác động thúc đẩy cải tạo môi trường, làm cho cảnh quan, môi trường sinh thái xanh, sạch đẹp hơn. Mặt khác, phát triển du lịch là động lực thúc đẩy xây dựng các cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật, các khu bảo tồn thiên nhiên, các khu rừng quốc gia... 1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN DU LỊCH Tình hình kinh tế, chính trị trên thế giới và khu vực Tình hình phát triển kinh tế của đất nước Nhu cầu của du khách Môi trường ngành du lịch Năng lực phát triển du lịch của địa phương + Công tác quản lý Nhà nước về du lịch + Tình hình cơ sở vật chất và hạ tầng kỹ thuật + Yếu tố tài nguyên du lịch + Dân cư và lao động + Hoạt động của các doanh nghiệp trong ngành và liên kết ngành, vùng 1.4. KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN DU LỊCH Tỉnh Quảng Nam, tỉnh Thừa Thiên Huế và bài học kinh nghiệm. KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 CHƢƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH TỈNH QUẢNG BÌNH TRONG THỜI GIAN QUA 2.1. KHÁI QUÁT VỀ TỈNH QUẢNG BÌNH VÀ TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH 2.1.1. Khái quát về tỉnh Quảng Bình Quảng Bình là một tỉnh ven biển thuộc vùng Bắc Trung Bộ, là 8 tỉnh có vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế, an ninh quốc phòng, nằm trên hành lang Kinh tế Đông Tây của Việt Nam. Giai đoạn 2006 – 2012 tình hình kinh tế xã hội tỉnh Quảng Bình đã có những sự chuyển biến tích cực và cơ bản đạt được chỉ tiêu kế hoạch đề ra. Bảng 2.1: Cơ cấu kinh tế tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2005 – 2012 Ngành, nghề Cơ cấu kinh tế (%) 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Công nghiệp, xây dựng 34,8 34,9 35,4 36,6 37,5 37,7 37,7 36,2 Dịch vụ, du lịch 37,4 38,4 38,8 39,2 39,5 40,6 41,2 42,4 Nông, lâm, thủy sản 27,8 26,7 25,8 24,2 23 21,7 21,1 21,4 Tổng cơ cấu (%) 100 100 100 100 100 100 100 100 Nguồn: Báo cáo tình hình kinh tế xã hội tỉnh Quảng Bình năm 20052012) 2.1.2. Tiềm năng phát triển du lịch tỉnh Quảng Bình a. Tài nguyên du lịch tự nhiên Di sản thiên nhiên thế giới Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng Tài nguyên biển đảo Tài nguyên rừng Tài nguyên về hệ sinh thái Tài nguyên du lịch nước khoáng b. Tài nguyên du lịch nhân văn Các di tích lịch sử văn hóa Các lễ hội dân gian Làng nghề truyền thống
Trang 1BỘ VĂN HÓA THỂ THAO VÀ DU LỊCH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI
Khoa Văn hóa Du lịch
PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG DU LỊCH BIỂN
HẢI PHÒNG
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Giảng viên hướng dẫn : PGS.TS Nguyễn Văn Cần Sinh viên thực hiện : Nguyễn Thị Thúy
Lớp : VHDL 15C
Hà Nội, tháng 5 năm 2011
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1.Lý do chọn đề tài 1
2.Mục đích nghiên cứu 3
3.Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 3
4.Tình hình nghiên cứu 3
5.Phương pháp nghiên cứu 5
6.Bố cục đề tài 5
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG 1.1 Phát triển bền vững .6
1.1.1 Khái niệm về phát triển bền vững………6
1.1.2 Các thước đo về phát triển bền vững……… 8
1.2 Phát triển du lịch bền vững 9
1.2.1 Quan niệm về phát triển du lịch bền vững……… 9
1.2.2 Những nguyên tắc phát triển du lịch bền vững… ………… 10
1.2.3 Các yếu tố tác động đến phát triển du lịch bền vững…… ……12
1.2.4 Dấu hiệu nhận biết du lịch bền vững du lịch không bền vững ………14
1.2.5 Tiêu chí đánh giá du lịch bền vững 17
1.2.6 Vai trò của phát triển du lịch bền vững trong nền kinh tế xã hội hiện nay………21
Chương 2 TIỀM NĂNG VÀ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH BIỂN HẢI PHÒNG 2.1 Tiềm năng phát triển du lịch biển Hải Phòng 23
