SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM GIÁO dục học SINH CHÂM TIẾN bộ về đạo đức TRONG CÔNG tác CHỦ NHIỆM lớp

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM GIÁO dục học SINH CHÂM TIẾN bộ về đạo đức TRONG CÔNG tác CHỦ NHIỆM lớp SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM GIÁO dục học SINH CHÂM TIẾN bộ về đạo đức TRONG CÔNG tác CHỦ NHIỆM lớp SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM GIÁO dục học SINH CHÂM TIẾN bộ về đạo đức TRONG CÔNG tác CHỦ NHIỆM lớp SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM GIÁO dục học SINH CHÂM TIẾN bộ về đạo đức TRONG CÔNG tác CHỦ NHIỆM lớp SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM GIÁO dục học SINH CHÂM TIẾN bộ về đạo đức TRONG CÔNG tác CHỦ NHIỆM lớp

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM GIÁO DỤC

HỌC SINH CHÂM TIẾN BỘ VỀ ĐẠO ĐỨC TRONG CÔNG

TÁC CHỦ NHIỆM LỚP.

I ĐẶT VẤN ĐỀ:

Công tác chủ nhiệm là một trong những nhiệm vụ khó khăn của nghề

giáo bởi tiêu chuẩn sản phẩm của công tác này là con người có đạo đức và

tri thức Nếu một xã hội mà công dân nghèo nàn về nhân cách và tri thức thì

xã hội đó sẽ kém phát triển Để có được những công dân tốt cho xã hội, đất

nước, có lẽ sẽ không là phóng đại khi cho rằng điều đó phụ thuộc rất nhiều

vào tâm huyết của mỗi người giáo viên Một nhà giáo dục nổi tiếng đã tâm

sự rằng cả cuộc đời dạy học ông rút ra được kết luận : “ Là một giáo viên bạn

có một vai trò rất lớn trong mỗi một cuộc đời con người , bạn có thể làm cho

cuộc đời nào đó tươi đẹp nhưng bạn cũng có thể khiến cuộc đời đó trở thành

địa ngục” Có lẽ không có nhà giáo nào lại không mong muốn mình mang lại

cho xã hội những cuộc đời tươi đẹp Để làm được điều đó thật không dễ

dàng, có những lúc nhà giáo cũng bất lực trước đối tượng học sinh chậm tiến

bộ về đạo đức ( mà chúng ta thường gọi là học sinh cá biệt ) Những đối

tượng này không phải là ít -nhất là trong bối cảnh xã hội có nhiều biến đổi

như hiện nay Mỗi lớp có ít nhất 2 học sinh ý thức kỷ luật kém : hay cãi lại

thầy cô giáo , hay gây gổ đánh nhau, nói chuyện nhiều trong giờ học, lười

học bài ….Những học sinh này gây rất nhiều khó khăn cho các giáo viên bộ

môn và giáo viên chủ nhiệm, nếu làm ngơ thì những “ con sâu” này sẽ phá

hỏng tập thể lớp và lôi kéo các học sinh khác, mà đuổi những học sinh đó thì

các em lại là gánh nặng cho xã hội Vậy làm thế nào để giáo dục thành công

những học sinh chậm tiến bộ này? Trong nhiều năm qua, không ít lần tôi đã

băn khoăn, trăn trở suy nghĩ, tìm tòi nhiều giải pháp để giáo dục học sinh

chậm tiến bộ ở lớp mình chủ nhiệm Sau những thử nghiệm từ thực tế tôi đã

rút ra cho

mình một số kinh nghiệm giáo dục học sinh chậm tiến bộ về về đạo đức và

đã có những thành công nhất định

Vì những lí do trên nên tôi xin được đề xuất một số biện pháp giáo

dục đối tượng học sinh chậm tiến bộ về đạo đức nhằm nâng cao chất lượng

giáo dục đạo đức cho học sinh ở bậc THCS với mong muốn các em sẽ trở

thành những người con ngoan, trò giỏi, có ích cho gia đình và xã hội

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:

1,Cở sở lí luận của vấn đề:

