Một số biện pháp giúp học sinh học từ vựng Tiếng Anh hiệu quả ở Tiểu học

1. MỞ ĐẦU 1.1. Lí do chọn đề tài Bậc tiểu học là bậc học góp phần quan trọng trong việc đặt nền móng cho việc hình thành và phát triển nhân cách học sinh. Môn Tiếng Anh ở bậc tiểu học cũng như những môn học khác cung cấp những tri thức ban đầu và những nhận thức về việc sử dụng ngôn ngữ nước ngoài. Trong bất kỳ một ngôn ngữ nào, vai trò của từ vựng cũng hết sức quan trọng. Từ vựng là công cụ cơ bản trong giao tiếp và tiếp thu kiến thức. Vốn từ vựng càng phong phú bao nhiêu, việc giao tiếp và tiếp thu kiến thức càng dễ dàng bấy nhiêu. Trong việc học ngoại ngữ nói chung và dạy Tiếng Anh nói riêng, vốn từ vựng phong phú đôi khi còn quan trọng hơn cả việc nhớ và sử dụng các cấu trúc ngôn ngữ. Chúng ta vẫn thường hay nói vui vẻ Tiếng Anh bồi, khi mà những người tham gia giao tiếp chỉ cần một số lượng các từ vựng và lắp ghép chủ quan chúng lại với nhau để phục vụ mục đích giao tiếp và hoạt động giao tiếp vẫn thành công vì người nói và người nghe đều có thể hiểu được nội dung thông qua một số lượng các từ vựng được sử dụng. Nói như vậy không phải để xem nhẹ việc học cấu trúc mà để khẳng định một điều: Từ vựng là một trong những yếu tố quan trọng nhất khi học bất kể một ngôn ngữ nào. Đối với các em học sinh, việc học từ vựng và nhớ chúng càng nhiều càng tốt là rất hữu ích và cần thiết. Bởi vì không có từ vựng chắc chắn là không có ngôn ngữ. Khối lượng ngôn ngữ càng nhiều càng giúp cho việc hiểu và giao tiếp nhanh chóng và hiệu quả. Trong bất cứ một khoá học tiếng nào, việc học từ vựng cũng luôn được đặt ra như là một mục đích. Và thông thường ở mỗi bài học tiếng, việc giới thiệu ngữ liệu mới, làm rõ nghĩa và cách dùng của chúng luôn là yêu cầu thường xuyên và bắt buộc, nó quyết định kết quả của cả quá trình học tiếng. Vì thế việc dạy từ vựng cho học sinh là rất quan trọng. Xuất phát từ lý do đó là động lực thúc đẩy tôi viết đề tài “Một số biện pháp giúp học sinh học từ vựng Tiếng Anh có hiệu quả ở Tiểu học”. Mong rằng những kinh nghiệm này góp phần bổ sung và làm phong phú hơn phương pháp dạy học của các bạn đồng nghiệp. 1.2. Mục đích nghiên cứu Từ vựng có vai trò quan trọng trong hệ thống ngôn ngữ. Không có vốn từ đầy đủ, con người không thể sử dụng từ ngữ như một phương tiện giao tiếp. Việc dạy vựng Tiếng Anh cho học sinh tiểu học một cách đúng đắn giúp học sinh có phương tiện giao tiếp để phát triển toàn diện. Vốn từ của học sinh càng giàu bao nhiêu thì khả năng sử dụng càng lớn, càng chính xác, hoạt động giao tiếp sẽ thể hiện rõ ràng và nhạy bén hơn. Chính vì vậy, tôi đã chọn đề tài này để nghiên cứu nhằm mục đích giúp học sinh có một vốn từ vựng vững chắc áp dụng vào học bốn kĩ năng: nghe - nói - đọc - viết đạt hiệu quả từ đó nâng cao chất lượng việc dạy và học bộ môn Anh văn của thầy và trò; tạo nền tảng làm cơ sở cho học sinh học tốt các bộ môn khác góp phần nâng cao chất lượng dạy học. Giúp học sinh tự tin hơn trong giao tiếp, mạnh dạn bày tỏ ý kiến của mình trong quá trình học tập và trong giao tiếp cuộc sống hằng ngày. Đặc biệt giúp các em học sinh giải quyết được những thắc mắc băn khoăn trong việc học từ mới. Từ đó sẽ tạo được niềm say mê yêu thích của các em khi học bộ môn Tiếng Anh. 1.3. Đối tượng nghiên cứu Năm học 2017-2018 tôi được đảm nhiệm giảng dạy Tiếng Anh lớp 4A, 4B, 5A nên đối tượng nghiên cứu của tôi là học sinh các lớp 4A, 4B, 5A trường Tiểu học Đạ Nghịt. 1.4. Phương pháp nghiên cứu a. Phương pháp lý thuyết Tổng hợp từ sách giáo khoa, tài liệu tập huấn chuyên đề về các phương pháp và các kỹ thuật dạy học, tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên tiểu học. b. Phương pháp thực tiễn: - Phương pháp hội thảo, tập huấn chuyên đề. - Phương pháp trải nghiệm thực tế giảng dạy. - Phương pháp phân tích tổng hợp. - Phương pháp thực hành. - Phương pháp thống kê. - Phương pháp tìm tòi, trao đổi kinh nghiệm. - Phương pháp tổng kết sư phạm. 1.5. Giới hạn phạm vi nghiên cứu Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu phương pháp để dạy từ vựng Tiếng Anh có hiệu quả của học sinh các lớp 4A, 4B, 5A trường Tiểu học Đạ Nghịt. 