Bài giảng QUẢN LÝ RỪNG BỀN VỮNG: Chương 2: QLRBV về Kinh tế Xã hội

Xã hội: người dân địa phương và xã hội hưởng lợi ích lâu dài; tạo ra động lực bảo vệ rừng và động lực thực thi kế hoạch quản lý dài hạn.. — Các yêu cầu: chính, xã hội khi triển khai hoạt

SFM = Quản lý rừng ổn định bằng các biện pháp phù hợp nhằ

m đạt các mục tiêu đề ra:

— kinh tế: kinh doanh rừng lâu dài liên tục với năng suất, hiệu

quả ngày càng cao

— xã hội: tuân thủ luật pháp, đóng góp với xã hội, đảm bảo

quyền & lợi ích cho cộng đồng

— môi trường: duy trì khả năng phòng hộ môi trường, đa dạng

sinh học, không tác động các hệ sinh thái khác

Khái niệm & mục tiêu QLRBV:

Kinh tế:

cấu trúc quản lý tạo lợi nhuận cho đơn vị mà không gây suy thoái rừng, hệ sinh thái hoặc bất lợi cho cộng đồng.

Xã hội:

người dân địa phương và

xã hội hưởng lợi ích lâu dài; tạo ra động lực bảo

vệ rừng và động lực thực thi kế hoạch quản lý dài hạn.

Môi trường:

khai thác lâm sản luôn

duy trì được tính đa

dạng sinh học, năng suất

và chu trình sinh thái của

khu rừng đó

Thảo luận

1. Có mâu thuẫn nào trong quá trình thực thi giữa

03 phương diện hay không? Cho ví dụ

2. Phương diện nào còn nhiều thách thức nhất

trong bối cảnh Việt Nam? Vì sao?

1 Bền vững về Kinh tế là gì?

➡️ Kế hoạch quản lý phù hợp à nhằm đạt

được hiệu quả hoạt động tối ưu.

➡️ Bền vững về năng suất, sản lượng à duy

trì sức sản xuất dài hạn

➡️ Giám sát chặt chẽ việc thực thi à đảm bảo thành quả và điều chỉnh hoạt động nếu cần

thiết

➡️ Bảo vệ rừng à bảo vệ thành quả tạo lập

➡️ Tối đa hoá lợi ích từ rừng à Tăng tổng giá

trị mang lại và tái đầu tư

1.1 Kế hoạch quản lý

— Kế hoạch quản lý được thiết lập phù hợp với

quy mô và phạm vi hoạt động;

◦ Ví dụ: Quản lý rừng trồng: giống, kỹ thuật trồng,

chăm sóc, năng suất, sâu bệnh Nhân lực

Nguồn kinh phí

— Định kỳ (hàng năm, 5 năm) cập nhật và điều

chỉnh kế hoạch cho phù hợp mục tiêu mới;

— Tóm tắt KHQL và chia sẻ công khai với các

bên liên quan;

1.2 Sản lượng khai thác

lượng tăng trưởng

◦ Lưu trữ dữ liệu theo dõi sản lượng hàng năm

◦ Định kỳ điều chỉnh mức khai thác theo trữ lượng thực tế;

◦ Tư liệu hóa và giải trình lựa chọn loài, phương thức, mật độ

◦ Có kế hoạch hướng dẫn thực hiện biện pháp khai thác, kỹ

thuật lâm sinh phù hợp.

1.3 Giám sát thực hiện

— Vì sao phải giám sát?

— Các yêu cầu:

chính, xã hội khi triển khai hoạt động;

(trước= rủi ro, nguy cơ à hạn chế; sau = tác động

liên quan theo định kỳ

1.4 Bảo vệ rừng

— Bảo vệ rừng liên quan gì đến ‘hiệu quả kinh

tế’ trong quản lý rừng?

— Các yêu cầu:

tái sinh, phục hồi, tăng trưởng rừng;

1.5 Tối ưu hoá lợi ích từ rừng

— Tại sao cần tối ưu hóa, đa dạng hóa các lợi

ích mà rừng có thể mang lại? Ví dụ?

