Bên cạnh các công trình nghiên cứu trên còn có một số bài nghiên cứu liênquan đến văn hóa chính trị và nâng cao văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủchốt hiện nay như: “Văn hoá chính
Trang 1MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1 Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA CHÍNH TRỊ CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP HUYỆN 9
1.1 Văn hóa chính trị và văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp
huyện 91.2 Tiêu chí văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện 21
Chương 2 THỰC TRẠNG VĂN HÓA CHÍNH TRỊ CỦA ĐỘI NGŨ CÁN
BỘ CHỦ CHỐT CẤP HUYỆN Ở THANH OAI, HÀ NỘI HIỆN NAY 29
2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế, văn hóa, chính trị, xãhội và đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở Thanh Oai, Hà Nội 292.2 Thực trạng văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở
Thanh Oai, Hà Nội 382.3 Đánh giá chung về văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp
huyện ở Thanh Oai 49
Chương 3 NHỮNG PHƯƠNG HƯỚNG CƠ BẢN VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NÂNG CAO VĂN HÓA CHÍNH TRỊ CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP HUYỆN Ở THANH OAI, HÀ NỘI TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 56
3.1 Những phương hướng cơ bản nâng cao văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộchủ chốt cấp huyện ở Thanh Oai, Hà Nội trong giai đoạn hiện nay 56
3.2 Những giải pháp chủ yếu nâng cao văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộchủ chốt cấp huyện ở Thanh Oai, Hà Nội trong giai đoạn hiện nay 63
KẾT LUẬN 75 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 78
BẢNG CHỮ CÁI VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba, Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII về
chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước xác
định: “Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vậnmệnh của Đảng, của đất nước và chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựngĐảng” [9, tr.66]
Để đội ngũ cán bộ thực hiện được sứ mệnh của mình thì vai trò của văn hóachính trị (VHCT) là hết sức quan trọng V.I.Lênin đã từng khẳng định “mục đích củavăn hóa chính trị, của nền giáo dục chính trị là đào tạo nên những người cán bộ chânchính, có khả năng thắng được sự dối trá và thiên kiến, và có khả năng giúp đỡ quầnchúng lao động thắng được chế độ cũ, xây được một nhà nước không có bọn tư sản,bọn bóc lột và bọn địa chủ” [27, tr.212 - 213] Và suy cho cùng, trình độ VHCT củacán bộ, đặc biệt là đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý, đội ngũ cán bộ chủ chốt(ĐNCBCC) quyết định chất lượng và hiệu quả hoạt động chính trị của đất nước Họ
là tầng lớp tạo nên sắc diện văn hóa chính trị cho bản thân và hoàn thành nhữngtrọng trách chính trị của mình góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng
bộ máy nhà nước ta
Việc nâng cao văn hóa chính trị cho đội ngũ cán bộ chủ chốt là một yêu cầukhách quan đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay, khi chúng ta đang chuyển sang thời
kì phát triển mới - đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, mởrộng giao lưu và hợp tác với nhiều nước trên thế giới Và khi văn hóa chính trị ngàycàng trở nên quan trọng, là một trong những yếu tố quyết định đến sự thành bại củacông cuộc đổi mới thì hơn lúc nào hết văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt
ở cấp địa phương, cụ thể là cấp huyện phải ngày càng được quan tâm nhiều hơn vàkhông ngừng được bồi dưỡng, hoàn thiện Bởi lẽ đây là những cán bộ gần dân và
1
Trang 4hiểu dân nhất Họ vừa là những tấm gương văn hoá chính trị vừa phải tuyên truyềngiáo dục để văn hoá chính trị đi sâu vào đông đảo quần chúng Đây là một vấn đề cótính chất chiến lược, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội
ở nước ta hiện nay
Thực tiễn hiện nay cho thấy văn hoá chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt ởcấp quận huyện của nước ta còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu nguyệnvọng của nhân dân cũng như yêu cầu của thời kỳ đổi mới Cá biệt ở một số nơi, một
bộ phận cán bộ còn hạn chế về trình độ văn hóa chính trị, có những nhận thức, hànhđộng sai trái, không phù hợp với những chuẩn mực đạo đức xã hội, đi ngược lại vớichủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước, làm giảm sút nghiêm trọng lòng tincủa nhân dân, làm nghèo đất nước Thanh Oai là một huyện ven đô, được Hà Nộiquy hoạch là vành đai xanh của Thủ đô đã và đang có những bước phát triển mạnh
mẽ nhờ đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn.Đây cũng là vùng đất chứa đựng nhiều giá trị văn hóa truyền thống của Hà Nội nóiriêng và cả nước nói chung Vì vậy, việc nâng cao văn hóa chính trị cho đội ngũ cán
bộ chủ chốt huyện Thanh Oai là một yêu cầu tất yếu, đáp ứng những đòi hỏi bứcthiết của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đang diễn ra mạnh mẽ trên địa bànhuyện, đồng thời giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa tốt đẹp của địa phương
Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề, với mục đích phát huy tối đanhững điểm tích cực cũng như khắc phục triệt để những điểm còn yếu kém trong vấn
đề văn hoá chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện mà cụ thể là ở huyện
Thanh Oai, Thành phố Hà Nội, tôi chọn đề tài: “Nâng cao văn hoá chính trị của
đội ngũ cán bộ chủ chốt huyện Thanh Oai, Thành phố Hà Nội hiện nay ” làm đề
tài nghiên cứu
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
2
Trang 5Văn hóa chính trị là vấn đề đã được nghiên cứu từ lâu cả trên thế giới và ViệtNam Đặc biệt, trong những năm gần đây ở nước ta đã có nhiều bài báo, công trìnhnghiên cứu về văn hóa chính trị trên nhiều góc độ khác nhau, cụ thể có thể kể đếnnhững nhóm công trình sau:
Cuốn“Văn hoá chính trị và việc bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lãnh đạo ở nước
ta hiện nay” do Phạm Ngọc Quang chủ biên, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1995.
Trong tác phẩm này, tác giả bàn về vai trò của văn hoá chính trị trong việc nâng caochất lượng đội ngũ cán bộ đồng thời đưa ra một số phương hướng bồi dưỡng VHCTcho đội ngũ cán bộ lãnh đạo ở nước ta
Tác giả Nguyễn Hồng Phong trong bài “Văn hóa chính trị Việt Nam - truyền thống và hiện đại”., Nxb Văn hóa Thông tin, Hà Nội, 1998 đã tập trung đi sâu vào
nghiên cứu những giá trị tiêu biểu của VHCT Việt Nam truyền thống và rút ra nhữngvấn đề có tính phương pháp luận của việc kế thừa các di sản VHCT quá khứ trongquá trình đổi mới hiện nay
Trong “Nâng cao VHCT của cán bộ lãnh đạo quản lý ở nước ta hiện nay” do
Lâm Quốc Tuấn chủ biên, Nxb Văn hóa Thông tin và Viện Văn hóa Hà Nội, 2006 đã
hệ thống hóa và phân tích những quan điểm, luận điểm cơ bản về văn hóa chính trị,
về tính tất yếu phải nâng cao văn hóa chính trị, cũng như phương hướng, nôi dung vànhững giải pháp cơ bản nhằm nâng cao VHCT của cán bộ lãnh đạo quản lý ViệtNam hiện nay
Cuốn “Văn hóa chính trị và lịch sử dưới góc nhìn văn hóa chính trị” của tác
giả Phạm Hồng Tung, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2008 tập hợp có hệ thống 14chuyên luận, đề cập tới những vấn đề căn bản của VHCT Trên cơ sở của cách tiếpcận VHCT, tác giả đã đi sâu nghiên cứu một loạt vấn đề của lịch sử Việt Nam cậnđại nhằm chỉ ra những khía cạnh mới, bổ sung hoặc điều chỉnh nhận thức trước đây
về những vấn đề đó
3
Trang 6Các tác giả Nguyễn Văn Huyên, Nguyễn Hoài Văn, Nguyễn Văn Vĩnh trong
cuốn “Bước đầu tìm hiểu những giá trị văn hóa chính trị truyền thống Việt Nam ”,
Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2009 tập trung nghiên cứu bản chất, nội dung củaVHCT, tìm hiểu những nhân tố hình thành tư tưởng VHCT Việt Nam trong lịch sử
và những nét đặc sắc của nó; phân tích một số giá trị VHCT truyền thống của ViệtNam như: Tư tưởng độc lập, tự chủ, tự cường, tinh thần dân tộc, tính cố kết cộngđồng
Bên cạnh các công trình nghiên cứu trên còn có một số bài nghiên cứu liênquan đến văn hóa chính trị và nâng cao văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủchốt hiện nay như:
“Văn hoá chính trị, một bình diện hợp thành của đối tượng và nội dung nghiên cứu của chính trị học, một số vấn đề khoa học chính trị”; “Văn hoá chính trị với công tác vận động quần chúng nhân dân trong tình hình hiện nay” của tác giả
Hoàng Chí Bảo,Tạp chí Dân vận số 1, 2005, nghiên cứu văn hoá chính trị trong mốiquan hệ với chính trị học và vai trò của văn hoá chính trị trong hoạt động vận độngquần chúng ở nước ta theo tư tưởng Hồ Chí Minh
GS.TS Hoàng Chí Bảo khi bàn về “xây dựng văn hóa trong chính trị, quan niệm và giải pháp thực hiện” Báo điện tử Chính Phủ.Vn ngày 08/02/2015 cho rằng
xây dựng văn hóa trong chính trị làm cho văn hóa thấm sâu vào chính trị, nhờ đóchính trị được văn hóa hóa, định hình thành văn hóa chính trị, và nền chính trị dânchủ - pháp quyền thực hiện và phát huy quyền làm chủ của nhân dân sẽ là một nềnchính trị thấm nhuần sâu sắc bản chất khoa học-cách mạng và nhân văn
Một số giải pháp chủ yếu nâng cao văn hóa chính trị của cán bộ lãnh đạo nước ta hiện nay của tác giả Lâm Quốc Tuấn, Tạp chí Triết học số 8, 2016 đã luận
giải một số phương hướng và giải pháp cơ bản nhằm nâng cao
4
Trang 7VHCT của ván bộ lãnh đạo chính trị ở nước ta hiện nay Theo tác giả Lâm QuốcTuấn có 6 vấn đề cần chú ý trong nâng cao VHCT của cán bộ lãnh đạo chính trịnước ta Đó là: 1 Nâng cao văn hóa chính trị của cán bộ lãnh đạo gắn liền với việcnâng cao nhận thức về chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; 2 Nângcao văn hoá chính trị của cán bộ lãnh đạo gắn liền với việc nắm vững cương lĩnh,đường lối chính trị của Đảng;3 Nâng cao văn hoá chính trị của cán bộ lãnh đạo gắnliền với việc trang bị những kiến thức cơ bản về khoa học chính trị và khoa học lãnhđạo; 4 Nâng cao văn hóa chính trị của cán bộ lãnh đạo gắn liền với việc rèn luyệnđạo đức, lối sống và phát huy tính tích cực chính trị của chủ thể chính trị này; 5.Nâng cao văn hoá chính trị của cán bộ lãnh đạo gắn liền với việc không ngừng nângcao trình độ văn hóa chính trị của quần chúng nhân dân lao động; 6 Nâng cao vănhoá chính trị của cán bộ lãnh đạo gắn liền với đổi mới công tác cán bộ của Đảng.