Việc dạy học và giáo dục con người vừa mang tính khoa học, vừa

mang tính sáng tạo và nghệ thuật Đối tượng giáo dục của người giáo viên

bậc THCS là trẻ em đang ở lứa tuổi vị thành niên Sự phát triển của các em

đang ở phía trước Trong đó phát triển tâm lực có vai trò đặc biệt quan trọng

trong việc hình thành nhân cách cho học sinh trong hiện tại và tương lai

Phát triển tâm lực là phát triển phẩm chất đạo đức, tư tưởng chính trị,

lối sống, phát triển các tố chất tâm lí (ý chí, nghị lực, tư duy sáng tạo, năng

động…)là phát triển tâm hồn, hướng tới cuộc sống tinh thần lạc quan, yêu

đời vui vẻ, sống hòa nhập với cộng đồng và gần gũi với thiên nhiên, tự điều

chỉnh cuộc sống cá nhân hướng tới cuộc sống có văn hóa và hạnh phúc,

tránh những căng thẳng về tâm lí, tinh thần…

Phát triển tâm lực là điều kiện để phát triển trí lực, thể lực và là cơ sở

để phát triển các năng lực hoạt động trí tuệ, năng lực hoàn thiện, giao tiếp

ứng xử, lao động, hoạt động xã hội, thích ứng với những điều kiện mới

Trên cương vị là nhà giáo, chúng ta được xã hội giao cho một trọng

trách rất lớn là đào tạo một thế hệ tương lai có đủ Trí lực, đủ Tâm lực, đảm

bảo yếu tố con người cho sự phát triển lâu dài của đất nước và là nền tảng để

đưa đất nước phát triển Xác định được vần đề đó, người giáo viên không chỉ

thực hiện chức năng truyền thụ kiến thức mà còn có chức năng giáo dục đạo

đức Nhà giáo chúng ta phải có tầm hiểu biết sâu rộng trên tất cả mọi lĩnh

vực thì mới có thể giáo dục học sinh một cách toàn diện, tạo ra những con

người có ích cho xã hội Trong đó việc giáo dục đạo đức cho học sinh chậm

tiến bộ là một vấn đề quan trọng và cấp thiết trong thời đại hiện nay và là vấn

đề khá nan giải, phức tạp và hết sức nhạy cảm Công việc này đã và đang trở

thành một thách thức lớn không chỉ riêng mỗi giáo viên mà nó còn là một

khó khăn cho cả ngành giáo dục

Những năm gần đây, đất nước ta bước vào thời kì mở cửa hội nhập,

đời sống vật chất, tinh thần ngày càng được cải thiện Nhưng trong xã hội

hiện nay còn tồn tại nhiều hiện tượng tiêu cực, nhiều tệ nạn xã hội như : cờ

bạc, rượu chè, ma túy, văn hóa phẩm đồi trụy, bạo lực, … đã khiến cho nhà

trường nói chung và giáo viên nói riêng gặp không ít khó khăn trong việc

giáo dục học sinh

Trong thời đại kinh tế thị trường như hiện nay, học sinh ở lứa tuổi

THCS là một lứa tuổi rất dễ đua đòi, dễ học theo người khác và rất dễ bị sa

ngã Điều đó không chỉ do sự tác động của môi trường bên ngoài mà còn

chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố mà một trong những yếu tố quan trọng là

tâm sinh lý lứa tuổi học sinh THCS Đây là quãng thời gian vô cùng quan

trọng khi trẻ có những chuyển biến phức tạp về tâm sinh lý Lứa tuổi học

sinh THCS được đánh giá là lứa tuổi có nhiều đột phá, biến chuyển tâm sinh

lý khá mạnh mẽ : Khi thì mạnh mẽ can trường, khi thì đua đòi, tò mò bắt

chước cái tốt lẫn cái xấu,… Đây là thời kỳ phát triển phong phú, đa dạng,

phức tạp nhưng vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển, hình thành

nhân cách và trí tuệ của mỗi cá nhân Đây là độ tuổi chịu sự tác động mạnh

của xã hội, gia đình và nhà trường mà đặc điểm nổi bật là tiếp nhận nhanh

cái tốt và cái xấu, phản kháng yếu ớt trước sự tấn công của kẻ xấu nhất là

những kẻ xấu mang bộ mặt lương thiện

Tôi nghĩ rằng, là giáo viên ai cũng mong sản phẩm giáo dục của mình

là những học sinh chăm ngoan, học giỏi và mong ước sự nghiệp giáo dục của

nước nhà ngày một tốt đẹp hơn Để thực hiện được mong ước đó, gia đình,

nhà trường và xã hội phải phối hợp chặt chẽ với nhau để cùng làm tốt công

tác giáo dục học sinh nhằm ngăn chặn, hạn chế và khắc phục học sinh hư,

học sinh cá biệt trong nhà trường

2, Thực trạng của vấn đề:

Những biểu hiện của học sinh chậm tiến bộ:

Lứa tuổi 12 đến 15, nhiều học sinh đã bắt đầu dậy thì và có những diễn

biến rất phức tạp Trong khi đó chương trình học kín mít, một số giáo viên

chỉ lo việc dạy kiến thức, cha mẹ chưa quan tâm thường xuyên đến con cái,

… và đến một lúc nào đó nhìn lại thì thấy rằng các em đã có những biểu hiện

tiêu cực Có em thì trở nên lười biếng ở tất cả các môn học hoặc một vài môn

học nào đó, thường lơ đãng trong giờ học, không chịu nghe thầy cô giảng

bài, kiểm tra, thi cử thì quay cóp hoặc nhờ người khác làm hộ … Có em lại

không chấp hành nội quy, không tham gia phong trào tập thể do trường lớp

tổ chức, thường xuyên vi phạm kỷ luật, luôn nghĩ ra các trò nghịch ngợm ,

quậy phá, quấy nhiễu nhà trường , lừa dối cha mẹ, thầy cô, bạn bè, thậm chí

còn bỏ tiết tụ tập, la cà ở các hàng quán, gây gổ đánh nhau … Những biểu

hiện đó là những biểu hiện chung nhất của những em học sinh chậm tiến bộ

về đạo đức Ngoài ra, điều dễ nhận thấy nhất ở học sinh chậm tiến bộ là cách

nói năng, đi đứng, ăn mặc, hành động rất khác thường và những em này

luôn thích tạo sự chú ý đối với người khác Là một giáo viên, chúng ta phải

quan tâm đến những biểu hiện của học sinh để kịp thời nhằm ngăn chặn

những biểu hiện tiêu cực làm ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục, ảnh hưởng

đến phong trào thi đua của nhà trường, trật tự trị an xã hội, hạnh phúc gia

đình và nghiêm trọng hơn là ảnh hưởng đến tương lai tươi đẹp của chính bản

thân các em

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng chậm tiến bộ của học sinh:

Sự tác động của môi trường đối với học sinh THCS :

