SKKN mi thuat THCS SKKN mi thuat THCS SKKN mi thuat THCS

SKKN mi thuat THCS SKKN mi thuat THCS SKKN mi thuat THCS SKKN mi thuat THCS SKKN mi thuat THCS SKKN mi thuat THCS SKKN mi thuat THCS SKKN mi thuat THCS SKKN mi thuat THCS SKKN mi thuat THCS SKKN mi thuat THCS SKKN mi thuat THCS SKKN mi thuat THCS SKKN mi thuat THCS SKKN mi thuat THCS SKKN mi thuat THCS SKKN mi thuat THCS SKKN mi thuat THCS

1 MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁPDẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG MÔN

1.1.3.1 Tác dụng của trò chơi học tập 111.1.3.2 Các bước tổ chức một trò chơi học tập 12

1.2 Một số trò chơi sử dụng trong giảng dạy phân môn TTMT 12

2 MỘT SỐ TRÒ CHƠI ĐÃ ĐƯỢC ÁP DỤNG TRONG THIẾT

KẾ BÀI GIẢNG CỦA PHÂN MÔN THƯỜNG THỨC MĨ THUẬT 14

IV HIỆU QUẢ

C KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ

I KẾT LUẬN

II KIẾN NGHỊ

20222223

A LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Môn Mĩ thuật trong Nhà trường lâu nay đã khẳng định được tầm quantrọng của bộ môn đối với mục tiêu giáo dục là phát triển toàn diện học sinh.Bởi vậy, việc đào tạo các giáo viên có trình độ sư phạm, có chuyên môn vữngvàng đã và đang được các trường Đại học, Cao đẳng, các Trung tâm giáo dụcthường xuyên thực hiện rất tốt, rất hiệu quả Theo con số thống kê từ phòngGDĐT Việt trì 5 năm trở lại đây, toàn Thành phố có 48 trường Tiểu học vàTHCS thì số giáo viên dạy môn Mĩ thuật có khoảng 57 giáo viên, trong đóhơn 60% đạt trình độ trên chuẩn Đây là con số một lần nữa khẳng định sựhùng hậu cũng như chất lượng bộ môn Mĩ thuật trong nhà trường

Thực tế về giảng dạy, giáo viên Mĩ thuật đã thực hiện mục tiêu giáo

dục là "dạy học theo hướng tích cực, lấy học sinh làm trung tâm" Bản thân

các phân môn trong bộ môn Mĩ thuật như: Vẽ theo mẫu, Vẽ trang trí, Vẽ tranhthì hầu hết đều phát huy rất tốt khả năng tích cực của học sinh, các em tiếpnhận thông tin từ giáo viên, chủ động biến kiến thức thành kết quả học tậpqua những sản phẩm cụ thể đó là bài vẽ Từ đó, các em được học hỏi, rút kinhnghiệm, bổ xung kiến thức cho mình thông qua hoạt động đánh giá kết quảhọc tập cuối mỗi giờ học do giáo viên và học sinh cùng thực hiện Thông quabài học giúp các em cảm nhận về cái đẹp, đồng thời giúp giáo viên phát hiệnhọc sinh có khả năng đặc biệt về bộ môn để bồi dưỡng năng khiếu cho các em

Tuy nhiên, bên cạnh các phân môn Vẽ theo mẫu, Vẽ trang trí, Vẽ tranhthì bộ môn Mĩ thuật còn có thêm một phân môn nữa đó là: Thường thức mĩthuật (TTMT) Lâu nay, các giáo viên dạy Mĩ thuật thường ngại dạy nhữngtiết TTMT bởi các lí do sau: Thứ nhất, khả năng thuyết trình của nhiều giáo

viên hạn chế, họ thường thích nói ít và chủ yếu thích hướng dẫn học sinh thựchành Thứ hai, do giáo viên ít đọc sách tham khảo, ít tìm tòi thông tin liênquan đến nội dung bài dạy nên khi dạy học không mở rộng được kiến thức,không gây được sự lôi cuốn, hấp dẫn đối với học sinh, trong khi đó học sinhđôi khi có nhiều thông tin hơn Thứ ba, một số giáo viên cho rằng dạy Mĩthuật thì chủ yếu là dạy học sinh vẽ, còn những kiến thức về TTMT không cócũng không sao, nên các tiết TTMT hay để học sinh tự đọc sách, tự trả lời câuhỏi mà không tổ chức cho học sinh tìm hiểu thông tin