“Văn hóa chính trị với đạo đức người cán bộ, công chức trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam ” của tác giả Nguyễn Thị Thu
Hà đăng trên Website Tạp chí tổ chức Nhà nước ngày 15/4/2016 đã trình bày mốiquan hệ giữa đạo đức và văn hóa chính trị; tác động tích cực và tiêu cực của cơ chếthị trường đến văn hóa chính trị và đưa ra các giải pháp góp phần hạn chế những tiêucực cửa cơ chế thị trường đến đạo đức và văn hóa chính trị của cán bộ, công chức
Ngoài ra khi bàn về văn hóa chính trị và việc nâng cao văn hóa chính trị củađội ngũ cán bộ chủ chốt cũng đã có rất nhiều công trình nghiên cứu là đề tài luậnvăn, luận án cụ thể như:
“Văn hóa chính trị Việt Nam và vai trò của nó đối với công cuộc đổi mới ở nước ta hiện nay của Lê Tấn Lập, luận văn thạc sĩ, 1998.Luận văn đã tìm ra những
đặc điểm rất nổi bật của văn hóa chính trị Việt Nam cũng như đưa ra những địnhhướng nhằm khắc phục những mặt hạn chế vốn có của căn tính nông dân ở một nền
5
Trang 8văn hóa nông nghiệp đồng thời nâng cao hơn nữa tính văn hóa chính trị trong sựlãnh đạo của Đảng
Nguyễn Thị Lệ Thủy trong “Văn hóa chính trị với việc nâng cao chất lượng cán bộ của thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn đổi mới hiện nay” luận văn thạc sỹ
khoa học chính trị, Hà Nội, 2000 Đề tài đi sâu nghiên cứu thực trạng văn hóa chínhtrị của đội ngũ cán bộ của thành phố Đà Nẵng, từ đó đưa ra một số giải pháp nhằmnâng cao văn hóa chính trị của đội ngũ này
Lâm Quốc Tuấn “Nâng cao văn hóa chính trị của cán bộ lãnh đạo ở nước ta trong giai đoạn hiện nay" luận án tiến sĩ Khoa học chính trị học, Hà Nội, 2005 Luận
án đã hệ thống hóa một cách cơ bản những quan niệm về bản chất, vai trò của vănhóa chính trị cũng như cấu trúc, đặc điểm và chức năng của nó Xác định những cơ
sở lý luận và thực tiễn đặt ra yêu cầu về nâng cao văn hóa chính trị của cán bộ lãnhđạo Xác định những nội dung thiết yếu trong cấu trúc nhân cách văn hóa chính trịcủa cán bộ lãnh đạo ở nước ta hiện nay Từ đó đưa ra những phương hướng và cácgiải pháp nhằm nâng cao văn hóa chính trị của người cán bộ lãnh đạo trong thời kỳđẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Các công trình khoa học nêu trên là những tài liệu quý giá cho việc nghiêncứu đề tài luận văn Tuy nhiên, chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu có hệ thống
về vấn đề thực trạng và giải pháp mang tính thực tiễn nâng cao VHCT của đội ngũCBCC ở địa phương cụ thể là ở huyện Thanh Oai
Đề tài “Nâng cao văn hoá chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt huyện Thanh Oai, TP Hà Nội hiện nay ” là sự tiếp nối những công trình đã có trên với
tính cách như là hệ quy chiếu mới, góp phần giải đáp về phương diện thực tiễn trongquá trình xây dựng đội ngũ CBCC nói chung cũng như đội ngũ CBCC trên địa bànhuyện Thanh Oai nói riêng
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
6
Trang 9- Mục đích: Trên cơ sở làm rõ lý luận chung về văn hóa chính trị, văn hóa
chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện; phân tích, đánh giá thực trạng vănhóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở Thanh Oai, thành phố Hà Nội,luận văn đưa ra những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao văn hóa chính trị của độingũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội trong thời kỳđổi mới hiện nay
- Nhiệm vụ: Để thực hiện mục tiêu trên, đề tài tập trung giải quyết những
- Phạm vi nghiên cứu: Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu làm rõ vấn đề nâng
cao văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt huyện Thanh Oai, TP Hà Nội
4 Phương pháp luận và Phương pháp nghiên cứu
* Phương pháp luận
Cơ sở lý luận của đề tài là hệ thống những quan điểm cơ bản của chủ nghĩaMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm của Đảng về chính trị, văn hóa,văn hóa chính trị, về cán bộ và công tác cán bộ
* Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng phương pháp của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩaduy vật lịch sử và hệ thống các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: logic và lịch sử,diễn dịch và quy nạp, phân tích và tổng hợp, so sánh và đối chiếu
5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
7
Trang 10Đối tượng nghiên cứu là văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấphuyện.
Đề tài tập trung khảo sát trong phạm vi địa bàn huyện Thanh Oai, Hà
Nội
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
* Về mặt lý luận: Góp phần làm rõ thêm một số nhận thức về văn hóa chínhtrị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện: khái niệm, tiêu chí, nhân tố tác động
* Về mặt thực tiễn: Trên cơ sở phân tích thực trạng văn hóa chính trị của độingũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở Thanh Oai, luận văn góp tiếng nói vào việc nângcao và phát huy văn hóa chính trị của cán bộ, mà trực tiếp là trình độ văn hóa chínhtrị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở Thanh Oai trong sự nghiệp công nghiệphóa, hiện đại hóa hiện nay
7 Cơ cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phần phụ lục,
đề tài bao gồm 3 chương 8 tiết
8
Trang 11Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA CHÍNH TRỊ CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ
CHỦ CHỐT CẤP HUYỆN 1.1 Văn hóa chính trị và văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện
1.1.1 Văn hóa chính trị
* Văn hóa
Để làm rõ khái niệm văn hóa chính trị, trước hết cần tìm hiểu khái niệm vănhóa Người đầu tiên sử dụng thuật ngữ văn hóa trong khoa học (1774) là Pufedorf(một nhà nghiên cứu luật pháp người Đức) với nghĩa là toàn bộ những gì do hoạtđộng xã hội của con người tạo ra và là đối lập với trạng thái tự nhiên Nhưng khoahọc về văn hóa thực sự được khai sinh ở Đức thế kỷ XIX Mốc đánh dấu sự kiện này
là năm 1885 khi cuốn Khoa học chung về văn hóa của Klemm được xuất bản Trong
đó, tác giả trình bày sự phát triển toàn diện của loài người như là sự phát triển củamột cá thể đơn nhất Ở đây, lịch sử văn hóa được đồng nhất với lịch sử xã hội, cựtuyệt việc trình bày lịch sử như là lịch sử các vương triều
Cho đến nay, khi nhà văn hóa trở thành mối quan tâm hàng đầu của các loạihình nhận thức thì định nghĩa về văn hóa trở nên vô cùng phong phú Bởi vậy,J.Derrida đã có câu nói đầy ấn tượng: “Văn hóa là cái tên mà chúng ta đặt cho điều
bí ẩn không cùng đối với những ai ngày nay đang tìm cách suy nghĩ về nó” [26,tr.28]
Về mặt từ vựng, thuật ngữ “văn hóa” được dịch từ thuật ngữ “culture” củaAnh - Pháp Thuật ngữ này bắt nguồn từ tiếng La - tinh “culturs” - nghĩa gốc là
“canh tác”, “trồng trọt” Ở Trung Hoa nghĩa gốc Hán học của từ “văn” là cái đẹp, vẻđẹp do màu sắc, đường nét tạo ra Văn hóa là làm cho trở nên đẹp, trở nên sáng, trởnên hiệu dụng đối với con người
Trang 12Theo cách tiếp cận hệ thống, văn hóa là một hoạt động sáng tạo, là hệ thốngnhững giá trị do kết quả hoạt động sáng tạo của con người tạo nên Tập thể các tácgiả cuốn Từ điển Chính trị rút gọn của Liên Xô cho rằng: “Văn hóa là trình độ pháttriển lịch sử nhất định của xã hội, là sức sáng tạo và khả năng của con người, đượcbiểu hiện trọng các phương thức tổ chức đời sống và hoạt động sáng tạo của conngười, cũng như trong các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo nên”[dẫn lại, 21, tr.226]
Khởi nguồn quan niệm mácxít về văn hóa là tư tưởng của C.Mác vàPh.Ăngghen xuất hiện rải rác trong tác phẩm kinh điển xem văn hóa như là hình thứcbiểu hiện và là kết quả lao động của con người, sau này được V.I.Lênin phát triển và
cụ thể khi bàn về cách mạng văn hóa
Theo quan niệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, văn hóa được định nghĩa: “Vì lẽsinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loại người mới sáng tạo và phát minh rangôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn hóa, nghệ thuật,những công cụ sinh hoạt hàng ngày về ăn, mặc, ở và các phương thức sử dụng Toàn
bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa Văn hóa là sự tổng hợp của mọiphương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó, của loài người đã sản sinh ra nhằmthích ứng những nhu cầu và đòi hỏi của sự sinh tồn” [18, tr.431]
Như vậy, có thể hiểu, văn hóa là phạm trù kết tinh những giá trị vật chất vàtinh thần do loài người sáng tạo nên trong lịch sử, là sự thể hiện trình độ phát triểnnhất định của xã hội, trình độ phát triển năng lục và khả năng sáng tạo của con ngườibiểu hiện trong các phương thức tổ chức đời sống xã hội, quan hệ xã hội phản ánhtoàn bộ đời sống của con người trong quan hệ với thế giới bên ngoài
*Chính trị
Chính trị là một lĩnh vực của đời sống xã hội kể từ khi xã hội phân chia thànhgiai cấp và tổ chức thành nhà nước; là lĩnh vực phức tạp nhất, nhạy cảm nhất và có
Trang 13vai trò ngày càng tăng, từ thời cổ đại, chính trị đã được nhiều nhà tư tưởng quan tâmnghiên cứu Cho đến nay vẫn có những quan điểm khác nhau về phạm trù chính trị.