* Môi trường gia đình :

Môi trường gia đình bao gồm các giá trị văn hóa mà cộng đồng gia

đình góp sức tạo lập, xây dựng, giữ gìn và phát triển tạo nên không gian sống

riêng để tiếp nhận hoặc từ chối các tác động xã hội Môi trường văn hóa gia

đình có tính bền vững và kế thừa Môi trường gia đình góp phần rất lớn trong

việc hình thành nhân cách của học sinh Môi trường gia đình tốt, có văn hóa,

cha mẹ biết quan tâm, thương yêu con cái một cách đúng mức thì sẽ tạo nên

một môi trường văn hóa lành mạnh cho các em Môi trường gia đình không

bền vững, ẩn chứa nhiều yếu tố tiêu cực tất yếu dẫn đến nhận thức sai lầm ở

các em , góp sức tạo ra những tính cách xấu, thiếu sức đề kháng đối với tác

động xấu của xã hội Cụ thể là những gia đình nào tạo ra bầu không khí phi

đạo đức, thiếu lành mạnh như cha mẹ nảy sinh mâu thuẫn , thường xuyên

cãi, chửi nhau, đánh nhau, gia đình có người nghiện ngập ma túy, rượu chè,

cờ bạc, … thường đối xử thô bạo với các em hoặc gia đình có bố mẹ li hôn

thì tỉ lệ học sinh vi phạm nội quy, vi phạm đạo đức là rất cao Bởi vì nếu các

em sống trong một gia đình bất ổn như thế thì các em sẽ cảm thấy mình ít

được quan tâm, ít được giáo dục, các em sẽ cảm thấy mình mất đi chỗ dựa từ

phía gia đình nên hư hỏng, sống bất cần, phó mặc cho cuộc sống, dẫn đến

các em dễ sa ngã, không làm chủ được bản thân Bên cạnh đó, còn do địa bàn

dân cư, đại bộ phận dân cư sống bằng nghề nông , có những gia đình vì cuộc

sống quá khó khăn, thiếu thốn kinh tế nên các em phải lo toan cuộc sống

bằng cách phụ bố mẹ làm một công việc gì đó để kiếm tiền, các em không có

thời gian dành cho học tập dẫn đến học hành sa sút từ đó nảy sinh tâm lí chán

nản, lười học Mặt khác, do một số gia đình có điều kiện, kinh tế gia đình

khá giả, cha mẹ chỉ lo làm ăn kiếm tiền, ít quan tâm đến việc giáo dục con

cái mà chỉ bỏ tiền ra chiều theo nhu cầu không chính đáng của con cái Chính

vì sự nuông chiều quá mức của cha mẹ, chỉ biết làm cho các em thỏa mãn

những tính hiếu kỳ, những ước muốn kỳ quặc … sẽ làm nảy sinh ở các em

tính e ngại lao động , thói ỷ lại, không có chí tiến thủ, chỉ thích ăn chơi đua

đòi Từ việc cha mẹ thiếu quan tâm, kiểm tra, đôn đốc, nhắc nhở, động viên

các em trong học tập và vui chơi đã làm cho các em không rèn luyện được

thói quen tốt trong học tập, sinh hoạt tập thể Điều đó đã vô tình tạo cho các

em tính lười biếng, không chịu rèn luyện và dẫn đến có nhiều thói hư tật xấu

Đặc biệt hơn cả là có những gia đình phó thác hẳn việc giáo dục con cái cho

thầy cô giáo, cho nhà trường Họ cứ cho rằng đó là trách nhiệm của các thầy

cô giáo nên khi xảy ra vụ việc gì họ đều đổ lỗi cho nhà trường, đổ lỗi cho

giáo viên mà không nhận trách nhiệm về phía mình Từ đó việc giáo dục con

em mình càng thêm lỏng lẻo Đúng là, nếu gia đình thiếu biện pháp giáo dục,

không có sự kết hợp với nhà trường và các lực lượng giáo dục khác thì

những đối tượng xấu sẽ lôi cuốn các em vào việc chơi bời, không chăm lo

học tập

* Môi trường nhà trường :