2.1.1 Tài nguyên du lịch tự nhiên 23 2 1.2 Tài nguyên du lịch nhân văn 27 2.2 Thực trạng phát triển du lịch biển Hải Phòng 30
2.2.1 Môi trường du lịch biển Hải Phòng 30
Trang 32.2.4 Công tác tuyên truyền xúc tiến và quảng bá du lịch…… 45
2.3 Đánh giá tính bền vững của du lịch biển Hải Phòng 48
2.3.1 Về đáp ứng nhu cầu du khách………48
2.3.2 Sự tác động của du lịch biển đối với hệ sinh thái tự nhiên 49
2.3.3 Sự tác động của du lịch biển đối với hệ kinh tế………… …50
2.3.4 Sự tác động của du lịch biển đối với hệ sinh thái xã hội - nhân văn……… 51
Chương 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG DU LỊCH BIỂN HẢI PHÒNG 3.1 Phương hướng phát triển du lịch biển Hải Phòng 53
3.1.1 Các quan điểm và mục tiêu phát triển du lịch bền vững 53
3.1.2 Định hướng phát triển du lịch biển Hải Phòng 54
3.1.3 Cơ hội và thách thức phát triển bền vững du lịch biển Hải Phòng 59
3.2 Giải pháp phát triển bền vững du lịch biển Hải Phòng 61
3.2.1.Bảo vệ môi trường du lịch biển 61
3.2.2 Phát triển thị trường du lịch, nguồn nhân lực và sản phẩm du lịch 63
3.2.3 Đầu tư phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ du lịch 65
3.2.4.Tăng cường công tác xúc tiến quảng bá du lịch 70
3.2.5 Một số giải pháp khác 72
KẾT LUẬN 77
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 80
PHỤ LỤC 82
Phụ lục 1: Dự án ưu tiên đầu tư 82
Phụ lục 2: Sự phân bố các di tích lịch sử vùng ven biển Hải Phòng 84
Phụ lục 3: Lịch phương tiện giao thông ở Hải Phòng 90
Trang 4PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Ngày nay du lịch đã trở thành một hiện tượng kinh tế xã hội phổ biến không chỉ ở các nước phát triển mà còn ở các nước đang phát triển Nằm trong khối ASEAN, Việt Nam là một trong số những nước có nguồn tài nguyên thiên nhiên đa dạng và phong phú, là một trong những nước có tiềm năng lớn về du lịch
Thời gian những năm gần đây phát huy thế mạnh của nguồn tài nguyên du lịch của đất nước, ngành du lịch Việt Nam phấn đấu hoàn thiện những điều kiện đã hội đủ góp phần sớm đưa du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn, đưa nước ta thành trung tâm du lịch có tầm cỡ trong khu vực- một điểm du lịch an toàn hấp dẫn và thân thiện Thực hiện chủ trương đó các ngành các cấp các địa phương cũng như tất cả các cơ sở kinh doanh trong cả nước tích cực tìm tòi sáng tạo để góp công sức đưa du lịch nước nhà trở thành một ngành kinh tế quan trọng của đất nước
Trong sự phát triển nền công nghiệp của Việt Nam ngày nay du lịch có thể coi là công nghiệp không khói mang lại cho nền kinh tế Việt Nam một khoản thu nhập đáng kể, trong đó du lịch nghỉ biển chiếm một vị trí khá quan trọng trong sự phát triển của ngành du lịch Trên thế giới ngày nay nhu cầu đi du lịch là rất nhiều, chủ yếu là đi du lịch tham quan, nghỉ dưỡng Trong khi
đó, nước ta là một nước ven biển; vùng biển và ven biển là địa bàn tập trung các nguồn lực các tam giác tăng trưởng kinh tế của đất nước Vùng biển Việt Nam có điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên thuận lợi cho phát triển nhiều loại hình du lịch
Nước ta ngày nay cũng đã chú trọng đến sự phát triển du lịch, coi du lịch là một ngành triển vọng trong tương lai Tuy nhiên, bên cạnh sự phát triển rất nhanh của ngành công nghiệp không khói này thì chúng ta đã và đang phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm môi trường tại các khu du lịch, các tệ nạn xã hội liên quan đến du lịch ngày càng gia tăng Điều đó đã trở thành mối lo ngại lớn của các nhà chức trách, của mọi người dân trên thế giới, thúc giục những người làm du lịch phải tìm hướng đi mới cho mình đó là phát triển du lịch một cách bền vững
