KHẢO SÁT ẢNH HƯỞNG CỦA HAI KHẨU PHẦN THỨC ĂN ĐẾN SỨC SỐNG, NĂNG SUẤT VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ CỦA GÀ TAM HOÀNG LAI 1 – 10 TUẦN TUỔI

Các công ty, xí nghiệp đã không ngừng cải tiến trang thiết bị, nhập nhiều nguyên liệu tốt từ nước ngoài, tuyển dụng đội ngũ nhân viên kỹ thuật có trình độ cao đã góp phần nâng cao chất l

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

KHẢO SÁT ẢNH HƯỞNG CỦA HAI KHẨU PHẦN THỨC ĂN ĐẾN SỨC SỐNG, NĂNG SUẤT VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ CỦA

GÀ TAM HOÀNG LAI 1 – 10 TUẦN TUỔI

Họ và tên sinh viên : Lê Xuân Tùng

KHẢO SÁT ẢNH HƯỞNG CỦA HAI KHẨU PHẦN THỨC ĂN ĐẾN SỨC SỐNG, NĂNG SUẤT VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ CỦA GÀ TAM HOÀNG

LAI 1 – 10 TUẦN TUỔI

Tác giả

LÊ XUÂN TÙNG

Khóa luận được đệ trình để đáp ứng yêu cầu cấp bằng Bác sỹ ngành Thú Y

Giáo viên hướng dẫn

PGS TS LÂM MINH THUẬN

Tháng 09/2008

LỜI CẢM TẠ

Kính dâng cha mẹ người đã suốt đời hy sinh, động viên con trong những

lúc khó khăn để cho con có được ngày hôm nay

Và lòng biết ơn sâu sắc đến PGS TS Lâm Minh Thuận đã tận tình giảng

dạy, định hướng, giúp đỡ, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời

gian học tập tại trường, thực tập tốt nghiệp và trong công việc hiện tại của tôi

Chân thành cảm tạ:

Ban giám hiệu trường Đại Học Nông Lâm TP Hồ Chí Minh

Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi Thú Y, cùng toàn thể quý thầy cô, đã quan

tâm, tận tình dạy dỗ tôi trong suốt thời gian học tập tại trường

Chân thành ghi ơn:

Bác Nguyễn Văn Cần, anh Nguyễn Thành Tín cùng toàn thể người nhà trại

gà Uy Tín đã tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi hoàn thành đề tài này và cũng là

người đã giúp đỡ cho tôi trưởng thành nhiều hơn trong cuộc sống cũng như

trong nghề mà tôi đã chọn lựa

Tôi xin cảm ơn:

Sự giúp đỡ tận tình của bạn Phan Thị Hồng Vân người đã sẻ chia cùng tôi

những khó khăn trong suốt quá trình học tập tại trường và thực hiện đề tài này

Tôi cũng xin gởi lời cảm ơn chân thành đến toàn thể lớp Thú Y K29, những

người đã giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập tại trường

Đại Học Nông Lâm TP HCM

Lê Xuân Tùng

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Đề tài được tiến hành từ 30/01/2008 đến 10/04/1008 tại trại gà tư nhân Uy Tín, ấp Hòa Bình, xã Giang Điền, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai trên gà Tam Hoàng lai thương phẩm 1 ngày tuổi

 Mục đích nghiên cứu: khảo sát ảnh hưởng của hai thức ăn khác nhau đến sức

sống, năng suất và hiệu quả kinh tế của gà Tam Hoàng lai từ 1 - 10 tuần tuổi

 Nội dung nghiên sứu

Trong giai đoạn 1 – 4 tuần tuổi: khảo sát chế độ chăm sóc ảnh hưởng đến sức sống, diễn biến của các bệnh xảy ra qua các tuần tuổi

Trong giai đoạn 5 – 10 tuần tuổi: ảnh hưởng của hai thức ăn đến sức sống và năng suất của gà Tam Hoàng lai từ 5 – 10 tuần tuổi

 Kết quả đạt được trên một số chỉ tiêu quan trọng như sau

 Giai đoạn 1 – 4 tuần tuổi:

- Tỉ lệ bệnh tích: cao nhất là tỉ lệ thận sưng ở lô I và lô II đều chiếm 100%, kế đến

là khí quản xuất huyết ở lô I và lô II đều là 66,67%

 Trọng lượng bình quân của gà lúc 10 tuần tuổi, của lô I (1.512 g/con), con trống (1.644,2 g/con), con mái (1.371,3 g/con)

 Trọng lượng bình quân của gà lúc 10 tuần tuổi, của lô II (1.440,8 g/con), con trống (1.591,8 g/con), con mái (1.308,9 g/con)

 Tăng trọng tuyệt đối trung bình của lô I đạt 28,42 g/con/ngày, của lô II đạt 27,06 g/con/ngày

- Chỉ số chuyển biến thức ăn của lô I là 2,61 thấp hơn ở lô II (3,04)