Môi trường nhà trường tác động đến học sinh THCS rất đa dạng và

nhiều chiều Môi trường nhà trường trong hình thành nhân cách, đạo đức cho

học sinh THCS được xem là có tính quyết định trên các phương diện hình

thành nhân sinh quan, thế giới quan và nhân cách sống trong mỗi học sinh

Nó là một nhân tố mạnh mẽ tạo nên nhân phẩm, đạo đức của các em Việc

giáo dục, hình thành nhân cách, phẩm chất đạo đức cho học sinh THCS là sự

thống nhất hữu cơ giữa dạy chữ và dạy người Giáo dục đạo đức và hình

thành nhân cách là hệ thống biện pháp đồng bộ từ truyền thụ kiến thức bộ

môn đến các hoạt động giảng dạy và quản lý giáo dục trong nhà trường Do

đó không ai có thể thay thế nhà trường trong việc hình thành năng lực tư duy,

rèn luyện phương pháp tư duy, quá trình tích lũy tri thức, hình thành các

phẩm chất, nhân cách làm người cho học sinh Ngoài gia đình và xã hội, nhà

trường là nhân tố quan trọng tác động mạnh đến hướng đi, thắp sáng tương

lai cho các em bước vào đời Vì thế nhà trường không những bồi bổ cho các

em về kiến thức mà cần phải trang bị được kỹ năng sống cho các em Tuy

nhiên công tác giáo dục đạo đức trong nhà trường cũng có những mặt còn

hạn chế Cụ thể là trong một lớp học có sĩ số quá đông cũng là một vấn đề

ảnh hưởng đến việc học của trẻ Nếu lớp học quá đông giáo viên không thể

quan tâm sâu sắc đến từng em, không thể kiểm tra, đôn đốc việc học tập cho

từng em Mà kinh nghiệm cho thấy nếu giáo viên hằng ngày không quan tâm

đến các em, không thường xuyên kiểm tra việc học bài cũ, việc làm bài tập

về nhà của các em thì các em rất dễ lơ là việc học tập và các em sẽ thường

xuyên không làm bài, không học bài, dẫn đến việc học tập ngày càng sa sút,

kiến thức cơ bản bị hổng làm cho các em chán nản việc học hành Và như thế

các em bỏ bê luôn cả việc học, xem việc học như là một gánh nặng của bản

thân Từ đó các em sẽ dễ bị sa ngã theo những bạn xấu, trước hết là những

bạn chậm tiến bộ cùng lớp Vì thế lớp học có nhiều học sinh chậm tiến bộ

cũng là môi trường không tốt đối với trẻ Còn đối với học sinh chậm tiến bộ

thì chỗ ngồi cũng ảnh hưởng rất lớn đến trẻ Một học sinh chậm tiến bộ ngồi

xa tầm quan sát của giáo viên thì giáo viên ít có điều kiện theo dõi những

hành động quậy phá, nói chuyện hoặc lơ đãng việc học của học sinh Bên

cạnh đó, mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh cũng là một yếu tố quyết

định Nếu thầy cô quan tâm sâu sát học sinh, nắm vững tâm lý học sinh thì sẽ

dễ dàng giáo dục các em Ngược lại, nếu thầy cô không tìm hiểu các em, có

những thành kiến nghiêm khắc đối với các em thì sẽ làm cho trẻ chán nản,

không thích học Vì thế giáo viên cần tránh đối xử thô bạo, trách móc các em

và phải tôn trọng các em

Nhà trường là một lực lượng giáo dục rất quan trọng góp phần hình

thành nhân cách của học sinh Trên thực tế hiện nay, các hoạt động, phong

trào trong nhà trường ( trừ hoạt động giảng dạy ) nhìn chung vẫn còn nghèo

nàn, chưa phong phú, mang tính hình thức Các phong trào chưa lôi cuốn,

hấp dẫn, chưa huy động đông đảo lực lượng học sinh tham gia Bên cạnh đó,

những buổi sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp hay họp phụ huynh vẫn còn

mang tính hình thức, chưa đi sâu giáo dục đạo đức cho học sinh Nhất là

những buổi họp phụ huynh diễn ra một năm chỉ ba lần, nội dung buổi họp

chủ yếu là công bố kết quả thi, tổng kết học kỳ và các khoản tiền phải đóng

Chỉ những học sinh chậm tiến bộ đã từng gây gổ đánh nhau, bỏ học nhiều

thì mới nêu ra trong buổi họp còn bình thường thì ít ai bàn về những bức xúc,

mâu thuẫn xảy ra hằng ngày của các em Đó cũng là nguyên nhân dẫn đến

những biểu hiện xấu của các em Do đó vấn đề cần quan tâm là nhà trường

cần phải phối hợp chặt chẽ với hai lực lượng giáo dục gia đình và xã hội,

phải tạo được sự đồng bộ, đồng thuận trong việc giáo dục các em

* Môi trường xã hội :

Môi trường xã hội là sự tác động thường xuyên, hằng ngày của các

hiện tượng chính trị, kinh tế, xã hội đối với nhận thức, hiểu biết của học sinh,

điều chỉnh thế giới quan, nhân sinh quan của các em theo các chiều hướng

khác nhau, đa dạng và khá phức tạp, có khi các em rất khó phân biệt được

thật giả, tốt và xấu, hiện tượng và bản chất Môi trường xã hội chính là thuốc

thử hàng đầu thử thách trí tuệ, nhân cách, phẩm giá con người đối với học

sinh THCS

Thực trạng xã hội hiện nay còn nhiều tệ nạn ( cướp giật, ma túy …)