2. NỘI DUNG 2.1. Cơ sở lí luận của vấn đề Ở một số trường học hiện nay vẫn đang tồn tại một số hình thức dạy từ vựng: Ghi từ lên bảng cả Tiếng Anh lẫn Tiếng Việt và cho trẻ đọc đi đọc lại, đưa ra câu nói bằng Tiếng Anh và yêu cầu trẻ dịch sang Tiếng Việt và ngược lại, yêu cầu trẻ chép chính tả phần Tiếng Anh và Tiếng Việt, bắt trẻ học thuộc lòng các từ,…Chắc chắn các cách học này sẽ không có tác dụng nhiều, nếu trẻ có nhớ được thì cũng là trí nhớ ngắn hạn do học thuộc long mà có chứ không thể trở thành từ vựng của trẻ để trẻ có thể sử dụng tự nhiên và lâu dài. Phương pháp này ít mang lại hiệu quả giáo dục, nó không phù hợp với tình hình phát triển của nước ta hiện nay. Bây giờ việc đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực của học sinh yêu cầu học sinh phải biết tự giác, chủ động sáng tạo, chiếm lĩnh làm chủ kiến thức. Thực hiện được yêu cầu này, giáo viên phải là người có vai trò hướng dẫn, điều khiển, tổ chức học sinh hoạt động. Do vậy việc tìm tòi và vận dụng các phương pháp mới luôn luôn đòi hỏi mỗi giáo viên phải có. Hơn thế nữa, ngoại ngữ là một môn học đòi hỏi học sinh phải có tính chăm chỉ, học thường xuyên, ở mọi lúc mọi nơi thì mới phát triển được vốn từ vựng. Có vốn từ khá thì học sinh mới vận dụng các kiến thức của mình vào các bài học. Bên cạnh đó, việc phỏng đoán nội dung chính trong một tiết học cũng không thể thiếu được. Trước đây, theo phương pháp cũ, giáo viên thường đề cập ngay vào bài mới, không kích thích được khả năng tư duy của học sinh nên các em thường rất thụ động, do đó hiệu quả của các giờ học không cao. Vậy dạy từ vựng cho học sinh tiểu học như thế nào cho chuẩn xác về mặt giáo học pháp và phù hợp với tâm lý lứa tuổi thì mỗi giáo viên chúng ta phải không ngừng tìm tòi sáng tạo, học hỏi đồng nghiệp để tìm ra phương pháp dạy học tối ưu nhất phù hợp với học sinh. Làm thế nào để học sinh hiểu bài, tiếp thu bài nhanh nhất, có những giờ học sôi động, thu hút được học sinh, có những phương pháp dạy hay để học sinh dễ nắm bắt được bài ngay tại lớp luôn là những trăn trở đối với mỗi người dạy Tiếng Anh như chúng tôi. Qua thực tế dạy học những năm qua, tôi nhận thấy phương pháp cũ dạy học từ vựng không hiệu quả. Làm cho học sinh thụ động ttrong việc làm giàu vốn từ cho mình, sử dụng từ trong ngữ cảnh giao tiếp bị hạn chế, không linh hoạt và thường lệ thuộc vào cấu trúc ngữ pháp. Từ đó vấn đề được đặt ra ở đây là nghiên cứu áp dụng các phương pháp dạy từ vựng, cụ thể là các phương pháp giới thiệu và kiểm tra từ vựng đối với học sinh sao cho phù hợp và có hiệu quả tốt. 2.2. Thực trạng của vấn đề Qua th¬ực tế giảng dạy tôi thấy việc học Tiếng Anh của học sinh thường mắc các lỗi rất cơ bản mà nguyên nhân chính là do các em quên hết vốn từ vựng đã học, không chịu học từ mới, phát âm sai trọng âm, ngữ điệu đọc, nói chư¬¬a đúng khi giao tiếp. Đa số học sinh còn nhút nhát, thiếu tự tin, ngại phát âm, thực hành giao tiếp. Khả năng ghi nhớ từ, cấu trúc câu của các em còn hạn chế. Thêm vào đó, năm học gần đây các em phải làm quen với bộ sách Tiếng Anh mới, khối kiến thức khá nặng với số lượng từ vựng mới rất nhiều và mẫu câu khá dài và phức tạp. Từ đó, một số em có tâm lý xao lãng và không thích thú khi học bộ môn này.Tôi rất băn khoăn và đã tìm ra một số nguyên nhân: - Đa số các em là dân tộc thiếu số chưa tiếp cận với ngôn ngữ mới, chưa có phương pháp học từ vựng thật sự hiệu quả. - Về phía phụ huynh, cũng rất khó khăn trong việc kiểm tra hoặc hướng dẫn các em tự học ở nhà bởi môn ngoại ngữ, không phải phụ huynh nào cũng biết. - Một số học sinh nhất là các học sinh nam thường xao lãng và ít quan tâm đến việc học tập cũng như học