SKKN sử dụng tài liệu văn học trong giảng dạy lịch sử ở trường THCS

SKKN sử dụng tài liệu văn học trong giảng dạy lịch sử ở trường THCS SKKN sử dụng tài liệu văn học trong giảng dạy lịch sử ở trường THCS SKKN sử dụng tài liệu văn học trong giảng dạy lịch sử ở trường THCS SKKN sử dụng tài liệu văn học trong giảng dạy lịch sử ở trường THCS SKKN sử dụng tài liệu văn học trong giảng dạy lịch sử ở trường THCS SKKN sử dụng tài liệu văn học trong giảng dạy lịch sử ở trường THCS

I ĐẶT VẤN ĐỀ:

Dạy học lịch sử ở trường phổ thông là một quá trình sư phạm bao gồm nhiều hoạt động khác nhau của giáo viên và học sinh những hoạt động đó nhằm mục đích: Học sinh nắm vững tri thức lịch sử, phát triển tư duy lịch sử Để việc dạy học lịch sử đi đúng mục tiêu một trong ba mặt của cải cách giáo dục là phương pháp dạy học lịch sử Trong hệ thống phương pháp dạy học lịch sử ở trường phổ thông có rất nhiều phương pháp trong đó có phương pháp sử dụng tài liệu văn học để giảng dạy lịch sử Muốn thực hiện tốt phương pháp sử dụng tài liệu văn học để dạy học lịch sử trước hết ta tìm hiểu khái niệm về phương pháp dạy học

* Khái niệm về phương pháp dạy học lịch sử.

Có rất nhiều quan niệm khác nhau về phương pháp dạy học lịch sử

- Người thì cho rằng phương pháp dạy học lịch sử chỉ là một thao tác, thủ thuật, kinh nghiệm của người giáo viên trong quá trình dạy học Quan niệm này cho rằng phương pháp dạy học là của mỗi người, chỉ cần có kiến thức nắm vững khoa học lịch sử là có thể dạy học được

- Một quan niệm thứ hai cho rằng phương pháp dạy học chỉ là sự vận dụng

lý luận dạy học vào bộ môn

Quan niệm như vậy là đã hạ thấp phương pháp dạy học không đúng với bản chất của quá trình dạy học và cho rằng phương pháp dạy học như vậy là tư pháp,

là sản phẩm của tư duy thuần tuý, rất thùy tiện Tình trạng đó rất phổ biến và quan niệm như vậy là không xuất phát từ cơ sở khách quan đặc trưng của bộ môn là giảm nhẹ chất lượng đào tạo, không đúng với bản chất của phương pháp dạy học lịch sử Điều này đã được nhiều văn kiện, nhiều nhà hội thảo đã chỉ ra Ví dụ nghị quyết trung ương II khóa VIII đã khẳng định:

“Phương pháp giáo dục đào tạo chậm đổi mới, chưa phát huy được sáng tạo của người học” và:

“Phải đổi mới phương pháp giáo dục đào tạo khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học, từng bước áp dụng các phương pháp trọn tiến, các phương tiện hiện đại vào quá trình đào tạo đảm bảo điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu bằng cách

Như vậy phương pháp dạy học nói chung và phương pháp dạy học lịch sử nói riêng không phải là ý muốn chủ quan của mỗi người, không chỉ là những thao tác thủ thuật kinh nghiệm mà nó xuất phát từ cơ sở khoa học

Thứ nhất: Dạy học là một quá trình sư phạm, phức tạp với nhiều yếu tố tham

gia vào quá trình đó như: Giáo viên, học sinh, nội dung, mục tiêu học phương tiện dạy học: Kiểm tra, đánh giá… giải quyết những việc đó không thể là công việc tuỳ tiện theo ý muốn chủ quan của mỗi người Nó xuất phát từ những đặc điểm của quá trình dạy học của bộ môn của quá trình nhận thức và đặc biệt là quy luật

nhận thức của học sinh trong quá trình học tập không hiểu những điều đó, không

lý giải những vấn đề đó trên cơ sở khách quan khoa học thì không thể hiểu phương pháp dạy học đúng đắn Từ đó ta có thể hiểu phương pháp dạy học lịch sử

là cách thức dạy học của giáo viên trong việc chỉ đạo hoạt động của học sinh nhằm đạt mục tiêu dạy học, khác với quan niệm thông thường dạy học là hoạt động của người thầy, dạy học chỉ là một hoạt động Nhưng thực ra mặt khác phương pháp dạy học lịch sử cũng phải khác với các phương pháp dạy học các môn khác Nó do chính đặc trưng của bộ môn lịch sử quy định, do quá trình nhận thức của lịch sử quy định