nếp sống của con người chưa cao, thiếu hiểu biết ( mê tín, vứt rác bừa bãi,

không chấp hành luật lệ giao thông, … ) Một số gia đình cha mẹ làm ăn bất

chính ảnh hưởng đến lối sống các em Cha mẹ không gương mẫu thiếu sự

quan tâm đến các em, một số người đã lợi dụng phương tiện thông tin truyền

bá những văn hóa phẩm xấu, những bài viết, hình ảnh có suy nghĩ lệch lạc …

kích thích sự tò mò của học sinh làm ảnh hưởng xấu đến việc học tập của các

em

Hiện nay, một bộ phận học sinh chịu sự tác động từ những mặt tiêu

cực của xã hội, thiếu ý thức đạo đức, vi phạm pháp luật Hiện tượng nói tục,

chửi bậy khá phổ biến, nhiều em ăn chơi đua đòi tóc nhuộm đủ màu, móng

tay sơn đủ kiểu, ăn mặc nhiều loại mốt không phù hợp với lứa tuổi học sinh ,

tệ hại hơn có em còn tham gia vào các tệ nạn xã hội Thời gian gần đây ta

thấy có những học sinh nữ thuê người hành hung bạn mình, thậm trí có

những học sinh có những hành động côn đồ như đuổi đánh, xúc phạm thầy

cô giáo Đặc biệt là hiện nay tình trạng học sinh THCS chưa đủ tuổi quy

định, chưa có giấy phép lái xe đã chạy xe gắn máy, có em còn không đội cả

mũ bảo hiểm và chở hai, chở ba lạng lách trên đường vi phạm luật an toàn

giao thông Tất cả những điều đó đã gây bức xúc trong dư luận xã hội

* Sự tiếp nhận tác động từ 3 môi trường gia đình – nhà trường –

xã hội và sự tác động của học sinh đối với 3 môi trường đó

Học sinh tiếp nhận tác động ảnh hưởng của 3 môi trường gia đình –

nhà trường – xã hội Khi đó các em sẽ tích hợp và phản ánh tác động lại vào

3 môi trường trên Cụ thể là nếu tác động tích cực thì các em sẽ trở thành

những người con ngoan, trò giỏi, là một công dân có ích cho xã hội Ngược

lại nếu tác động tiêu cực, có một bộ phận các em sẽ đi vào con đường hư

hỏng, trở thành những người con ngỗ nghịch, những học sinh chậm tiến bộ

làm ảnh hưởng đến gia đình, nhà trường và xã hội và ảnh hưởng đến chính

tương lai các em

* Sự ảnh hưởng của yếu tố Tâm sinh lý đối với học sinh THCS:

Đặc điểm nổi bật ở lứa tuổi này là dễ xúc động, vui buồn chuyển hóa

dễ dàng, tình cảm còn mang tính chất bồng bột, hăng say … Các em dễ có

những phản ứng mãnh liệt trước sự đánh giá, nhất là sự đánh giá thiếu công

bằng của người lớn Điều này do ảnh hưởng của sự phát dục và thay đổi một

số cơ quan nội tạng và hoạt động thần kinh gây nên làm cho trẻ không tự

kiềm chế nổi Các em trở nên hiếu động, thích nổi bật , thích tự khẳng định

mình … và dần dần bị ảnh hưởng bởi những thói hư, tật xấu rồi trở thành

những học sinh chậm tiến

* Các biện pháp tiến hành để giải quyết vấn đề:

Là giáo viên bộ môn bạn đóng vai trò quan trọng trong việc truyền

thụ tri thức cho học sinh nhưng là giáo viên chủ nhiệm ở trường phổ thông

nói chung và trung học cơ sở nói riêng bạn có vai trò đặc biệt quan trọng

trong việc giáo dục nhân cách cho học sinh Vậy chức năng, nhiệm vụ và

công tác của giáo viên chủ nhiệm là gì?

* Chức năng của giáo viên chủ nhiệm.

 Giáo viên chủ nhiệm là người quản lý giáo dục toàn diện học sinh của

lớp

 Giáo viên chủ nhiệm là người tổ chức tập thể học sinh hoạt động tự

quản nhằm phát huy tiềm năng tích cực của mọi học sinh

 Giáo viên chủ nhiệm là cầu nối giữa tập thể học sinh với các tổ chức

xã hội trong và ngoài nhà trường, là người tổ chức phối hợp các lực

lượng giáo dục

 Giáo viên là người đánh giá khách quan kết quả rèn luyện của mỗi học

sinh và phong trào chung của lớp

* Nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm.

Giáo viên chủ nhiệm ngoài việc hoàn thiện trình độ, nhân cách của

bản thân để trở thành một nhà sư phạm còn có các nhiệm vụ sau đây:

 Nắm vững mục tiêu giáo dục của cấp học, lớp học, chương trình giáo

dục dạy học của trường

 Tìm hiểu để nắm vững cơ cấu tổ chức của nhà trường

 Tiếp nhận học sinh lớp chủ nhiệm, nghiên cứu và phân tích mọi đặc

điểm của đối tượng trong lớp và các yếu tố tác động đến các em bao

gồm đặc điểm tâm sinh lý, nhân cách, năng lực của mỗi em, hoàn cảnh

gia đình và sự quan tâm của gia đình đối với con em

 Không ngừng học tập chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm nhằm đổi mới

công tác tổ chức giáo dục, dạy học, góp phần nâng cao chất lượng giáo

dục toàn diện của nhà trưòng phổ thông

 Là người tổ chức liên kết toàn xã hội để xây dựng môi trường sư phạm

lành mạnh, thống nhất tác động, thực hiện mục tiêu, nội dung giáo dục

học sinh lớp chủ nhiệm

* Mục tiêu giáo dục đạo đức cho học sinh của giáo viên chủ nhiệm

- Kiến thức

+ Hiểu được những chuẩn mực đạo đức cơ bản phù hợp với lứa tuổi

học sinh THCS trong các quan hệ với bản thân , với mọi người , với công

việc và môi trường sống

+ Hiểu được ý nghĩa của các chuẩn mực đối với sự phát triển của cá

nhân và xã hội ; sự cần thiết phải rèn luyện và cách thức rèn luyện để đạt

được các chuẩn mực đó

- Kỹ năng

+ Biết đánh giá hành vi của bản thân và mọi người xung quanh; biết

lựa chọn và thực hiện cách ứng xử phù hợp với các chuẩn mực đạo đức ,

pháp luật , văn hoá xã hội trong giao tiếp và hoạt động ( học tập , lao động ,

hoạt động tập thể, vui chơi giải trí )