- Chi phí cho thức ăn/1Kg tăng trọng của thức ăn I là 15.099,49 đồng thấp hơn chi phí cho thức ăn/1Kg tăng trọng của thức ăn II (15.973,98 đồng)

MỤC LỤC

LỜI CẢM TẠ ii

TÓM TẮT LUẬN VĂN iii

MỤC LỤC iv

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT vi

DANH SÁCH CÁC BẢNG vii

DANH SÁCH CÁC BIỂU ĐỒ viii

Chương 1 MỞ ĐẦU 1

1.1 ĐẶT VẤN ĐỀ 1

1.2 MỤC ĐÍCH VÀ YÊU CẦU 2

Chương 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3

2.1 SƠ LƯỢC VỀ CON GIỐNG 3

2.2 DINH DƯỠNG TRONG THỨC ĂN GIA CẦM 5

2.3 MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP TRÊN GÀ 8

2.3.1 Bệnh Thương hàn (Salmonellosis): 8

2.3.2 Bệnh Gumboro 9

2.3.3 Bệnh Hô hấp mãn tính CRD (Chronic Respiratory Disease – CRD) 11

2.3.4 Bệnh ILT – Viêm Thanh Khí Quản Truyền Nhiễm 12

2.3.5 Bệnh Tụ huyết trùng 13

2.4 Một số yếu tố ảnh hưởng đến sức sinh trưởng của gà Tam Hoàng lai 14

Chương 3 NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP THÍ NGHIỆM 17

3.1 NỘI DUNG 17

3.1.1 THỜI GIAN ĐỊA ĐIỂM 17

3.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 17

3.3 CÁC CHỈ TIÊU THEO DÕI 22

3.4 PHƯƠNG PHÁP XỬ LÍ SỐ LIỆU 23

Chương 4 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 24

4.1 Giai đoạn 1 – 4 tuần tuổi 24

4.2 Giai đoạn 5 – 10 tuần tuổi 26

4.2.1 Tỷ lệ chết và bệnh tích 26

4.2.2 Khả năng sinh trưởng 27

4.2.3 Hiệu quả sử dụng thức ăn 33

4.2.4 Hiệu quả kinh tế 35

Chương 5 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 36

5.1 KẾT LUẬN 36

5.2 ĐỀ NGHỊ 36

TÀI LIỆU THAM KHẢO 38

PHỤ LỤC 39

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

SX : độ lệch tiêu chuẩn (Standard deviation)

CV : hệ số biến dị (Coefficient of variance) TSTK : tham số thống kê

SCCBT : số con có bệnh tích

SST : số thứ tự

TLBQ : trọng lượng bình quân

TTTĐ : tăng trọng tuyệt đối

TTTĂ : tiêu thụ thức ăn

TTTĂ/KgTT : tiêu tốn thức ăn/Kg tăng trọng

DANH SÁCH CÁC BẢNG

Bảng 1.1.Một số dòng gà Tam Hoàng từ dòng Tam Hoàng Gốc: 4

Bảng 1.2.Hằng số ME/protein trong thức ăn hỗn hợp cho các lứa tuổi gà như sau 6

Bảng 3.1.Sơ đồ bố trí thí nghiệm 18

Bảng 3.2.Bảng thành phần thức ăn sử dụng cho gà giai đoạn 1 – 4 tuần tuổi 18

Bảng 3.3.Bảng thành phần dinh dưỡng của hai thức ăn thí nghiệm: 18

Bảng 3.4.Nhiệt độ và mật độ trong giai đoạn nuôi úm tại trại gà Uy Tín 20

Bảng 3.5.Qui trình chủng ngừa vaccine tại trại 21

Bảng 3.6.Các loại kháng sinh được sử dụng tại trại 21

Bảng 3.7.Các loại thuốc bổ được sử dụng tại trại 22

Bảng 3.8.Tên các loại thuốc sát trùng được sử dụng tại trại 22

Bảng 4.1.Tỷ lệ chết loại trong giai đoạn 1 – 4 tuần tuổi 24

Bảng 4.2.Tỉ lệ bệnh tích của gà mổ khám trong giai đoạn 1 – 4 tuần tuổi .25

Bảng 4.3.Tỷ lệ chết giai đoạn 5 – 10 tuần tuổi 26

Bảng 4.4.Tỉ lệ bệnh tích của gà mổ khám giai đoạn 5 – 10 tuần tuổi 27

Bảng 4.5.Trọng lượng bình quân của gà thí nghiệm giai đoạn 5 - 10 tuần tuổi 28

Bảng 4.6.Trọng lượng bình quân của gà trống ở 10 tuần tuổi (g/con) 30

Bảng 4.7.Trọng lượng bình quân của gà mái ở 10 tuần tuổi (g/con) 31

Bảng 4.9.Lượng thức ăn tiêu thụ hàng ngày (g/con/ngày) 33

Bảng 4.8.Tăng trọng tuyệt đối của gà thí nghiệm (g/con/ngày): 32

Bảng 4.10 Chỉ số chuyển biến thức ăn 34

Bảng 4.11 Hiệu quả kinh tế giữa thức ăn 1 và thức ăn 2 34

DANH SÁCH CÁC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 4.1Biểu đồ biểu diễn tỉ lệ bệnh tích trên các cơ quan của gà mổ khám giai