Trong thực tiễn giảng dạy lịch sử chúng ta đã vận dụng một hệ thống các phương pháp dạy học Hệ thống các phương pháp đã được chia làm 3 nhóm

phương pháp trong mỗi nhóm lại có những phương pháp tương ứng

Như vậy nghiên cứu về phương pháp dạy học lịch sử ở phổ thông ta thấy có rất nhiều phương pháp

Xin chọn một đề tài nhỏ là “Sử dụng tài liệu văn học trong giảng dạy lịch

sử ở trường THCS"

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:

1 Cơ sở lý luận của vấn đề:

Lịch sử cũng như các môn học khác, có vai trò tác động đến con người không chỉ về trí tuệ mà còn cả về tư tưởng tình cảm Bên cạnh đó góp phần xây dựng con

người phát triển hoàn thiện về “ ĐỨC- TRÍ- THỂ- MĨ” Ở những mức độ khác nhau.

Nếu văn học giúp học sinh thấy được cái hay, cái đẹp trong thơ ca để càng yêu quý hơn con người, dân tộc Việt Nam thì thông qua môn học lịch sử các em không chỉ thấy được quá trình phát triển của một đất nước, một dân tộc mà rộng hơn là cả một xã hội loài người , bên cạnh đó nó góp phần quan trọng trong việc hình thành bồi dưỡng nhân sinh quan, thế giới quan khoa học

Như vậy so với các môn học khác thì môn lịch sử có nhiều ưu thế trong việc giáo dục tư tưởng tình cảm đối với thế hệ trẻ, những kiến thức lịch sử không chỉ đơn thuần dạy cho các em biết yêu, ghét trong đấu tranh giai cấp, biết yêu quý lao động, trân trọng cái đẹp mà còn góp phần định hình cho học sinh cách ứng xử đúng đắn trong cuộc sống bởi “Bắt nguồn từ một sự thực là trong khoa học lịch sử

có những yếu tố nghệ thuật” (N.A.Erojheop).

Mặt dù có vai trò, chức năng, nhiệm vụ quan trọng trong giáo dục thế hệ trẻ nhưng hiện nay việc dạy học lịch sử chưa hoàn thành tốt vai trò của mình và một thực tế đáng buồn là học sinh không thích học môn lịch sử, xem nhẹ môn lịch sử Các em tiếp thu kiến thức một cách hời hợt, thiếu chính xác, thiếu hệ thống vì đa phần các em cho rằng học lịch sư ûphải ghi nhớ quá nhiều sự kiện khô khan, lịch

sử là một môn học nghiên cứu về quá khứ mà quá khứ là những cái đã qua không thể thay đổi nên chỉ học cho qua chứ không có gì để vận dụng vào thực tế

Tình trạng trên do nhiều nguyên nhân gây nên song cơ bản không phải do bản thân môn lịch sử mà do quan niệm, phương pháp dạy học chưa phù hợp, chưa đáp ứng yêu cầu môn học đề ra

Những bộ môn lân cận sẽ làm phong phú tri thức học sinh về bộ môn lịch

sử và chính bộ môn lịch sử sẽ giúp để các bộ môn khác Người giáo viên lịch sử cần quan tâm tới sự tác động lẫn nhau của các môn học

Trong qúa trình dạy lịch sử phải biết kết hợp một số câu trích dẫn, một câu văn, câu thơ … để miêu tả, để tường thuật một sự kiện, một cuộc đời hoạt động của nhân vật, một cuộc cách mạng, một cuộc đấu tranh … điều đó làm cho giờ học lịch sử sống động hơn, hấp dẫn học sinh hơn , học sinh sẽ yêu thích, hứng, say mê học tập môn lịch sử và sẽ làm bớt đi sự khô khan của giờ học môn lịch sử

