BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THỊ LAN PHƯƠNG THIẾT KẾ QUÁN CÀ PHÊ SÂN VƯỜN TRONG KHU DU LỊCH SINH VẬT CẢNH GIAO CHÂU – BÌNH QUỚI I TP
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
NGUYỄN THỊ LAN PHƯƠNG
THIẾT KẾ QUÁN CÀ PHÊ SÂN VƯỜN TRONG
KHU DU LỊCH SINH VẬT CẢNH GIAO CHÂU – BÌNH QUỚI I
TP.HỒ CHÍ MINH
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH CẢNH QUAN VÀ KỸ THUẬT HOA VIÊN
Thành phố Hồ Chí Minh Tháng 7/2008
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
NGUYỄN THỊ LAN PHƯƠNG
THIẾT KẾ QUÁN CÀ PHÊ SÂN VƯỜN TRONG
KHU DU LỊCH SINH VẬT CẢNH GIAO CHÂU – BÌNH QUỚI I
Trang 3MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING NONG LAM UNIVERSITY – HO CHI MINH CITY
NGUYEN THI LAN PHUONG
DESIGNING COFFEE GARDEN IN GIAO CHAU ECOTOURISM AREA – BINH QUOI I – HO CHI MINH
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Luận văn nghiên cứu này được thực hiện trong khuôn khổ chương trình đào tạo
kỹ sư chuyên ngành Cảnh Quan - Kỹ Thuật Hoa Viên thuộc Trường Đại Học Nông Lâm Thành Phố Hồ Chí Minh
Tác giả xin chân thành cảm ơn:
Ban Giám Hiệu Trường Đại Học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh
Ban chủ nhiệm Bộ Môn Cảnh Quan và Kỹ Thuật Hoa Viên
Ban giám đốc công ty cổ phần Sinh Vật Cảnh Giao Châu
Đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời gian học tập cũng như thời gian thực hiện luận văn này
Trân trọng cảm ơn:
TS.Đinh Quang Diệp
Đã trực tiếp hướng dẫn và đóng góp ý kiến để thực hiện thành công và hoàn chỉnh luận văn này
Xin chân thành cảm ơn cô Lê Đàm Ngọc Tú cùng tất cả quý thầy cô trong Bộ Môn Cảnh Quan-Kỹ Thuật Hoa Viên đã tận tình giúp đỡ tôi về kiến thức chuyên môn cũng như kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực đang nghiên cứu
Cuối cùng xin gởi lời cảm ơn đến tất cả những người thân trong gia đình đã động viên về tinh thần cũng như giúp đỡ về vật chất , tạo điều kiện thuận lợi trong suốt thời gian học tập và thực hiện luận văn này Xin chân thành cảm ơn!
Tp Hồ Chí Minh, ngày 20/7/2008 Sinh viên
Nguyễn Thị Lan Phương
Trang 5TÓM TẮT
Đề tài nghiên cứu “ THIẾT KẾ QUÁN CÀ PHÊ SÂN VƯỜN TRONG
KHU DU LỊCH SINH VẬT CẢNH GIAO CHÂU – BÌNH QUỚI I “ được tiến
hành ở khu vực thành phố Hồ Chí Minh từ ngày 2/2008 đến ngày 7/2008
Kết quả thu được :
Điều tra chủng loại cây trồng ở khu vực Thanh Đa – Bình Quới để làm tài liệu tham khảo cho việc lựa chọn cây trồng sử dụng trong thiết kế:
- Thống kê được 99 loài hoa kiểng thuộc 44 họ
Điều tra thành phần loại đất của khu vực thiết kế, từ đó trong thiết kế đề xuất những loài cây trồng mới thích hợp với loại đất tại đây:
- Khu đất thiết kế thuộc nhóm đất phèn trung bình và phèn nhiều
Thiết kế hoàn chỉnh quán cà phê sân vườn ở khu du lịch Sinh Vật Cảnh Giao Châu bao gồm:
Trang 7MỤC LỤC
TRANG
Lời cám ơn i
Tóm tắt đề tài ii
Summary iii
Mục lục iv
Danh sách các bảng thiết kế vii
Danh sách các hình minh họa vii
Danh sách các bảng viii
1 ĐẶT VẤN ĐỀ 1
2 TỔNG QUAN 2
2.1 Khái niệm về thiết kế cảnh quan 2
2.2.Các nguyên tắc trong thiết cảnh quan 2
2.2.1.Nguyên tắc bố trí cảnh quan 2
2.2.1.1.Sự bố trí cân bằng đối xứng 2
.2.1.2 Sự bố trí cân bằng không đối xứng 3
2.2.1.3 Sự bố trí cân bằng đối tâm 3
2.2.1.4 Bố trí mang tính nhấn mạnh trọng điểm 3
2.2.1.5 Bố cục hài hòa 4
2.2.1.6 Sự lặp lại 4
2.2.1.6 Tỷ lệ hợp lý 5
2.2.1.7 Tương phản 5
2.2.1.8 Tương tự 6
Trang 82.2.1.10 Kích thước 6
2.2.1.11 Điểm quan sát 6
2.2.1.12 Sáng tối 6
2.2.2 NGUYÊN TẮC BỐ TRÍ CÂY XANH 6
2.2.2.1 Sự đơn giản 7
2.2.2.2 Sự thay đổi 7
2.2.2.3 Sự nhấn mạnh 7
2.2.2.4 Sự cân bằng 7
2.2.2.5 Sự liên tục 7
2.2.2.6 Sự cân đối 7
2.2.3 NGUYÊN TẮC CHỌN CÂY VÀ PHỐI KẾT CÂY 7
2.2.3.1 Các nguyên tắc chọn cây 7
2.2.3.2 Các nguyên tắc phối kết cây 8
2.2.3.2.1 Cây độc lập 8
2.2.3.2.2 Khóm cây 8
2.2.3.2.2 Hàng cây 8
2.2.3.2.3 Dây leo 8
2.2.3.2.4 Hoa 8
2.2.3.2.5 Cỏ 9
2.3 ĐẶC ĐIỂM KHU VỰC KHẢO SÁT 9
2.3.1 Vị trí địa lý 9
2.3.2 Đặc trưng thổ nhưỡng 9
2.3.3 Khí hậu và thời tiết 9
