TÓM TẮT Đề tài nghiên cứu “ Thiết kế vườn trong chậu và sử dụng các loại cây có trên thị trường cây xanh cây cảnh thành phố Hồ Chí Minh”, được tiến hành tại thành phố Hồ Chí Minh, thời g
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP HỒ CHÍ MINH
Ngành : Cảnh Quan & Kỹ Thuật Hoa Viên
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Giáo viên hướng dẫn : Th.S TÔN NỮ GIA ÁI
Thành phố Hồ Chí Minh
Tháng 7/2011
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Tôi chân thành cảm ơn sự giúp đỡ rất tận tình của các Thầy Cô thuộc Bộ môn Cảnh quan và Kỹ thuật hoa viên, các Thầy Cô khác trong và ngoài trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh
Tôi đặc biệt bày tỏ lòng biết ơn đến Cô Tôn Nữ Gia Ái - Bộ môn Cảnh quan
và Kỹ thuật hoa viên, người trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện luân văn
Cảm ơn Ban lãnh đạo trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh
và tất cả các Thầy Cô đã giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tại trường
Cảm ơn tập thể lớp Cảnh quan và Kỹ Thuật hoa viên khóa 33 đã cùng chia
sẻ và giúp đỡ tôi trong quá trình học và thực hiện đề tài
Xin chân thành cảm ơn !
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 7 năm 2011
Sinh viên Nguyễn Thị Xuân An
Trang 3TÓM TẮT
Đề tài nghiên cứu “ Thiết kế vườn trong chậu và sử dụng các loại cây có trên thị trường cây xanh cây cảnh thành phố Hồ Chí Minh”, được tiến hành tại thành phố
Hồ Chí Minh, thời gian từ tháng 3/2011 đến tháng 7/2011 bao gồm:
- Thiết kế và thực hiện thực tế 10 mẫu vườn trong chậu theo 2 phong cách:
5 mẫu vườn theo phong cách châu Âu
5 mẫu vườn theo phong cách châu Á
- Tìm hiểu các loại cây có thể sử dụng vào loại hình Vườn mini trong chậu (Những loại cây này có trên thị trường cây xanh xây cảnh TP Hồ Chí Minh) Kết quả thu được là các mẫu thiết kế và thực hành mẫu thực tế các kiểu vườn, kèm theo bảng danh mục cây sử dụng cho từng mẫu và bảng danh mục cây tìm hiểu trên thị trường cây xanh cây cảnh thành phố Hồ Chí Minh có thể đưa vào vườn mini
Trang 4SUMARY
Research subject: “ Design miniature garden in pots and using kinds of plants
on tre commom market in Ho Chi Minh city”
From 03/2011 to 07/2011 Including :
- Design 10 miniature gardens in pots and do them with 2 style :
Asian garden
European garden
- Search kinds of plants, that can be used in miniature gardens in pots
Result : Through the research, we introduce some forms of miniature gardens in pots and give lists of plants, that can be used in miniature gardens in pots
Trang 5MỤC LỤC
TÊN ĐỀ MỤC TRANG
Trang tựa (tiếng Việt) i
Lời cảm ơn ii
Tóm tắt iii
Summary iv
Mục lục v
Danh sách các hình vii
Danh sách các bảng ix
Chương 1 MỞ ĐẦU 1
Chương 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2
2.1 Tìm hiểu tiểu cảnh vườn 2