đoạn 1 – 4 tuần tuổi: 26

Biểu đồ 4.2Trọng lượng bình quân của gà thí nghiệm giai đoạn 5 - 10 tuần tuổi 29

Biểu đồ 4.3Trọng lượng bình quân của gà trống ở 10 tuần tuổi (g/con) 30

Biểu đồ 4.4Trọng lượng bình quân của gà mái ở 10 tuần tuổi (g/con) 31

Biểu đồ 4.5Tăng trọng tuyệt đối của gà thí nghiệm (g/con/ngày) 32

Biểu đồ 4.6Lượng thức ăn tiêu thụ hàng ngày (g/con/ngày) 33

Biểu đồ 4.7Chỉ số chuyển biến thức ăn 34

Chương 1

MỞ ĐẦU 1.1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong chăn nuôi, để đạt được năng suất, hiệu quả kinh tế cao, thời gian quay vòng nhanh ngoài việc chọn được giống tốt để nuôi thì thức ăn là yếu tố cơ bản và quan trọng mang tính quyết định đến năng suất và hiệu quả trong chăn nuôi nhất là chăn nuôi gia cầm

Trong những năm gần đây, người chăn nuôi tại các khu vực Đông Nam Bộ có xu hướng chọn con giống từ miền Bắc chuyển vào do giá thành rẻ hơn 3.000 – 4.000 đồng/con

Công việc chăn nuôi gia cầm đã trở nên phổ biến ở tất cả các vùng trong cả nước trong 10 năm trở lại đây, số lượng gà không ngừng tăng cả về số lượng và chất lượng

Để có được sự tăng trưởng đáng khích lệ trên, phải kể đến vai trò của thức ăn cho chăn nuôi gia cầm Các công ty, xí nghiệp đã không ngừng cải tiến trang thiết bị, nhập nhiều nguyên liệu tốt từ nước ngoài, tuyển dụng đội ngũ nhân viên kỹ thuật có trình

độ cao đã góp phần nâng cao chất lượng, đảm bảo vệ sinh an toàn cho thức ăn của ngành chăn nuôi

Thực tế trong chăn nuôi hiện nay, thức ăn chiếm một phần rất lớn trong toàn bộ chi phí chăn nuôi Trước tình hình khủng hoảng lương thực toàn cầu dẫn đến giá nguyên liệu tăng cao, kéo theo giá thức ăn hỗn hợp cũng tăng cao Việc chọn ra một thức ăn phù hợp, kinh tế lại càng trở nên cấp thiết

Từ thực tế đó, theo yêu cầu của trại chăn nuôi gà Uy Tín, được sự đồng ý của khoa Chăn nuôi Thú y trường Đại Học Nông Lâm TP HCM, dưới sự hướng dẫn tận

tâm của PGS TS Lâm Minh Thuận chúng tôi tiến hành đề tài “KHẢO SÁT ẢNH HƯỞNG CỦA HAI KHẨU PHẦN THỨC ĂN ĐẾN SỨC SỐNG, NĂNG SUẤT

VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ CỦA GÀ TAM HOÀNG LAI 1 – 10 TUẦN TUỔI”

Khảo sát sức sống của gà ở giai đoạn 1 – 4 tuần tuổi

Khảo sát ảnh hưởng của hai thức ăn hỗn hợp khác nhau đến sức sống, năng suất

và hiệu quả kinh tế của gà Tam Hoàng lai từ 5 - 10 tuần tuổi

Chương 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1 SƠ LƯỢC VỀ CON GIỐNG

2.1.1 Nguồn gốc giống gà tam hoàng (Đặng Thị Hạnh, 2007)

Gà Tam Hoàng có nguồn gốc từ Trung Quốc, sau ngày giải phóng Trung Quốc (1949) chúng được nhập khẩu nhiều sang cửa khẩu Thạch Kỳ nên người nước ngoài gọi gà này là gà Thạch Kỳ

Gà Thạch Kỳ thuần chủng nhỏ con, khả năng sinh trưởng sinh sản không cao nên khoảng cuối thập niên 70 các nhà chăn nuôi Hồng Kông đã cho lai Thạch Kỳ với giống Kabir (Israel), tạo ra giống Thạch Kỳ lai

Giống Thạch Kỳ lai được đưa lại Trung Sơn, chọn lọc qua nhiều thế hệ với các mục tiêu khác nhau tạo ra các dòng gà Tam Hoàng có ngoại hình và năng suất khác nhau