+ Biết tổ chức việc học tập và rèn luyện của bản thân theo yêu cầu của

các chuẩn mực đã học

- Thái độ

+ Có thái độ đúng đắn rõ ràng trước các hiện tượng, sự kiện đạo đức ,

văn hoá trong đời sống hàng ngày; có tình cảm trong sáng, lành mạnh đối với

mọi người , đối vớigia đình , nhà trường , quê hương , đất nước

+ Có niềm tin đúng đắn vào các chuẩn mực đạo đức và hướng tới

những giá trị xã hội tốt đẹp

+ Có trách nhiệm đối với hành động của bản thân , có nhu cầu tự điều

chỉnh , tự hoàn thiện để trở thành một chủ thể xã hội tích cực, năng động

* Công tác chủ nhiệm lớp

 Tìm hiểu phân loại học sinh lớp chủ nhiệm theo các yếu tố sau:

- Hoàn cảnh sống của học sinh

-Đặc điểm về thể chất ,tâm sinh lý của từng học sinh

- Tính cách và hành vi đạo đức của từng học sinh

 Xây dựng tập thể học sinh lớp chủ nhiệm

 Chỉ đạo tổ chức thực hiện các nội dung toàn diện

 Liên kết với các lực lượng giáo dục trong và ngoài trường để giáo dục

học sinh

 Lập kế hoạch công tác chủ nhiệm

 Đánh giá kết quả giáo dục học sinh

*Các giải pháp:

Thực tế cho thấy “ học sinh chậm tiến bộ về đạo đức" là những em yếu

về ý thức kỷ luật, quá trình nhận thức, khó giáo dục dẫn đến kết quả học tập,

tu dưỡng đạo đức của các em không đạt yêu cầu Giáo dục học sinh chậm

tiến là công việc vô cùng khó khăn, vất vả nhưng chúng ta không vì ngại

khó ngại khổ mà bỏ mặc sự sa ngã của các em Chúng ta cần phải có trách

nhiệm và quan tâm sâu sát hơn để giúp các em trở thành những con ngoan,

trò giỏi Vậy làm thế nào để giáo dục học sinh hư thành những học sinh

ngoan? Phải có biện pháp và cách làm như thế nào để thực hiện được mục

tiêu đó? Đó là vấn đề mà mỗi người giáo viên chúng ta phải suy tư, trăn trở

và phải tìm cho được giải pháp tối ưu nhất để giải quyết dựa trên những biểu

hiện tiêu cực của các em Sau đây là một số giải pháp cụ thể:

- Giáo viên cần phải hiểu rõ tâm lý lứa tuổi học sinh THCS :

Giáo viên không những là người truyền thụ kiến thức cho học sinh mà

còn là lực lượng nòng cốt, quan trọng trong việc hình thành nhân cách cho

học sinh Do đó giáo viên cần phải hiểu được tâm lý, ước muốn, nguyện

vọng, sở thích … của các em thì mới có thể giáo dục học sinh một cách toàn

diện Đặc biệt là việc giáo dục các em học sinh chậm tiến bộ về đạo đức Lứa

tuổi học sinh THCS là lứa tuổi rất dễ xúc động Nếu người giáo viên không

có nghệ thuật trong cách cư xử với các em thì các em rất dễ dàng bị kích

động, không làm chủ được bản thân Nếu dùng biện pháp quá mạnh thì

chẳng những giáo dục không có kết quả mà còn dẫn đến hậu quả xấu, các em

dễ dàng chán nản có thể bỏ học đây là điều mà chúng ta không muốn Các

em chậm tiến bộ nhiều lúc nói nặng không nghe, mà nói nhẹ lại nghe và nếu

khó tính quá đối với các em thì sẽ tạo nên khoảng cách giữa thầy và trò Khi

ấy rất khó giáo dục tính cá biệt của học sinh

Ví dụ : Một học sinh chậm tiến bộ về đạo đức bỏ tiết đi chơi hoặc

đánh bạn cùng lớp thì giáo viên không nên vội trách mắng ,la rầy trước tập

thể lớp mà nên tìm hiểu rõ nguyên nhân rồi từ từ dùng lời lẽ nhẹ nhàng để

thuyết phục, giáo dục các em Có như vậy các em mới thấy được sự quan

tâm của thầy cô, thấy được thầy cô hiểu mình và từ đó giáo viên mới có thể

giúp các em học sinh chậm tiến bộ về đạo đức bỏ đi những thói hư, tật xấu.