Từ trải nghiệm bản thân, khi mới vào nghề tôi cũng gặp phải nhữngkhó khăn như vậy Nhưng sau đó, qua quá trình tự trau dồi kĩ năng nghiệp vụ

và học hỏi kinh nghiệm từ đồng ngiệp, bằng sự nỗ lực của bản thân, tôi đã tìmcho mình những cách tiếp cận thông tin, cách thiết kế một bài TTMT sao cho

có hiệu quả và hấp dẫn đối với người học Làm thế nào để các em có hứng thúvới mỗi bài TTMT, làm thế nào để mỗi bài học là một câu chuyện, mỗi trangkiến thức là một thông tin mới mẻ khiến các em say mê tìm tòi và hứng thú,chờ đợi? Đó là những câu hỏi luôn làm tôi suy nghĩ Tôi đưa vào bài giảngcủa mình nhiều trò chơi sau mỗi tiết học nhằm củng cố kiến thức Trò chơigiải ô chữ, những câu hỏi trắc nghiệm, những bài tập đoán thông tin, điềnthông tin, tìm con số may mắn đều được các em hào hứng tiếp nhận và thamgia rất sôi nổi

Từ những lí do trên, tôi rất muốn đưa ra kinh nghiệm của mình sau

những tích luỹ qua nhiều năm giảng dạy về cách dạy bài TTMT đó là: "Sử

dụng phương pháp trò chơi trong giảng dạy phân môn Thường thức mĩ thuật" Rất mong sự đóng góp ý kiến của các đồng nghiệp để bài viết của tôi

hoàn thiện hơn

B NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÝ LUẬN

Phân môn Thường thức mĩ thuật chiếm khoảng 1/5 nội dung chươngtrình Là hệ thống kiến thức giúp học sinh biết cảm nhận và phân tích cái đẹpthông qua các công trình, các tác phẩm nghệ thuật đồng thời giúp học sinhhiểu hơn về quá trình phát triển của nghệ thuật Việt Nam và Thế Giới gắn liềnvới sự phát triển của Lịch sử Xã hội Phân môn TTMT còn cung cấp cho họcsinh những câu chuyện về cuộc đời, về quá trình sáng tác nghệ thuật của cácHọa sĩ nổi tiếng của Việt Nam và Thế giới qua các giai đoạn, thời kỳ phát triển

Để dạy tốt phân môn TTMT, giáo viên phải là một người có trình độhiểu biết sâu rộng về lịch sử Mĩ thuật Việt Nam và Thế Giới, ngoài kiến thứcđược cung cấp trong sách giáo khoa cho học sinh

Ngoài việc cung cấp kiến thức theo trình tự, hệ thống, giáo viên còngiúp học sinh có ý thức trách nhiệm bảo vệ, giữ gìn những di sản văn hóa củanhân loại Có sự hiểu biết và có niềm yêu quý trước mỗi công trình, tác phẩmnghệ thuật

II THỰC TRẠNG

Những giáo viên trẻ, mới vào nghề rất ngại dạy TTMT, đây là một thực

tế Cũng dễ hiểu, thường thì ai có năng khiếu về hội hoạ mới đi học vẽ, cònkhả năng sư phạm nếu hạn chế một chút vẫn có thể học hỏi dần Nên khi dạytiết TTMT họ thấy lúng túng và diễn đạt kém, bởi vậy họ rất ngại dạy phânmôn này

Học sinh không thích học các tiết TTMT Do giáo viên chưa biết khaithác hết các kĩ thuật dạy học, chưa làm chủ được hệ thống kiến thức nên nội

dung bài học gây nhàm chán đối với học sinh, bởi môn Lịch sử trong nhàtrường đã phần nào đề cập đến kiến thức về lịch sử Mĩ thuật.

III CÁC BIỆN PHÁP

Để đạt kết quả tốt đối với một tiết dạy phân môn TTMT đòi hỏi ngườigiáo viên phải thực sự nỗ lực, có đầu tư về nội dung, phương pháp dạy họcsao cho kiến thức khi truyền đạt đến học sinh phải thực sự trở thành kiến thứccủa các em Để làm được điều đó, sau đây tôi xin đưa ra một số kiến thức vềphương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực trong môn Mĩ thuật cũng như những

áp dụng cụ thể tôi đã thực hiện đối với học sinh tại trường THCS Văn Lang

1 MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG MÔN MĨ THUẬT

1.1 Một số phương pháp dạy học theo hướng tích cực

Từ giới thiệu bài, tổ chức các hoạt động học tập, củng cố bài , đặt câu hỏi vàkhuyến khích học sinh biết hỏi luôn là một kĩ thuật quan trọng cần được sử dụng

MỘT SỐ CHỨC NĂNG CỦA CÂU HỎI

Câu hỏi

Khiến người đọc phải suy nghĩ Thử trí nhớ kiến thức.