2.3.3.1 Khí hậu 9
2.3.3.2 Nhiệt Độ 10
2.3.3.3 Gió 10
2.3.3.4 Ánh Sáng 10
Trang 92.3.3.5 Đặc trưng thực vật 10
2.4 HIỆN TRẠNG KHU VỰC THIẾT KẾ 11
2.5 ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG 12
2.5.1 Thuận lợi 12
2.5.2.Khó khăn 12
2.6 PHƯƠNG ÁN THIẾT KẾ TRƯỚC ĐÂY 12
3.MỤC TIÊU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 15
3.1 Mục tiêu của đề tài 15
3.2 Giới hạn đề tài 15
3.3 Nội dung nghiên cứu 15
3.4 Phương pháp nghiên cứu 15
3.4.1Phương pháp điều tra thực địa 15
3.4.2 Phương pháp tham khảo tài liệu 16
3.4.3Phương pháp thiết kế 16
3.4.4 Phương pháp lập bảng dự toán 16
4.KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 18
4.1 Các chủng loại cây trồng ở khu vực Thanh Đa – Bình Quới 18
4.2 Xây dựng bảng thiết kế cho quán cà phê sân vườn trong khu du lịch sinh vật cảnh giao châu 18
4.2.1 Mục tiêu thiết kế 18
4.2.2 Đề xuất quy hoạch phân khu chức năng 19
4.2.3 Đề xuất cải tạo địa hình 19
4.2.4 Đề xuất chọn cây trồng 19
4.3 Thuyết minh thiết kế 20
4.3.1 Cổng ra vào 23
4.3.2 Khu công cộng 24
4.3.3.Khu uống cà phê trong nhà 27
Trang 104.3.4 Khu vực uống ngoài trời 27
4.3.5 Khu phục vụ 30
4.4 Lập dự toán cho quán cà phê sân vườn trong khu du lịch Sinh Vật Cảnh Giao Châu 33
4.4.1 Hạng mục cây xanh 33
4.4.2 Hạng mục xây dựng 35
5 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 37
5.1 Kết luận 37
5.2 Tồn tại và kiến nghị 37
TÀI LIỆU THAM KHẢO 38
PHỤ LỤC1 39
PHỤ LỤC2 42
PHỤ LỤC3 46
PHỤ LỤC4 47
PHỤ LỤC5 53
PHỤ LỤC6 57
Trang 11DANH SÁCH CÁC BẢN VẼ THIẾT KẾ
HÌNH TRANG
Hình 2.2 Mặt bằng hiện trạng 12
Hình4.1 Mặt bằng tổng thể 21
Hình 4.2 Phối cảnh tổng thể 1 22
Hình 4.3 Phối cảnh tổng thể 2 22
Hình 4.5 Phối cảnh cổng ra vào 24
Hình 4.6 Phối cảnh thác nước 26
Hình 4.7 Phối cảnh hồ nước trung tâm 26
Hình 4.8 Phối cảnh sàn cao 30
Các bản vẽ đính kèm:
- 1 bản vẻ mặt bằng
- 1 Bản vẻ phối cảnh
Trang 12
DANH SÁCH HÌNH ẢNH MINH HỌA
HÌNH TRANG
Hình 2.1 Giàn hoa hồng được bố trí đối xứng 3
Hình 2.2 Vòi phun nước 4
Hình 2.3 Khu vườn có bố cục hài hòa 4
Hình 2.4 Các tường nước được lặp lại nhiều lần 5
Hình 2.5 Đường đi được bố trí các loài cây có màu sắc tương phản nhau 5
Hình 2.6 Bản đồ quận Bình Thạnh 9
Hình 2.7 Mặt bằng tổng thể khu cà phê sân vườn thiết kế trước đây 14
Hình 4.6 Bức tường cũ làm bằng gạch nung có cửa sổ tạo không gian mở cho quán 23
Hình 4.7 Tiểu cảnh gốm và xe hoa 31
Các hình ảnh đính kèm : Phụ lục 2: Hình ảnh các loài cây sử dụng trong thiết kế 42
Phụ lục 3: Hình ảnh các vật liệu sử dụng trong thiết kế 46
Trang 13DANH SÁCH CÁC BẢNG
BẢNG TRANG
Bảng 2.1 Các loài cây trồng phân bố ở khu vực thiết kế 11
Bảng 4.1 Thống kê số lượng các loài cây thân gỗ, cây kiểng, nông nghiệp 18
Bảng 4.1 Danh mục các loài cây trồng sử dụng trong thiết kế 32
Bảng 4.2 Dự toán hạng mục cây xanh của quán cà phê sân vườn 33
Bảng 4.3 Bảng dự toán chi phí xây dựng cho quán cà phê sân vườn
35 Phụ lục 1 Danh mục các chủng loại cây trồng trong khu vực Thanh Đa – Bình Quới 39
Phụ lục 4 Khối lượng dự toán của hạng mục xây dựng 47
Phụ lục 5 Phân tích đơn giá của hạng mục xây dựng 53
Phụ lục 6 Tổng hợp vật tư của hạng mục xây dựng 57
Trang 14CHƯƠNG I
ĐẶT VẤN ĐỀ
Ngày nay theo đà phát triển của xã hội, nhà cửa phố xá được xây dựng khắp nơi đặc biệt là các đô thị lớn Bên cạnh đó, sự ra đời của hàng loạt nhà máy, xí nghiệp cùng với sự phát triển của dân số đã dẫn đến sự ô nhiễm môi trường, diện tích đất sinh sống/người, diện tích mảng xanh giảm Vì vậy, không gian sống của con người ngày càng bị thu hẹp
Đặt biệt là thành phố Hồ Chí Minh, trung tâm kinh tế xã hội của cả nước thì diện tích mảng xanh, không gian sống của con người lại càng ít Do đó, nhu cầu bức thiết của mỗi người dân thành phố là cần phải có không gian để vui chơi giải trí sau những giờ làm việc vất vả
Nắm bắt được tình hình đó, công ty cổ phần Sinh Vật Cảnh Giao Châu đã có đề
án xây dựng một khu vui chơi giải trí rộng gần 3 ha tại phường 28, quận Bình Thạnh Theo yêu cầu của quý công ty, tôi đã nhận gần 7000 m2 trong 3 ha đất để thiết kế cảnh quan quán cà phê sân vườn Đó là lý do tôi thực hiện đề tài :