Tam Hoàng hiện nay được nuôi phổ biến ở Trung Quốc, đặc biệt là vùng Quảng Đông Gà có màu lông vàng đến vàng hoa mơ, chân vàng, da vàng Gà có đặc điểm chân ngắn, lưng bằng, ngực nở, đùi phát triển, bước đi ngắn và chân thấp hơn gà Tàu Vàng Nam Bộ Gà Tam Hoàng có sức chịu đựng tốt, thịt ngon, ngoại hình và màu sắc hợp với thị hiếu người tiêu dùng ở Việt Nam

Giống gà Tam Hoàng được nhập từ Trung Quốc vào Việt Nam lần đầu năm 1993

và được nuôi ở Quảng Ninh Gà nuôi thích nghi tại đây cho thấy thể trọng gà ở 90 ngày tuổi đạt bình quân 0,81 Kg, tiêu tốn 4,5 Kg thức ăn cho 1 Kg tăng trọng và năng suất trứng đạt 131 quả/mái/năm

Bảng 1.1 Một số dòng gà Tam Hoàng từ dòng Tam Hoàng Gốc

Thời gian nuôi 3,5 tháng tuổi (nuôi bán công nghiệp) Trọng lượng bình quân 1,75 Kg

Năng suất trứng 145 – 150 quả/năm Tam Hoàng

Dòng 882

Ghi chú thêm

Lông vàng rơm, chân vàng, da vàng, gà trống to con, cường tráng, mào đơn to và chân thấp hơn gà tàu vàng Việt Nam

Thời gian nuôi 3 tháng tuổi Trọng lượng bình quân 1,75 Kg

Tam hoàng

882 - 2

(Hoàng hệ) Năng suất trứng 167 - 170 quả/năm

Thời gian nuôi 3 tháng tuổi Trọng lượng bình quân 1,9 – 2 Kg/con

Tam hoàng

882 - 3

Năng suất trứng 167 - 170 quả/năm Thời gian nuôi 3,5 tháng tuổi (nuôi bán công nghiệp) Trọng lượng bình quân 1,75 Kg

Năng suất trứng 145 – 150 quả/năm

Thời gian nuôi 13 tuần tuổi Trọng lượng bình quân To con hơn gà Ma hoàng, lớn nhanh Năng suất trứng 170 quả/năm

2.2 DINH DƯỠNG TRONG THỨC ĂN GIA CẦM

2.2.1 Protein đối với gia cầm

2.2.1.1 Protein thô trong thức ăn gia cầm

Protein thô được hiểu bao gồm tất cả các vật chất azot (N) trong đó N protit và N phi protit (còn gọi là amid)

Tỷ lệ tiêu hóa càng cao, thì giá trị sinh học của loại protein nào đó càng lớn Tỷ lệ tiêu hóa của N động vật cao hơn N từ nguồn gốc thực vật

Khả năng tiêu hóa, sử dụng protein trong thức ăn hòa toàn phụ thuộc vào giống, tuổi, tính năng sản xuất của gia cầm Ở gia cầm non, protein có ý nghĩa nhiều hơn so với gia cầm trưởng thành Thí dụ gia cầm non yêu cầu protein 21 - 23%, trong khi đó

gà trưởng thành sau 7 tuần tuổi cần 18 - 19% (Bùi Đức Lũng, Lê Hồng Mận, 2003) Protein gồm 3 nhóm: protit đơn giản, protit phức tạp và N phi protit

2.2.1.2 Giá trị sinh học của protein

Protit trong thức ăn được thủy phân (phân giải) ở ống tiêu hóa, đến sản phẩm cuối cùng là axit amin, rồi chúng được hấp thu qua tế bào niêm mạc ruột theo cơ chế khuyếch tán

Các acid amin cần thiết cho quá trình sống như các enzym, các hormon, các chất miễn dịch và các chất kháng độc tố Nếu protein mà không chứa đủ loại và số lượng acid amin không thay thế được gọi là protein có giá trị sinh học không đầy đủ

Thiếu hoặc vắng một số acid amin không thay thế trong thức ăn gia cầm, làm kìm hãm sự sinh trưởng, phát triển làm giảm khả năng sinh sản (Bùi Đức Lũng, Lê Hồng Mận, 2003)

2.2.1.3 Yêu cầu protein cho sự duy trì và phát triển của gia cầm

2.2.1.3.1 Yêu cầu protein cho duy trì

Sự trao đổi prtotit xảy ra ngay cả khi cơ thể không nhận được protein trong thức

ăn Nếu kéo dài tình trạng không đạt lượng protein trong thức ăn để duy trì cho cơ thể hoạt động, thì động vật phải huy động protein riêng của cơ thể để cung cấp cho mọi sự hoạt động sinh trưởng của chúng Trong quá trình trao đổi chất protein tạo ra sản phẩm trung gian chứa azot, lượng azot này thải ra ngoài cùng với nước tiểu – gọi là azot nội sinh, nó đặc trưng cho lượng azot mất đi tối thiểu, cần thiết để tồn tại sự sống