từ vựng. - Một số học sinh ít có thời gian học bài ở nhà vì ngoài giờ học các em còn phải phụ giúp cha mẹ làm việc nhà, nhiều gia đình cũng rất vất vả về kinh tế. - Đa số các học sinh trong lớp đều có hoàn cảnh khó khăn nên các em ít có sách tham khảo để nâng cao vốn từ ngoài những từ vựng mà sách giáo khoa cung cấp. - Các em ít có điều kiện để giao tiếp bằng Tiếng Anh và các em cũng ngại giao tiếp, trao đổi nhau bằng Tiếng Anh ngoài giờ học. Đầu năm tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng học tập bộ môn Anh văn kết quả cho thấy là rất thấp, các em không biết phân loại từ, không phát âm chuẩn, không đọc đúng trọng âm, không biết dùng từ trong câu cho đúng, hoặc trong văn cảnh giao tiếp, chưa biết cách học từ vựng một cách có hiệu quả. Kết quả khảo sát đầu năm học 2017-2018 tôi có số liệu như sau: MônLớpSố HSHS hoàn thành tốtHS hoàn thànhHS chưa hoàn thành Tiếng Anh4A19289 Tiếng Anh4B19397 Tiếng Anh5A292207 Trên cơ sở lí luận và thực trạng đó, tôi quyết định chọn đề tài nghiên cứu với tên: “Một số biện pháp giúp học sinh học từ vựng Tiếng Anh hiệu quả ở Tiểu học”, nhằm giúp các em không những học lý thuyết tốt mà còn vận dụng từ vựng một cách hiệu quả nhất vào quá trình làm bài tập. 2.3. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề Trong Tiếng Anh mỗi từ thường có hai mặt: nghĩa của từ và cách sử dụng. Nghĩa của từ và cách chúng được dùng như thế nào là hai vấn đề khác nhau. Có nhiều trường hợp khi tra từ điển chúng ta có thể hiểu được nghĩa của từ, song không phải như vậy là đã biết cách sử dụng từ đó. Cách sử dụng của một từ phụ thuộc vào chức năng của từ trong câu, ngữ cảnh, thói quen của người sử dụng và các mối quan hệ của họ với môi trường văn hóa và xã hội. Sau đây là những biện pháp dạy từ vựng hiệu quả: a) Học từ vựng Tiếng Anh theo chủ đề Chắc hẳn khi học Tiếng Anh ai cũng nhận thức được tầm quan trọng của việc sở hữu một vốn từ rộng, bao quát và đã thử rất nhiều phương pháp học từ vựng như : học từ vựng bằng flashcard, note stick dán khắp nhà để bạn có thể học mọi lúc mọi nơi hay có bạn lại học từ vựng thông qua hình ảnh, bài hát, tiền tố, hậu tố, con vật,… tức là học từ vựng Tiếng Anh theo chủ đề. Học từ vựng Tiếng Anh theo chủ đề là các em sẽ học các từ liên quan đến một chủ đề như: + School things: pencil case, map, pen, pencil, ruler, eraser, board, desk, computer,… + Clothes: short, dress, jeans, skirt, hat, shoes, t-shirt, shirt,… + Family: Mom, dad, sister, brother, grandma, grandpa, aunt, uncle, cousin,… + Food: meat, rice, chicken, beef, pizza, egg, salad,cake,… + Fruit: orange, pear, banana, apple, grapes,… Tóm lại thì việc học từ vựng Tiếng Anh theo chủ đề sẽ có hai ưu điểm giúp các em học sinh tăng khả năng Anh ngữ: - Đầu tiên là chúng giúp cho việc học từ vựng của chúng mình nhanh và đỡ nhàm chán hơn, thông qua việc phân loại , các em sẽ dễ dàng liên tưởng và ghi nhớ tốt hơn. Chẳng hạn, học từ vựng tiếng Anh theo chủ đề “ Family” thì sẽ có các từ liên quan như: father, mother, sister, brother, grandfather, niece,… Điều đó sẽ tạo nên sự liên tưởng tốt, khi cần nói về chủ đề nào thì tự động những từ vựng theo chủ đề đó sẽ xuất hiện ngay trong đầu. - Thứ hai, việc ôn lại từ vựng cũng sẽ đơn giản hơn, ví dụ như hôm nay các em có thể học từ vựng tiếng Anh theo chủ đề “Animal” chẳng hạn, nhưng hôm sau chán quá thì lại có thể học từ vựng Tiếng Anh theo chủ đề “Clothes” và còn nhiều chủ đề khác nữa. b) Học từ vựng Tiếng Anh qua phim ảnh hoặc xem video Tiếng Anh giao tiếp rất khác với những gì chúng ta học được trên sách vở về ngôn ngữ và cách dùng. Xem phim là một cơ hội cho chúng ta học hỏi những từ không có trong sách vở hay những từ lóng không thể tìm thấy trong từ điển. Phim ảnh giúp bạn cải thiện không chỉ khả năng phát âm mà còn ngữ pháp và từ vựng. Nếu như bạn nghe người Mỹ hoặc người Anh nói chuyện, bạn có thể học cách nói giống họ, nhắc