2.1.1 Tiểu cảnh vườn 2
2.1.2 Chủ đề và thủ pháp trong tiểu cảnh 3
2.2 Phong cách tiểu cảnh vườn 4
2.2.1 Tiểu cảnh vườn châu Á 4
2.2.1.1Tiểu cảnh vườn Nhật Bản 4
2.2.1.2 Tiểu cảnh vườn Trung Quốc 5
2.2.2 Tiểu cảnh vườn châu Âu 7
2.3 Giới thiệu vườn mini trong chậu 8
2.3.1 Vườn mini trong chậu 8
2.3.2 Vườn mini ở các nước phương Tây 9
Chương 3 MỤC TIÊU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 13
3.1 Mục tiêu 13
3.2 Nội dung nghiên cứu 13
3.3 Phương pháp nghiên cứu 13
Trang 6Chương 4 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 14
4.1 Điều tra các loại cây có thể đưa vào vườn mini trong chậu 14
4.2 Mẫu thiết kế theo phong cách châu Âu 19
4.2.1 Mẫu 1 19
4.2.2 Mẫu 2 22
4.2.3 Mẫu 3 24
4.2.4 Mẫu 4 27
4.2.5 Mẫu 5 29
4.3 Mẫu thiết kế theo phong cách châu Á 31
4.3.1 Mẫu 1 31
4.3.2 Mẫu 2 35
4.3.3 Mẫu 3 37
4.3.4 Mẫu 4 40
4.3.5 Mẫu 5 42
Chương 5 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 45
5.1 Kết luận 45
5.2 Tồn tại và kiến nghị 45
TÀI LIỆU THAM KHẢO 46
PHỤ LỤC 48
PHỤ LỤC 1 PHIẾU ĐIỀU TRA CÁC LOẠI CÂY CÓ TRÊN THỊ TRƯỜNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 48
PHỤ LỤC 2 DANH MỤC CÁC CƠ SỞ BÁN CÂY XANH CÂY CẢNH TRÊN THỊ TRƯỜNG TP HỒ CHÍ MINH 49
Trang 7DANH SÁCH CÁC HÌNH
Hình 2.1 Vườn Nhật với tiểu cảnh vườn kết hợp giữa đá, sỏi nhỏ và rêu 5
Hình 2.2 Vườn Trung Hoa Hữu nghị tại Darling Harbour, Sydney 6
Hình 2.3 Vườn châu Âu có bố cục đối xứng theo trục đường thẳng chính Cây được cắt tỉa theo các khối hình học và kết hợp màu sắc khác nhau của các loại cây 8
Hình 2.4 Vườn mini 1 - Phong cách châu Âu 10
Hình 2.5 Vườn mini 2 – phong cách châu Âu 11
Hình 2.6 Vườn mini 3 – phong cách châu Á 11
Hình 2.7 Một số loại cây và vật dụng dùng trong vườn mini nước ngoài 12
4.2 Mẫu thiết kế theo phong cách châu Âu 19
4.2.1 Mẫu 1 19
Hình 4.1 Mặt bằng mẫu 1 19
Hình 4.2 Tổng thể mẫu 1 20
Hình 4.3 Một góc bãi cỏ 21
4.2.2 Mẫu 2 22
Hình 4.4 Mặt bằng mẫu 2 22
Hình 4.5 Tổng thể mẫu 2 23
Hình 4.6 Một góc đường đi 23
4.2.3 Mẫu 3 24
Hình 4.7 Mặt bằng mẫu 3 24
Hình 4.8 Tổng thể mẫu 3 25
Hình 4.9 Góc bờ hồ 26
4.2.4 Mẫu 4 27
Hình 4.10 Mặt bằng mẫu 4 27
Hình 4.11 Tổng thể mẫu 4 28
Hình 4.12 Một góc bờ biển 28
4.2.5 Mẫu 5 29
Hình 4.13 Mặt bằng mẫu 5 29
Trang 8Hình 4.14 Tổng thể mẫu 5 30
Hình 4.15 Một góc vườn trong mẫu 5 30
4.3 Mẫu thiết kế theo phong cách châu Á 31
4.3.1 Mẫu 1 31
Hình 4.16 Mặt bằng mẫu 1 31
Hình 4.17 Tổng thể mẫu 1 – Vườn Việt Nam 32
Hình 4.18 Một góc bờ ao 33
Hình 4.19 Bên lu nước 33
4.2.2 Mẫu 2 35
Hình 4.20 Mặt bằng mẫu 2 35
Hình 4.21 Tổng thể mẫu 2 36
Hình 4.22 Góc đặt đèn đá 36
4.2.3 Mẫu 3 37
Hình 4.23 Mặt bằng mẫu 3 37
Hình 4.24 Tổng thể mẫu 3 38
Hình 4.25 Góc tiểu cảnh 39
4.3.4 Mẫu 4 40
Hình 4.26 Mặt bằng mẫu 4 40
Hình 4.27 Tổng thể mẫu 4 41
4.3.5 Mẫu 5 42
Hình 4.28 Mặt bằng mẫu 5 42
Hình 4.29 Tổng thể mẫu 5 43