Từ những vấn đề trên tôi quyết định chọn đề tài “ SỬ DỤNG TÀI LIỆU VĂN HỌC TRONG GIẢNG DẠY LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG THCS Vì vậy làm thế nào để tạo cho

học sinh hứng thú học lịch sử, phát huy tích cực xây dựng bài, kích thích sự tìm hiểu khám phá về kiến thức…Thiết nghĩ có rất nhiều công trình nghiên cứu, nhiều

ý kiến xoay quanh vấn đề trên, vậy trong khuôn khổ bài viết nhỏ này tôi xin trình bày một vài suy nghĩ trong việc xây dựng hứng thú học tập lịch sử cho học sinh bằng cách vận dụng, lồng ghép kiến thức liên môn vào bài giảng

2.Thưc trạng của vấn đề:

Trong việc dạy học lịch sử ở trường nói chung và ở trường học cơ sở nói riêng mỗi người giáo viên dạy một môn học khác nhau và ai cũng lo lắng việc tiếp thu kiến thức của học sinh về chính bộ môn mình phụ trách Học sinh đã nghiên cứu cái gì, đang nghiên cứu cái gì và sẽ nghiên cứu cái gì về bộ môn khác cái đó dường như không làm cho chúng ta quan tâm tới Nhưng thực ra thiếu bộ môn khác thì công việc của người giáo viên bộ môn sẽ không ổn , cũng như hàng loạt các bộ môn khác không thể thiếu bộ môn của chúng ta

Qua đặc điểm tình hình như vậy tôi đã tiến hành khảo sát tìm hiểu về phía học sinh Khi tổng hợp thì có kết quả như sau :

+ 60% học sinh cho rằng Lịch sử là môn học bổ ích nhưng khô khan, thiếu sinh động, quá nhiều mốc thời gian - khó nhớ

+ 40% học sinh thích học môn lịch sử

Qua thực tế tôi nhận thấy rằng sự mâu thuẫn giữa nhận thức là môn học bổ ích cho kiến thức người học nhưng các em lại không thích học Cụ thể theo tỉ lệ phần trăm nêu trên

Đồng thời, thực tế giảng dạy và dự giờ thăm lớp học hỏi kinh nghiệm ở các

đồng nghiệp, tôi nhận thấy trong tiết học lịch sử hầu như giáo viên chỉ tường

thuật, nhồi nhét các sự kiện lịch sử cho học sinh làm cho giờ học trở nên cứng nhắc và khô khan, làm cho học sinh chán nản và thậm chí không yêu thích bộ môn

lịch sử, dẫn đến kết quả của bộ môn không cao

Bên cạnh đó học sinh chưa đầu tư cho môn học lịch sử vì cho rằng môn

học này là môn học phụ

Vì vậy, chất lượng dạy học của bộ môn chưa cao, chưa đáp ứng yêu cầu giáo dục

Từ thực trạng trên, để việc dạy học môn lịch sử đạt hiệu quả tốt hơn, tôi đã mạnh dạn cải tiến nội dung, phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học bằng việc áp dụng các phương pháp dạy học, trong đó việc sử dụng kiến thức liên môn là một trong những yếu tố góp phần quyết định sự thành công

3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề:

a Các giải pháp thực hiện

1.Lên kế hoạch giảng dạy cụ thể, chi tiết cho từng tiết dạy.