“ Thiết kế cảnh quan quán cà phê sân vườn trong khu du lịch Sinh Vật Cảnh
Trang 15CHƯƠNG II
TỔNG QUAN
2.1 KHÁI NIỆM VỀ THIẾT KẾ CẢNH QUAN
Thiết kế cảnh quan hoa viên là lĩnh vực liên quan chủ yếu đến các yếu tố về cây trồng đặc tính sinh thái của các loài cây để phục vụ cho quá trình chọn lọc và thiết kế cây trồng Ngoài ra, người thiết kế cảnh quan cũng nắm các kiến thức cơ bản về thiết kế, điêu khắc, hội họa để góp phần làm tăng thẫm mỹ cảnh quan và bảo
vệ, cải thiện môi trường, cũng như các lĩnh vực khác như tưới tiêu, trồng trọt, kỹ thuật xây dựng cảnh quan…nhằm giải quyết các vấn đề kỹ thuật trong thi công cảnh quan
Thiết kế cảnh quan là một hoạt động sáng tác tạo môi trường vật chất – không gian bao quanh con người
Để có một thiết kế cảnh quan đẹp thì điều đầu tiên là phải nắm đựợc các nguyên tắc trong thiết kế cảnh quan Dưới đây tôi xin trình bày các nguyên tắc thiết kế cảnh quan bao gồm :
2.2 CÁC NGUYÊN TẮC TRONG THIẾT KẾ CẢNH QUAN
2.2.1 NGUYÊN TẮC BỐ TRÍ CẢNH QUAN
2.2.1.1 Sự bố trí cân bằng đối xứng
Trong kiến trúc cảnh quan bố trí cân bằng đối xứng được đặc trưng bằng việc
tổ chức không gian theo dạng hình học, các yếu tố hình khối được bố trí đối xứng qua hệ thống trục bố cục Đặc điểm của hình thức này là hướng vào sự thống nhất,
sự mạch lạc và trật tự trong đường nét Sử dụng hình thức bố cục này trong trường hợp đòi hỏi tính nghi thức cao hoặc nhằm nhấn mạnh trọng tâm Cách bố trí này rất
ổn định và tỉnh tại nên nhược điểm của nó là đơn điệu và thiếu biến hóa
Trang 16Hình 2.1: Giàn hoa hồng được bố trí đối xứng 2.2.1.2 Sự bố trí cân bằng không đối xứng
Sự bố trí này khó xác định được trục đối xứng vì cảnh vật, cây cỏ hai bên không giống nhau Việc bố trí không đối xứng tạo ra nhiều khoảng trống thích hợp trong tiểu cảnh sẽ làm cho tiểu cảnh này gắn bó chặt chẽ với bố cục chung của cả khu vườn Kiểu bố trí này thường được áp dụng cho khu thưởng ngoạn như nơi thư giãn tinh thần Khi thưởng ngoạn trong khu vực này, chúng ta sẽ có cảm giác muốn
đi tiếp sang khu khác và đó chính là tính linh hoạt, tích cực của kiểu bố trí cân bằng không đối xứng
2.2.1.3 Sự bố trí cân bằng đối tâm
Bố trí cân bằng đối tâm là cách bố trí xung quanh một trọng tâm, từng cụm cây, hoa lá đều là những phần tử đối xứng với nhau Kiểu bố trí này thể hiện rõ khi xây dựng các đài phun nước, các bồn hoa lớn Từ bất cứ góc độ nào trong khu vực bạn đều thấy nổi bật khu vực chính Kiểu bố trí này nên sử dụng hạn chế ở những diện tích vườn nhỏ vì sẽ không thích hợp bởi tính kinh điển của nó
2.2.1.4 Bố trí mang tính nhấn mạnh trọng điểm
Vườn cảnh gồm nhiều khu vực, có chính, có phụ, trung bình và có nơi cần đặc biệt nhấn mạnh Tùy cá tính, sở thích của chủ đầu tư làm nổi bật khu nào Quy tắc này sẽ làm cho cảnh quan không nhàm chán, đơn điệu mà ngược lại sẽ làm cho khu vườn trở nên sinh động hơn, hấp dẫn hơn
Trang 17Để nhấn mạnh hay gây chú ý, cần sử dụng những xảo thuật cần thiết làm tăng kích thước của tiểu cảnh, vật thể thậm chí diện tích cả khu có thể dùng màu sắc đậm nhạt, ánh sáng chói hoặc sự tương phản màu sắc manh mẽ
Hình 2.2: vòi phun nước 2.2.1.5 Bố cục hài hòa
Bố cục hài hòa là một nguyên tắc hàng đầu khi tạo cảnh Sự hài hòa bất nguồn từ thiên nhiên và chỉ có được khi đạt được sự hợp lý khi phối hợp các yếu tố đất, nước, cây hoa, đá và không gian Những đối tượng có thể hòa trộn, ăn khớp, hoặc thích hợp với nhau gọi là sự hài hòa
Ví dụ các tảng đá phải nằm ở bờ dốc sườn đồi mà không nên bố trí ở bãi phẳng, cây trồng gần mặt nước thì phải ngả hoặc rủ về phía mặt nước
Hình 2.3: Khu vườn có bố cục hài hòa 2.2.1.6 Sự lặp lại
Sự lặp lại có thể là lặp lại về màu sắc hay hình thể Thường ta không nên lặp lại cái gì bình thường hoặc không lặp lại quá nhiều sẽ gây lộn xộn hoặc nhàm chán
Trang 18Một sự lặp lại hợp lý sẽ làm cho cảnh quan trở nên độc đáo và gây ấn tượng mạnh cho người thưởng ngoạn