Hình 4.30 Góc vườn cảnh 43
Trang 9DANH SÁCH CÁC BẢNG
Bảng 4.1.1 - Danh mục cây có thể sử dụng vào vườn mini trong chậu 15
4.2 Mẫu thiết kế theo phong cách châu Âu 19
Bảng 4.2 Danh mục cây trồng trong mẫu 1 21
Bảng 4.3 Danh mục cây trồng trong mẫu 2 24
Bảng 4.4 Danh mục cây trồng trong mẫu 3 26
Bảng 4.5 Danh mục cây trồng trong mẫu 4 28
Bảng 4.6 – Danh mục cây trồng trong mẫu 5 30
4.3 Mẫu thiết kế theo phong cách châu Á 31
Bảng 4.7 Danh mục cây trồng trong mẫu 1 34
Bảng 4.8 Danh mục cây trồng trong mẫu 2 37
Bảng 4.9 Danh mục cây trồng trong mẫu 2 39
Bảng 4.10 Danh mục cây trồng trong mẫu 4 41
Bảng 4.11 Danh mục cây trồng trong mẫu 5 44
Trang 10Chương 1
MỞ ĐẦU
Trong không gian sống hiện đại của xã hội ngày nay, nhu cầu có những không gian xanh ngày càng lớn Dù đó là khu vườn rộng trong khuôn viên của biệt thự bề thế, một khu vườn nhỏ dưới mái hiên, trên sân thượng của ngôi nhà Hay đơn thuần chỉ là một tiểu cảnh, một chậu cây nhỏ nép bên bậu cửa sổ đều mang lại cho
ta một cảm giác thân thiện, gần gũi với thiên nhiên
Và thực hiện sao cho phần diện tích cây xanh thích hợp với từng kiểu nhà cũng như diện tích tổng thể ngôi nhà, hình thức trồng cây trong chậu được các gia chủ sử dụng nhiều Những chậu cây có thể dễ dàng di chuyển và được đặt ở bất kỳ
vị trí nào như phòng khách, ban công, phòng làm việc …Cây trồng trong chậu với nhu cầu sử dụng đất và chất dinh dưỡng ít, điều kiện chăm sóc đơn giản và rất thuận tiện Ngoài ra, hình thức làm vườn mini trong là một cách thực hiện mới của hình thức phối kết cây trong chậu, bắt nguồn từ các nước phương Tây
Với việc sử dụng và trang trí vườn mini trong chậu, mọi người đều có thể tạo cho mình một khu vườn nhỏ hay tiểu cảnh được thu nhỏ, tạo điểm nhấn, nét mới lạ trong nhà phố hay trong sân vườn những căn biệt thự Mỗi tác phẩm là một phong cách và dễ dàng thay đổi các cách bố trí để tạo ra một phong cách khác phù hợp với không gian, thời điểm của ngôi nhà hay tâm trạng của gia chủ Các loại cây để thực hiện những tác phẩm tiểu cảnh rất phong phú và dễ dàng tìm thấy trên thị trường
Đồ trang trí kèm theo có thể sưu tầm hoặc tự làm bằng những vật liệu có sẵn xung quanh …
Vì vậy đề tài ‘‘Thiết kế vườn mini trong chậu và sử dụng các loại cây có trên thị trường cây xanh xây cảnh thành phố Hồ Chí Minh” được tiến hành nhằm đưa ra một số mẫu thiết kế vườn mini trong chậu góp phần trang trí làm đẹp không gian nhà ở
Trang 11Chương 2
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1 Tìm hiểu tiểu cảnh vườn