2 Nghiên cứu, sưu tầm tài liệu, tranh ảnh phục vụ bài giảng

3.Soạn bài theo phương pháp dạy học đổi mới, đặc biệt sắp xếp lồng ghép, sử

dụng kiến thức liên môn phù hợp

b.Các biện pháp để tổ chức thực hiện

Trong giảng dạy bộ môn lịch sử, người giáo viên đóng vai trò quan trọng trong việc làm sống lại các sự kiện lịch sử Tuy nhiên nếu chỉ dựa vào những kiến thức trong SGK thì khó có thể tạo dựng lại không khí lịch sử cần thiết Để thu hút các em đi sâu tìm hiểu khám phá quá khứ của dân tộc tạo nên những cảm xúc thực

sự trước những sự kiện thì việc vận dụng kiến thức văn học vào giảng dạy lịch sử

là điều cần thiết góp phần làm cho bài giảng trở nên sinh động và hấp dẫn , nâng cao hứng thú học tập của các em

Để đáp ứng những vấn đề nêu trên trong bài viết này tôi chỉ đi sâu vào gốc

độ, một khía cạnh của vấn đề là việc sử dụng câu thơ, câu văn, đoạn trích dẫn để giảm bớt sự khô khan trong dạy học lịch sử khối 8, 9 ở trường trung học cơ sở, qua khoá trình lịch sử Việt Nam theo cấu tạo chương trình hiện hành

Thứ nhất: Chương trình lịch sử lớp 8

nước ta khi thực dân Pháp xâm lược, lên án trách nhiệm của nhà Nguyễn và nêu cao tinh thần chiến đấu của nhân dân Nam Kỳ Chúng tôi trích dẫn thơ của

Nguyễn Đình Chiểu bài “Chạy tây” và bài “Văn Tế Nghĩa Sỹ Cần Giuộc”:

“Ngoài cật có một manh áo vải, nào đợi mang bao tấu, bầu ngòi, trong tay cầm một ngọn tầm vông chư nài, sắm dao tu nón gõ

Hoả mai đánh bằng rơm con cúi cũng đốt xong nhà dạy đạo kia, gươm đeo dùng bằng lưỡi dao phay chém rớt đầu quan hai nọ…”

Học sinh có ngay những hình dung về phong trào đấu tranh của nhân dân ta lúc bấy giờ

Chẳng hạn khi dạy bài “Phong trào kháng Pháp trong những năm cuối

đề cập đến bối cảnh đất nước giai đoạn này? Bằng các ý trả lời của học sinh

chúng ta đi vào khái quát tình hình đất nước trên cơ sở các kiến thức lịch sử đã học

Nhìn chung có rất nhiều kiến thức để vận dụng kiến thức văn học trong giảng dạy lịch sử Ta có thể đưa vào bài giảng một câu thơ, một đoạn văn hay một trích đoạn để cụ thể hoá vấn đề, sự kiện nhằm nêu ra một kết luận khái quát giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn Cũng có thể giáo viên chỉ cần liên hệ qua một câu hỏi (có thể ở đầu, giữa hoặc cuối bài) tạo tính liên hệ qua một tác phẩm văn học với một sự kiện lịch sử để gây hứng thú học tập

- Trong bài 24:

Để biểu lộ sự phản đối thỉnh nộ của quần chúng đối Vua tôi nhà Nguyễn, giáo viên minh hoạ:

“Tò te kèn thổi tiếng năm ba

Nghe loạt vào tai luống xót xa.

Uẩn khúc sông rồng mù mịt khói

Vẳng ve thành phụng ủ sầu hoa

Tan nhà cám nổi câu ly hận

Cắt đất thương thay cuộc giảng hoà

Gió bụi đòi cơn xiêu ngã cỏ

Ngậm cười hết nói nổi quan ta.”

(Phan Văn Trị - Cảm Khái)

Hoặc:

“…Thà thua xuống láng xuống bưng

Kéo ra hàng giặc lỗi chung quân thần”

Khi nêu tấm gương Nguyễn Trung Trực đã đấu tranh anh dũng qua hai trận đánh đắm tàu Ét-pê-răng trên sông Nhật Tảo (10/12/1861), tiêu diệt đồn kiên Giang (6/1868) giáo viên đọc hai câu thơ ca ngợi:

“Hoả hồng Nhật Tảo oanh thiên địa

Kiếm bạc Kiên Giang khóc quỷ thần”

Hoặc:

“Anh hùng cường cảnh phương danh thọ,

Tu sát đê đầu vị tử nhân…”

Dịch :