Tuy nhiên, theo cách hiểu chung nhất: “chính trị là hoạt động trong lĩnh vựcquan hệ giữa các giai cấp, cũng như giữa các dân tộc và các quốc gia với vấn đềgiành, giữ, tổ chức và sử dụng quyền lực nhà nước; là sự tham gia của nhân dân vàocông việc của nhà nước và xã hội; là hoạt động chính trị thực tiễn của các giai cấp,của các đảng chính trị, các nhà nước nhằm tìm kiếm những khả năng thực hiệnđường lối và những mục tiêu đề ra nhằm thõa mãn lợi ích” [21,tr.13]
*Văn hóa chính trị:
VHCT là một bộ phận, một phương diện của văn hóa trong xã hội có giai cấp(có chính trị), nhưng điều đó không có nghĩa VHCT là phép cộng giản đơn giữa vănhóa với chính trị, mà đó là sự thẩm thấu, xâm nhập vào nhau, chuyển hóa lẫn nhaugiữa văn hóa với chính trị, chính trị với văn hóa Vì vậy, VHCT là đối tượng nghiêncứu của nhiều nhà tư tưởng lớn
Xênôphôn (427 - 355TCN) với những quan điểm vể thủ lĩnh chính trị đã pháchọa nên những tiêu chí giá trị VHCT của những lãnh tụ chính trị: giỏi kĩ thuật, giỏithuyết phục, phục vụ những người mà anh ta chỉ huy, biết tập hợp lại và phát huy sứcmạnh của mọi người Những tiêu chí đó vẫn mang ý nghĩa thiết thực đối với việchình thành nhân cách chính trị cho chủ thể lãnh đạo hiện nay
Platon (428 - 347 TCN) và Aristôt (384 - 322 TCN) khi đưa ra quan niệm coichính trị là khoa học và nghệ thuật, mặc dù triết lí chính trị - xã hội của các ông cònnhiều hạn chế lịch sử nhưng vẫn chứa đựng hạt nhân hợp lý trong quan niệm vêVHCT
Khổng Tử (551 - 479 TCN) là một đại diện tiêu biểu cho những tư tưởng giaphương Đông cổ đại Tư tưởng chính trị về “nhân và lễ”, “chính định danh phận”,tôn trọng người hiền, tư tưởng về giáo dục Mm chứa nhiều giá trị văn hóa chính trị
Trang 14sâu sắc, vẫn mang ý nghĩa thời đại đối với VHCT phương Đông nói chung và VHCTViệt Nam nói riêng.
Montexkiơ (1989 - 1755), trong các học thuyết về nguồn gốc nhà nước, về sựphân quyền, lý luận về chính phủ và Rutxô (1712 - 1778) với tư tưởng cách mạngdân chủ tư sản, tư tưởng về chủ quyền tối thượng của nhân dân cũng đưa ra nhiều tưtưởng lớn về VHCT cùng với những giá trị trí tuệ, tài năng, quyền lực, nghĩa vụ của các chủ thể chính trị
Người đầu tiên đưa ra khái niệm văn hóa chính trị là nhà chính trị học người
Mỹ G.Almond Trong bài “Các hệ thống chính trị so sánh” đăng trên Tạp chí Chính trị học, số 8, 1956, ông đã đề xuất thuật ngữ Văn hóa chính trị (political culture) và
dùng nó để phân tích so sánh các chế độ chính trị
Nhiều người cho rằng, văn hóa chính trị với tư cách là một thuật ngữ trongkhoa học chính trị xuất hiện lần đầu tiên vào khoảng giữa thế kỷ XX, gắn với têntuổi hai học giả Hoa Kỳ là Gabriel Almond và Sidney Verba Bởi Gabriel Almond và
Verba trong cuốn Văn hóa công dân (The Civic Culture) đã trình bày cách tiếp cận
khoa học về VHCT bằng việc đưa ra một khuôn khổ lý thuyết chung, sau đó tiếnhành khảo sát so sánh tại năm quốc gia khác nhau Hai ông cho rằng, có ba loại
VHCT là: VHCT địa phương (Parochial), VHCT thần dân (Subject) và VHCT tham gia (Participant) Ba loại VHCT này kết hợp với nhau tạo thành văn hóa công dân.
Hai nhà chính trị học Mỹ H Almond và H.Paul đã đưa ra định nghĩa VHCTcho đến nay vẫn được nhiều người đồng tình: “Văn hóa chính trị là tập hợp các lậptrường và các xu hướng cá nhân của những người tham gia trong một hệ thống nào
đó, là lĩnh vực chủ quan làm cơ sở cho hành động chính trị và làm cho hoạt độngchính trị có ý nghĩa Những định hướng cá nhân bao gồm một số thành tố; cụ thể là:
- Định hướng nhận thức: Là hiểu biết đúng sai về các khách thể và các tưtưởng chính trị Những hiểu biết này có thể là hiểu biết trực quan về chính trị, cũng
có thể là tư duy chính trị đã được khoa học hóa
Trang 15- Định hướng tình cảm: đó là cảm giác về những mối liên hệ, sự lôi cuốn, vềmâu thuẫn với các khách thể chính trị nào đó.
- Định hướng đánh giá: là ý kiến, nhận xét về khách thể trên cơ sở căn cứ vàonhững hệ thống giá trị và tiêu chuẩn để đánh giá [27, tr.216]
C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin tuy chưa đưa ra khái niệm VHCT, nhưngtrong hệ thống học thuyết của các ông đều toát lên những tư tưởng, quan điểm cơbản vềVHCT trên mọi khía cạnh đời sống chính trị của giai cấp vô sản và nhân dânlao động như: vấn đề đấu tranh giành quyền lực, vấn đề cải tạo xã hội cũ, xây dựng
xã hội mới; vấn đề xây dựng con người XHCN; vấn đề dân chủ XHCN
Các nhà lý luận Việt Nam cũng đang trong quá trình cùng nhau xây dựng mộtquan điểm đầy đủ về VHCT trên nền tảng của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng HồChí Minh Những quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh thực sự có ý nghĩa xuất phátđiểm cho quá trình tìm tòi, nghiên cứu vừa mới mẻ, vừa phức tạp này
Hồ Chí Minh quan tâm giáo dục các mục tiêu của VHCT theo cả mô thức dântộc - khoa học - đại chúng trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, đồng thờiNguời xác lập quan hệ văn hóa - chính trị trên nền tảng dân tộc với nội dung XHCNtrong giai đoạn cách mạng XHCN VHCT được tạo lập trong quan hệ chính trị mới,
mà trong những quan hệ đó đánh dấu sự trưởng thành về nhân cách chính trị củanhân dân, làm gia tăng các khả năng sáng tạo của quần chúng nhân dân
Trên cơ sở quan điểm mang tính định hướng của tư tưởng Hồ Chí Minh, cácnhà nghiên cứu lý luận Việt Nam đã đưa ra nhiều cách diễn đạt về khái niệm VHCT
GS.TS Hoàng Chí Bảo quan niệm: “Văn hóa chính trị là chất lượng tổng hòacủa tri thức, tình cảm, niềm tin chính trị, tạo thành ý thức chính trị công dân, thúcđẩy họ tới những hành động chính trị tích cực phù hợp với lý tưởng chính trị của xãhội, là thói quen và nhu cầu tham gia một cách tự giác chủ động vào các quan hệchính trị xã hội của công dân, góp phần hướng dẫn họ trong cuộc đấu tranh vì lợi íchchung của xã hội vì tiến bộ và phát triển” [36, tr.115 - 116]
Trang 16GS.TS Phạm Ngọc Quang đưa ra khái niệm: “Văn hóa chính trị là mộtphương diện của văn hóa trong xã hội có giai cấp, nói lên tri thức, năng lực sáng tạotrong hoạt động chính trị dựa trên nhận thức sâu sắc các quan hệ chính trị hiện thựccùng những thiết chế chính trị tiến bộ được lập ra để thực hiện lợi ích chính trị cơbản của giai cấp hay của nhân dân phù hợp với sự phát triển lịch sử Văn hóa chínhtrị nói lên phẩm chất và hình thức hoạt động chính trị của con người cùng nhữngthiết chế chính trị mà họ lập ra để thực hiện những lợi ích giai cấp cơ bản của chủthể tương ứng” [25, tr19]
Khoa Chính trị học Học viện Báo chí Tuyên truyền định nghĩa: “Văn hóachính trị là một lĩnh vực biểu hiện đặc biệt của văn hóa của loài người trong xã hội
có giai cấp, được hiểu là trình độ phát triển của con người được thể hiện ở trình độhiểu biết về chính trị, trình độ tổ chức hệ thống quyền lực theo một chuẩn giá trị xãhội nhất định nhằm điều hòa các quan hệ lợi ích của giai cấp cầm quyền, phù hợpvới xu thế phát triển và tiến bộ xã hội” [21,tr.229]
Căn cứ vào phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, cùng với việc kế thừa các giá trị trong quan niệm về VHCT của các nhànghiên cứu lý luận gần đây, có thể hiểu theo một nghĩa khái quát nhất:
“ VHCT là một bộ phận, một phương diện của văn hóa trong xã hội có giai cấp, nói lên chất lượng tổng hợp những giá trị vật chất và tinh thần với hạt nhân là các giá trị chính trị nhân văn được con người sáng tạo và sử dụng trong thực tiễn chính trị,
để thực thi trong quan hệ quyền lực chính trị, quyền lực nhà nước nhằm thực hiện lợi ích chính trị cơ bản của giai cấp phù hợp với sự phát triển lịch sử; là sự phản ánh trình độ trưởng thành nhân cách chính trị của các chủ thể chính trị trong đời sống xã hội ”
Từ khái niệm VHCT, có thể thấy, cấu trúc VHCT được xem xét dưới hai góc
độ tiếp cận cơ bản: VHCT với tư cách là hệ giá trị và VHCT gắn liền với các chủ thểchính trị
Trang 17Thứ nhất, với tư cách là hệ thống các chính trị: VHCT là kết quả tổng hòa
của những giá trị sau:
- Tri thức và sự hiểu biết chính trị: Đây là nền tảng của VHCT, được định
lượng một cách phổ biến bởi tri thức chính trị, là sự thống nhất giữa tri thức lý luận
và tri thức kinh nghiệm
- Niềm tin và tình cảm chính trị: Niềm tin và tình cảm chính trị là sự bộc lộ
những phẩm chất, sắc thái cá nhân đối với lý tưởng, chế độ chính trị, nahf nước,chính đảng, đối với các cơ quan lãnh đạo, các nhà lãnh đạo
- Các truyền thống chính trị: Văn hóa nói chung, VHCT nói riêng trong mỗi
giai đoạn lịch sử nhất định bao giờ cũng là sự kế thừa và phát triển những giá trịchính trị truyền thống phù hợp với yêu cầu, điều kiện cụ thể Các giá trị VHCT
truyền thống không chỉ là những “chất liệu” tạo nên VHCT mà còn tạo nên bản sắc
dân tộc cho VHCT
- Những lý tưởng cao đẹp mà con người phấn đấu đạt tới trong chính trị:
Những lý tưởng đó vừa đóng vai trò là động lực kích thích hoạt động chính trị, vừađóng vai trò là xung lực nội tại để hoàn thiện tư chất của chủ thể chính trị vươn tớinhững giá trị chân, thiện, mỹ trong hoạt động chính trị
- Quá trình biến những giá trị chính trị đã được thiết lập thành lý tưởng, niềm tin, động cơ, nhu cầu, thói quen chính trị trong hoạt động chính trị của chủ
thể: Đây chính là quá trình thực hành VHCT trong hoạt động của chủ thể Chỉ trên
cơ sở này mới tạo cho VHCT sự ổn định vững chắc trong đời sống chính trị
- Những phương tiện chính trị, những chuan mực, những phương thức tổ chức và hoạt động của quyền lực chính trị được sử dụng để đạt đến mục tiêu chính trị.