đi nhắc lại và chuyển thành câu nói của mình để có thể bật ra bất cứ khi nào bạn giao tiếp với người bản ngữ. Để học Tiếng Anh qua phim hiệu quả nhất theo các bước sau: Bước 1: Chọn phim phù hợp để luyện nghe Trước khi luyện nghe, bạn nên chọn cho mình một bộ phim phù hợp. Tùy vào sở thích các em có thể chọn nhiều dòng phim khác nhau như gia đình, trinh thám, hoạt hình,… Nên tìm những bộ phim có phụ đề để tiện theo dõi và tra cứu những từ mà mình không biết. Những phim có độ dài một tập từ 15 – 20 phút. Bên cạnh đó, những phim có nhiều tình huống giao tiếp cũng rất tốt trong quá trình luyện nghe. Bước 2: Xem phần giới thiệu phim (Trailer) Một mẹo đơn giản giúp các em dễ dàng xem phim luyện Tiếng Anh là tìm hiểu phần Giới thiệu phim. Phần này sẽ cung cấp cho các em một cái nhìn tổng quan về bộ phim, các nhân vật trong phim, từ đó giảm bớt rào cản khi xem phim và gia tăng khả năng phán đoán khi xem (kể cả khi có rào cản ngôn ngữ). Bước 3: Xem toàn bộ phim với phụ đề tiếng Việt. Điều này sẽ giúp các em nắm bắt được nội dung phim, từ đó tăng sự hứng thú khi xem phim. Bước 4: Xem phim mà không có phụ đề. Việc này giúp các em tập trung hơn vào lắng nghe những gì diễn viên đang nói, từ đó cảm nhận được ngữ điệu cũng như cách biểu cảm trong đoạn hội thoại. Bước 5: Xem lại phim với phụ đề Tiếng Anh. Phụ đề Tiếng Anh sẽ giúp các em biết được những từ mà mình không nghe được hoặc nghe bị nhầm lẫn. Bước 6: Nghe đi nghe lại nhiều lần mà không có phụ đề. Chú ý những gì bổ ích: từ/ cụm từ mới, ngữ pháp, cấu trúc… Dùng từ điển để tra nghĩa: có thể dừng phim để tra các từ lạ hoặc viết lại các câu rồi tra sau. Nhưng phải tra từ điển để hiểu nghĩa. Đây là phương pháp được các em có thể áp dụng để học Tiếng Anh một cách thoải mái, thư giãn mà vẫn rất hiệu quả. c) Học từ vựng Tiếng Anh hiệu quả thông qua các bài hát Học từ vựng Tiếng Anh qua bài hát mang lại hiệu quả đơn giản bởi trong các bài hát thì những từ vựng trở nên mềm mại, có vần điệu và lôi cuốn giúp các em cảm thấy thư giãn, thoải mái hơn không còn mang nặng áp lực học hành nữa. Đây cũng là cách học được rất nhiều bạn trẻ ngày nay áp dụng bởi sự hiệu quả nó đem lại. Các em nên “khởi động” bằng những ca khúc gần gũi nhẹ nhàng với giai điệu chậm, dễ nghe cùng với ca từ phổ thông, dễ hiểu. Hãy cứ nghe nhạc mà chưa cần xem lời bài hát, chưa cần cố để hiểu hết lời bài hát, việc nghe nhạc như vậy sẽ giúp các em làm quen với bài hát một cách tự nhiên nhất, không áp lực và hoàn toàn như đang thư giãn. Sau khi nghe nhạc nhiều lần, trước khi nhìn lời bài hát hãy thử hát theo. Tiếp theo là hãy thử nghe lại ca khúc một cách chậm rãi và từng câu, sau đó thử tự viết lại lời bài hát và kiểm tra kết quả so với lời chuẩn. Đây là một bài kiểm tra thú vị chắc chắn sẽ khiến các em vô cùng hào hứng. Cuối cùng là hãy nghe những bài hát mà các em thực sự yêu thích và hát đi hát lại nhiều lần. Giúp học sinh nhớ từ thông qua những bài hát do giáo viên tự sáng tác dựa vào nền nhạc của một số bài hát quen thuộc với học sinh tiểu học. Học sinh có thể hát những bài này khi chào giáo viên, trong các phần Warm-up, Consolidation,...ở trên lớp, ở nhà hoặc vào những lúc giải lao. Học sinh có thể hát theo cá nhân, theo cặp, theo nhóm hoặc cả lớp. Ví dụ: Ôn các từ chỉ màu sắc thông qua bài hát Bắc Kim Thang. Red yellow blue white pink. Black and gray brown purple. What color is this? It’s red. What color is this? It’s pink. Green purple brown and white. Orange pink black and red red red. d) Học từ vựng Tiếng Anh bằng hình ảnh - Dùng hình ảnh trực quan: đồ vật thật trên lớp, tranh ảnh, hình vẽ phác hoạ (hình que), hình cắt dán từ tạp chí,…. Có tác dụng mạnh mẽ đến hứng thú học tập của học sinh và giúp học sinh ghi nhớ nhanh hơn, lâu hơn. + Dùng hình ảnh để dạy về chủ đề loài vật: động vật hoang dã (wild animals), vật nuôi (farm animals), thú cưng (pets), động vật biển (sea animals).