”Anh hùng cứng cổ danh còn mãi,

Thẹn chết bao nhiêu lũ cúi đầu…”

(Huynh Mẫn Đạt-điếu)

Giáo viên đọc cho học sinh thấy được sự phản đối mạnh me õcủa nhân dân sau Hiệp ước Giáp Tuất 1874 lúc này nhân dân khơng chỉ chống giặc Tây mà chống cả Triều đình:

“Dập dìu trống đánh cờ xiêu

Phen này quyết đánh cả Triều lẫn Tây”

của người cơng nhân dưới thời Pháp thuộc, cĩ thể minh hoạ:

“Cao su đi dễ, khĩ về

Khi đi mất vơ khi về mất con”

Hoặc:

“ Cao su xanh tốt lạ thường

Mỗi cây bĩn một xác người cơng nhân”

Khi trình bày chính sách bĩc lột của thực dân Pháp cĩ thể dẫn:

“Trời đất hởi! Dân ta khốn khổ

Đủ các đường thuế nọ, thuế kia

Lưới vây chài quét trăm bề

Rĩc xương, rĩc thịt, cịn gì nữa đâu!”

(Nguyễn Phan Lãng – Thiết Tiền Ca)

đi tìm đường cứu nước Những ngày tháng sống ở Anh làm cơng việc cào tuyết trong một trường học:

“Và sương mù thành Luân Đơn.

Người cĩ nhớ

Giọt mồ hơi Người nhỏ giữa đêm đơng”

Những ngày tháng sống ở Pa ri giá lạnh “Một viên gạch hồng Bác chống lại

cả một mùa đơng băng giá”

Thứ hai: Chương trình lịch sử lớp 9

- Trong bài 16: “Hoạt động của Nguyễn Aùi Quốc ở nước ngồi (1919-1925)”

Nguyễn Aùi Quốc đã bơn ba khắp năm châu, bốn biển để tìm con đường giải phĩng cho dân tộc, đem lại ấm no cho nhân dân Câu chuyện cảm động khi Nguyễn Aùi Quốc đọc “Bản luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa” của Lênin tức thời điểm lịch sử mà Người đã tìm được con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc Nguyễn Aùi Quốc bật khĩc :

Luận cương đến Bác Hồ và Người đã khĩc

Lệ Bác Hồ rơi trên chữ Lênin

Bốn bức tường im, nghe Bác lật từng trang sách gấp

Tưởng bên ngồi, đất nước đợi mong tin.”

(Chế Lan Viên)

Và dễ dàng là thời khắc lịch sử đĩ trở nên rất dễ nhớ, tạo biểu tượng cĩ ý nghĩa lớn đối với các em

mục I - Mặt trận Việt Minh ra đời

Sau những ngày bơn ba đi tìm đường cứu nước cho dân tộc, mùa xuân năm

1941 Nguyễn Aùi Quốc trở về tổ quốc để trực tiếp chỉ đạo cách mạng Việt Nam, giáo viên minh hoa bằng những khổ thơ saụ :

“Ơâi sáng xuân nay xuân bốn mốt

Trắng rừng biên giới nở hoa mơ

Bác về lặng lẽ con chim hĩt

Thánh thĩt bờ lau vui ngẩn ngơ.

Bác đã về đây tổ quốc ơi

Nhớ thương hịn đất ấm hơi người

Ba mươi năm ấy, chân khơng nghỉ

Mà đến bây giờ mới tới nơi”

(Tố Hữu-Theo chân Bác)

Với những dịng thơ đĩ, khơng khí lớp học bỗng trầm xuống như đang

lặng im để tưởng tượng ra một vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc đang hiện lên băng

da, bằng thịt

Dạy bài “Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945” tơi nhấn mạnh khí

thế bừng bừng như thác đổ của cuộc khởi nghĩa đang lan rộng ra khắp các địa phương trong tồn quốc bằng một đoạn trích:

“ Đồng cỏ héo đã bùng lên lửa cháy

Nước non ơi hết thảy vùng lên

Bắc, Trung, Nam khắp ba miền

Tồn dân khởi nghĩa chính quyền về tay…”