- Hệ tư tưởng chính trị: Với tư cách là nhân tố phản ánh khái quát lợi ích của
giai cấp cũng như phương thức, con đường để thực hiện lợi ích cơ bản của giai cấp,liên minh giai cấp hoặc của nhân dân lao động nói chung (trong điều kiện của
Trang 18CNXH), hệ tư tưởng là yếu tố cốt lõi nhất, là định hướng cơ bản cho đời sống tinhthần xã hội đóng vai trò hạt nhân của VHCT, giữ vị trí trung tâm, có tác dụng chiphối các nhân tố khác trong VHCT cũng như toàn bộ nền VHCT nói chung của mộtthể chế chính trị.
Thứ 2, VHCT với tư cách là sản pham hoạt động chính trị của các chủ thể chính trị: cá nhân và tổ chức
Với tư cách là chủ thể, phản ánh trình độ và kết quả của con người trong nhậnthức và hoạt động chính trị, VHCT là sự thông nhất và tác động qua lại của VHCT
cá nhân và VHCT tổ chức
- VHCT cá nhân
Cá nhân là con người tồn tại với tư cách là một cá thể trong xã hội Cá nhânliên hệ với xã hội và chính trong đời sống cộng đồng mà nó đạt được sự hình thànhnhân cách
VHCT cá nhân được thể hiện qua sự ứng xử, giao tiếp tranh luận Qua đó bộc
lộ thái độ, lòng trung thành, trình độ giác ngộ chính trị, năng lực trí tuệ, đạo đức tácphong cũng như một động cơ chính trị hướng về một lợi ích chính trị, một mục tiêu
lý tưởng nhất quán, cơ bản và lâu dài
VHCT cá nhân còn bộc lộ đầy đủ ở năng lực khả năng hoạt động sáng tạotrong việc tham gia các quá trình chính trị hiện thực, tham gia vào quá trình xâydựng, hoàn thiện hệ thống tổ chức quyền lực chính trị, vào việc tác động tới chínhsách ở nhiều mức độ và phạm vi khác nhau, ở khả năng hoạt động cộng đồng
- VHCT tổ chức
Tổ chức là một kiểu xã hội liên kết được con người lập ra để đi tới một mụcđích chung nào đó mà từng cá nhân riêng lẻ trong tính biệt lập của nó sẽ không thểđạt được Nó là phương thức cơ bản để phối hợp ý chí và hành động tạo ta sức mạnhlũy thừa so với sức mạnh cá nhân
Trang 19Do đó, VHCT của tổ chức phụ thuộc vào văn hóa của từng cá nhân, vào vănhóa của người thủ lĩnh, vào trình độ dân trí nói chung, vào trình độ tổ chức của tổchức và suy đến cùng còn tùy thuộc vào bản chất chính trị, trình độ chín muồi củachế độ dân chủ.
Trong VHCT của các tổ chức trong hệ thống chính trị, nổi bật lên vai trò củamột tổ chức hạt nhân gắn liền với vai trò lãnh đạo chính trị đó là các đảng chính trị.Trình độ văn hóa của các đảng chính trị đóng vai trò quyết định về sự phát triển củaVHCT của cả hệ thống tổ chức nằm trong hệ thống chính trị, kể cả sự phát triển vềvăn hóa của toàn thể xã hội
Xem xét chiều sâu khái niệm VHCT, tức là cấu trúc VHCT để giúp chúng taxác định rõ vị trí VHCT của một chủ thể xác định (VHCT của ĐNCBCCCH) trongtổng thể VHCT nói chung, từ đó định hướng những chuẩn mực giá trị tương ứng quyđịnh phẩm chất, trình độ và năng lực VHCT của chủ thể đó
1.1.2 Văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện
Trong nghiên cứu cũng như trong hoạt động thực tiễn, quan niệm và việc xácđịnh đội ngũ CBCC của một cấp, một ngành, một địa phương vẫn chưa thống nhấthoàn toàn Do đó, để có quan niệm đội ngũ CBCCCH cần làm rõ các khái niệm,
thuật ngữ liên quan như “cán bộ ”, “chủ chốt ”, “cán bộ chủ chốt ”, “đội ngũ cán
bộ chủ chốt ”.
*Cán bộ
Thuật ngữ cán bộ xuất hiện và được sử dụng rộng rãi trong ngôn ngữ chínhtrị ở các nước thuộc hệ thống XHCN, bắt đầu từ thời Lênin sau cách mạng thángMười, khi đảng cộng sản đã cầm quyền và nước Nga xô viết đã ra đời, thể chế quản
lý nhà nước đã định hình và đi vào hoạt động
Ở nước ta, khái niệm cán bộ xuất hiện trong đời sống xã hội vào những năm
30 của thế kỉ XX, để chỉ một lớp người, những chiến sĩ cách mạng chịu hy sinh, giankhổ, đấu tranh giành độc lập dân tộc và sau này trong thời kì kháng chiến chống thực
Trang 20dân Pháp, được dùng phổ biến để chỉ những người thoát ly, tham gia hoạt độngkháng chiến, để phân biệt với nhân dân.
Trong một thời gian dài khái niệm cán bộ gần như được dùng thay thế chokhái niệm công chức Theo cách hiểu thông thường, cán bộ được coi là tất cả nhữngngười thoát ly, làm việc trong bộ máy chính quyền, Đảng, đoàn thể, quân đội
Theo Hồ Chí Minh; “Cán bộ là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ rõ, để đặt chính sách cho đúng” [19, tr.269].
Trong Từ điển tiếng Việt, cán bộ được định nghĩa: “1 Người làm công tác có
nghiệp vụ chuyên môn trong cơ quan nhà nước; 2 Người làm công tác có chức vụtrong một cơ quan một tổ chức, Phân biệt với người thường, không có chức vụ” [37,tr109]
Như vậy, với nghĩa thứ nhất, cán bộ là người làm công tác có nghiệp vụchuyên môn trong cơ quan nhà nước, có trình độ được đào tạo từ cao đẳng, đại họctrở lên Số có trình độ đào tạo thấp hơn gọi là nhân viên
Với nghĩa thứ hai, cán bộ là người làm công tác có chức vụ trong một cơquan, một tổ chức Đây chính là đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý, là những người cóchức vụ, phân biệt với người thường không có chức vụ
Từ những cách hiểu trên có thể đi đến một quan niệm chung nhất như sau: Cán bộ là người có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ nhất định, làm việc trong các tổ chức, cơ quan của hệ thống chính trị và những người giữ chức vụ trong tổ chức, cơ quan của hệ thống chính trị.
Cho đến bây giờ thì cán bộ vẫn là một danh xưng đẹp trong ý thức của nhân
dân ta, xã hội ta, mặc dù có những biến đổi nhất định theo sự vận động của thực tiễn.Tuy nhiên, trước sự phát triển nền kinh tế - xã hội và tiến trình đổi mới hệ thốngchính trị của đất nước, khái niệm cán bộ đang có sự phát triển và đang có nhu cầu bổ
Trang 21sung nội hàm, phạm vi của nó Theo đó, đội ngũ cán bộ không chỉ giới hạn trong hệthống chính trị, trong phạm vi các tổ chức Đảng, Nhà nước, Mặt trận tổ quốc, đoànthể như hiện nay.
* Chủ chốt, cán bộ chủ chốt
Từ đội ngũ được Từ điển tiếng Việt định nghĩa: “1 Tổ chức gồm nhiều người tập hợp lại thành một lực lượng; 2 Tập hợp số đông cùng chức năng, nghề nghiệp” [37, tr.134] Như vậy, thuộc tính căn bản của một đội ngũ là: nhiều người, có phạm
vi, giới hạn nhất định Đội ngũ những con người xác định thì có những đặc điểm,tính chất, vị trí, vai trò xác định và có mối liên hệ với các yếu tố bên trong, bênngoài Từ đó, nó quy định thành phần, số lượng cụ thể của đội ngũ đó, như: đội ngũ
y, bác sỹ của ngành y tế; đội ngũ kỹ sư nhà máy ; ĐNCBCC của địa phương
Từ những khái niệm “cán bộ”, “chủ chốt”, “đội ngũ” đã phân tích trên có thể đưa ra cách hiểu về ĐNCBCC như sau: ĐNCBCC của một tổ chức, cơ quan, đơn vị là tập hợp những cán bộ quan trọng nhất, có vai trò nòng cốt trong tổ chức,
cơ quan, đơn vị đó.
ĐNCBCC bao gồm nhiều CBCC nhưng không phải là phép cộng đơn giảncác cá nhân đó mà nó được hình thành, tổ chức theo một yêu cầu, chuẩn mực nhấtđịnh, có số lượng, thành phần, cơ cấu phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của tổ chức,làm nhân lên sức mạnh của từng cá nhân tạo thành sức mạnh của tổ chức
*Đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện
Từ những khái niệm đã trình bày trên đây, có thể đưa ra cách hiểu về ĐNCBCCCH như sau: ĐNCBCCCH là những người có chức vụ, có vai trò nòng cốt trong hệ thống chính trị cấp huyện, có tác động, ảnh hưởng lớn đến hoạt động của
hệ thống chính trị cấp huyện, góp phần quyết định vào sự nghiệp xây dựng và phát triển trên tất cả các lĩnh vực của đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh,xây dựng Đảng ở địa phương.
* Văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện
Trang 22Từ sự phân tích về VHCT và ĐNCBCCCH, có thể hiểu: VHCT của ĐNCBCCCH là một bộ phận cấu thành của VHCT, nói lên chất lượng tổng hợp những giá trị chính trị được ĐNCBCCCH, nói lên chất lượng tổng hợp những giá trin chính trị được ĐNCBCCCH sáng tạo và sử dụng trong thực tiễn chính trị địa phương nhằm thực hiện một cách hiệu quả quá trình lãnh đạo, quản lý và chịu trách nhiệm về mọi nhiệm vụ chính trị trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội ở địa bàn tỉnh mà họp phụ trách, là sự phản ánh trình độ trưởng thành nhân cách chính trị của ĐNCBCCCH trong đời sống xã hội.