Đối tượng nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu

Giới hạn phạm vi nghiên cứu

23334

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài

Bậc tiểu học là bậc học góp phần quan trọng trong việc đặt nền móng cho việc hìnhthành và phát triển nhân cách học sinh Môn Tiếng Anh ở bậc tiểu học cũng như nhữngmôn học khác cung cấp những tri thức ban đầu và những nhận thức về việc sử dụng ngônngữ nước ngoài

Trong bất kỳ một ngôn ngữ nào, vai trò của từ vựng cũng hết sức quan trọng Từvựng là công cụ cơ bản trong giao tiếp và tiếp thu kiến thức Vốn từ vựng càng phong phúbao nhiêu, việc giao tiếp và tiếp thu kiến thức càng dễ dàng bấy nhiêu Trong việc họcngoại ngữ nói chung và dạy Tiếng Anh nói riêng, vốn từ vựng phong phú đôi khi cònquan trọng hơn cả việc nhớ và sử dụng các cấu trúc ngôn ngữ Chúng ta vẫn thường haynói vui vẻ Tiếng Anh bồi, khi mà những người tham gia giao tiếp chỉ cần một số lượngcác từ vựng và lắp ghép chủ quan chúng lại với nhau để phục vụ mục đích giao tiếp vàhoạt động giao tiếp vẫn thành công vì người nói và người nghe đều có thể hiểu được nộidung thông qua một số lượng các từ vựng được sử dụng Nói như vậy không phải để xemnhẹ việc học cấu trúc mà để khẳng định một điều: Từ vựng là một trong những yếu tốquan trọng nhất khi học bất kể một ngôn ngữ nào

Đối với các em học sinh, việc học từ vựng và nhớ chúng càng nhiều càng tốt là rấthữu ích và cần thiết Bởi vì không có từ vựng chắc chắn là không có ngôn ngữ Khốilượng ngôn ngữ càng nhiều càng giúp cho việc hiểu và giao tiếp nhanh chóng và hiệu quả.Trong bất cứ một khoá học tiếng nào, việc học từ vựng cũng luôn được đặt ra như là mộtmục đích Và thông thường ở mỗi bài học tiếng, việc giới thiệu ngữ liệu mới, làm rõ nghĩa

và cách dùng của chúng luôn là yêu cầu thường xuyên và bắt buộc, nó quyết định kết quảcủa cả quá trình học tiếng

Vì thế việc dạy từ vựng cho học sinh là rất quan trọng Xuất phát từ lý do đó làđộng lực thúc đẩy tôi viết đề tài “Một số biện pháp giúp học sinh học từ vựng Tiếng Anh

có hiệu quả ở Tiểu học” Mong rằng những kinh nghiệm này góp phần bổ sung và làmphong phú hơn phương pháp dạy học của các bạn đồng nghiệp

1.2 Mục đích nghiên cứu

Từ vựng có vai trò quan trọng trong hệ thống ngôn ngữ Không có vốn từ đầy đủ,con người không thể sử dụng từ ngữ như một phương tiện giao tiếp Việc dạy vựng TiếngAnh cho học sinh tiểu học một cách đúng đắn giúp học sinh có phương tiện giao tiếp đểphát triển toàn diện Vốn từ của học sinh càng giàu bao nhiêu thì khả năng sử dụng cànglớn, càng chính xác, hoạt động giao tiếp sẽ thể hiện rõ ràng và nhạy bén hơn

Chính vì vậy, tôi đã chọn đề tài này để nghiên cứu nhằm mục đích giúp học sinh cómột vốn từ vựng vững chắc áp dụng vào học bốn kĩ năng: nghe - nói - đọc - viết đạt hiệuquả từ đó nâng cao chất lượng việc dạy và học bộ môn Anh văn của thầy và trò; tạo nềntảng làm cơ sở cho học sinh học tốt các bộ môn khác góp phần nâng cao chất lượng dạyhọc

Giúp học sinh tự tin hơn trong giao tiếp, mạnh dạn bày tỏ ý kiến của mình trongquá trình học tập và trong giao tiếp cuộc sống hằng ngày Đặc biệt giúp các em học sinhgiải quyết được những thắc mắc băn khoăn trong việc học từ mới Từ đó sẽ tạo được niềmsay mê yêu thích của các em khi học bộ môn Tiếng Anh

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Năm học 2017-2018 tôi được đảm nhiệm giảng dạy Tiếng Anh lớp 4A, 4B, 5A nênđối tượng nghiên cứu của tôi là học sinh các lớp 4A, 4B, 5A trường Tiểu học Đạ Nghịt

1.4 Phương pháp nghiên cứu

a Phương pháp lý thuyết

Tổng hợp từ sách giáo khoa, tài liệu tập huấn chuyên đề về các phương pháp vàcác kỹ thuật dạy học, tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên tiểu học

b Phương pháp thực tiễn:

- Phương pháp hội thảo, tập huấn chuyên đề

- Phương pháp trải nghiệm thực tế giảng dạy

- Phương pháp phân tích tổng hợp

- Phương pháp thực hành

- Phương pháp thống kê.