Từ Đông sang Tây các nhà tạo cảnh đều cho rằng các công trình xây dựng chỉ là một khối cấu trúc cứng nhắc và chỉ thực sự sống động khi hòa vào thiên nhiên, được trang điểm và trang trí bởi bàn tay và khối óc của con người Tiểu cảnh với những đường nét kết cấu ẩn hiện và sinh động đã tôn thêm vẻ đẹp của ngôi nhà Giá trị của tiểu cảnh, vườn cảnh không chỉ làm tăng vẻ thẩm mỹ, có tác dụng thư giãn tinh thần mà còn có lợi cho sức khỏe con người Vì vậy nhiều gia đình đã vận dụng những khoảng trống ở mặt tiền, sân sau, hoặc cạnh hông nhà để làm vườn cây, bồn cảnh, hòn non bộ Cảnh trí như vậy đã tôn tạo thêm vẻ đẹp kiến trúc cho ngôi nhà
Trong phong cách kiến trúc tiểu cảnh phương Đông (Trung Quốc, Nhật Bản) thì phần trang trí, bài trí quang cảnh gần giống với cảnh vật tự nhiên và các điểm nhấn mạnh không như phong cách trang trí của phương Tây (lấy sự vuông vắn, cân bằng trực diện, điểm đối xứng) Nhìn chung, các kiểu kiến trúc tùy thuộc vào sở thích cũng như sắc thái dân tộc của chủ nhân Tiểu cảnh tôn tạo giá trị thẩm mỹ cho ngôi nhà, tô điểm cho công trình các đường nét kiến trúc, đưa con người và ngôi nhà hòa nhập với thiên nhiên
Trang 122.1.2 Chủ đề và thủ pháp trong tiểu cảnh
Với nhà sáng tạo cảnh, điều quan trọng là phải kết hợp được năm yếu tố cơ bản: đất, nước, đá, cây xanh và không gian Năm yếu tố đó kết hợp hài hòa mang nhân tố phong cảnh, để tạo thành tác phẩm nghệ thuật thiên nhiên, một tiểu cảnh thể hiện như thế nào, biểu hiện cái gì là do nhà tạo cảnh Một tiểu cảnh mà không có một thủ pháp độc đáo, không hội đủ được quy luật tạo hình, thì chắc chắn tác phẩm
sẽ bị thất bại, nói cách khác tác phẩm không có hồn, tiểu cảnh không thân mật ấm cúng với người xem cảnh Tiểu cảnh vườn có thể làm nơi ăn uống, chơi đùa, nghỉ ngơi, đọc sách… Tạo hình tiểu cảnh đáp ứng được đầy đủ yêu cầu chứa chủ đề thành công, phải biết được định luật gần xa, to nhỏ, rộng hẹp, tính cách điệu,màu sắc, tỷ lệ hài hòa
Tuy nhiên, nếu muốn tìm hiểu và tuân thủ các nguyên tắc tạo hình, khi sáng tạo các tác phẩm nghệ thuật thiên nhiên, thì phải có được phong cảnh núi non trùng điệp, sông sâu nước xiết, rừng cây đa dạng Phần bài trí cây cỏ không giống hệt nhau, nhưng lại có cân bằng trong thị lực, tạo cảm giác hứng khởi cho người nhìn, làm sao cho người thưởng ngoại khu vực này có cảm giác tò mò thích thú Đó là tính linh hoạt tích cực bố trí sự cân bằng không đối xứng
Đứng ở góc độ nào trong khu vườn đều phải nổi bật khu vực chính Tiểu cảnh, vườn cảnh loại nhỏ, các khu vực cảnh đều cần được bài trí xen kẽ nhằm mang lại cảm giác hợp lý cho người thưởng ngoạn khi chuyển từ chỗ này sang chỗ kia
Nhiều người thích chơi hoa cảnh nhiều màu trước mặt tiền, có người lại thích suối thác, hồ cá tam quan ngay ở vị trí phòng khách Hoặc có người lại thích cảnh bonsai sắp xếp ở nơi thư giãn góc vườn để thưởng ngoạn kín đáo, bài trí sao cho đứng ở bất cứ góc nào cũng có thể quan sát đầy đủ các chi tiết về thế cây, dáng cây độc đáo Không có quy định cụ thể nào mang tính nguyên tắc trong thú chơi này Nói chung các trang trí trong tiểu cảnh, vườn cảnh kiểu phương Đông mang tính chất kinh điển thì chủ yếu là khai thác dòng chảy tạo ra cảnh quan rất tự nhiên Cách tạo dáng thác nước đổ cũng là một nghệ thuật, không chỉ tạo hình nước uốn lượn của thác mà còn tiếng nước đổ va đập vào đá, tiếng nước phải róc rách êm tai