Hình 2.4: Các tường nước được lặp lại nhiều lần 2.2.1.7 Tỷ lệ hợp lý
Tỷ lệ là sự cân đối hài hòa của các yếu tố hình khối tạo không gian Sự thỏa đáng hợp lý giữa chiều dài, rộng, cao làm cho cảnh quan có chiều sâu, xác thực Ví
dụ khi thiết kế một giàn cây che nắng hay nhà nghỉ giữa vườn cần tính độ cao của giàn cây hợp lý so với tầm vóc chiều cao của chủ nhà và bàn ghế ngồi nghỉ đặc trong đó
2.2.1.8 Tương phản
Tương phản là sự đối lập của các yếu tố hình khối và hiện tượng Trong kiến trúc cảnh quan là sự tương phản của bóng râm với khoảng sáng rực rỡ của sân bãi, mặt nước, của màu lá xanh với màu hoa đỏ, của đường nét hình học trong kiến trúc công trình với dáng dấp mềm mại, uyển chuyển của mảng cây, đường bờ mặt nước
Hình 2.5: Đường đi được bố trí các loài cây có màu sắc tương phản nhau
Trang 192.2.1.9 Tương tự
Tương tự là sự sắp xếp các yếu tố hình khối gần giống nhau được lặp đi lặp lại trong cùng một bố cục chung hay trong những bức tranh phong cảnh khác nhau Trong tương quan tương tự, các yếu tố hình khối tạo không gian biến hoá một cách mềm mại, chuyển dần, không có sự khác biệt đột ngột Quy luật này thường làm yếu tố trung gian nối các cặp tương phản với nhau, bảo đảm sự nhất quán trong nghệ thuật và sự hài hòa chung của phong cảnh hay cảnh quan
2.2.1.10 Kích thước
Kích thước xác định độ lớn của mọi vật thể Độ lớn của mọi vật thể đều có mối quan hệ đến độ rộng hẹp của khu đất cần thiết kế Xác định độ lớn hợp lý sẽ làm cho việc thưởng ngoạn dễ dàng tại điểm quan sát Không giải quyết thỏa đáng
về kích thước sẽ làm cho du khách khó mà thưởng ngoạn được đầy đủ vẻ đẹp của một tiểu cảnh nào đó
2.2.1.11 Điểm quan sát
Khi thiết kế một tiểu cảnh chúng ta phải biết khéo léo bố trí để có thể thưởng ngoạn được đầy đủ nhiều góc độ của tiểu cảnh Thông thường điểm quan sát thuận tiện luôn nằm trên đường nhỏ nối tiếp giữa các khu vực trong vườn vì vậy ta luôn
bố trí mặt chính của tiểu cảnh quay về phía đường đi dạo Điểm quan sát trung tâm chính bao giờ cũng đặt ở khu vực chính.Tại vị trí này có thể bao quát được hầu hết các khu vực trong vườn
2.2.1.12 Sáng tối
Tương quan sáng tối có ý nghĩa rất lớn trong việc gây cảm giác về độ nông sâu của không gian, hình khối của các yếu tố tạo hình, trang trí trong kiến trúc cảnh quan Hình khối được chiếu sánh có cảm giác gần hơn Hình khối nằm trong bóng râm của phong cảnh gây cảm giác xa hơn Quy luật này được sử dụng để làm nổi bật các yếu tố chính, thu hút được sự chú ý của người xem
2.2.2 NGUYÊN TÁC BỐ TRÍ CÂY XANH
Cây xanh là phần không thể thiếu trong một quán cà phê, cây xanh giúp cải tạo không gian của quán, mang lại bóng mát, mang lại nguồn không khí trong lành,
Trang 20mang lại những tiểu cảnh đẹp, cung cấp hương thơm, cung cấp hoa đẹp cho khách ngắm nhìn…
Các nguyên tắc bố trí cây xanh :
2.2.2.1 Sự đơn giản
Đơn giản không có nghĩa là tẻ nhạt, đó là sự lặp lại về hình dạng, kết cấu, màu sắc, sự đơn giản tạo nên nét thanh lịch tao nhả
2.2.2.2 Sự thay đổi
Bằng cách thay đổi hình dạng kết cấu và màu sắc.Cảnh quan sẽ tránh được
sự buồn tẻ và kích thích người xem nhìn xa hơn
2.2.2.5 Sự liên tục
Sự liên tục được tạo ra bởi 1 sự phát triển của hình dạng, kết cấu hoặc màu sắc Nó cũng có thể được tạo thành bởi những tổ hợp của mỗi loại
2.2.2.6 Sự cân đối
Một bản đồ hoa viên sẽ được phác thảo đối với 1 tỷ lệ diễn đạt thực địa Gồm
có 1 tỷ lệ tương đối và tỷ lệ tuyệt đối được sử dụng tối đa giá trị nghệ thuật và các tinh chất khác của cây xanh, do đó việc chọn loại cây rất quan trọng và cần phải bảo đảm nguyên tắc cấu trúc cây xanh
2.2.3 NGUYÊN TẮC CHỌN CÂY VÀ PHỐI KẾT CÂY
2.2.3.1 Các nguyên tắc chọn cây
Chọn loài cây trồng phù hợp với địa phương về thổ nhưỡng, khí hậu
Phát huy hiệu quả tổng hợp và tạo cảnh cây xanh
Trang 212.2.3.2 Các nguyên tắc phối kết cây
Sau khi đã chọn được những loại cây phù hợp thì việc tổ chức phối kết cây là rất quan trọng Một số phối kết cây như sau :
2.2.3.2.2 Khóm cây