Sự xác định nhu cầu protein cho duy trì sự sống được xác định từ sự trao đổi chất

của khối lượng cơ thể và sự tương quan chặt chẽ với sự cần thiết về năng lượng cho sự trao đổi cơ bản Qua thực nghiệm trên động vật các nhà khoa học đã xác định rằng trung bình cứ 1 Kcal năng lượng trao đổi cơ bản tạo ra 2 mg amin nội sinh trong nước tiểu

2.2.1.3.2 Tỷ lệ năng lượng và protein đối với gia cầm

Khả năng tiêu hóa, hấp thu và đồng hóa protein phụ thuộc lớn vào mức năng lượng trong thức ăn

Sự quan hệ chặt chẽ giữa năng lượng trao đổi với protein theo một hằng số nhất định trong khẩu phần thức ăn cho từng giai đoạn phát triển và sản xuất của gia cầm Hằng số đó được tính là số Kcal ME/1% protein trong thức ăn hỗn hợp

Bảng 1.2 Hằng số ME/protein trong thức ăn hỗn hợp cho các lứa tuổi gà như sau (Bùi

2.2.2 Năng lượng trong thức ăn gia cầm

Trao đổi năng lượng liên quan đến vai trò của tất cả các quá trình sống của cơ thể sống như ăn và trao đổi chất, làm việc và cho sản phẩm

Năng lượng phân tử liên quan đến sự trao đổi năng lượng hóa học, và được dự trữ

ở dạng phân tử của thức ăn tạo ra nhiệt năng của phản ứng hóa học, của trao đổi chất

1 Kilocalo (Kcal) = 1.000 Calo (Cal)

1 Megacalo (Mcal) = 1.000 Kilocalo (Kcal)

2.2.2.1 Cách xác định năng lượng của thức ăn

Hiện nay năng lượng trong thức ăn gia cầm được đánh giá bằng giá trị năng lượng trao đổi ME

2.2.2.2 Yêu cầu năng lượng cho cơ thể gia cầm

2.2.2.3.1 Yêu cầu năng lượng cho duy trì (NLDT)

Trong cơ thể gia cầm, ngoài yêu cầu năng lượng cho sản xuất thịt, trứng, lông cần một lượng năng lượng nhất định để duy trì hoạt động, sinh lý của chúng, còn gọi là năng lượng dành cho quá trình trao đổi chất cơ bản như: quá trình tiêu hóa thức ăn, cho hoạt động cơ, hoạt động thần kinh thể dịch, cho điều hòa thân nhiệt Theo Ruber: năng lượng cần thiết cho trao đổi cơ bản không phụ thuộc vào dạng động vật và độ lớn của chúng mà theo một mực chẩn 1.000 Kcal ME/1m2 bề mặt cơ thể

Gia súc non chi phí cho ME duy trì cao hơn gia súc trưởng thành

2.2.2.3.2 Yêu cầu năng lượng cho gia cầm phát triển (NLPT)

Năng lượng cho gia cầm phát triển bao gồm năng lượng duy trì và năng lượng phát triển Muốn có năng lượng phát triển thì phải có năng lượng duy trì

Năng lượng phát triển (NLPT) = Năng lượng trao đổi (NLTĐ) – Năng lượng duy trì (NLDT)

Năng lượng trao đổi có trong thức ăn ăn vào Năng lượng duy trì ta cũng tính được từ đó có thể tính được năng lượng phát triển

2.2.3 Vitamin trong thức ăn gia cầm

Năm 1912 K.Funk nhà bác học BaLan đã tìm ra chất lạ, nó không mang ý nghĩa dinh dưỡng, nhưng nó có tác dụng kích thích sự sinh trưởng, phát triển, sinh sản, tăng sức khỏe và kháng bệnh cho gia súc và con người Những chất đó có chứa nhóm Amino và được gọi là Vitamin

Chính những vitamin này đã tham gia vào thành phần cấu tạo nên một số lớn hormon và enzyme trong cơ thể Thừa hoặc thiếu bất cứ một loại vitamin nào, đều ảnh hưởng đến quá trình phát triển và sinh sản của gia súc, gia cầm

Những vitamin cần thiết cho sự sống đó là những vitamin hòa tan trong dầu (mỡ)

và những vitamin hòa tan trong nước

- Gồm 2 loài: S enterica và S bongori

- Sản xuất nội độc tố (Endotoxin)

2.3.1.2 Triệu chứng

Gà con: thường ở thể cấp tính:

- Phôi không đạp bể vỏ được nên chết

- Nở ra yếu và chết ngay sau đó

- Gà bệnh thường ốm yếu, nhỏ hơn bình thường

- Gà bệnh có dấu hiệu sau: bụng trễ xuống do lòng đỏ không tiêu, xù lông, xã cánh, kêu xao xác, nhắm mắt, tụ lại thành từng đám

- Phân trắng bết vào hậu môn

- Có đốm casein trong nhãn cầu màu trắng đục hay có điểm mờ đục trong giác mạc

- Có thể viêm khớp

- Tỷ lệ chết cao vào giữa tuần 1 – tuần 3

- Nếu gà sống sót, không đều, ít lông

Gà lớn

 Thể cấp tính

- Gà bất thình lình giảm tiêu thụ thức ăn, mệt mỏi, gục xuống, xù lông, mào tái nhợt, giảm sản lượng trứng, trứng giảm khả năng ấp nở