Trang 13tạo âm thanh dễ chịu khi rơi xuống hồ nước chân thác Từ hồ nước này những dòng chảy êm đềm bắt đầu len lỏi qua kẽ đá, cây cầu hoặc các cù lao (đảo nhỏ) nhưng phải tùy thuộc vào tiểu cảnh , vườn cảnh lớn hay nhỏ để bài trí sao cho hài hòa tự nhiên mới được Kiểu nước đổ xuống tạo thành làn nước mỏng nhỏ, dòng chảy thưa Kiểu thác đổ thành hai dòng hoặc làm thành hai hướng chảy khác nhau Kiểu thác đổ xuống dòng bên dưới và ở khoảng cách nhất định để vài cục đá lớn nhô lên
để sóng nước đánh vào cho nổi bọt tạo cảm giác mạnh
2.2 Phong cách tiểu cảnh vườn
2.2.1 Tiểu cảnh vườn châu Á
2.2.1.1Tiểu cảnh vườn Nhật Bản
Trong một không gian sống hiện đại, nhu cầu có một khu vườn ngày càng lớn Có nhiều phong cách khác nhau để trang trí vườn, tùy thuộc vào thế đất, thế nhà và gia chủ
Phong cách vườn của người châu Á thường hay dùng mặt nước tĩnh với hòn non bộ, cây thế tạo cảm giác yên bình, tĩnh lặng Vườn Nhật Bản với tính chất đặc trưng riêng của vườn khô và được chia thành hai loại là : vườn thiền và vườn cảnh
Cả hai loại này đều có một đặc điểm chung là sự cô động về bố cục, đơn giản về màu sắc
Sỏi trắng tự nhiên hình sóng biển, đá cuội thế đứng, thế nằm sắp xếp có chủ
ý đã làm cho vườn khô Nhật tĩnh mà động, đơn giản mà không đơn điệu, cô đọng
mà vẫn đầy đủ nội dung Đá cuội, sỏi, đèn đá, lu đá và những sản phẩm làm ra từ tre, nứa như : gáo tre, mành trúc được kết hợp với nhau tạo nên một phong cách trang trí vườn không thể lẫn vào đâu được
Vườn Nhật đơn giản mà sâu sắc vì đặc trưng lại mang đậm tính chất Thiền Trong một khu vườn Nhật, đất là vật liệu làm nền cho đá, nước và cây cối Những chất liệu thiên nhiên kết hợp lại với nhau tạo nên một khu vườn
Đá có ý nghĩa quan trọng trong vườn Nhật Đá được bố trí riêng lẻ hay thành nhóm kết hợp với cây cỏ làm phong nền cho khu vườn Đi kèm với đá là nước, một
Trang 14chất liệu không thể thiếu trong vườn Nhật Một hồ nước nhỏ đơn sơ cũng có thể thể hiện sinh động nét lung linh, huyền ảo Những lối đi quanh co cũng góp phần gắn kết khu vườn lại với nhau
Việc lựa chọn và trồng những cây thích hợp cả về chủng loại và kích cỡ là rất cần thiết Đối với vườn Nhật thì thiết kế cây trồng có nghĩa bao gồm cả việc định dạng kích thước và hình dáng của từng cây trong khu vườn Khu vườn càng nhỏ thì yêu cầu càng chặt chẽ
Hình 2.1 Vườn Nhật với tiểu cảnh vườn kết hợp giữa đá, sỏi nhỏ và rêu
( Nguồn : http://www.bamboogardener.com)
2.2.1.2 Tiểu cảnh vườn Trung Quốc
Người Trung Quốc xem vườn cảnh là một môn nghệ thuật không kém gì thư pháp và hội họa Với mong muốn tái hiện vẻ đẹp sơn thủy vào nghệ thuật vườn, cho