Gợi trí tò mò Gợi quan điểm, tình cảm Kiểm tra Ôn kiến thức

và hứng thú kinh nghiệm hiểu biết đã học.

Tập trung chú ý Kích thích thảo luận Chuẩn đoán Dẫn vào bài

khó khăn học mới.

Tư duy ở mức cao hơn Tư duy ở mức thấp hơn

1.1.1.1 Các dạng câu hỏi

+ Câu hỏi đóng: Câu trả lời là có, không hoặc chỉ có một câu trả lời đúng

duy nhất Chức năng câu hỏi này dùng để đánh giá mức độ ghi nhớ thông tin,đòi hỏi rất ít tư duy Thường dùng trong phần kết luận bài hoặc cuối phần giớithiệu bài để kiểm tra xem học sinh đã hiểu nhiệm vụ và hướng dẫn cần làmtrong phần phát triển bài Câu hỏi đóng được sử dụng trong trường hợp cần câutrả lời chính xác, cụ thể

+ Câu hỏi mở: Có nhiều đáp án cho câu trả lời Đòi hỏi tư duy nhiều, câu hỏi

thường dùng để dạy nhiều hơn là đánh giá, được bắt đầu bằng: "Cái gì?", " Tại sao?", "Khi nào?", "Như thế nào?", "Ở đâu?" Được dùng trong phần giới thiệu

bài, phát triển bài Câu hỏi mở sử dụng khi cần khám phá nhiều ý tưởng, kích thích

tư duy, hướng dẫn, gợi mở

1.1.1.2 Một số lưu ý khi đặt câu hỏi

- Chú ý đến mục đích của câu hỏi: Hỏi để làm gì? để hướng dẫn, gợi mở hay để kiểm tra, đánh giá mức độ hiểu; hỏi cái gì?

- Câu hỏi phải phù hợp với trình độ học sinh để học sinh có thể trả lời được

và cố gắng để trả lời

- Câu hỏi từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp

- Câu hỏi phải gần gũi, dễ hiểu, có ý nghĩa với học sinh

- Tránh những câu hỏi quá phức tạp, câu hỏi đóng và hẹp

- Sử dụng ngôn ngữ, cử chỉ (ánh mắt, cười, gật đầu ) để khuyến khích,khen ngợi học sinh trả lời

- Đối với những câu trả lời không đúng của học sinh, tránh chê bai hoặclàm học sinh xấu hổ vì đã trả lời sai Khi học sinh không trả lời được hoặc trả

lời sai cần đặt câu hỏi khác đơn giản hơn, gợi mở cho câu hỏi ban đầu

1.1.2 Phương pháp hợp tác nhóm

Là hình thức tổ chức học tập hợp tác cho học sinh

Khi tổ chức nhóm học tập cần có từ hai học sinh trở lên trong mộtnhóm và các thành viên trong nhóm cùng nhau thực hiện một nhiệm vụ học tậpđược giao

Phương pháp hợp tác nhóm giúp học sinh có cơ hội học hỏi, hợp tác lẫnnhau trong quá trình học tập Hoạt động nhóm cho phép học sinh có nhiều cơhội để diễn đạt suy nghĩ, ý tưởng, mở rộng hiểu biết, suy nghĩ và phát triển kĩnăng nói Sự tác động qua lại giữa các thành viên và các nhóm giúp cho họcsinh có trách nhiệm, mạnh dạn, tự tin hơn khi thực hiện nhiệm vụ học tập

1.1.2.1 Một số lưu ý khi tổ chức nhóm học tập

- Cần lựa chọn nội dung học tập phù hợp với phương pháp học tậpnhóm, không nhất thiết phải tổ chức nhiều hoạt động nhóm nhóm không phải

là cách tổ chức học tập tốt nhất cho mọi nội dung

- Giao nhiệm vụ vừa sức, thời lượng đủ để học sinh trao đổi, thảo luận

- Giáo viên phải theo dõi các nhóm hoạt động và hỗ trợ khi cần thiết(đến từng nhóm để quan sát nhóm hoạt động và điều chỉnh, giúp đỡ)

- Trong các giờ học cần tạo cơ hội để học sinh có thể tham gia vào cácnhóm khác nhau để học hỏi được nhiều hơn

- Không nên tạo nhóm gồm quá nhiều học sinh vì khó có thể mọi thànhviên đều được tham gia hoạt động (nên từ 2 đến 6 học sinh)