— Các yêu cầu:

lâu dài, có tính đến chi phí môi trường & xã hội;

trình vận hành;

kiệm tài nguyên;

NGUYÊN T ẮC 5: LỢI ÍCH TỪ RỪNG

Chủ rừng cần quản lý hiệu quả tất cả các loại lâm sản và dịch

vụ nhằm duy trì/tăng cường giá trị kinh tế lâu dài và các lợi ích

về môi trường/xã hội trong diện tích rừng mình quản lý

Xác định lâm sản/dịch vụ Khai thác << tăng trưởng

Kế hoạch quản lý tính đến tác động ngoại biên (+/-)

Ưu tiên dịch vụ tại chỗ Cam kết duy trì giá trị kinh

tế lâu dài & ổn định

2 Các giá trị xã hội cốt lõi trong QLRBV

◦ Hưởng lợi bình đẳng giữa người bản địa, cộng đồng địa phương với các chủ thể khác

— Đặc trưng văn hóa

◦ Tôn trọng các đặc trưng văn hóa của cộng đồng, vùng miền trong tiến trình ra quyết định, lựa chọn phát triển

— Sinh kế từ rừng

◦ Công nhận và hỗ trợ các phương thức sinh kế của người dân bản địa, cộng đồng phụ thuộc vào rừng

Tại sao cần quan tâm đến các vấn đề

xã hội trong QLRBV?

— Quyền của người dân

— Thương hiệu kinh doanh

— Vấn đề đạo đức

— Vấn đề pháp lý

— Áp lực bên ngoài

— Đóng góp vào phát triển bền vững

Bền vững về Xã hội là gì?

— Tuân thủ pháp luật (quốc gia, quốc tế) về

quyền sử dụng đất, đa dạng sinh học,

— Tôn trọng quyền sử dụng/hưởng dụng rừng

của người dân địa phương (xung đột)

— Đóng góp vào phúc lợi xã hội, cộng đồng ở

nơi triển khai các hoạt động lâm nghiệp

— Đảm bảo các yêu cầu phúc lợi cho người lao động (sức khỏe, thu nhập, quyền cơ bản)

— Đóng góp vào phát triển kinh tế, thân thiện

NGUYÊN TẮC 1: TUÂN THỦ LUẬT PHÁP

Pháp nhân hợp pháp Tình trạng hợp pháp

Hoạt động/sử dụng trái phép Kinh doanh hợp pháp

Vận chuyển & Kinh doanh Quyền truyền thống/ pháp lý Hối lộ và Tham nhũng

Cam kết lâu dài với QLRBV

Chủ rừng phải tuân thủ các quy định pháp lý của quốc

đ ầy đủ các quy định về thuế, phí

(1986);

Peoples in Independent Countries (1989);

2.2 Quyền sử dụng/hưởng dụng rừng

— Tại sao QLRBV lại yêu cầu quyền sử dụng

rừng?

— Yêu cầu:

diện tích rừng được giao;

nước/truyền thống) của người địa phương

2.3 Cam kết với mục tiêu QLRBV

— Có kế hoạch rõ ràng về tái đầu tư một phần

lợi nhuận vào các hoạt động nhằm duy trì

2.4 Quyền của người dân địa phương

— Tôn trọng các quyền của người dân địa

phương;

— Bao gồm:

rừng địa phương;

diễn ra cộng đồng (FPIC = free, prior and informed consent)

thống, sử dụng, phát triển rừng phù hợp với địa

Chi tiết các quyền

Các hình th ức ‘sở hữu’

Các quyền

Ch ủ sở hữu

Ch ủ sử dụng

Ng ười đại diện

Ng ười sử

dụng

Ti ếp cận (Access): Được phép đi vào một

Khai thác (Withdrawal): Được phép thu hái

Quản lý (Management): Quyền quyết định

v ề hình thức sử dụng & cải thiện chất lượng

tài nguyên

Loại trừ (Exclusion): Quyền quyết định ai

đ ược phép tiếp cận và cách thức chuyển giao

Chuyển nhượng (Alienation): Quyền quyết

Áp lực từ bên ngoài

— Áp lực từ người dân địa phương về nhu cầu

sử dụng đất

— Áp lực từ các tổ chức xã hội trong phát triển

kinh tế, xã hội địa phương

— Áp lực từ công đoàn về quyền lợi của công

nhân: sức khoẻ, điều kiện làm việc, phúc lợi, lương và thu nhập

— Trách nhiệm đền bù trong phát triển lâm

nghiệp, bồi thường, giải quyết xung đột

6 Nhận diện các bên liên quan

Nhận diện các bên liên quan