Trang 15nên họ đã sử dụng nghệ thuật thi họa cổ truyền vào việc tạo dựng vườn cảnh, nhằm
mô phỏng vẻ đẹp thiên nhiên
Nghệ thuật vườn Trung Quốc chủ yếu nhấn mạnh việc mô phỏng tự nhiên và thay đổi tâm trạng cho người thưởng ngoạn bằng các thủ pháp chia cắt, đóng mở, rẽ ngoặc mang nhiều yếu tố sắp đặt Đặc trưng của kiểu vườn Trung Quốc mà chúng ta
có thể dễ dàng nhận ra, đó là lối kiến trúc gồm một nhà thủy tạ bên bờ nước, một nửa kiến trúc trên bờ, một nửa kiến trúc lấn ra hồ nước và đứng trên các cây cột Ngoài ra các lối đi thường là gạch hay đá, những hình trang trí hay các bộ phận với kiến trúc vuông và tròn có ý nghĩa rất sâu sắc thể hiện “ trời tròn đất vuông”, cũng
là những nét đặc trưng của vườn Trung Quốc
Hình 2.2 Vườn Trung Hoa Hữu nghị tại Darling Harbour, Sydney
( Nguồn: http://vi.wikipedia.org/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_Trung_Hoa )
Vườn Trung Quốc không chỉ thể hiện nguyên lý âm dương ngũ hành, mà còn
là sự kết hợp giữa thiên nhiên, triết lý, văn hóa, nghệ thuật rất cao, rất sâu sắc thể hiện sự sáng tạo nghệ thuật trong không gian ba chiều của tự nhiên trong đó có hoa cảnh, cây cỏ, hồ nước, núi non …nhằm thể hiện sự gắn bó của con người với thiên nhiên
Trang 16Cây trồng trong nhà đáp ứng được ý đồ, bố cục của khu vườn, tạo ảo giác về phối cảnh và hài hòa về tỷ lệ với công trình kiến trúc Các cây ven hồ là những loại cây dáng mảnh khảnh như liễu, trúc đào vàng, tường vi
2.2.2 Tiểu cảnh vườn châu Âu
Vườn kiểu châu Âu là loại vườn phổ biến nhất vườn châu Âu không kén chọn diện tích, có thể là vườn treo hay trên ban công, có nhiều loài hoa rực rỡ, những chậu hoa treo đủ màu sắc tạo khung cảnh tươi mát, có thể làm đẹp cho cả những ngôi nhà cũ kỹ nhất Đặc biệt đẹp khi hoa được chọn hài hòa với khung cửa, màu sắc nhà
Trong vườn thường chọn tượng trắng, tượng cổ hay các tượng gốm giả cổ để làm điểm nhấn cho khu vườn Hồ nước được xây dựng theo một quy tắc nhất định, giữa hồ, có vòi phun cộng hưởng với hệ thống phun xung quanh đài
Một số loại cây có tán rộng được trồng trong chậu có đường nét hoa văn Các chi tiết thường thấy ở vườn châu Âu là hoa lá rực rỡ, cỏ xanh ngát, giàn hoa leo, có sàn gỗ nâu bóng lát ngoài trời kèm theo bộ bàn ghế uống nước dưới tán
dù, vài bức tượng trắng toát lên sự thanh nhã, sang trọng
Khác với phong cách vườn Trung Hoa, phong cách vườn châu Âu không bị chi phối nhiều yếu tố bởi “ tính tự nhiên” mà luôn thể hiện sự chăm chút bởi bàn tay con người
Bố cục đường nét của vườn châu Âu thường rất mạnh mẽ mang tính chất của