Cùng với kinh tế cảng biển, du lịch đã đóng góp lớn vào sự phát triển kinh tế của thành phố Hải Phòng và trong đó không thể không kể đến du lịch biển Dọc theo bờ biển Hải Phòng chúng ta thấy rất nhiều bãi cát đẹp là hạt nhân tiền đề hình thành các khu du lịch biển Ngoài khơi là một dãy đảo như một chuỗi ngọc viền quanh bờ biển Trong lòng biển là thế giới san hô, bào ngư, và nhiều loại hải sản khác vừa đáp ứng cho du lịch lặn biển vừa là những món ăn đặc sản phục vụ du khách
Sự đa dạng của địa hình ven biển và hải đảo đã tạo ra những cảnh quan thiên nhiên đặc sắc với
Trang 5văn hoá lịch sử và các lễ hội đặc biệt có giá trị to lớn đối với phát triển nhiều loại hình du lịch như
du lịch sinh thái, du lịch văn hoá, du lịch nghỉ dưỡng Chính những điều kiện đó mà du lịch biển Hải Phòng trong thời gian vừa qua là địa chỉ quen thuộc của du khách trong nước và quốc tế, đóng góp trên 70% vào tổng doanh thu du lịch của thành phố Tuy nhiên sự phát triển "nóng" về du lịch của vùng ven biển Hải Phòng cũng đang đứng trước những thách thức không bền vững nếu không được kiểm soát với mục tiêu bền vững
Là một sinh viên học ngành Văn hóa du lịch, lại được sinh ra và lớn lên trên quê hương Hải Phòng, tôi có điều kiện được phần nào tiếp cận thực tế của du lịch Hải Phòng, nhận thấy tầm quan trọng của du lịch biển với sự phát triển du lịch thành phố, đồng thời thấy rõ mối quan hệ khăng khít giữa du lịch với môi trường tự nhiên cũng như việc phát triển du lịch với việc khai thác, bảo tồn, gìn giữ các giá trị tài nguyên du lịch Có giữ gìn, bảo tồn được thì du lịch mới khai thác được – và
đó cũng chính là những vận hội của du lịch Hải Phòng trong những năm tới Với những tình cảm tốt đẹp dành cho quê hương, tôi mong muốn được góp phần nào đó vào việc xây dựng ngành du lịch Hải Phòng nói riêng và du lịch Việt Nam nói chung ngày một tốt đẹp hơn
Vì những lý do trên em đã chọn đề tài: ''Phát triển bền vững du lịch biển Hải Phòng" làm
khóa luận tốt nghiệp Với hy vọng đánh giá thực trạng hoạt động du lịch biển Hải Phòng để từ đó đưa ra một số phương hướng và giải pháp khắc phục những tồn tại và đẩy mạnh phát triển du lịch
biển Hải Phòng, đưa du lịch biển thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của thành phố
2.Mục đích nghiên cứu
- Tổng quan một số vấn đề lý luận về phát triển du lịch bền vững và vai trò của nó trong nền kinh tế xã hội hiện nay
- Phân tích tiềm năng và thực trạng phát triển du lịch biển Hải Phòng theo hướng bền vững
- Đề xuất các định hướng chiến lược và một số giải pháp nhằm phát triển bền vững du lịch biển ở thành phố Hải Phòng
3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Du lịch biển Hải Phòng
- Phạm vi nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu vấn đề du lịch biển trên địa bàn thành phố Hải Phòng trên quan điểm phát triển bền vững
4 Tình hình nghiên cứu
Trang 6Việc áp dụng khái niệm phát triển bền vững đối với du lịch được đưa ra lần đầu tiên trong
“Chiến lược hành động cho sự phát triển du lịch bền vững” do các nhà nghiên cứu thuộc nhiều ngành khác nhau của Canada xây dựng Ba vấn đề chính được đặt ra trong chiến lược này là:
+ Những vấn đề chủ yếu và những nhu cầu
+ Những nguyên tắc đối với du lịch bền vững
+ Những khuyến nghị cần thực hiện
Một nghiên cứu tương tự được thực hiện tại Dự án phát triển bền vững Bali khởi đầu vào năm
80, trong đó du lịch là một bộ phận (Wall, 1993) Điểm mấu chốt của bản nghiên cứu này là đưa ra tiêu chuẩn sử dụng để có được sự phát triển bền vững, bao gồm tính toàn vẹn, hiệu quả, công bằng, tính toàn vẹn về văn hóa, cộng đồng, hòa nhập hài hòa và phát triển tương ứng với sự nhận thức về tiềm năng