1.2 Tiêu chí văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện
1.2.1 Tri thức chính trị
Tri thức chính trị được định lượng một cách phổ biến bởi trình độ học vấn vềchính trị, dù rằng nó chỉ mới một khía cạnh, một chỉ báo về giá trị tinh thần trongchỉnh thể VHCT Đối với đội ngũ CBCCCH, tiêu chí đánh giá một người có tri thứcchính trị là người có:
- Trình độ chuyên môn nghiệp vụ
- Trình độ lý luận chính trị
- Kiến thức quản lý nhà nước
- Kiến thức quản lý kinh tế, quản lý đô thị
- Kiến thức bổ trợ tin học, ngoại ngữ
Đây là phẩm chất bao trùm, là cơ sở quan trọng nhất trong cấu trúc VHCTcủa ĐNCBCCCH
Trang 23- Ý chí đấu tranh chống ảnh hưởng của hệ tư tưởng tư sản và các quan điểm,học thuyết phi khoa học; tinh thần, ý thức đấu tranh bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối, quan điểm của Đảng
- Tinh thần đấu tranh phê và tự phê, dám đối mặt với những sai lầm, khuyếtđiểm
- Sự nhạy cảm nắm bắt cái mới, phát hiện vấn đề; khả năng đánh giá đúng vàđịnh hướng đúng
- Thái độ trước những khó khăn, thử thách; sự kiên định lập trường, quanđiểm trước những diễn biến phức tạp của hiện thực xã hội
- Hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao:
+ Hoàn thành nhiệm vụ, chức trách của bản thân
+ Đơn vị phụ trách hoàn thành tốt nhiệm vụ
+ Có kết quả, sản phẩm cụ thể minh họa cho việc hoàn thành nhiệm vụ đó
- Năng lực phát huy nguồn nhân lực và sử dụng người tài
Năng lực này thể hiện ở:
+ Khả năng tác động nhằm tập hợp quần chúng nhằm phát huy tính tích cực
tự giác, tự nguyện tham gia vào các quá trình chính trị, xã hội
+ Biết phát huy năng lực của cấp dưới, nhận biết được tố chất của từngngười, biết phân việc, ủy quyền;
+ Có khả năng phát hiện và sử dụng nhân tài
Trang 241.2.4 Đạo đức cách mạng
Đạo đức cách mạng là một trong những biểu hiện của VHCT cá nhân Phẩmchất đạo đức vừa là một phương diện quan trọng quyết định giá trị bản thân ngườiCBCC, vừa là nguồn gốc chủ yếu sinh ra những ảnh hưởng mang tính tự nhiên đốivới người khác Phẩm chất đạo đức của CBCC được thể hiện qua tiêu chí cụ thể sau:
- Xác định và luôn thể hiện sự cố gắng, tận tụy, nhiệt huyết trước tráchnhiệm, bổn phận mà Đảng, Nhà nước, tổ chức giao phó cho bản thân
- Có các đức tính: Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư; không tham lam,ích kỷ, hẹp hòi; có tinh thần và trách nhiệm chống chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩaquan liêu, thể hiện trực tiếp hiện nay là thái độ đối với lãng phí, tham nhũng; đối vớingười thân trong chống tham nhũng, tư lợi
- Ý thức tổ chức, kỷ luật, phục tùng nguyên tắc, nội quy, quy chế của tổchức, cơ quan, đơn vị
- Ý thức đấu tranh, rèn luyện vươn tới các giá trị Chân - Thiện - Mỹ; lốisống, nếp sống của người cán bộ (giản dị, trong sáng, lành mạnh, gương mẫu )
- Quan hệ tốt với đồng chí, đồng nghiệp, với nhân dân; có tinh thần đoàn kết,thân ái; tương trợ, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ
1.2.5 Phong cách làm việc
Phong cách làm việc của người cán bộ là tổng thể những phương pháp, biệnpháp, cách thức riêng có, tiêu biểu, ổn định mà người cán bộ sử dụng hàng ngày đểthực hiện nhiệm vụ của mình Nó được thể hiện qua các tiêu chí cụ thể sau:
- Có sự thống nhất giữa tính đảng, tính nguyên tắc cao với tính năng động,sáng tạo, nhạy bén với cái mới
- Sự sâu sát cơ sở, gần gũi, liên hệ mật thiết với nhân dân; tác phong nói điđôi với làm; có khả năng giao tiếp tốt, có sự thu hút, lôi cuốn
- Có tác phong dân chủ; không áp đặt, độc đoán, gia trưởng, song có tínhquyết đoán, dám làm, dám chịu trách nhiệm, chia sẻ trách nhiệm
Trang 25- Ứng xử có văn hóa: Tôn trọng phẩm chất của con người; khiêm tốn, giản dị
và chân thành; tế nhị; linh hoạt và tự chủ; hiện đại và dân tộc
1.3 Những nhân tố tác động đến văn hóa chính trị của đội ngũ cán
bộ chủ chốt cấp huyện
1.3.1 Môi trường kinh tế
Môi trường kinh tế là nhân tố có tính chất quyết định mạnh mẽ nhất đến trình
độ cũng như vai trò của VHCT của một dân tộc, một nước, một khu vực Tính chất,trình độ phát triển của nền kinh tế ảnh hưởng lớn đến VHCT; một nền kinh tế tựcung, tự cấp, cát cứ địa phương lạc hậu, thấp kém tất yếu sẽ dẫn đến thói quen, suynghĩ lạc hậu, bảo thủ, chủ nghĩa kinh nghiệm, nhận thức chính trị thấp và khôngđồng đều; Đó là những biểu hiện thấp kém về VHCT Một nền kinh tế phát triển cao
có thể cung cấp cho con người những điều kiện tiếp nhận các giá trị tiến bộ, vănminh, hiện đại; thúc đẩy tính năng động, chủ động nhạy bén, góp phần nâng cao bảnlĩnh chính trị của các chủ thể trong quan hệ xã hội Hình thành, nâng cao giá trịVHCT cho đội ngũ cán bộ cần phải có môi trường kinh tế - xã hội phát triển lãnhmạnh Những yếu kém hạn chế trong xây dựng kinh tế ảnh hưởng đến nhân cáchchính trị của những người cán bộ nói chung cũng như ĐNCBCCCH nói riêng
Đối với ĐNCBCCCH VHCT chịu sự tác động của môi trường kinh tế quốc
tế, nền kinh tế trong nước và trực tiếp là sự phát triển kinh tế tại địa bàn huyện mà họphụ trách Nó được thể hiện ở sự tác động của nền kinh tế trí thức, quá trình toàn cầuhóa nền kinh tế; thể chế kinh tế thị trường định hướng
XHCN, cùng với sự phát triển và những biến dộng kinh tế trong nước và tại địa bànhuyện
1.3.2 Môi trường chính trị
Môi trường chính trị nói chung, tính chất, trình độ thiết chế chính trị ảnhhưởng lớn đến VHCT, vì nó quy định mức độ tổ chức, cơ cấu của hệ thống quyềnlực, đặc biệt là tổ chức, cơ cấu của hệ thống quyền lực, đặc biệt là tổ chức quyền lực
Trang 26nhà nước nhằm đạt được những mục tiêu chính trị và các giá trị chính trị xác định.
Do vậy, nó là sự biểu hiện cụ thể và rõ ràng trình độ VHCT của xã hội Nhận thứcgiá trị dân chủ và sử dụng nó để điều chỉnh hành vi của chủ thể khó có thể có đượctrong một thiết chế chính trị quân chủ
- chuyên chế, bởi đó là một thể chế cực quyền đối với hoàng đế - con trời nắmmọi quyền hành chính trị, quân sự, tôn giáo, bộ máy quan lại Cũng khó cóthể thực hi triệt để trong nền dân chủ cổ đại khi mà những người nô lệ
- lực lượng lao động xã hội chủ yếu không được coi là công dân (con ngườichính trị) Chỉ trong điều kiện chính trị XHCN, quần chúng nhân dân lànhững chủ đích thực sự của quyền lực chính trị thì những giá trị dân chủ mớiđược thực thi triệt để Hiện đại hóa chính trị là nâng cao năng lực lãnh đạo vàquản lí cho đội ngũ cán bộ, đặc biệt là đội ngũ CBCC hiện nay, cũng tạo nênnhững điều kiện cần thiết cho thực thi dân chủ, xây dựng một xã hội công dânnăng động
Mặt khác, trong thời đại ngày nay, trình độ thông tin, mức độ dân chủ hóathông tin cũng chi phối lớn đến quá trình hình thành, phát triển và phát huy vai tròcủa VHCT Thông tin ngày càng trở thành một ngành mũi nhọn với những phươngtiện ngày càng hiện đại, nó là phương thức để giao lưu, nâng cao trình độ văn hóa,tăng nhanh khả năng sử dụng những giá trị do con người sáng tạo ra Sự nghèo nànthông tin sẽ không thể nâng cao trình độ hiểu biết và sự tiến bộ Phải thực hiện dânchủ hóa, công khai hóa thông tin, nhưng cũng cần có những định hướng chính trị choquá trình đó nhằm phục vụ lợi ích của nhân dân Thông tin công khai để có dân chủnhiều hơn nếu thông tin đó làm sáng tỏ sự thật Chân lí, lẽ phải sẽ là nguồn cung cấptrí tuệ vô cùng to lớn cho VHCT Thông tin mở rộng khả năng giao lưu giữa cácquốc gia, dân tộc, từ đó tạo điều kiện cho sự tiếp thu những giá trị văn hóa của nhânloại, của thời đại Mở rộng giao lưu quốc tế cũng là một trong những nhân tố chiphối đến VHCT
Trang 27Ở nước ta VHCT của ĐNCBCCCH hiện nay chịu sự tác động của những biếnđộng to lớn của tình hình chính trị thế giới: Sự sụp đổ XHCN ở Liên Xô và Đông
Âu, cùng với đó là sự chống phá của các thế lực thù địch và những quan điểm phảnđộng cũng đã thâm nhập, thẩm thấu vào Việt Nam bằng nhiều con đường khác nhau
Nó dẫn đến hậu quả đã có một bộ phận cán bộ, đảng viên trong đó có bộ phận nhỏCBCCCH có biểu hiện suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, hoang mang, daođộng, giảm sút niềm tin vào mục tiêu lý tưởng độc lập dân tộc và CNXH, thiếu bảnlĩnh, kiên định về con đường mà Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng, nhân dân ta đã lựachọn; quá trình toàn cầu hóa, cùng sự bùng nổ thông tin cũng đã đưa đến những ảnhhưởng hai chiều tác động đến VHCT của cán bộ nói chung, trong đó có CBCCCH
Đặc biệt nhân tố chính trị tác động trực tiếp đến VHCT của ĐNCBCCCH làtình hình chính trị, thiết chế chính trị, cơ cấu tổ chức, hoạt động của hệ thống chínhtrị trong nước, nhất là ở địa bàn mà họ phụ trách
1.3.3 Môi trường văn hóa - xã hội
Truyền thống dân tộc Việt Nam trong mấy nghìn năm lịch sử đã tạo nên nềntảng tinh thần của xã hội, tạo thành sức sống, sức sáng tạo và bản lĩnh, bản sắc chínhtrị của dân tộc Việt Nam Các giá trị chính trị truyền thống ăn sâu vào tình cảm, tâmtrí trở thành niềm tự hào của mỗi người dân Việt, tạo nên “chất miễn dịch” để đẩy lùinhững cuộc xâm lăng của kẻ thù từ bên ngoài, vượt qua mọi khó khăn, hiểm nghèo
để giữ vững nền độc lập dân tộc
Mặt khác, môi trường giáo dục đào tạo, môi trường khoa học là môi trườnggiúp cho các chủ thể nâng cao sự hiểu biết, khám phá và sáng tạo trong thực tiễn.Trình độ trí tuệ của một dân tộc, của nhân loại bao giờ cũng phụ thuộc vào môitrường khoa học, giáo dục và đào tạo tốt hay xấu Nhận thức chính trị cũng phụthuộc phần lớn vào môi trường này
Bên cạnh đó, môi trường đạo đức cũng đóng vai trò hết sức quan trọng Môitrường đạo đức là tổng hòa các quan hệ nhân văn, nó trực tiếp góp phần hình thành
Trang 28phẩm chất cho con người, giúp cho các chủ thể giữ giàn những đức tính sâu rễ, bềngốc trong nhân cách chính trị Một hành vi chính trị kèm theo nó là sự vô tâm, dửngdưng trước nổi bất hạnh của đồng bào, đồng loại thì đó là một tội ác.