- Tỷ lệ chết cao trong vòng 5 - 10 ngày

- Thân nhiệt 41 - 430C trong 2 - 3 ngày

- Chán ăn, tiêu chảy, suy yếu và mất nước

 Thể mãn tính

- Mặt, mào, yếm tái nhợt do thiếu máu (tương tự nấm phổi thể mãn tính)

- Mào và yếm teo lại

- Đẻ ít, đẻ không đều hay ngừng đẻ

- Trứng có vỏ xù xì, dính máu ở vỏ hay lòng đỏ

- Bụng xệ xuống do viêm phúc mạc chứa nhiều dịch chất

- Phân lúc bón, lúc tiêu chảy

- Viêm màng bụng, màng bao tim có dịch rỉ viêm

- Gan sưng xuất huyết, tuần 2 - 3 có hoại tử (bằng ½ hạt đậu)

- Một số cơ quan khác như: phổi, tim, lách, thành dạ dày cơ có hoại tử

- Ruột viêm xuất huyết, manh tràng chứa đầy phân trắng

- Viêm khớp, có dịch viêm màu vàng chanh hay vàng cam xung quanh khớp

Gà lớn

- Viêm buồng trứng, ống dẫn trứng trứng méo mó, có nhiều màu sắc khác nhau như; vàng sậm, màu đồng đen, dị hình, kéo dài hay có cuống… trứng có thể bị vỡ làm viêm phúc mạc

- Gan sưng bở, có những đốm hoại tử

- Lách, thận sưng lớn

- Viêm màng bụng, màng bao quanh gan, màng ngoài tim

- Ruột viêm hoại tử, có thể có loét

- Dịch hoàn có nốt hoại tử, màu đen, thỉnh thoảng có casein ở phổi và túi khí

- Thời gian nung bệnh 2 - 3 ngày

- Bệnh xuất hiện thình lình và mãnh liệt

- Tỷ lệ mắc bệnh khoảng từ 10 - 20% nhưng có đôi khi lên đến 100%

- Tỷ lệ chết có thể lên đến 35,6% nhưng trung bình 4 - 8,8%

- Gà bệnh ủ rũ, bỏ ăn, run rẩy, đi đứng loạng choạng, tiêu chảy phân lỏng có nhiều nước, cặn màu trắng vàng

- Có bọt lợn cợn đóng quanh lỗ huyệt, thỉnh thoảng phân có nhuộm máu (có mùi tanh đặc trưng) lông vùng lỗ huyệt dơ bẩn, lông xơ xác, chân khô

- Gà thường tự mổ vào lỗ huyệt và các gà mổ lẫn nhau

- Gà chết tối đa vào ngày thứ 3 - 4 của bệnh

- Tiến trình bệnh từ 7 - 8 ngày

2.3.2.3 Bệnh tích

- Xác chết khô mất nước

- Túi F viêm, sưng, thủy thũng (có nước vàng), xuất huyết, hoại tử

- Xuất huyết cơ ức, đùi, cánh

- Xuất huyết trên niêm mạc dạ dày tuyến chỗ tiếp giáp giữa dạ dày tuyến và dạ dày cơ

- Khoảng 5% gà bệnh có thận viêm, sưng lớn, màu xám nhạt có urate lắng đọng trong ống dẫn

- Gan có ổ hoại tử

- Lách sưng lớn, có thể hoại tử

- Thymus bất dưỡng, hoại tử

- Viêm ruột cata, tăng tiết chất nhầy trong ruột

Bệnh tích điển hình

- Viêm túi F viết Fabricius, túi F triển dưỡng lúc 2 - 3 ngày đầu của bệnh (có thể gấp đôi thể tích ban đầu) kèm theo thủy thũng cả ở bên trong và bên ngoài túi F, xuất huyết, hoại tử

- Sau đó túi F trở lại kích thước bình thường vào ngày thú 5 rồi bất dưỡng nhanh, vào ngày thứ 8 chỉ còn 1/3 thể tích ban đầu

- Trong túi có những cục fibrin sau đó sẽ hình thành khối bã đậu (casein)

2.3.3 Bệnh Hô hấp mãn tính CRD (Chronic Respiratory Disease – CRD)

2.3.3.1 Định nghĩa

- Bệnh hô hấp mãn tính trên gà do Mycoplasma gallisepticum gây ra

- Đặc điểm của bệnh là khó thở, ho, chảy nước mũi

- Bệnh có biểu hiện lâm sàng chậm, tiến trình bệnh dài

- Mycoplasma gallisepticum (MG) cũng là nguyên nhân gây viêm túi khí nặng khi

nó kết hợp với những virus gây bệnh trên đường hô hấp khác và thường xuyên kết

- Trên gà trưởng thành: âm rale khí quản, chảy nước mũi, ho, viêm kết mạc mắt, chảy nước mắt, tiêu thụ thức ăn giảm, gà ốm