Ở lứa tuổi này, các em tự thấy rằng mình là người lớn, không còn là trẻ con

nữa nên các em rất muốn được tự hành động, muốn độc lập Các em không

muốn bị gò bó và không muốn người khác xem mình là trẻ con Các em cần

được tôn trọng nhân cách, cần được phát huy tính độc lập nhưng cũng rất cần

đến sự chăm sóc chu đáo và đối xử tế nhị Chính vì thế, nếu giáo viên thấy

cái sai của học sinh mà vội vàng kết luận, trách mắng, không hiểu được sự

phát triển tâm lý của các em thì chắc chắn việc giáo dục các em học sinh

chậm tiến bộ về đạo đức sẽ không thành công Khi học sinh mắc khuyết

điểm, nếu giáo viên không bình tĩnh, khéo léo tế nhị trong việc giáo dục các

em thì rất dễ dẫn đến khả năng học sing đó nổi khùng len và cãi lại thầy cô

và nghiêm trọng hơn nữa là đòi đánh luôn cả thầy cô Thường thì lúc đầu các

em không bao giờ nhận sai trái về mình Do đó giáo viên phải là người có

trình độ về tâm lý học sinh một cách sâu rộng thì mới đưa ra được những

biện pháp thành công để giáo dục các em hư hỏng nghe theo lời dạy bảo của

mình

- Giáo viên chủ nhiệm phải phân tích và nhận định được những

mâu thuẫn tồn tại trong học sinh để có hướng giúp đỡ học sinh giải quyết

mâu thuẫn

Giáo viên chủ nhiệm phải biết nguyên nhân chính của những biểu

hiện chậm tiến bộ ở học sinh là gì Do không thích giáo viên bộ môn, bất hoà

với bố mẹ , mâu thuẫn với bạn bè hay vì một lí do nào đó Nếu giáo viên

chủ nhiệm sau khi đã phân tích và nhận định được những mâu thuẫn tồn tại

trong học sinh và có hướng giúp đỡ học sinh giải quyết mâu thuẫn thì sự phát

triển nhân cách của học sinh sẽ đi theo đúng hướng và tình trạng chậm tiến

bộ của học sinh đó sẽ được cải thiện là điều không thể không xảy ra

Ví dụ: một học sinh có thể bị coi là chậm tiến bộ trong một môn học

nào đó và bị giáo viên bộ môn đó phàn nàn quá nhiều, giáo viên chủ nhiệm

không nên khẳng định ngay là em đó xấu mà phải tìm hiểu xem có phải ở tất

cả các bộ môn học sinh đó đều có biểu hiện đáng phàn nàn hay không, có

những học sinh chỉ biểu hiện lười học và ứng xử không đúng mực với chỉ

một giáo viên vì lí do không thích cô giáo đó.Vậy giáo viên chủ nhiệm phải

bình tĩnh trao đổi riêng vớí học sinh đó , giúp em vượt qua được những mâu

thuẫn với môn học và với giáo viên dạy bộ môn đó

- Giáo viên chủ nhiệm phải xem xét, đánh giá học sinh chậm tiến bộ

một cách toàn diện:

Học sinh chậm tiến bộ không phải là con người bỏ đi hoàn toàn, trong

các em vẫn còn nhiều nhân tố tích cực chưa có cơ hội thể hiện, trách nhiệm

là một nhà giáo ta phải biết trân trọng những yếu tố tích cực đó và tạo cơ hội

để các em phát huy

Giáo viên chủ nhiệm không nên căn căn cứ vào một vài biểu hiện sai

trái của học mà xem xét đánh giá em đó một cách phiến diện cần phải nghiên

cứu học sinh chậm tiến bộ trong hoàn cảnh gia đình bạn bè và các mối quan

hệ khác… giáo viên nên tìm ra điểm mạnh , điểm yếu của học sinh đó mà có

những cách thức tiếp cận và đánh giá học sinh cho có tính giáo dục

Năm học 2008- 2009 lớp 9B do tôi chủ nhiệm có em Nguyễn Thanh

Lâm được coi là "đại ca" của lớp Đến lớp, em nghịch ngợm phá phách

không ai bằng lại thêm cái tính ương ngạnh Trong đám bạn học Lâm luôn tỏ

ra là một bậc “đàn anh” bởi Lâm hơn những bạn cùng lớp một tuổi Lâm

bướng bỉnh lắm, thường bắt những bạn cùng lớp gọi mình bằng “anh” nếu

không Lâm nghỉ chơi, khi có bạn nào lỡ gây lỗi với Lâm thì Lâm đánh bạn

Trong học tập Lâm cũng tỏ ra rất chăm học, rất tích cực phát biểu xây dựng

bài, em hay đưa ra những câu hỏi rất hay nhưng em có tính hấp tấp, cụ thể

cùng một vấn đề Lâm có khả năng tiếp thu rất tốt, nhưng khi ứng dụng để

giải quyết bài tập thì Lâm lại thường làm sai bởi em chẳng chịu đọc kỹ đề,

trình bày lại cẩu thả

Lâm rất thích được cô giao nhiệm vụ và rất muốn các bạn trong lớp

thấy mình có uy tín và rất thích được cô giáo khen Qua tìm hiểu tôi được

biết về mặt tâm sinh lý Lâm phát triển bình thường Gia đình Lâm thuộc loại

khá giả, cha mẹ chỉ lo kiếm tiền ít quan tâm đến việc giáo dục con cái Lâm

là con một nên được bố mẹ cưng chiều Ở nhà em thường xem phim ảnh

nhiều nên ảnh hưởng rất nhiều đến tính cách thích là “người hùng” Xóm

Lâm ở là một nơi phúc tạp với nhiều thành phần tệ nạn xã hội như cờ bạc, lô

đề… đó cũng chính là một trong những nguyên nhân hình thành tính cách

của em

Tôi đã gặp phụ huynh và khuyên phụ huynh em nên quan tâm đến

con cái hơn và nên kiểm tra nội dung phim ảnh, sách báo trứơc khi cho con

xem hoặc đọc Hằng ngày tôi thông báo và liên hệ với phụ huynh qua một

quyển vở để phụ huynh nắm tình hình học tập của Lâm Với tính nóng nảy

của Lâm tôi không dùng hình thức mắng mỏ vì nó sẽ phản tác dụng giáo dục

Tôi tìm cách khuyên bảo nhẹ nhàng, dùng lời lẽ ân cần dịu dàng để giải thích

cho Lâm hiểu tác hại của sự nóng nảy

Với cá tính thích làm “thủ lĩnh” và thích được giao nhiệm vụ, tôi giao

cho Lâm chức vụ “lớp phó kỷ luật” Có nhiệm vụ nhắc nhở đôn đốc các bạn

trong lớp Muốn thế bản thân em phải thật nghiêm túc làm gương cho các

bạn noi theo

Bên cạnh đó, tôi cũng giải thích để Lâm hiểu đánh bạn là việc làm

không đúng, nếu có vấn đề gì thì phải thưa với cô giáo để cô giải quyết chứ

không nên đánh bạn, Việc đánh bạn sẽ làm các bạn xa lánh không nghe theo

hướng dẫn của mình và như thế em sẽ khó quản lý lớp tốt được

Lâm rất thích được khen, do đó tôi luôn dùng hình thức khen ngợi, động

viên khi Lâm làm tốt công việc được giao Bên cạnh đó tôi cũng phải tỏ ra

nghiêm khắc, phê bình ngay khi Lâm mắc khuyết điểm Với tình thương

chân thành , tôi đã dần dần cảm hoá Lâm Em càng ngày càng tiến bộ hơn

trong học tập và trong công tác của mình ,Lâm luôn thực hiện tốt và tỏ ra là

một người có trách nhiệm nên được các bạn trong lớp yêu thương và rất

khâm phục

- Giáo viên cần khen ngợi động viên kịp thời sự tiến bộ của học sinh

để tạo động lực và gây niềm tin cho học sinh phấn đấu

Khi xem xét sự vật hiện tượng ta phải đặt nó vào trong trạng thái vận

động biến đổi, chuyển hoá để không chỉ nhận thức sự vật, hiện tượng trong

trạng thái hiện tại , mà còn thấy được khuynh hướng phát triển của nó trong

tương lai Khi nhìn nhận và giáo dục một học sinh chậm tiến bộ cũng vậy,

giáo viên không nên cực đoan cho rằng chúng không thể thay đổi được mà

phải luôn đặt chúng vào trạng thái vận động biến đổi và dự đoán được sự

phát triển của nhân cách học sinh đó trong tương lai sau này Nhưng có điều

giáo viên nên biết nhạy cảm phát hiện ra cái mới, cái thay đổi theo chiều

hướng tốt của học sinh chậm tiến bộ đó mà khen ngợi động viên kịp thời để

tạo động lực và gây niềm tin cho học sinh phấn đấu

Ví dụ : Việc đi học đúng giờ đối với học sinh ngoan có kỷ luật là

chuyện bình thường, nhưng hành động đó đối với một học sinh chậm tiến bộ

hay đi học muộn, trốn học và đang được giáo viên giáo dục thì đi học đúng

giờ dù chỉ là một hôm thôi cũng là điều đáng để khen ngợi động viên ngay

Và giáo viên chủ nhiệm cũng không nên xếp các lỗi của học sinh lại rồi luôn

mang ra để nhắc nhở, có lẽ cô giáo cũng nên biết quên đi một số lỗi của học

sinh chậm tiến bộ để có cái nhìn lạc quan hơn với học sinh đó và tạo cơ hội

cho học sinh này bớt đi mặc cảm để tu dưỡng bản thân và tình cảm cô trò

vẫn luôn tốt đẹp thân thiện

- Người giáo viên cần phải tìm hiểu môi trường sống của các em,

hiểu được hoàn cảnh gia đình và phải thường xuyên phối hợp với gia đình

giáo dục các em:

Gia đình và truyền thống gia đình là nhân tố hàng đầu trong việc hình

thành nhân cách học sinh Một học sinh nếu được sinh ra và lớn lên trong

một gia đình có truyền thống, các thế hệ có quan hệ tốt với nhau, có tôn ti

trật tự, quan tâm chăm lo giáo dục con cháu, thực sự là tấm gương để con

cháu noi theo thì bản thân học sinh đó bước đầu sẽ có nền tảng đạo đức tốt

Trái lại, học sinh ở trong môi trường gia đình thường xuyên lục đục, các thế

hệ không tôn trọng lẫn nhau … sẽ ảnh hưởng không tốt đến hệ tư tưởng đạo

đức của học sinh Do yếu tố gia đình tác động mạnh đến các em nên giáo

viên cần phải quan sát, theo dõi thường xuyên những việc làm của học sinh

trong ngày, trong tuần để phát hiện kịp thời những hành động sai trái của các

em mà từ đó kết hợp với gia đình cùng giáo dục

Ví dụ : Có những học sinh có kiểu nói năng thiếu văn hoá , hành vi

không đẹp thì giáo viên chủ nhiệm nên tìm hiểu học sinh đó có gia cảnh thể

nào, nếu do gia đình bố mẹ có thói quen ăn nói thiếu văn hoá và ứng xử

không văn minh thì con cái bị ảnh hưởng rất nhiều, giáo viên chủ nhiệm nên

đặt học sinh vào các mối quan hệ này thì sẽ có những nhận định và tác động

đúng hướng , giáo viên có thể gặp gỡ phụ huynh học sinh đó và tâm sự chia

sẻ với phụ huynh đó những ý kiến rằng gia đình nên làm gương cho con cái

ngay cả trong ứng xử hàng ngày để có tác động tốt cho con em, hoặc có gia

đình bận việc làm ăn không quan tâm đến con em, không quản lí chặt chẽ

con em mình dẫn đến tình trạng các em bị bạn xấu lôi kéo , rủ rê vào các

hành động quậy phá, đánh nhau thì giáo viên nên nghiên cứu kết hợp các tác