Khóm cây gồm 1 số cây được tổ hợp trong 1 bố cục trọn vẹn, riêng lẻ Thành phần khóm cây có thể là cây thân gỗ, cây bụi, hoặc hỗn hợp cây thân gỗ, cây bụi Cây trong khóm có thể khác nhau về độ lớn, độ thưa thoát của tán lá Việc bố trí và tạo hình khóm cây rất phong phú và đa dạng Có thể tạo cảm giác đồng nhất khi khóm cây cùng loại, hoặc tạo cảm giác sinh động bằng việc tổ chức trong khóm những cây có màu sắc và cấu trúc chủ đạo khác nhau Chúng ta có thể tổ hợp các loài cây sao cho nở cùng lúc để tạo ra được mảng màu nhất định, hoặc chọn các loài cây có thời kỳ nở hoa khác nhau để duy trì trong khóm cây mùa nào cũng có hoa
Trang 222.2.3.2.5 Cỏ
Là yếu tố không thể thiếu trong cảnh quan Cỏ được sử dụng làm nền cho các khóm cây, cây độc lập, bồn hoa và các kiến trúc nhỏ, tạo nên sự hài hoà giữa
các yếu tố tạo cảnh khác nhau
Tất cả các yếu tố trên sẽ được kết hợp hài hòa với nhau để tạo nên giá trị cảnh quan cho khu vực
2.3 ĐẶC ĐIỂM CỦA KHU VỰC KHẢO SÁT
Tây Nam giáp sông Sài Gòn
Đông Nam giáp khu du lịch
Trang 23Theo số liệu đo được gần 100 năm của trạm Tân Sơn Nhất thì :
Lượng mưa trung bình năm : 1949 mm
Lượng mưa cao nhất : 2718 mm (1908)
Lượng mưa thấp nhất : 1329 mm (1958)
Số ngày mưa bình quân năm : 159 ngày
Độ ẩm không khí ở thành phố Hồ Chí Minh tương đối cao khoảng 76% và biến đổi theo mùa Mùa mưa độ ẩm không khí khoảng 81%, mùa khô ẩm độ giảm
đi còn khoảng 70%
2.3.3.2 Nhiệt Độ
Cũng theo trạm khí tượng Tân Sơn Nhất thì toàn thành phố có nhiệt độ cao,
ít thay đổi giữa các tháng trong năm
Nhiệt độ bình quân năm : 27oC
Nhiệt độ cao tuyệt đối : 40 oC (1912)
Nhiệt độ thấp tuyệt đối : 13,8 oC (1937)
2.3.3.3 Gió
Địa bàn thành phố chịu ảnh hưởng của 2 hướng gió chính
Gió Tây – Tây Nam (gió mùa Tây Nam) thổi vào mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10, thường thổi mạnh nhất vào tháng 7-8 và gây ra mưa
Gió Bắc – Đông Bắc thổi vào mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4, thổi mạnh nhất vào tháng 2-3, làm tăng lượng bốc hơi
2.3.3.4 Ánh Sáng
Số giờ nắng bình quân năm vào khoảng 2286 giờ như vậy mỗi ngày có khoảng 6,3 giờ nắng tùy thuộc vào lượng mây, do đó trong tháng mùa mưa số giờ nắng giảm đi và tăng dần trong mùa khô
Lượng bốc hơi tương đối lớn : 1399 mm/năm, bình quân trong tháng mùa mưa là 2-3 mm/ngày, và tháng mùa nắng là 5-6 mm/năm
2.3.3.5 Đặc trưng thực vật
Khu đất nằm ở khu vực ven sông Sài Gòn, do đó thảm thực vật phân bố chủ
yếu là các loài thực vật ven sông Ngoài ra, đất ở đây bị nhiễm phèn nhẹ đến phèn
Trang 24nặng nên thực vật phân bố chủ yếu là các loại dừa nước, bình bát, gáo, gừa, trâm, mây nước, bòng bong, dây vác, dây mủ, dây cương, dây choại và các cây bụi thấp như ô rô, cóc kèn, ráng dại, mua…
2.4 HIỆN TRẠNG KHU ĐẤT THIẾT KẾ
Khu đất rộng gần 7000 m2, còn rất hoang sơ chưa chịu tác động nhiều của bàn tay con người
Hiện trạng của khu đất gồm : 1 nhà tạ (lợp bằng lá dừa) thô sơ, 1 nhà vệ sinh,
2 cái ao đất
Thực vật gồm : dừa, cau trắng, chà là, đại đỏ, tùng bách tán, bưởi, huyền diệp…
Bảng 2.1 : các loài cây trồng phân bố ở khu vực thiết kế
Trang 25Hình 2.7: Mặt bằng hiện trạng 2.5 ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG
2.5.1 Thuận lợi
1 Khí hậu nhiệt đới gió mùa vô cùng thuận lợi về nguồn thực đa dạng phong
phú, nguồn cung cấp cây xanh dồi dào từ các vườn ươm của thành phố Quãng đường vận chuyển gần nên chất lượng cây xanh tốt
2 Khu đất nằm trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, thuận tiện cho giao thông
2.5.2 Khó khăn
Trang 261 Bên cạnh khu đất đã có khu du lịch Bình Quới 2 rất nổi tiếng Để cạnh tranh được thì khu du lịch Sinh Vật Cảnh Giao Châu nói chung, quán cà phê sân vườn nói riêng phải có nét đặc sắc Muốn vậy thì công ty cổ phần Sinh Vật Cảnh Giao Châu phải có 1 dự án hay và bỏ ra 1 nguồn vốn lớn để đầu tư cho khu du lịch
2 Đây là vùng đất phèn nên việc lựa chọn cây dùng trong thiết kế gặp nhiều khó khăn
2.6 PHƯƠNG ÁN THIẾT KẾ QUÁN CÀ PHÊ SÂN VƯỜN ĐÃ CÓ TRƯỚC ĐÂY