- Thỉnh thoảng gà bị viêm khớp, khập khiễng (tương tự bệnh Tụ huyết trùng thể mãn tính và Salmonellosis

- Bệnh thường nổ ra giữa 4 - 8 tuần tuổi với triệu chứng thường nặng hơn những

đàn gà trưởng thành và do chúng kết hợp với các mầm bệnh khác đặc biệt là E.coli

2.3.3.4 Bệnh tích

- Đầu tiên dịch rỉ viêm chảy trong mũi, qua xoang cạnh mũi, xuống khí quản, phế quản, túi khí Viêm xoang hầu hết là làm xoang lồi

- Viêm dính lòng ngực

- Túi khí thường chứa dịch rỉ viêm (caseous)

- Một số mức độ viêm phổi có thể được nhận biết

- Một số ca bệnh đặc trưng của bệnh viêm túi khí trên gà là fibrinous hoặc fibrin

mủ, viêm màng bao quanh gan, viêm bao tim dọc theo khối viêm túi khí do kết hợp

với E.coli

2.3.4 Bệnh ILT – Viêm Thanh Khí Quản Truyền Nhiễm

2.3.4.1 Căn bệnh

- Họ: Herpesviridae

- Giống: Herpesvirus, còn gọi là Gallid Herpesvirus I

- Độc lực cao gây bệnh nặng có tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ chết cao

- Tỷ lệ bệnh khoảng 90 - 100%, tỷ lệ chết thay đổi từ 5 - 70%

- Chảy nước mũi, âm rale ướt, thở khó trầm trọng với thở kéo dài, vươn cổ, há miệng và kêu quang quác nên mặt, mào và yếm xanh tím (do chất tiết làm tắc nghẽn khí quản)

- Chất tiết của đường hô hấp nhuộm máu, chảy nước mắt, nước mũi Viêm kết mạc mắt

- Chảy nước mắt, viêm kết mạc mắt xuất huyết sưng xoang dưới mắt

- Tiến trình bệnh 10 - 14 ngày, bình phục sẽ xảy ra trong 2 - 3 tuần

giai đoạn sau

- Có thể thấy màng giả hoặc trụ chất nhày kéo dài toàn bộ khí quản Một số trường hợp xuất huyết trầm trọng lòng khí quản tạo trụ máu hay trụ máu trộn với chất nhầy và mô hoại tử

- Viêm có thể kéo dài đến phế quản và túi khí

- Phù và xung huyết trên biểu mô của kết mạc mắt và xoang dưới mắt

2.3.5 Bệnh Tụ huyết trùng

2.3.5.1 Căn bệnh

- Bệnh do Pasteurella multosida, G - , cầu trực khuẩn

- Có giáp mô trong cơ thể động vật, mất đi trong môi trường nhân tạo

- Hiếu khí hay yếm khí tùy tiện

- pH thuận lợi nhất là: 7,2 - 7,8 nhưng có thể tồn tại ở pH thay đổi từ 6,2 – 9,0

- P.multocida sản xuất nội độc tố

- P.multocida có khả năng xâm nhập chiếm và sinh sản trong vật chủ tăng lên bởi

sự có mặt của Capsule Mất capsule thì sẽ mất độc lực

- Thường thấy ở cuối ổ dịch hoặc do nhiễm khuẩn có độc lực thấp

- Gà ốm yếu, khớp xương chân, xương cánh, đệm bàn chân thì sưng phồng

- Thỉnh thoảng có tiếng rale khí quản và khó thở Gà có thể bị tật vẹo cổ

- Viêm bao tim tích nước

- Mỡ vành tim và gan có xuất huyết điểm bằng đầu đinh ghim

- Phổi viêm, có nhiều dịch nhày dọc theo đường hô hấp

- Chất dịch nhầy có nhiều ở cơ quan tiêu hóa như hầu, diều, ruột

- Màng tiếp hợp mắt và mặt gà có thể sưng Phổi viêm mãn tính có sợi fibrin Gà

có thể bị viêm não tủy làm vẹo cổ

2.3.5.3 Phòng bệnh

- Tác động vào khâu 2, khâu 3 của quá trình truyền lây

- Vệ sinh thú y phải chặt chẽ, kết hợp với dinh dưỡng tốt, đầy đủ dưỡng chất để nâng cao sức đề kháng cho gia cầm

- Trước khi dùng vaccine, trong thời gian giao mùa, chuyển gà… phải trộn kháng sinh và vitamin vào thức ăn hay nước uống để chống stress

2.4 Một số yếu tố ảnh hưởng đến sức sinh trưởng của gà Tam Hoàng lai

Con giống

Trong chăn nuôi nói chung và chăn nuôi gia cầm nói riêng, yếu tố con giống giữ vai trò rất quan trọng Giống thể hiện năng suất cũng như chất lượng của sản phẩm Tùy vào mỗi loại giống mà có những đặc điểm riêng về ngoại hình cũng như phẩm chất Nếu trong cùng một điều kiện chăm sóc như nhau thì giống tốt hơn sẽ thể hiện được hiệu quả tối ưu hơn giống còn lại