1.1.2.2 Những khó khăn khi tổ chức hoạt động nhóm

- Bàn ghế chưa thật phù hợp để sắp xếp chỗ ngồi theo nhóm

- Còn học sinh chưa chủ động hoặc ỷ nại, dựa dẫm

- học sinh còn lúng túng, bắt nhịp vào hoạt động còn chậm (đặc biệt làgiai đoạn đầu)

- Việc quan sát, đánh giá nhận xét của giáo viên chưa được chú trọng

1.1.2.3 Hướng khắc phục

- Sử dụng nhóm cặp đôi hoặc học sinh bàn trên quay xuống bàn dưới tạothành nhóm, tận dụng không gian trống trong lớp hoặc ngoài trời

- Chú ý đến học sinh còn ỷ nại bằng cách giao việc từ dễ đến khó

- Cần chuẩn bị đầy đủ các nội dung và kế hoạch cho nhóm làm việc Giảithích, minh hoạ, làm mẫu để học sinh hiểu rõ công việc Kiên trì, thường xuyên

tổ chức nhóm học tập

- Hướng dẫn cụ thể nhiệm vụ của nhóm và cá nhân trong nhóm, đánh giácông việc kịp thời.

Khác với trò chơi rèn luyện sức khoẻ, trò chơi học tập nhằm hướng tới sựthông hiểu kiến thức gắn với các nội dung học tập cụ thể của môn học, bài học, lớp học

1.1.3.1 Tác dụng của trò chơi học tập

Trong dạy học lấy học sinh làm trung tâm điều quan trọng là tạo nhiều cơ hộicho học sinh tham gia vào quá trình dạy - học, trò chơi học tập giải quyết tốt vấn đềnày là bởi lẽ:

+ Là phương pháp giáo dục phù hợp với trẻ em

+ Tạo được sự thích thú, hấp dẫn, không khí vui vẻ

+ Khi chơi học sinh sẽ bộc lộ, thể hiện mình một cách tự nhiên

+ Giúp thay đổi hình thức hoạt động và trạng thái tình cảm với việc học.+ Học sinh tiếp thu bài giảng tích cực và tự giác

+ Tạo cơ hội giúp học sinh rèn luyện kỹ năng và củng cố thêm kiến thức.+ Giúp học sinh phát triển tâm lý, thái độ đạo đức Có ý thức trách nhiệmcao với đồng đội, tôn trọng kỷ luật của nhóm, đội và luật chơi, giúp đỡ đồng đội

1.1.3.2 Các bước tổ chức một trò chơi học tập

Trước một trò chơi học tập giáo viên cần xác định mục tiêu của trò chơi đó

Cụ thể là trò chơi đó rèn luyện cho học sinh những kĩ năng, khả năng gì?

Các bước tổ chức trò chơi bao gồm:

+ Bước 1: Giới thiệu trò chơi

- Giáo viên nêu tên, nội dung của trò chơi

- Hướng dẫn cách chơi

+ Bước 2: chơi thử, phân tích kỹ thuật chơi

- Hướng dẫn học sinh chơi thử

- Dựa vào thực tế chơi của học sinh, giáo viên lưu ý về luật chơi

+ Bước 3: Chơi thật

- Tiến hành tương tự như chơi thử

- Lưu ý: Tốc độ chậm hay nhanh phụ thuộc và năng lực của học sinh

Dựa vào nội dung bài học, giáo viên có thể thiết kế các ô chữ hàng ngang

và hàng dọc Từ đó đặt câu hỏi để học sinh giải đáp Mỗi ô chữ là một sựkiện trong bài hoặc trong các bài đã học Ô chữ hàng dọc để nhấn mạnh trọngtâm hoặc nội dung bài học Cũng có thể mỗi ô chữ hàng ngang có một chữ cáichìa khóa Sau đó yêu cầu học sinh đoán những chữ cái bí ẩn có nội dung là gì

1.2.2 Trò chơi: Thi trả lời nhanh

Chia lớp thành các đội chơi, phổ biến luật chơi trong các khoảng thờigian ấn định, có thể là trong vòng 3-4 phút Mỗi đội sẽ trả lời nhanh 5 đến 10câu hỏi Những câu hỏi này tập trung vào kiến thức đã học, mỗi câu trả lờiđúng sẽ được một thẻ điểm Đội nào được nhiều phiếu điểm nhất sẽ đạt giải