“hình khối học” một cách rõ ràng, thường mang tính đối xứng Cây cảnh trong vườn cảnh châu Âu được chăm sóc, cắt tỉa gọn gàng theo mô hình của hình học: vuông, tròn, nón, tròn xoay … Đường dạo của phong cách vườn cũng thường là thẳng hoặc gấp khúc vuông vắn chứ không mềm mại uốn lượn Có lẽ đây cũng là tính cách của người châu Âu: rõ ràng, mạnh mẽ, thẳng thắn Đài phun nước, cây cảnh cắt tỉa tạo hình khối và ít có những cây bóng mát có tàn sum suê chính là nét nổi bật của vườn cảnh phương Tây
Trang 17Hình 2.3 Vườn châu Âu có bố cục đối xứng theo trục đường thẳng chính Cây
được cắt tỉa theo các khối hình học và kết hợp màu sắc khác nhau của các loại cây
( Nguồn: http://www.flickr.com/photos/plkphuc/2499719306/)
2.3 Giới thiệu vườn mini trong chậu
2.3.1 Vườn mini trong chậu
Chơi tiểu cảnh được xem như là một thú vui tao nhã, không những có giá trị
về tinh thần mà còn góp phần làm đẹp thêm cuộc sống, làm đẹp thêm ngôi nhà của bạn Tùy vào điều kiện của mỗi gia đình để có sự bố trí phù hợp Những ngôi nhà biệt thự thì thích hợp bố trí tiểu cảnh vườn rộng với những chiếc cầu nhỏ, những chòi nghỉ, ghế đá, lối đi dạo quanh, hay những giàn hoa, những bộ bàn ghế ngoài trời Nhưng cũng có những ngôi nhà bị hạn chế về diện tích, chặt hẹp về không gian, thì người ta có thể tận dụng khoảng trống trên ban công, sân thượng, hay dưới gầm cầu thang để tạo những tiểu cảnh sinh động, làm đẹp thêm cho không gian nhà
ở Và mô hình vườn trong chậu (hay còn gọi là vườn mini ) được giới thiệu và làm quen với tất cả mọi người chơi cảnh quan
Trang 18Mô hình vườn trong chậu là một hình thức chơi tiểu cảnh mới Thay vì người
ta bố trí ở một khoảng không gian riêng trong sân vườn hay không gian nhà, thì đây tiểu cảnh được đưa vào thể hiện trong chậu Nó có thể là một khu vườn hoàn chỉnh hay tiểu cảnh được thu nhỏ lại, bao gồm nhà, đường đi dạo trong vườn, hàng rào, cổng, cũng có thể chỉ là một góc vườn với bàn trà, chỗ dừng chân trong sân vườn, cổng tò vò, giàn hoa Và các mô hình vườn được thể hiện trong những kích thước chậu, kiểu dáng chậu khác nhau Chậu có thể hình tròn, hay hình vuông hay hình chữ nhật, …
2.3.2 Vườn mini ở các nước phương Tây
Vườn mini trong chậu – miniature garden bắt đầu được thực hiện ở các nước phương Tây vào khoảng 2004 Mới đầu chỉ có vài cá nhân riêng lẻ bắt đầu với sự yêu thích những gì thuộc về tự nhiên, thiên nhiên, cộng thêm muốn đưa chúng lại gần với không gian sống của mình hơn Với niềm ham muốn đó, các nhà cảnh quan
đã vận dụng lý thuyết bonsai của Nhật Bản kết hợp với khả năng sáng tạo của bản thân để tạo nên một cảnh quan mới
Mới đầu luôn có nhiều khó khăn cho những ai muốn bắt đầu với một thứ mới
mẻ Để giới thiệu và giúp mọi người làm quen với vườn mini, những nhà cảnh quan bắt đầu với việc trưng bày sản phẩm của mình tại các gian hàng nhỏ ở hội trợ, các buổi triễn lãm cây Sau một thời gian, kết nối với những nhà cảnh quan khác, họ đã
mở ra những khóa đào tạo “ Nghệ thuật làm vườn tự nhiên thu nhỏ “ Những khóa học này đã thu hút được nhiều người tham gia và đã thành lập nên một câu lạc bộ