- Phương pháp tìm tòi, trao đổi kinh nghiệm

- Phương pháp tổng kết sư phạm

1.5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu phương pháp để dạy từ vựng Tiếng Anh có hiệuquả của học sinh các lớp 4A, 4B, 5A trường Tiểu học Đạ Nghịt

2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lí luận của vấn đề

Ở một số trường học hiện nay vẫn đang tồn tại một số hình thức dạy từ vựng: Ghi

từ lên bảng cả Tiếng Anh lẫn Tiếng Việt và cho trẻ đọc đi đọc lại, đưa ra câu nói bằngTiếng Anh và yêu cầu trẻ dịch sang Tiếng Việt và ngược lại, yêu cầu trẻ chép chính tảphần Tiếng Anh và Tiếng Việt, bắt trẻ học thuộc lòng các từ,…Chắc chắn các cách họcnày sẽ không có tác dụng nhiều, nếu trẻ có nhớ được thì cũng là trí nhớ ngắn hạn do họcthuộc long mà có chứ không thể trở thành từ vựng của trẻ để trẻ có thể sử dụng tự nhiên

và lâu dài

Phương pháp này ít mang lại hiệu quả giáo dục, nó không phù hợp với tình hìnhphát triển của nước ta hiện nay Bây giờ việc đổi mới phương pháp dạy học nhằm pháthuy tính tích cực của học sinh yêu cầu học sinh phải biết tự giác, chủ động sáng tạo,chiếm lĩnh làm chủ kiến thức Thực hiện được yêu cầu này, giáo viên phải là người có vaitrò hướng dẫn, điều khiển, tổ chức học sinh hoạt động Do vậy việc tìm tòi và vận dụngcác phương pháp mới luôn luôn đòi hỏi mỗi giáo viên phải có

Hơn thế nữa, ngoại ngữ là một môn học đòi hỏi học sinh phải có tính chăm chỉ,học thường xuyên, ở mọi lúc mọi nơi thì mới phát triển được vốn từ vựng Có vốn từ kháthì học sinh mới vận dụng các kiến thức của mình vào các bài học Bên cạnh đó, việcphỏng đoán nội dung chính trong một tiết học cũng không thể thiếu được

Trước đây, theo phương pháp cũ, giáo viên thường đề cập ngay vào bài mới, khôngkích thích được khả năng tư duy của học sinh nên các em thường rất thụ động, do đó hiệuquả của các giờ học không cao

Vậy dạy từ vựng cho học sinh tiểu học như thế nào cho chuẩn xác về mặt giáo họcpháp và phù hợp với tâm lý lứa tuổi thì mỗi giáo viên chúng ta phải không ngừng tìm tòi

sáng tạo, học hỏi đồng nghiệp để tìm ra phương pháp dạy học tối ưu nhất phù hợp vớihọc sinh.

Làm thế nào để học sinh hiểu bài, tiếp thu bài nhanh nhất, có những giờ học sôiđộng, thu hút được học sinh, có những phương pháp dạy hay để học sinh dễ nắm bắt đượcbài ngay tại lớp luôn là những trăn trở đối với mỗi người dạy Tiếng Anh như chúng tôi

Qua thực tế dạy học những năm qua, tôi nhận thấy phương pháp cũ dạy học từvựng không hiệu quả Làm cho học sinh thụ động ttrong việc làm giàu vốn từ cho mình,

sử dụng từ trong ngữ cảnh giao tiếp bị hạn chế, không linh hoạt và thường lệ thuộc vàocấu trúc ngữ pháp Từ đó vấn đề được đặt ra ở đây là nghiên cứu áp dụng các phươngpháp dạy từ vựng, cụ thể là các phương pháp giới thiệu và kiểm tra từ vựng đối với họcsinh sao cho phù hợp và có hiệu quả tốt

2.2 Thực trạng của vấn đề

Qua thực tế giảng dạy tôi thấy việc học Tiếng Anh của học sinh thường mắc các lỗirất cơ bản mà nguyên nhân chính là do các em quên hết vốn từ vựng đã học, không chịuhọc từ mới, phát âm sai trọng âm, ngữ điệu đọc, nói chưa đúng khi giao tiếp Đa số họcsinh còn nhút nhát, thiếu tự tin, ngại phát âm, thực hành giao tiếp Khả năng ghi nhớ từ,cấu trúc câu của các em còn hạn chế Thêm vào đó, năm học gần đây các em phải làmquen với bộ sách Tiếng Anh mới, khối kiến thức khá nặng với số lượng từ vựng mới rấtnhiều và mẫu câu khá dài và phức tạp Từ đó, một số em có tâm lý xao lãng và khôngthích thú khi học bộ môn này.Tôi rất băn khoăn và đã tìm ra một số nguyên nhân:

- Đa số các em là dân tộc thiếu số chưa tiếp cận với ngôn ngữ mới, chưa cóphương pháp học từ vựng thật sự hiệu quả

- Về phía phụ huynh, cũng rất khó khăn trong việc kiểm tra hoặc hướng dẫn các

em tự học ở nhà bởi môn ngoại ngữ, không phải phụ huynh nào cũng biết

- Một số học sinh nhất là các học sinh nam thường xao lãng và ít quan tâm đếnviệc học tập cũng như học từ vựng

- Một số học sinh ít có thời gian học bài ở nhà vì ngoài giờ học các em còn phảiphụ giúp cha mẹ làm việc nhà, nhiều gia đình cũng rất vất vả về kinh tế

- Đa số các học sinh trong lớp đều có hoàn cảnh khó khăn nên các em ít có sáchtham khảo để nâng cao vốn từ ngoài những từ vựng mà sách giáo khoa cung cấp.