Đặc biệt, trong môi trường văn hóa - không thể không nói đến môi trườngthẩm mỹ, giá trị VHCT vẫn phải đứng vững trên “kiềng ba chân” - chân, thiện, mỹ.Không có cảm xúc thẩm mỹ, hoặc cảm xúc thẩm mỹ không được nuôi dưỡng thì tâmhồn con người (kể cả những người lãnh đạo chính trị) sẽ bị chai sạn đi, thiếu sốngđộng nhạy cảm, luôn bị nguội lạnh, loogic đó ắt dẫn đến thái độ thờ ơ số phận ngườikhác, dễ nảy sinh cái xấu, cái ác
Ở nước ta hiện nay, đội ngũ cán bộ nói chung, cũng như ĐNCBCCCH nóiriêng được thừa hưởng những giá trị văn hóa đáng tự hào của dân tộc Việt Nam vớihàng nghìn năm lịch sử, đó là tinh thần yêu nước, ý thức đoàn kết dân tộc cùng với
đó là những giá trị văn hóa, những nét đẹp riêng của mỗi vùng quê Tuy nhiên, ngàynay với quá trình toàn cầu hóa, các luồng tư tưởng, các nền văn hóa có sự giao lưucũng đã có những tác động theo cả hai chiều hướng tích cực và tiêu cực đến VHCTcủa những người cán bộ
1.3.4 Môi trường tự nhiên
Môi trường tự nhiên có ảnh hưởng quan trọng đến sự phát triển xã hội, nó lànguồn lực của xã hội Con người sống không thể thiếu môi trường tự nhiên, gắn bóvới môi trường tự nhiên bằng những quan hệ máu thịt Môi trường tự nhiên ảnhhưởng đến tích cách, tâm lý của con người theo từng khu vực, từng nước, từng địaphương Sự phát triển của nền kinh tế xã hội thông qua môi trường tự nhiên cũng đòihỏi con người phải có những trình độ tương xứng để vừa khai thác tốt nhân tố tựnhiên, vừa không tàn phá, làm cạn kiệt môi trường tự nhiên Do đó, yếu tố môitrường tự nhiên, đặc điểm địa lí, môi trường cũng có những ảnh hưởng đến VHCT
cá nhân
Tiểu kết chương 1
Trang 29VHCT là một bộ phận, một phương diện của văn hóa trong xã hội có giaicấp, nói lên chất lượng tổng hợp những giá trị vật chất và tinh thần với hạt nhân làcác giá trị chính trị nhân văn được con người sáng tạo và sử dụng trong thực tiễnchính trị, để thực thi trong quan hệ về quyền lực chính trị, quyền lực nhà nước nhằmthực hiện lợi ích chính trị cơ bản của giai cấp phù hợp với sự phát triển lịch sử; là sựphản ánh trình độ trưởng thành nhân cách chính trị của các chủ thể chính trị trongđời sống xã hội VHCT của ĐNCBCCCH được đánh giá thông qua những tiêu chíphong phú, đa dạng, đó là tri thức chính trị, bản lĩnh chính trị, năng lực hoạt độngchính trị, đạo đức cách mạng, phong cách làm việc VHCT của ĐNCBCCCH chịu sựtác động của nhiều nhân tố như môi trường kinh tế, môi trường chính trị, môi trườngvăn hóa, xã hội, môi trường tự nhiên Làm rõ những vấn đề lí luận trên cơ sở phântích thực trạng VHCT của ĐNCBCCCH của huyện Thanh Oai trong giai đoạn hiệnnay.
Chương 2 THỰC TRẠNG VĂN HÓA CHÍNH TRỊ CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ
CHỐT CẤP HUYỆN Ở THANH OAI, HÀ NỘI HIỆN NAY
2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế, văn hóa, chính tri, xã hôi và đôi ngũ cán bô chủ chốt cấp huyện ở Thanh Oai, Hà Nôi
2.1.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội
* Điều kiện tự nhiên
Thanh Oai là một huyện đồng bằng của thủ đô Hà Nội, gồm 21 xã, thị trấn.Kinh tế của huyện Thanh Oai chủ yếu vẫn là sản xuất nông nghiệp và phát triển côngnghiệp dịch vụ Tuy nhiên từ năm 2010 đến nay, Thanh Oai đã có những bước nhảyvọt về kinh tế nhờ nội lực và thu hút đầu tư bên ngoài
Trang 30Với vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên thuận lợi phía Bắc và phía Tây Bắc giápquận Hà Đông (với Sông Nhuệ chảy ở rìa phía Đông Bắc huyện, là ranh giới tựnhiên), phía Tây giáp huyện Chương Mỹ (với Sông Đáy là ranh giới tự nhiên), phíaTây Nam giáp huyện Ứng Hòa, phía Đông Nam giáp huyện Phú Xuyên, phía Đônggiáp huyện Thường Tín và phía Đông Bắc giáp huyện Thanh Trì của thủ đô Hà Nội.Diện tích tự nhiên của huyện là 129,6 km2 Với tuyến đường trục phát triển kinh tếphía Nam thành phố, Thanh Oai đang vươn mình đi lên trên con đường Công nghiệphóa - Hiện đại hóa.Thanh Oai được thành phố quy hoạch là vành đai xanh của thủ đô
Hà Nội, có diện tích đất tự nhiên 12.386,74 ha, gồm 20 xã, 01 thị trấn, với số dântính đến ngày 31/12/2016 là 210.082 nhân khẩu
Huyện Thanh Oai nằm trong nền chung của khí hậu miền Bắc Việt Nam vànằm trong vùng tiểu khí hậu đồng bằng Bắc Bộ với các đặc điểm như sau:
Chế độ khí hậu của vùng đồng bằng Sông Hồng, chịu ảnh hưởng của gióbiển, khí hậu nóng ẩm và có mùa lạnh do ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc, vớinhiệt độ trung bình năm là 23,80C, lượng mưa trung bình 1700 mm - 1800 mm
Chế độ nhiệt: nhiệt độ trung bình năm dao động 23,1 - 23,30C tại trạm HàĐông Mùa lạnh từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau và có nhiệt độ trung bình thấp nhất
là 13,60C Mùa nóng từ tháng 4 đến tháng 10, nhiệt độ trung bình thường trên 230C,tháng nóng nhất là tháng 7
Chế độ ẩm: độ ẩm tương đối trung bình từ 83 - 85% Tháng có ẩm độ trungbình cao nhất là tháng 3, tháng 4 (87 - 89%), các tháng có độ ẩm tương đối thấp làcác tháng 11, tháng 12 (80 - 81%)
lượng mưa phân bổ không đều, mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10 chiếm 85 90% tổng lượng mưa trong năm và mưa lớn thường tập trung vào các tháng 6, 7, 8.Mùa khô thường diễn ra từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau chiếm 10 - 15% lượngmưa cả năm và thường chỉ có mưa phùn, tháng mưa ít nhất là tháng 12, 1 và tháng 2
Trang 31-Đặc điểm khí hậu nhiệt đới, gió mùa nóng ẩm vào mùa hạ và lạnh khô vàomùa đông, là một trong những thuận lợi để cho quận phát triển một nền nông nghiệp
đa dạng với các loại cây trồng có nguồn gốc nhiệt đới, á nhiệt đới và ôn đới, đặc biệt
là các cây trồng cho giá trị sản phẩm, kinh tế cao như rau cao cấp - súp lơ, cà rốt, câymàu, cây vụ đông và hoa cây cảnh các loại
Thanh Oai là một vùng quê với rất nhiều làng nghề như nón lá làng Chuông,quạt nan, mây tre, giang đan làng Vác, xã Cao Viên, làng Bình Đà xã Bình Minhngày xưa rất nổi tiếng với nghề làm pháo Gần chục năm trở lại, các khu công nghiệp
mở ra thu hút nhiều lao động địa phương Do vị trí chỉ cách trung tâm Hà Nội không
xa nên Thanh oai sẽ tiếp tục phát triển Hiên nay thành phố Hà Nội đang triển khaixây dựng nhiều dự án trên địa bàn huyện: trục đường phát triển phía nam với cáckhu độ thị như (Mỹ hưng , Thanh Hà A, Thanh Hà B ); dự án đường vành đai 4, cụmcông nghiệp Cao viên Bình Đà
Quốc lộ 21B là huyêt mạch giao thông của huyện, từ Hà Đông đi chùaHương và sang Hà Nam, qua thị trấn Kim Bài Quốc lộ 6 qua rìa phía Tây Bắchuyện, dự án đường trục phía nam Hà Nội đi xuyên qua huyện, ngoài ra còn có tỉnh
lộ 71 Phía Đông Bắc có tuyến đường sắt vành đai phía Tây Hà Nội chạy qua, để tới
ga Văn Điển Hiện nay thành phố hà nội đang xây dựng trục đường phát triển phíanam Hà Tây cũ, con đương nối đường trần phú hà đông với quốc lộ 1a đoạn qua cầu
rẽ Tuyến đường này sẽ liên thông hà đông với đường vành đai 4 và quốc lộ 1a Conđường này sẽ góp phần quan trọng vào sự phát triển của thanh oai trong tương lai.Con đường này sẽ đi qua các xã
Cự khê, Mỹ hưng, Thanh Thùy, Tam Hưng, Thanh Văn Dự án đường vànhđai 4 trong tương lai sẽ là một động lực lớn cho thanh oai phát triển
Như vậy, Thanh Oai có vị trí chiến lược hết sức quan trọng và có nhiều tiềmnăng để phát triển kinh tế, du lịch, làng nghề truyền thống Điều này đòi hỏi đến việc
Trang 32phát huy tốt vai trò tích cực của con người, trong đó ĐNCBCCCH của huyện ThanhOai có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
• Tình hình kinh tế
Thanh Oai là một vùng quê với rất nhiều làng nghề như nón lá làng Chuông,tương Cự Đà, giò chả Ước lễ, gạo Bồ nông Thanh Văn, quạt nan, mây tre, giang đanlàng Vác, xã Cao Viên, làng Bình Đà xã Bình Minh ngày xưa nổi tiếng cả nước vớinghề làm pháo, nghề cơ khí ở làng Rùa xã Thanh Thùy Gần chục năm trở lại, cáckhu công nghiệp mở ra thu hút nhiều lao động địa phương