Học sinh rất chú ý lắng nghe, khi được gọi lên nhận xét các em đã khái quát được khơng khí trong cuộc khởi nghĩa khi liên tưởng đến những sự kiện mình đang học bằng hình ảnh đồng thời cịn giúp các em đánh giá đúng về vai trị của quần chúng nhân dân những người làm nên lịch sử – Là động lực chính đưa cách mạng đến thành cơng

Chẳng hạn khi dạy bài “Cuộc kháng chiến tồn quốc chống thực dân

Phủ tơi đã trích dẫn thơ của Tố Hữu:

“… 56 ngày đêm khoét núi ngủ hầm, mưa dầm cơm vắt

Máu trộn bùn non

Gan khơng núng, chí khơng mịn…”.

Khơng chỉ mơ tả về khí thế của chiến dịch mà cịn hướng cho học sinh đi tìm hiểu nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến hào hùng của dân tộc, tơi nhận thấy rằng các em rất xúc động về những hình ảnh mà mình thu nhận được Điều này cĩ ý nghĩa rất lớn trong việc giáo dục tinh thần cảm phục đối với cơng lao của các thế hệ đi trước cũng như gĩp phần nâng cao ý thức bảo vệ quê hương đất nước trong nhận thức của các em

Khi nĩi về ý nghĩa chiến thắng của Điện Biên Phủ tơi trích hai câu thơ:

“9 năm làm một Điện Biên

Nên vành hoa đỏ nên thiên sử vàng”

- Khi trình bày quyết tâm của Bợ chính trị giải phĩng quân miền Nam trong năm 1975, người giáo viên cĩ thể minh hoạ câu thơ sau:

“Anh ra đi dặn thắng mới về

Phút giây cảm động nĩi năng chi

Lời anh là cả lời non nước

Nghìn dặm trường sơn sá ngại gì”

(Lê Đức Thọ)

- Bài 30: “Hồn thành giải phĩng Miền Nam giải phĩng đất nước” Ngày 30/4/1975 là ngày hội của cách mạng, quần chúng đổ xơ xuống đường với cờ hoa lộng lẫy, ngày tồn thắng đã về ta, ngày giang sơn thu về một mối :

“Ơâi buổi trưa nay tuyệt tràn nắng đẹp

Bác Hồ ơi tồn thắng đã về ta

Chúng con đến xanh ngời ánh thép

Thành phố tên người lộng lẫy cờ hoa”

(Tố Hữu)

4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:

Các tác phẩm văn học trên đây, bằng những hình tượng cụ thể, cĩ tác động mạnh

mẽ đến tư tưởng, tình cảm người đọc qua các bài học lịch sử

Như vậy, tơi nhận thấy rằng sử dụng lồng ghép kiến thức văn học trong giảng dạy lịch sử khơng những giúp các em nắm vững nội dung bài nhanh chĩng, nhớ lâu hơn mà cịn gĩp phần củng cố thêm kiến thức văn học tạo điều kiện cho học sinh hình thành phương pháp liên hệ trong quá trình học tập của mình

Không những chỉ gần gũi trong nội dung kiến thức lịch sử và văn học còn

có nhiều điểm tương đồng về phương pháp so sánh, miêu tả

III KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ

1 Kết luận:

Sau khi tiến hành đưa ra giải pháp hỗ trợ để giúp học sinh hứng thú với môn lịch sử hơn, tôi nhìn thấy sự nhận thức của các em về môn lịch sử có sự chuyển biến rõ rệt Để nắm bắt tình hình sau khi đã thực hiện giải pháp tôi tiến hành điều tra lấy ý kiến đối với những đối tượng học sinh ban đầu và kết quả đạt được như sau:

+ 91% học sinh thích học môn lịch sử,cho rằng lịch sử là môn học bổ ích, các

em cảm thấy thích học và yêu môn lịch sử

+ 9 % học sinh cho rằng Lịch sử là môn học bổ ích nhưng khô khan, thiếu sinh động, quá nhiều mốc thời gian - khó nhớ