- Các em ít có điều kiện để giao tiếp bằng Tiếng Anh và các em cũng ngại giaotiếp, trao đổi nhau bằng Tiếng Anh ngoài giờ học

Đầu năm tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng học tập bộ môn Anh văn kết quả chothấy là rất thấp, các em không biết phân loại từ, không phát âm chuẩn, không đọc đúngtrọng âm, không biết dùng từ trong câu cho đúng, hoặc trong văn cảnh giao tiếp, chưa biếtcách học từ vựng một cách có hiệu quả

Kết quả khảo sát đầu năm học 2017-2018 tôi có số liệu như sau:

thành tốt

HS hoànthành

HS chưahoàn thành

Trên cơ sở lí luận và thực trạng đó, tôi quyết định chọn đề tài nghiên cứu với tên:

“Một số biện pháp giúp học sinh học từ vựng Tiếng Anh hiệu quả ở Tiểu học”, nhằm giúpcác em không những học lý thuyết tốt mà còn vận dụng từ vựng một cách hiệu quả nhấtvào quá trình làm bài tập

2.3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề

Trong Tiếng Anh mỗi từ thường có hai mặt: nghĩa của từ và cách sử dụng Nghĩa

của từ và cách chúng được dùng như thế nào là hai vấn đề khác nhau Có nhiều trườnghợp khi tra từ điển chúng ta có thể hiểu được nghĩa của từ, song không phải như vậy là đãbiết cách sử dụng từ đó Cách sử dụng của một từ phụ thuộc vào chức năng của từ trongcâu, ngữ cảnh, thói quen của người sử dụng và các mối quan hệ của họ với môi trườngvăn hóa và xã hội Sau đây là những biện pháp dạy từ vựng hiệu quả:

a) Học từ vựng Tiếng Anh theo chủ đề

Chắc hẳn khi học Tiếng Anh ai cũng nhận thức được tầm quan trọng của việc sởhữu một vốn từ rộng, bao quát và đã thử rất nhiều phương pháp học từ vựng như : học từvựng bằng flashcard, note stick dán khắp nhà để bạn có thể học mọi lúc mọi nơi hay có

bạn lại học từ vựng thông qua hình ảnh, bài hát, tiền tố, hậu tố, con vật,… tức là học từ vựng Tiếng Anh theo chủ đề Học từ vựng Tiếng Anh theo chủ đề là các em sẽ học các từ

liên quan đến một chủ đề như:

+ School things: pencil case, map, pen, pencil, ruler, eraser, board, desk, computer,

…

+ Clothes: short, dress, jeans, skirt, hat, shoes, t-shirt, shirt,…

+ Family: Mom, dad, sister, brother, grandma, grandpa, aunt, uncle, cousin,…+ Food: meat, rice, chicken, beef, pizza, egg, salad,cake,…

+ Fruit: orange, pear, banana, apple, grapes,…

Tóm lại thì việc học từ vựng Tiếng Anh theo chủ đề sẽ có hai ưu điểm giúp các em

học sinh tăng khả năng Anh ngữ:

- Đầu tiên là chúng giúp cho việc học từ vựng của chúng mình nhanh và đỡ nhàmchán hơn, thông qua việc phân loại , các em sẽ dễ dàng liên tưởng và ghi nhớ tốt

hơn Chẳng hạn, học từ vựng tiếng Anh theo chủ đề “ Family” thì sẽ có các từ liên quan

như: father, mother, sister, brother, grandfather, niece,… Điều đó sẽ tạo nên sự liên tưởngtốt, khi cần nói về chủ đề nào thì tự động những từ vựng theo chủ đề đó sẽ xuất hiện ngaytrong đầu

- Thứ hai, việc ôn lại từ vựng cũng sẽ đơn giản hơn, ví dụ như hôm nay các em có

thể học từ vựng tiếng Anh theo chủ đề “Animal” chẳng hạn, nhưng hôm sau chán quá thì lại có thể học từ vựng Tiếng Anh theo chủ đề “Clothes” và còn nhiều chủ đề khác nữa.

b) Học từ vựng Tiếng Anh qua phim ảnh hoặc xem video

Tiếng Anh giao tiếp rất khác với những gì chúng ta học được trên sách vở về ngônngữ và cách dùng Xem phim là một cơ hội cho chúng ta học hỏi những từ không có trongsách vở hay những từ lóng không thể tìm thấy trong từ điển

Phim ảnh giúp bạn cải thiện không chỉ khả năng phát âm mà còn ngữ pháp và từvựng Nếu như bạn nghe người Mỹ hoặc người Anh nói chuyện, bạn có thể học cách nóigiống họ, nhắc đi nhắc lại và chuyển thành câu nói của mình để có thể bật ra bất cứ khinào bạn giao tiếp với người bản ngữ.