Trước khi công ty cổ phần Sinh Vật Cảnh Giao Châu giao mặt bằng này cho tôi
thiết kế, thì đã có nhiều phương án thiết kế ở mảnh đất này Đây là một trong những phương án thiết kế đó:
Hình 2.8: Mặt bằng tổng thể khu cà phê sân vườn thiết kế trước đây
Trang 27Nhận xét:
Do quán nằm gần khu du lịch Bình Quới 2, rất nổi tiếng, do đó muốn cạnh tranh được với khu du lịch này thì khu du lịch mới nói chung và quán cà phê nói riêng phải có nét đặc sắc, riêng biệt so với kiểu kiến trúc bên khu du lịch Bình Quới 2 Thiết kế này không mang lại nét khác lạ, đặc sắc so với lối kiến trúc của khu du lịch bên cạnh
Thiết kế chưa tạo ra nhiều phân khu để phục vụ cho các nhu cầu khác nhau của
du khách Mặt khác, thiết kế chưa tạo ra nhiều điểm nhìn đẹp do đó dể gây ra sự nhàm chán cho du khách khi đến quán thường xuyên
Trang 28CHƯƠNG III
MỤC ĐÍCH, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU
3.1 MỤC TIÊU CỦA ĐỒ ÁN
Thiết kế cảnh quan quán cà phê đẹp, hài hòa với cảnh quan của khu du lịch
và đáp ứng nhu cầu nghỉ ngơi, giải trí của khách du lịch
3.2 GIỚI HẠN CỦA ĐỒ ÁN
Trong mảnh đất rộng gần 3 ha thì đồ án chỉ giới hạn thiết kế với diện tích gần 7000m2: khu công cộng, khu uống cà phê ngoài trời, khu uống cà phê trong nhà, khu nhà tạ
3.3 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
- Khảo sát cây xanh và cơ sở hạ tầng ở khu vực thiết kế
- Đo vẽ hiện trạng khu vực thiết kế
- Thu thập và nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến thiết kế
- Thiết kế các bản vẽ
- Lập dự toán
3.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.4.1 Phương pháp điều tra thực địa
Đo vẽ khu vực thiết kế : sử dụng phương pháp đo vẽ bằng thước dây để
+ Xác định diện tích khu vực thiết kế
+ Xác định vị trí, cự ly của các loài cây
+ Xác định diện tích mảng cỏ, hồ
Bằng phương pháp điều tra thống kê, xác định số lượng cây xanh, thành phần cây xanh ở mặt bằng hiện trạng
Trang 29Bằng phương pháp điều tra, thống kê những loài cây có thể sống tốt trong khu vực thiết kế và các khu vực lân cận ( khu du lịch Bình Quới 1,quán ăn Xưa, công viên gần khu chung cư Thanh Đa, nhà dân phân bố xung quanh khu vực thiết kế )
3.4.2 Phương pháp tham khảo tài liệu
Xác định thành phần, loại đất của mảnh đất làm đề tài bằng tài liệu thu thập trong luận văn của những năm trước
Xác định điều kiện khí hậu ảnh hưởng đến mảnh đất làm đề tài bằng tại liệu của trạm thủy văn Tân Sơn Nhất
Tham khảo tài liệu về các loài cây
3.4.3 Phương pháp thiết kế
Để có một bài thiết kế tốt cần phải tuân thủ các trình tự sau :
Nghiên cứu nhiệm vụ thiết kế Bước này cần phải thực hiện đầu tiên để có thể đưa ra giải pháp thiết kế hợp lý và đúng công năng
Tìm hiểu hiện trạng, thực địa khu đất, điều tra khảo sát và sưu tầm tài liệu về khí hậu,đất đai và cây xanh Những tài liệu này là cơ sở ban đầu để thiết kế cảnh quan
Hình thành sơ đồ ý tưởng và phân khu chức năng.Bước này nhằm giải quyết quan hệ giữa những diện tích sử dụng và ý tưởng sơ bộ cốt lõi của thiết kế
Thiết kế chi tiết từng phân khu chức năng
Sử dụng các phần mềm hỗ trợ : Autocad, 3d max, photoshop để hoàn thành bài thiết kế
Trình tự thiết kế
- Thiết kế tất cả các ý tưởng trên một mặt bằng tổng thể
- Thực hiện một mặt bằng cây xanh để thể hiện sự bố trí sắp đặt cây xanh, hoa cảnh
- Thể hiện sự chênh lệch về địa hình và cao độ thông qua các mặt đứng, mặt cắt
- Sưu tầm một số tiểu cảnh trang trí hoặc phối cảnh để thể hiện rõ ý đồ thiết kế
- Sử dụng các phần mềm đồ họa để dựng phối cảnh tổng thể
Trang 303.4.4 Phương pháp lập bảng dự toán
3.4.4.1 Hạng mục cây xanh: dự toán hạng mục cây xanh được tính theo giá
khoán trong đó đơn giá bao gồm cả giá cây, công vận chuyển và công trồng Cụ thể:
- Khảo sát giá các lòai hoa cây kiểng hiện nay tại các vườn kiểng
- Khảo sát giá đất, phân, tro, trấu
- Khảo sát giá công nhân
- Khảo sát giá các loại vật liệu sân vườn được sử dụng trong thiết kế
Sau cùng, định giá cho phần mảng xanh của quán cà phê sân vườn