Hoặc tác phẩm “ Du lịch và phát triển bền vững: Giám sát, lập kế hoạch, quản lý” của Nelson, Butler và Wall với đóng góp lớn nhất cho việc nghiên cứu du lịch bền vững là việc đưa ra những chỉ số thích hợp để giám sát các hoạt động du lịch
Tuy nghiên cứu từ các góc độ khác nhau, nhưng phần lớn các nhà nghiên cứu đều nhận định rằng, để
có sự phát triển du lịch bền vững phải đạt được 4 chỉ tieu lớn sau:
+ Du lịch phải được dựa trên cơ sở các nguồn tài nguyên được quản lý và gìn giữ tốt và chúng phải mang tính văn hóa và môi trường
+ Phải bền vững về mặt tài chính và mang lại lợi nhuận cho các nhà đầu tư
+ Phải luôn làm hài lòng khách du lịch vì nếu không sẽ mất đi sự phát triển kinh tế
+ Phải dựa trên cơ sở cộng đồng địa phương trợ giúp vì nếu thiếu sự thông qua và hài lòng của địa phương thì không có mục tiêu nào khác về lâu dài
Tóm lại, trên thế giới, lĩnh vực du lịch và du lịch bền vững đã được nhiều nhà khoa học và các tổ chức quốc tế quan tâm nghiên cứu Các ấn phẩm về lý luận và thực tiễn về vấn đề phát triển du lịch bền vững là những tài liệu bổ ích cho việc nghiên cứu và vận dụng cho các quốc gia bắt đầu tham gia tìm hiểu
về loại hình du lịch này
Ở Việt Nam, du lịch bền vững là một lĩnh vực còn mới mẻ, các vấn đề về lý luận của du lịch bền vững đang tiếp tục được thảo luận để đi đến thống nhất về nhận thức và quan điểm trong các nhà nghiên
Trang 7Tiếp thu các nghiên cứu đi trước, tôi mạnh dạn chọn hướng nghiên cứu còn khá mới mẻ này: Phát
triển bền vững du lịch biển Hải Phòng với mong muốn được đóng góp một phần nhỏ bé của mình, cũng
như hy vọng đề tài của mình thực sự có ý nghĩa thực tiển nhằm làm cho du lịch của thành phố quê hương phát triển ngày một bền vững hơn, góp phần tạo nên sự phát triển bền vững của đất nước
5 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập và xử lý tài liệu
- Phương pháp phân tích - tổng hợp
- Phương pháp khảo sát thực tế
- Phương pháp điều tra xã hội học
6 Bố cục đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận và phụ lục, luận văn được chia thành ba chương lớn như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển du lịch bền vững
Chương 2: Tiềm năng và thực trạng phát triển du lịch biển Hải Phòng
Chương 3: Định hướng và giải pháp phát triển bền vững du lịch biển
Hải Phòng
Trang 8DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Báo cáo hoạt động thương mại- du lịch Hải Phòng năm 2007
2 Báo cáo tổng hợp: Rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội
thành phố Hải Phòng Đến năm 2020-Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hải Phòng
3 Biển Việt Nam số 12/2004
4 Các nghị định 27,39,47,50 của Chính Phủ hướng dẫn chi tiết pháp lệnh du lịch
5 Các thông tư 01,02,03,04,05 của Tổng cục du lịch hướng dẫn chi tiết các Nghị định của Chính
phủ
6 Di tích danh thắng Hải Phòng -NXB Văn hoá thông tin
7 Du lịch bền vững - Nguyễn Đình Hoè, Vũ Văn Hiếu - NXB Đại học QGHN
8 Du lịch Hải Phòng - bải vệ môi trường phát triển bền vững, Tạp chí du lịch, số 17, 2005
9 Giáo trình Kinh tế du lịch, GS TS Nguyễn Văn Đính, NXB Lao động xã hội, 2006
10 Giáo trình Kinh tế phát triển - GS.TS Vũ Ngọc Phùng - NXB Thống Kê
11 Giáo trình Tổng quan du lịch, TS Trần Nhoãn, NXB Văn hoá thông tin, 2005
12 IUCN (1998) ,tuyển tập báo cáo hhội thảo khoa học du lịch cộng đồng Sa Pa(HN)
13 Kế hoạch thực hiện chương trình phát triển các khu du lịch giai đoạn
2006-2010 của thành phố Hải Phòng
14 Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm 2006-2010 thành phố Hải Phòng
15 Nghiệp vụ hướng dẫn du lịch, Th.s Bùi Thanh Thuỷ, NXB Đại học quốc gia Hà Nội, 2009
16 Non nước Việt Nam, Tổng cục du lịch Việt Nam, NXB VHTT, 2005
17 Tài liệu về phát triển bền vững của Viện chiến lược phát triển kinh tế xã hội
18 Các trang web: http:// www.haiphong.gov.vn