Để học Tiếng Anh qua phim hiệu quả nhất theo các bước sau:

Bước 1: Chọn phim phù hợp để luyện nghe

Trước khi luyện nghe, bạn nên chọn cho mình một bộ phim phù hợp Tùy vào sởthích các em có thể chọn nhiều dòng phim khác nhau như gia đình, trinh thám, hoạt hình,

Bước 2: Xem phần giới thiệu phim (Trailer)

Một mẹo đơn giản giúp các em dễ dàng xem phim luyện Tiếng Anh là tìm hiểuphần Giới thiệu phim Phần này sẽ cung cấp cho các em một cái nhìn tổng quan về bộphim, các nhân vật trong phim, từ đó giảm bớt rào cản khi xem phim và gia tăng khả năngphán đoán khi xem (kể cả khi có rào cản ngôn ngữ)

Bước 3: Xem toàn bộ phim với phụ đề tiếng Việt

Điều này sẽ giúp các em nắm bắt được nội dung phim, từ đó tăng sự hứng thú khixem phim

Bước 4: Xem phim mà không có phụ đề

Việc này giúp các em tập trung hơn vào lắng nghe những gì diễn viên đang nói, từ

đó cảm nhận được ngữ điệu cũng như cách biểu cảm trong đoạn hội thoại

Bước 5: Xem lại phim với phụ đề Tiếng Anh.

Phụ đề Tiếng Anh sẽ giúp các em biết được những từ mà mình không nghe đượchoặc nghe bị nhầm lẫn

Bước 6: Nghe đi nghe lại nhiều lần mà không có phụ đề.

Chú ý những gì bổ ích: từ/ cụm từ mới, ngữ pháp, cấu trúc… Dùng từ điển để tranghĩa: có thể dừng phim để tra các từ lạ hoặc viết lại các câu rồi tra sau Nhưng phải tra từđiển để hiểu nghĩa.

Đây là phương pháp được các em có thể áp dụng để học Tiếng Anh một cách thoải

mái, thư giãn mà vẫn rất hiệu quả

c) Học từ vựng Tiếng Anh hiệu quả thông qua các bài hát

Học từ vựng Tiếng Anh qua bài hát mang lại hiệu quả đơn giản bởi trong các bàihát thì những từ vựng trở nên mềm mại, có vần điệu và lôi cuốn giúp các em cảm thấy thưgiãn, thoải mái hơn không còn mang nặng áp lực học hành nữa Đây cũng là cách họcđược rất nhiều bạn trẻ ngày nay áp dụng bởi sự hiệu quả nó đem lại

Các em nên “khởi động” bằng những ca khúc gần gũi nhẹ nhàng với giai điệuchậm, dễ nghe cùng với ca từ phổ thông, dễ hiểu Hãy cứ nghe nhạc mà chưa cần xem lờibài hát, chưa cần cố để hiểu hết lời bài hát, việc nghe nhạc như vậy sẽ giúp các em làmquen với bài hát một cách tự nhiên nhất, không áp lực và hoàn toàn như đang thư giãn

Sau khi nghe nhạc nhiều lần, trước khi nhìn lời bài hát hãy thử hát theo

Tiếp theo là hãy thử nghe lại ca khúc một cách chậm rãi và từng câu, sau đó thử tựviết lại lời bài hát và kiểm tra kết quả so với lời chuẩn Đây là một bài kiểm tra thú vịchắc chắn sẽ khiến các em vô cùng hào hứng

Cuối cùng là hãy nghe những bài hát mà các em thực sự yêu thích và hát đi hát lạinhiều lần

Giúp học sinh nhớ từ thông qua những bài hát do giáo viên tự sáng tác dựa vào nềnnhạc của một số bài hát quen thuộc với học sinh tiểu học

Học sinh có thể hát những bài này khi chào giáo viên, trong các phần Warm-up,Consolidation, ở trên lớp, ở nhà hoặc vào những lúc giải lao

Học sinh có thể hát theo cá nhân, theo cặp, theo nhóm hoặc cả lớp

Ví dụ: Ôn các từ chỉ màu sắc thông qua bài hát Bắc Kim Thang

Red yellow blue white pink Black and gray brown purple What color is this? It’sred What color is this? It’s pink Green purple brown and white Orange pink black andred red red.

d) Học từ vựng Tiếng Anh bằng hình ảnh

- Dùng hình ảnh trực quan: đồ vật thật trên lớp, tranh ảnh, hình vẽ phác hoạ

(hình que), hình cắt dán từ tạp chí,… Có tác dụng mạnh mẽ đến hứng thú học tập của họcsinh và giúp học sinh ghi nhớ nhanh hơn, lâu hơn

+ Dùng hình ảnh để dạy về chủ đề loài vật: động vật hoang dã (wild animals), vậtnuôi (farm animals), thú cưng (pets), động vật biển (sea animals)

- Wild animals

- Farm animals