3.4.4.1 Hạng mục xây dựng: dự toán hạng mục xây dựng được tính theo
giá định mức của nhà nước Cụ thể:
- Khảo sát giá vật liệu xây dựng ở sở Xây Dựng thành phố Hồ Chí Minh
- Khảo sát giá nhân công theo quy định của nhà nước
- Khảo sát chi phí máy thi công
Cuối cùng, định giá cho phần xây dựng của quán cà phê sân vườn
Trang 31CHƯƠNG IV
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
4.1 KẾT QUẢ ĐIỀU TRA CHỦNG LOẠI CÂY TRỒNG Ở KHU VỰC THANH ĐA - BÌNH QUỚI
Qua điều tra khảo sát ở khu du lịch Bình Quới 2,quán ăn Xưa, công viên gần khu chung cư Thanh Đa, nhà dân phân bố xung quanh khu vực thiết kế đã thống kê được : 99 loài, kết quả được trình bày ở bảng 4.1
Bảng 4.1: Thống kê số lượng các loài cây thân gỗ, cây kiểng, cây nông
nghiệp ở khu vực Thanh Đa – Bình Quới
sử dụng làm tài liệu tham khảo để lựa chọn cây đưa vào trong thiết kế
4.2 XÂY DỰNG BẢNG THIẾT KẾ CHO QUÁN CÀ PHÊ SÂN VƯỜN TRONG KHU DU LỊCH SINH VẬT CẢNH GIAO CHÂU
4.2.1 Mục tiêu thiết kế
Do khu du lịch sắp hình thành này bị cạnh tranh rất nhiều bởi các khu du lịch, quán ăn, quán cà phê…đã tồn tại ở khu vực này từ lâu và rất nổi tiếng mà cụ thể là
Trang 32khu du lịch Bình Quới 2 (nằm ngay bên cạnh khu du lịch) Vì vậy, khu du lịch nói chung và quán cà phê nói riêng phải có nét đặc sắc:
- Quán cà phê đẹp và làm tăng vẻ đẹp của khu du lịch
- Vì khu du lịch Bình Quới 2 đựợc thiết kế mang âm hưởng của vùng quê Nam
Bộ, do đó khu du lịch nói chung và quán cà phê sân vườn nói riêng phải tạo ra một nét mới : đó là phải biết kết hợp giữa nét hiện đại và nét văn hóa truyền thống, kiến trúc hòa hợp với thiên nhiên
- Bố trí những phân khu chức năng khác nhau, phục vụ cho những nhu cầu khác nhau nhưng phải phù hợp và thống nhất
- Trồng những loài cây bản địa phù hợp với khu đất, tạo ra mảng xanh bóng mát và không khí trong lành cho quán
- Tạo ra những tiểu cảnh đẹp để làm nơi thưởng ngoạn và thư giãn cho du khách
- Tạo ra những tiểu cảnh sân vườn tương xứng và hòa hợp với các công trình kiến trúc
4.2.2 Đề xuất quy hoạch phân khu chức năng
Sau khi nghiên cứu phân tích nhu cầu của khách hàng, xin đề xuất phương án quy hoạch quán cà phê sân vườn như sau: quán được chia thành 4 khu, mỗi khu tạo cho khách hàng một không gian, một cảm giác riêng
1 Khu công cộng
2 Khu uống cà phê trong nhà
3 Khu uống cà phê ngoài trời
4 Khu phục vụ
4.2.3 Đề xuất cải tạo địa hình
Sau khi nghiên cứu các đặc điểm hiện trạng của khu vực thiết kế, xin đề xuất phương án thiết kế như sau:
Trang 33- Hiện khu đất có 2 hồ đất hoang sơ, tôi xin đề xuất là lấp đi một hồ đất, giữ lại một hồ đất và đào rộng ra tạo hình dáng đẹp để làm hồ nước trung tâm cho quán
cà phê Hồ được đào sâu xuống 1500mm và xây bêtông
- Nhà tạ hiện hữu không phù hợp cho thiết kế, do đó tôi có đề nghị nên bỏ đi
4.2.4 Đề xuất chọn cây trồng
Sau khi nghiên cứu địa hình và đặc điểm sinh trưởng của một số loại cây trồng, xin đề xuất trồng một số loại cây với các nguyên tắc sau:
- Cây khỏe, cành nhánh không giòn, dễ gãy
- Đời sống tương đối dài, sinh trưởng nhanh sớm phát huy tác dụng
- Chọn cây không có rễ nổi
- Cây có sức chống chịu tốt với điều kiện khí hậu và sâu bệnh
- Chọn cây là loại thường xanh
- Cây có dáng, hoa, lá đẹp, màu sắc phong phú, không có mủ độc, không thu hút ruồi nhặng
Những cây được chọn để sử dụng trong thiết kế đều được tham khảo từ những cây điều tra ở khu vực Thanh Đa – Bình Quới
4.3 THUYẾT MINH THIẾT KẾ
Khu đất rộng gần 7000m2 được dùng để làm khuôn viên quán Ở đây, đồ án không quan tâm đến khu vực giữ xe vì trong dự án đã quy hoạch vị trí giữ xe cho toàn khu du lịch
Vật liệu xây dựng được sử dụng cho quán là gạch nung, vật liệu lát nền là gạch bát tràng, gạch vũng tàu…Ngoài ra, để tạo ra sự đồng nhất thì đèn chiếu sáng sân vườn cũng sử dụng các loại đèn đá, đèn gốm…làm chủ đạo Quán được chia làm nhiều phân khu, thứ nhất là nhằm tạo ra nhiều không gian khác nhau phục vụ cho nhiều đối tượng sở thích của du khách, thứ hai là làm giảm đi sự nhàm chán của