Năm học 2008-2009 Tôi được phân công giảng dạy môn lịch sử lơp 6,7,8,9, tôi áp dụng đề tài này đạt được kết quả sau:

KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN LỊCH SỬ Năm học: 2010-2011

Học kỳ I

bình

bình trở lên

Ghi chú

SL TL( 0/ 0) SL TL( 0/ 0) SL TL( 0/ 0) SL TL( 0/ 0) SL TL( 0

/ 0)

Học kỳ II

Lớp

dạy

bình

Yếu Trung bình

trở lên

Ghi chú

SL TL( 0/ 0) SL TL( 0/ 0) SL TL( 0/ 0) SL TL( 0/ 0) SL TL( 0/ 0) Lớp

8A

Lớp

8B

Lớp

9B

Như vậy việc tạo hứng thú học tập là điều kiện cần thiết để tiến hành giáo dục và giáo dưỡng có hiệu quả, hình thành thế giới quan khoa học đối với học sinh điều này cần được tiến hành trên tất cả các mặt nội dung, phương pháp, điều kiện học tập… Ngoài việc sử dụng các phương tiện trực quan khi đưa kiến thức văn học lồng ghép trong bài dạy có tác động rất tốt đến sự chú ý của các em Trước hết việc sử dụng ngôn ngữ mượt mà, những giai điệu âm thanh giàu tính hình tượng có biểu cảm, những hình tượng nghệ thuật gắn liền nội dung lịch sử không những giảm đi tính khô khan của các sự kiện mà còn tạo ra không khí nhẹ nhàng trong tiết học giúp học sinh dễ nhớ và nhớ lâu hơn kiến thức mà mình thu nhận được Để nâng cao hiệu quả sử dụng kiến thức văn học trong giảng dạy lịch

sử phải vận dụng một cách khéo léo có chọn lựa những chi tiết sao cho phù hợp với mục đích yêu cầu của bài giảng và tính chất của từng sự kiện, hiện tượng lịch

sử Kết hợp kiến thức của môn lịch sử với môn ngữ văn để xây dựng lên một bức tranh sinh động về những sự kiện, những nhân vật của thời đại trong một bối cảnh

xã hội cụ thể phải đảm bảo cho được hai yếu tố cơ bản: Giá trị giáo dục – giáo dưỡng và phù hợp với trình độ, nhận thức của học sinh Sử dụng những chi tiết dù nhỏ trong văn học như một câu thơ, một đoạn văn ngắn đúng lúc, đúng chổ thì nó

sẽ trở thành chất xúc tác trong việc khơi dậy hứng thú, say mê học tập của các em Tuy nhiên không nên quá lạm dụng kiến thức văn học bởi lạm dụng quá kiến thức văn học sẽ biến giờ học sử thành giờ học văn, xa rời mục đích cũng như đặc trưng riêng của bộ môn

Tuy nhiên việc vận dụng các kiến thức văn học vào dạy học lịch sử ngoài những ưu điểm và thuận lợi như nêu trên thì thường gặp khó khăn trong các loạt bài về văn hoá – xã hội Cái khó ở đây là học sinh đã nắm được vấn đề qua môn văn nên tỏ ra thờ ơ, làm sao kéo được học sinh vào không khí lịch sử và chỉ cho các em thấy được sự khác biệt giữa kiến thức văn học và kiến thức lịch sử Bằng cách sử dụng câu hỏi liên hệ đã phần nào khắc phục được tình trạng trên

Dùng thơ, văn, đoạn trích … dù một chút thôi vào những lúc cần thiết sẽ có tác dụng lớn lao trong dạy học lịch sử Chính một chút ấy đã đánh thức, khơi lên biết bao hoài cảm về ước mơ, góp phần cho việc hình thành nhân cách học sinh

Việc dạy học dùng thơ văn để giảng dạy lịch sử là rất quan trọng góp phần

bổ sung làm phong phú thêm nội dung bài học

Qua đó tôi rất mong sự đóng góp ý kiến chân thành của đồng nghiệp để sáng kiến của tôi được hoàn thiện và đạt kết quả cao hơn trong quá trình dạy môn lịch sử ở cấp trung học cơ sở