Trong việc chọn giống gà để nuôi thịt chúng ta cần chú ý đên một số đặc điểm như: lớn con, tốc độ tăng trưởng nhanh, tỷ lệ quầy thịt cao, chỉ số chuyển biến thức ăn thấp, chất lượng quầy thịt thơm ngon, phù hợp với điều kiện chăn nuôi và thị hiếu người tiêu dùng

Để tạo ra được những giống mới mang được nhiều tính trạng như mong muốn thì người ta phải tiến hành lai tạo từ những giống sẵn có, tạo ra những dòng con lai ưu việt hơn đàn bố mẹ

Dinh dưỡng

Dinh dưỡng đóng góp một phần quan trọng trong tính năng sản xuất và chất lượng quầy thịt của gà Dinh dưỡng có ảnh hưởng lớn đến ngoại hình và phẩm chất

quầy thịt thú đang tăng trưởng và như vậy ảnh hưởng đến thị hiếu của người tiêu dùng Trong quá trình sống, gà ăn uống theo bản năng nhằm đảm bảo cung cấp đủ năng lượng cho duy trì, sinh trưởng và sản xuất thịt Dinh dưỡng có thể làm gà chậm lớn như trường hợp nuôi dưỡng thiếu năng lượng hay thiếu một vài chất dinh dưỡng thiết yếu Còn nếu cung cấp dinh dưỡng một cách đầy đủ có thể làm tăng cường sức sinh trưởng của gà

Tùy mỗi loại giống gà mà chúng ta có nhu cầu về dưỡng chất cũng như lượng thức ăn ăn và là khác nhau Do đó không thể áp dụng một cách cứng nhắc về chế độ dinh dưỡng mà phải thay đổi linh hoạt cho từng trường hợp

Thức ăn của gà cần phải chứa hàm lượng các chất dinh dưỡng cao và cân đối so với các loại thức ăn khác

Gà con cần ăn nhiều thức ăn trên 1Kg thể trọng hơn gà lớn nhưng chuyển hóa thức ăn lại tốt hơn gà lớn Trong thức ăn gà con cũng cần nhiều protein, vitamin, béo hơn gà giò, gà đẻ

Gà trống có mức tăng trọng cao hơn gà mái nên có nhu cầu dưỡng chất nhiều hơn

Những gà nặng cân có nhu cầu dinh dưỡng cao hơn gà nhẹ cân

Tiểu khí hậu chuồng nuôi

Nhiệt độ

Nhiệt độ chuồng nuôi cũng góp phần ảnh hưởng đến năng suất của gà thịt

Nhiệt độ ảnh hưởng trực tiếp đến lượng thức ăn, nước uống tiêu thụ trong ngày Khi nhiệt độ môi trường tăng sẽ làm giảm lượng ăn và tăng lượng nước uống vào, do

đó sẽ ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa, tốc độ tăng trưởng Và khi nhiệt độ tăng quá cao sẽ gây stress nhiệt, trường hợp xấu có thể gây chết cho gà

Theo Lâm Minh Thuận (2004), gà sẽ phát triển tối ưu ở 21 – 240C Ở nhiệt độ này tốc độ sinh trưởng và chuyển hóa thức ăn đạt hiệu quả cao nhất

Ẩm độ

Ẩm độ chuồng nuôi ảnh hưởng đến sự bốc hơi nước từ da và niêm mạc Khi ẩm

độ cao sẽ làm giảm quá trình thoát hơi nước Nó sẽ nghiêm trọng hơn khi cả nhiệt độ

và ẩm độ đều cao

Khi cẩm độ cao sự bốc hơi nước từ phân và chất độn chuồng bị cản trở nên phân

và chất độn chuồng bị ẩm ướt Đây là môi trường thuận lợi cho sự cư trú và gây bệnh của một số lại vi sinh vật Đồng thời cũng làm tăng nồng độ các khí độc trong chuồng nuôi như: amoniac, sulfua,… gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của gà (Lâm Minh Thuận, 2004)

Ánh sáng

Trong thời gian đầu án sáng rất cần thiết cho gà con, ánh sáng giúp gà có thể lấy được thức ăn nhiều hơn Gà con cần chiếu sáng 24/24 h trong 1 - 3 tuần đầu, sau đó giảm thời gian chiếu sáng theo từng độ tuổi

Ánh sáng phải được phân bố đều trong chuồng gà thịt, tập trung hơn ở máng ăn, máng uống (Lâm Minh Thuận, 2004)

Quản lý – chăm sóc, nuôi dưỡng

Để phát huy tối đa sức sinh trưởng, sản xuất thịt của gà thì tất yếu phải có một phương pháp quản lý và quy trình chăm sóc phù hợp