du khách khi đến quán, mỗi một lần ghé quán là du khách có thể khám phá một không gian khác nhau, những cảnh đẹp nhìn ở những góc độ khác nhau Từ đó, du
Trang 34khách sẽ muốn đến quán nhiều lần hơn Đó là điểm mà ở phương án trước đây và mặt bằng hiện trạng chưa giải quyết được Mặt khác, chủng loại cây trồng ở phương
án trước đây và mặt bằng hiện trạng chưa phong phú, chưa tạo ra nhiều góc nhìn đẹp Để khắc phục được những nhược điểm đó, đồ án đã cố gắng tạo ra những không gian khác nhau, trồng nhiều loại cây với màu sắc đẹp, tạo ra nhiều điểm nhìn đẹp, sử dụng nhiều thủ pháp như làm mưa giả, xây sàn kính chịu lực trên nước… để tạo những nét đặc sắc thú vị cho quán cà phê sân vườn Dưới đây là mặt bằng thiết
kế và phối cảnh tổng thể của quán :
Trang 36Hình4.1: Mặt bằng tổng thể
Hình 4.2: Phối cảnh tổng thể 1
Trang 37Hình 4.3: Phối cảnh tổng thể 2
4.3.1 Cổng ra vào
Đầu tiên khi bước vào quán, ta phải qua một vài bậc tam cấp rộng được lát bằng sỏi hồng và sỏi trắng xen lẫn nhau Các bậc tam cấp được cách điệu thành những cung tròn đồng tâm to nhỏ khác nhau Ven theo các bậc tam cấp bố trí cây xanh, tiểu cảnh để làm giảm tính thô cứng và tạo tính hấp dẫn cho đường vào quán Nối tiếp là một sàn gạch vũng tàu xen cỏ uốn lượn ôm lấy các bậc tam cấp, sàn gạch giữ vai trò như 1 chiếu nghỉ để tránh gây hụt hẩn cho du khách khi bước vào quán
Bức tường nằm bên phải cổng vào được thiết kế cách điệu thành một bức tường cũ Trên bức tường có một cửa sổ cũ kỷ, cây cối rong riêu bám đầy Bức tường này đặt ở gần cổng ra vào với mục đích là thu hút điểm nhìn của người đi đường vào quán cà phê Chính chiếc cửa sổ trên bức tường sẽ tạo ta một không gian
mở cho quán
Trang 38Hình 4.4: Bức tường cũ làm bằng gạch nung có cửa sổ tạo không gian mở cho quán
Hình 4.5: phối cảnh cổng ra vào 4.3.2 Khu công cộng
Trang 39Bước vào bên trong quán, điều dễ dàng nhận thấy suối nước là nét nổi bậc nhất của quán Suối nước này được lấy ý tưởng từ những thác nước, dòng suối, bờ
hồ trong tự nhiên Suối nước gồm một thác nước cao 4m, một dòng suối uốn lượn
và một hồ nước rộng được thiết kế với hình dáng tự nhiên Với ý tưởng này, đồ án muốn đưa du khách hòa mình vào thiên nhiên
Dọc hồ nước được trồng các loại cây gỗ: sứ hồng, sò đo cam, si, muồng hoàng yến…và các loại cây bụi: chuối hoa, bạch trinh biển, thủy trúc, hồng tỷ muội…
Lý do để chọn các loài cây sứ hồng, sò đo cam, si, muồng hoàng yến trồng xung quanh hồ là:
- Sứ hồng là loài có những đặc tính tốt, dáng thân uyển chuyển, mềm mại nhưng vẫn giữ được nét vững vàng và trang trọng
- Muồng hoàng yến, si có dáng rũ, lại là cây ưa ẩm, chống xói mòn, có màu sắc rực rỡ nên phù hợp cho trồng xung quanh bờ hồ
- Sò đo cam có hoa đẹp, rực rỡ nên được chọn trồng quanh hồ
Để tạo cảnh tự nhiên cho suối nứơc và làm dòng suối thêm mềm mại ta trồng một số bụi thủy trúc len lỏi xuống suối, một số bụi hồng tỷ muội chen với đá, vài cụm hoa chuối đỏ
Hồ nước là khu vực trung tâm, là điểm nhấn của quán, nó tập trung mọi sự chú ý của du khách Đó là nơi rất thích hợp cho việc bố trí khu dành cho ca sĩ hát phục vụ du khách hằng đêm Khu này được thiết kế thành 2 nhà tạ không cùng độ cao ôm lấy nhau, trống bốn phía để không che khuất tầm nhìn cho du khách Ngoài
ra, còn bố trí một sàn gạch Bát Tràng rộng 4m2 và một sàn kính chịu lực ôm lấy khu nhà tạ này
Phía trên sàn gạch bát tràng bố trí một giàn hoa giấy, giàn hoa giấy sẽ che mát cho du khách vào ban ngày và tăng mảng xanh cho quán Sàn này nối với nhà
Trang 40tạ bằng một cây cầu nhỏ, nó sẽ giúp cho du khách giao lưu với ca sĩ hoặc họ có thể thử làm ca sĩ trong chương trình “ hát với nhau nghe”
Nét đặc sắc của quán là sàn kính chịu lực được bố trí ở giữa hồ Sàn này có hình dạng tự nhiên ôm lấy sàn nhà tạ Khi du khách ngồi trên sàn này để thưởng thức cà phê, du khách sẽ có cảm giác như ngồi trên mặt nước, du khách có thể ngắm nhìn những chú cá nhiều màu đang tung tăng bơi lội dưới chân mình
Hình 4.6: Phối cảnh thác nước