Do vị trí chỉ cách trung tâm Hà Nội không xa nên Thanh Oai sẽ tiếp tục pháttriển Hiện nay thành phố Hà Nội đang triển khai xây dựng nhiều dự án trên địa bànhuyện: trục đường phát triển phía nam với các khu đô thị như Mỹ Hưng, Thanh Hà
A, Thanh Hà B ; dự án đường vành đai 4, cụm công nghiệp Cao Viên - Bình Đà
Theo báo cáo của UBND huyện Thanh Oai, trong năm 2017, kinh tế củahuyện đã đạt được tốc độ tăng trưởng khá, các ngành kinh tế đều giữ được ổn định
và phát triển.Tổng giá trị sản xuất ước đạt 13.705 tỷ đồng, đạt 100,5% so với kếhoạch, tăng 13,6 % so với năm 2016 Trong đó giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp,thủy sản ước đạt 1.862 tỷ đồng; giá trị sản xuất công nghiệp - xây dựng ước đạt7.793 tỷ đồng; giá trị sản xuất thương mại - dịch vụ ước đạt 4.050 tỷ đồng, tăng 18
% so với năm 2016 Tốc độ tăng trưởng kinh tế ước đạt 13,6%0, cơ cấu kinh tếchuyển dịch theo hướng tích cực Thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn huyện ướcthực hiện 864,9 tỷ đồng, đạt 349% so với dự toán TP giao và 247% so với dự toáncủa HĐND huyện
Về chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM), toàn huyện đã có 10 xã đạtchuẩn NTM Năm 2017 qua thẩm định đã có thêm 4 xã cơ bản đạt đang đề nghị TPkiểm tra chấm điểm các tiêu chí để công nhận xã đạt chuẩn NTM Tiếp tục kiểm tra,đôn đốc, hướng dẫn 6 xã chưa đạt chuẩn NTM rà soát, đánh giá và xây dựng kếhoạch giải pháp cụ thể thực hiện các tiêu chí
Trang 33Bên cạnh đó, công tác giáo dục, y tế, an sinh xã hội được huyện đặc biệt chútrọng Các chính sách an sinh xã hội được thực hiện kịp thời, chính xác, đúng đốitượng, tổ chức hỗ trợ trên 45 tỷ đồng xây dựng và sửa chữa nhà ở cho người có công
và thân nhân người có công với cách mạng Tỷ lệ hộ nghèo năm 2017 toàn huyệncòn 1.672 hộ, giảm 386 hộ so với năm 2016 Triển khai các lớp đào tạo nghề theoQuyết định 1956 của Thủ tướng Chính phủ Tổ chức 29 lơp cho 1.015 học viên.Tăng cường bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em Vận động Qũy bảo vệ và chăm sóctrẻ em được 112 triệu đồng
Năm kỷ cương hành chính được thực hiện có hiệu quả, kỷ luật kỷ cương hànhchính được chú trọng, đạo đức công vụ được đề cao Dịch vụ công trực tuyến mức
độ 3 đã được triển khai đồng bộ, bước đầu mang lại hiệu quả cao, tạo thuận lợi chocông dân và tổ chức Kiện toàn, sắp xếp các cơ quan, các chức danh lãnh đạo, quản
lý theo hướng tinh gọn, hiệu quả
Về phương hướng, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2018, huyệnphấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng, trong đó chỉtiêu về tốc độ tăng trưởng kinh tế là 12,5%, thu ngân sách Nhà nước phấn đấu 450 tỷ
đồng, có thêm 3 xã đạt chuẩn NTM (Theo kế hoạch, chương trình bế mạc ngày
15/12/2017) Đảng bộ và nhân dân Thanh Oai đã phát triển lợi thế và khai thác tiềmnăng sẵn có của địa phương, đồng thời tích cực thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tếcông nghiệp hóa nông nghiệp nông thôn nên đã giành được những thành tựu quantrọng về mọi mặt.Tốc độ phát triển kinh tế cao và ổn định, đời sống nhân dân khôngngừng được cải thiện, an ninh chính trị trật tư an toàn xã hội được giữ vững, các hoạtđộng văn hóa xã hội có nhiều tiến bộ Bí thư huyện ủy Thanh oai Ông NguyễnTrường Thọ nhấn mạnh “trong xây dựng nông thôn mới, huyện coi nhiệm vụ dồnđiền đổi thửa, phát triển sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng là bước đi đột pháhàng đầu để thúc đẩy xây dựng, hoàn thiện các tiêu chí khác Sau quá trình dồn điềnđổi thửa, đến nay huyện đã cấp được trên 30.865/32.072 giấy chứng nhận quyền sử
Trang 34dụng đất nông nghiệp (đạt trên 96%) để các hộ nhanh chóng chuyển đổi cơ cấu câytrồng, vật nuôi, phát triển kinh tế”
Tuy nhiên, do là huyện có mức phát triển kinh tế ở mức thấp nên ngay từ đầubắt tay vào xây dựng nông thôn mới huyện đã xác định sẽ gặp nhiều khó khăn, tháchthức Bởi thế nên huyện đã chỉ đạo các xã không xây dựng nông thôn mới bằng mọicách mà làm đến đâu chắc đến đó, không làm theo phong trào mà tập trung xây dựngcác tiêu chí theo chất lượng
Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nỗ lực, nền kinh tế Thanh Oai đã có những bướckhởi sắc nhất định, song cơ sở vật chất kỹ thuật so với yêu cầu còn yếu, thiếu đồng
bộ Nền kinh tế còn kém phát triển, là một huyện có nhiều tiềm năng nhưng nhữngtiềm năng ấy vẫn chưa được khai thác có hiệu quả
Để đảm bảo tính ổn định, bền vững cho quá trình xây dựng và phát triển nềnkinh tế trong thời kỳ CNH - HĐH đất nước đòi hỏi huyện Thanh Oai phải phát huytốt các nguồn lực, trong đó nguồn nhân lực có ý nghĩa quan trọng Điều đó đặt ra yêucầu đối với ĐNCBCCCH phải có kiến thức, hiểu biết về kinh tế, chú trọng bồidưỡng quản lý kinh tế
Thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2017, mặc dù trong địabàn huyện còn nhiều khó khăn, thách thức nhưng với sự quan tâm của Thành ủy,HĐND, UBND TP Hà Nội; sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Huyện ủy, UBNDhuyện Thanh Oai cùng với quyết tâm phấn đấu nỗ lực của các cấp, các ngành vànhân dân trong huyện đã đạt được kết quả toàn diện, phát triển đúng định hướng,đúng mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện Thanh Oai, thúc đẩy kinh tế - xãhội của huyện phát triển nhanh, mạnh và bền vững
• Tình hình chính trị
Hiện nay công tác xây dựng Đảng, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể nhândân được chú trọng toàn diện Công tác đối ngoại luôn được chú trọng và mở rộng
Trang 35các quan hệ đối tác phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội; quốc phòng và anninh được coi trọng; an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội được giữ vững.
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, tiến trình dân chủ xã hội dưới sự lãnhđạo của Đảng đang phát triển ngày càng mạnh mẽ, sâu sắc hơn Đó vừa là mục tiêu,vừa là động lực phát triển Nhân tố đó đặt ra cho ĐNCBCCCH của huyện những yêucầu cao trong phong cách làm việc, nhất là tác phong sâu sát, gần dân, nói đi đôi vớilàm
• Tình hình văn hóa - xã hội
Thanh Oai có nét đặc trưng của nền văn hóa đồng bằng Bắc Bộ với rất nhiềuđình chùa cổ kính và những làng nghề lâu đời, đặc sắc nhất là làng làm nón lá ởPhương Trung (Làng Chuông), điêu khắc ở Võ Lăng (Dân Hoà), Dư Dụ(ThanhThuỳ) cùng với nghề làm pháo tại Cao Viên, Thanh Cao và Bình Đà Ngoài ra rải ráckhắp huyện là nghề mây tre đan Làng Chuông đã được công nhận là làng điển hìnhcủa văn hóa đồng bằng bắc bộ Những đình chùa nổi tiếng là chùa Bối Khê, đìnhBình Đà v.v Tôn giáo chủ yếu là đạo Phật và Thiên chúa giáo Hầu như mỗi làngđều có đình, chùa cổ kính Trung tâm của Thiên chúa giáo trong vùng là nhà thờThạch Bích tại xã Bích Hòa và nhà thờ Từ Châu tại xã Liên Châu
Những đình chùa nổi tiếng là chùa Bối Khê, đình Bình Đà Vv Hầu nhưmỗi làng đều có đình, chùa cổ kính Toàn huyện hiện có 122 di tích lịch sử, văn hóa
di tích cách mạng
Đặc biệt là Chùa Bối Khê - một ngôi chùa cổ kính nhất, độc đáo vào bậc nhấtViệt Nam xây dựng vào đời Trần, khoảng năm 1338, được công nhận là di tích Quốcgia hạng đặc biệt, là một trong sáu di tích quan trọng hàng đầu của Hà Tây
Huyện Thanh Oai cũng là một trong những địa phương chú trọng nhiều đếnviệc phát triển văn hoá - xã hội Hiện, toàn huyện đã tiến hành xây dựng nhà văn hoátại các thôn làng, cụm dân cư, trong đó, đã có trên 60 % số làng có nhà văn hoá đạtchuẩn Năm 2014, đã có 93,7% số hộ, gia đình đạt tiêu chuẩn gia đình văn hóa, có
Trang 3690% số làng, cụm dân cư, cơ quan, đơn vị đạt danh hiệu làng, cơ quan văn hóa Hainăm một lần, huyện tổ chức hội nghị biểu dương các gia đình văn hóa, làng, cơ quanvăn hóa tiêu biểu xuất sắc, các cá nhân, tập thể xuất sắc đều được UBND huyện tặnggiấy khen và phần thưởng.