1.2.3 Trò chơi: Sưu tầm và thuyết minh hình ảnh

Giáo viên chia lớp thành nhiều nhóm, yêu cầu mỗi nhóm sưu tầm cáctranh ảnh liên quan đến nội dung bài học và có lời thuyết minh cho các tranhảnh đó Đến giờ học, giáo viên cử đại diện của các nhóm lần lượt lên giớithiệu và thuyết minh về tranh, ảnh mà nhóm mình đã sưu tầm được Sau đógiáo viên nhận xét và bổ sung thêm

2 MỘT SỐ TRề CHƠI ĐÃ ĐƯỢC ÁP DỤNG TRONG THIẾT KẾ BÀI

GIẢNG CỦA PHÂN MễN THƯỜNG THỨC MĨ THUẬT

Qua nhiều năm giảng dạy, tụi và những đồng nghiệp của mỡnh đó cúnhững trải nghiệm từ thực tế tại trường THCS Văn Lang (Việt trỡ - Phỳ Thọ).Với những bài TTMT chỳng tụi thường ỏp dụng một số trũ chơi cho phầnđỏnh giỏ kết quả học tập và thấy rất hiệu quả Học sinh hứng thỳ học tập vànhớ kiến thức tại lớp Khụng khớ lớp học sụi nổi hơn và học sinh thấy yờuthớch tiết học Sau đõy là một số trũ chơi được thiết kế qua cỏc bài học TTMT

* Trò chơi giải ô chữ

Bài 12 - MT6: Một số cụng trỡnh Mĩ thuật thời Lý

Câu hỏi

1 Tợng A-di-đà và hình tợng con Rồng thời Lý là những tác

phẩm của loại hình nghệ thuật nào? (8 ô)

2 Nghệ thuật thời Lý phát triển trên nền tảng t tởng nào? (7

ô)

3 Một trong những nét đặc trng của con Rồng thời Lý? (6 ô)

4 Ngoài tháp Phật, loại hình kiến trúc Phật giáo còn có kiến

7 Vẻ đẹp điển hình của gốm thời Lý là gì? (9 ô)

8 Một trong những tác phẩm điêu khắc tiêu biểu nhất thời

Lý? (10 ô)

9 Bố cục chung của tợng Phật a-di-đà chùa Phật Tích - Bắc

Ninh? (6 ô)

10 Nơi ở và sinh hoạt của các tầng lớp dân c thời Lý đợc gọi

là gì? (9 ô)

11 Toàn bộ Chùa Một cột - Hà nội đợc đặt trên cái gì? (9 ô)

12 Kinh thành Thăng Long xa ngày nay gọi là gì? (10 ô)

13 Xây dựng từ thời nhà Lý, đợc coi là trờng Đại học đầu tiên của

* Bài 19 - MT6: Tranh dõn gian Việt Nam

Soạn phiếu học tập theo nội dung bài học để kiểm tra

Nội dung câu hỏi tranh Đông Hồ tranh Hàng Trống

* Bài 8 - MT7: Một số cụng trỡnh Mĩ thuật thời Trần

+ Soạn phiếu học tập theo nội dung bài học để kiểm tra nhận

* Bài 29 - MT6: Sơ lược về Mĩ thuật Thế giới thời kỳ Cổ đại

Trò chơi hỏi đáp: Chọn phương án trả lời đúng.

Câu 1: Đấu trường Cô-li-dơ thuộc Quốc gia nào?

c Đông Bắc Châu Phi.

Câu 8: Kiến trúc Ai Cập Cổ đại tập trung vào:

a Cầu dẫn nước

b Lăng mộ và đền đài.

c Kiến trúc đô thị và những kiểu cột độc đáo

Câu 9: Mĩ thuật Lã mã thời kỳ Cổ đại chịu ảnh hưởng của:

a Ai Cập

1 Vua Lý Thánh Tông dời đô từ Hoa Lư về thành Đại La?

2 Thời Lý là thời đất nước ổn định, cường thịnh?

3 Ở thời Lý chỉ có kiến trúc Cung Đình là phát triển?

4 Chạm khắc thời Lý rất tinh xảo và điêu luyện?

5 Rồng thời Lý thể hiện dáng dấp hài hòa, mềm mại?

6 Gốm thời Lý có xương dầy, thô và nặng?

7 Mĩ thuật thời Lý là thời kỳ phát triển rực rỡ nhất

của nền Mĩ thuật Việt Nam?

8 Chùa Một Cột là công trình kiến trúc tiêu biểu thời Lý?

9 Gốm thời Lý đã chế tác ra màu men Hoa nâu và Hoa lam?

Câu 4: Đúng Câu 5: Đúng Câu 6: Sai.Câu 7: Đúng Câu 8: Đúng Câu 9: Sai