Công tác quản lý văn hóa được thực hiện có hiệu quả, đảm bảo môi trườngvăn hóa lành mạnh, trong 5 năm qua không có hiện tượng tiêu cực trong lĩnh vựcvăn hóa Xây dựng và khai thác sử dụng có hiệu quả các thiết chế văn hóa từ huyệntới cơ sở đạt được nhiều kết quả Hiện nay, huyện có 01 nhà văn hóa, 01 trung tâmthể dục thể thao với các công trình sân vận động, bể bơi, sân tennit, trên 100 nhà vănhóa thôn, trong đó có 48 nhà văn hóa cơ bản đạt chuẩn theo quy định Xây dựng 08sân khấu ngoài trời tại các cụm dân cư công cộng, 100% đài truyền thanh xã, thị trấn
đã được nâng cấp
Công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa thường xuyên được quantâm chỉ đạo Trên địa bàn huyện hiện có 144/246 di tích được xếp hạng, trong đó có
68 di tích được xếp hạng cấp quốc gia, 76 di tích được xếp hạng cấp tỉnh Đến nay
đã có trên 12 các di tích được tu bổ, tôn tạo với kinh phí hàng trăm tỷ đồng Đầunăm 2014, đã triển khai đề án nâng cấp lễ hội Bình Đà từ cấp xã tổ chức lên quy môcấp huyện, tổ chức thành công lễ đón nhận Bằng công nhận di sản văn hóa phi vậtthể cấp quốc gia đối với lễ hội Bình Đà thờ Thánh tổ Lạc Long Quân
Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa " được đẩy mạnh
thực hiện gắn với phong trào xây dựng Nông thôn mới, tổng số làng, tổ dân phốđược công nhận danh hiệu văn hoá là 96/116, đạt 82,75%o; 09 cơ quan đạt danh hiệuđơn vị văn hoá, 02 làng văn hoá sức khoẻ, 02 xã đạt chuẩn văn hoá nông thôn mới
Số gia đình được công nhận gia đình văn hoá là 46.271 gia đình, đạt 86%
Phong trào thể dục thể thao diễn ra sôi nổi và rộng khắp, các giải truyềnthống, thể thao quần chúng được duy trì Đến nay, đã có 30% dân số tập luyện thểdục thể thao thường xuyên
Trang 37Tuy nhiên bên cạnh những nét phẩm chất đáng quý, con người Thanh Oaichịu ảnh hưởng của lối sống ở một vùng nông thôn cấu trúc làng xóm theo dòng họ,thân tộc, đây là cơ sở vững chắc cho tinh thần ddaonf kết, gắn bó trong đấu tranhchống thiên tai, gắn kết trong sản xuất Tuy nhiên nó cũng dễ trở thành cục bộ, khépkín, rời rạc là cơ sở cho sự tồn tại của tính gia trưởng tạo nên tính bảo thủ, trì trệ, hẹphòi Vì vậy những cái mới, cái tiến bộ từ bên ngoài khó có thể xâm nhập, con ngườinơi đây không dễ dàng từ bỏ những gì đã gắn bó với mình, mặc dù nó đã trở thànhlỗi thời lạc hậu Những đặc điểm này ảnh hưởng đến tính cách, lối sống, tư duy củacon người Thanh Oai Trong đó đội ngũ cán bộ nói chung, cũng như cán bộ hànhchính trong huyện nói riêng Nó trở thành lực cản trong quá trình hình thành mộtphong cách dân chủ, khả năng đổi mới tư duy, nhanh nhạy nắm bắt với cái mới Conngười luôn là chủ thể tạo ra môi trường văn hóa, những văn hóa lại là nhân tố quyếtđịnh đến việc hình thành và phát triển nhân cách con người Việc nắm bắt nguồn gốchình thành môi trường văn hóa giúp cho chúng ta hiểu thêm nhân tố ảnh hưởng đếnvăn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện nơi đây.
Các chính sách an sinh xã hội, đền ơn đáp nghĩa thường xuyên được các cấp
ủy Đảng, Chính quyền, MTTQ và các đoàn thể từ huyện đến cơ sở quan tâm thựchiện tốt, 100% bà mẹ Việt Nam anh hùng được các cơ quan, đơn vị nhận phụngdưỡng suốt đời, đã tặng hơn 6.000 sổ tiết kiệm, trị giá 1,4 tỷ đồng; hỗ trợ xây dựng
120 nhà tình nghĩa và 956 nhà hộ nghèo, khó khăn; giải quyết chế độ bảo hiểm y tếcho 10.301 lượt người Hàng năm, cấp trên 10.000 lượt thẻ BHYT cho người nghèo,
hỗ trợ chi phí học tập cho 11.158 lượt em học sinh hộ nghèo với kinh phí 6 tỷ đồng,tặng trên 150 triệu đồng tiền sách vở cho trên 1.500 học sinh có hoàn cảnh đặc biệtkhó khăn Triển khai có hiệu quả cuộc vận động thu quỹ "Đền ơn đáp nghĩa" hàngnăm vận động được 500 triệu đồng đạt từ 125% đến 150% kế hoạch Tổ chức tốtcuộc vận động xây dựng quỹ bảo vệ chăm sóc trẻ em hàng năm vận động đạt trên100% chỉ tiêu Thành phố giao Thực hiện Quyết định số 1956 của Thủ tướng Chính
Trang 38phủ đã mở 132 lớp sơ cấp nghề cho 4.620 lao động nông thôn Trên 80% số lao độngsau khi học nghề đã có việc làm, phát triển nghề tại địa phương Đến nay, tỷ lệ laođộng qua đào tạo của huyện chiếm trên 37,5%.
Tóm lại, như trên đã phân tích, những đặc điểm về tự nhiên, lịch sử, truyềnthống văn hóa cùng những điều kiện về kinh tê xã hội có những tác dộng lớn trongviệc hình thành VHCT của ĐNCBCCCH ở huyện Thanh Oai, đồng thời cũng đặt ranhững yêu cầu, trách nhiệm to lớn đối với những người làm công tác lãnh đạo quản
lí, phải không ngừng nâng cao trình độ, năng lực lãnh đạo, hoàn thiện nhân cách, tức
là nâng cao VHCT để đưa Thanh Oai vượt qua những khó khăn, nhanh chóng thoátkhỏi nhóm huyện nghèo, mở ra thời kỳ phát triển mới vì mục tiêu xây dựng huyệnThanh Oai ngày càng giàu đẹp, văn minh, đi lên cùng đất nước
2.2 Thực trạng văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở Thanh Oai, Hà Nội
Đội ngũ CCCH là một trong những chủ thể của nền công vụ quốc gia, côngchức Nhà nước là những người làm công ăn lương, theo một chức trách nhà nướcnhất định Vì vậy lao động của họ là một dạng lao động đặc biệt, lao động quyền lực,lao động thực thi pháp luật Đội ngũ CBCC huyện Thanh Oai có một vai trò quantrọng trong hệ thống chính trị, đảm bảo hiệu lực hoạt động của bộ máy hành chínhtrong huyện Vì vậy hơn lúc nào hết trình độ VHCT của đội ngũ CBCC huyện ThanhOai phải được quan tâm một cách kĩ lưỡng, phải được nhìn nhận một cách đúng đắn
Nó được thể hiện qua các tiêu chí cụ thể như sau:
2.2.1 Về tri thức chính trị
Ý thức sâu sắc về vai trò của tri thức đối với nhận thức và hành động của chủthể trong đời sống chính trị, đội ngũ CBCCcấp huyện trong những năm qua cùng vớiquá trình phát triển đất nước, đã thường xuyên nâng cao trình độ về mọi mặt và xem
đó là một trong những tiêu chí nền tảng hình thành VHCT
Trang 39Trình độ, kiến thức và năng lực quản lý kinh tế, quản lý xã hội ngày càngđược nâng cao, nhiều đồng chí thể hiện tinh thần dám nghĩ, dám làm Tình hình côngtác cán bộ huyện Thanh Oai được thể hiện như sau: Tổng số cán bộ đang công tác tạiĐảng bộ huyện là 14 đồng chí, số cán bộ diện Ban thường vụ Huyện ủy quản lý là
298 đồng chí Trong đó có 39 đồng chí giữ vai trò nòng cốt trong Ban chấp hànhĐảng bộ huyện khóa XXII nhiệm kỳ 2015 - 2020.; Ban thường vụ Huyện ủy 11 đồngchí; Thường trực Huyện ủy 03 đồng chí, Ủy viên ủy ban kiểm tra Huyện ủy 05 đồngchí; thường trực hội đồng nhân dân huyện 02 đồng chí (01 phó chủ tịch hội đồngnhân dân, 01 Thường trực); Lãnh đạo Ủy ban nhân dân huyện 04 đồng chí (01 chủtịch, 03 phó chủ tịch) Trình độ chuyên môn 100% đại học và trên đại học; Lý luậnchính trị 100% cao cấp, cử nhân
Cán bộ diện Ban thường vụ Huyện ủy quản lý đang công tác tại các phòngban của huyện gồm 159 đồng chí Trong đó trình độ chuyên môn thạc sỹ 17 đồng chí(=10,7%); Đại học 141 đồng chí (=88,7%); trung cấp 01 đồng chí (=0,6%) Trình độ
lý luận chính trị: Cao cấp, cử nhân 55 đồng chí (=34,6%); trng cấp 104 đồng chí(=65,4%) Hiện có 10 đồng chí đang học cao cấp lý luận chính trị; 15 đồng chí đanghọc cao cấp lý luận chính trị
Phần đông cán bộ đã ý thức được việc nâng cao và hoàn thiện dần về trình độchuyên môn nghiệp vụ, cũng như trình độ lý luận chính trị bằng nhiều hình thức vàbiện pháp Vì vậy, họ đã góp phần quan trọng trong công cuộc đổi mới, tạo nênnhững chuyển biến tích cực và những thành tựu to lớn về kinh tế, chính trị, xã hộicủa huyện Thanh Oai trong những năm qua
Như vậy là 100 % số CBCC trong huyện đã được đào tạo về lí luận chính trị
và có sự hiểu biết ở các cấp độ khác nhau về chính trị Không chỉ vậy trong thời giansắp tới dưới sự chỉ đạo của ban tổ chức Huyện ủy một số đồng chí đủ tiêu chuẩn sẽtiếp tục được cử đi học các lớp bồi dưỡng nâng cao trình độ lí luận chính trị Ngoài
ra đội ngũ CBCC trong huyện còn được thường xuyên tuyên truyền phổ biến các chủ