“Two Green Thumbs ” Two GreenThumbs Garden như là một câu lạc bộ hoạt động, tài trợ và giúp đỡ để thúc đẩy làm vườn trong thành phố Knightdale, NC Câu lạc bộ thường tổ chức một loạt các chương trình vườn bao gồm các cuộc thảo luận
về hoa, chim, và cảnh quan…
Kích thước của vườn được thể hiện đa dạng đủ kích cỡ Có thể chậu có kích thước chỉ 15 cm x 15 cm, hay những khổ lớn hơn 30 cm x 30 cm và có thể lớn hơn nữa 40 cm x 50 cm Có khi không giới hạn trong chậu mà còn khoảng với diện tích hơn vài mét vuông Nội dung thể hiện của các nhà cảnh quan khi tạo dựng tác phẩm
Trang 19của mình cũng phong phú, hấp dẫn, nhiều chủ đề Khi là một góc đường với biển báo đường nhỏ kết hợp những bụi cây nhỏ, hay là khoảng không gian vườn có chuồng thỏ, đường đi uốn lượn kèm theo mảng hoa màu sắc cũng tạo nên một cái nhìn mới lạ, hay là khúc lượn trong công viên, góc vườn với bộ bàn ghế uống trà
Hình 2.4 Vườn mini 1 - Phong cách châu Âu
( Nguồn: http://www.twogreenthumbs.com)
Phong cách chủ yếu đươc thể hiện mang đậm chất phương Tây Nào là những dãy hàng rào, những bộ bàn ghế ngoài trời, những chiếc ghế, những bức tượng trang trí, nững khung cảnh Bên cạnh đó phong cách châu Á cũng được áp dụng, đặc biệt là phong cách Nhật Bản Bởi sự khéo léo và sắp xếp tài tình, kết hợp màu sắc, các nghệ nhân đã dựng lại những khung cảnh, những góc phố, góc vườn sống động và mới lạ Họ đã mang lại nhiều cảm giác khác lạ, hứng thú cho chính
Trang 20bản thân, cũng như mang đến nhiều sự ngỡ ngàng, bất ngờ cho du khách thưởng ngoạn
Hình 2.5 Vườn mini 2 – phong cách châu Âu
( Nguồn: http://www.twogreenthumbs.com)
Hình 2.6 Vườn mini 3 – phong cách châu Á
( Nguồn: http://www.twogreenthumbs.com)
Trang 21Những loại cây mà các nhà cảnh quan sử dụng ở đây chủ yếu là những loại cây có kích thước thân, cành lá nhỏ, có hoa nhỏ, cây trong thời kì mới nảy mầm, những loại cây thường xuyên được cắt tỉa Đặc trưng được sử dụng nhiều là sơn tùng, trắc bách diệp, thông, cây sanh si, các loại sen đất, các loại dương xỉ, các loại rêu bám, các loại cỏ dại nhỏ, cây thân bò, cúc bụi nhỏ, …
Hình 2.7 Một số loại cây và vật dụng dùng trong vườn mini nước ngoài
( Nguồn: http://www.twogreenthumbs.com)
Không phải cây kết hợp với sự sắp đặt có chủ ý mà tạo ra được một tác phẩm nghệ thuật đẹp Nó còn kèm theo các phụ kiện trang trí bằng sành sứ, gỗ, gạch, sỏi
đá, tre nứa
Trang 223.2 Nội dung nghiên cứu
– Tìm hiểu các loại cây trên thị trường cây xanh cây cảnh TP Hồ Chí Minh
có thể đưa vào vườn mini trong chậu
– Thiết kế 10 mẫu vườn mini trong chậu và lên mẫu thực tế, sử dụng các loại cây có trên thị trường cây xanh cây cảnh thành phố Hồ Chí Minh, bao gồm: 5 mẫu mang phong cách châu Âu và 5 mẫu mang phong cách châu Á
3.3 Phương pháp nghiên cứu
– Tổng hợp tài liệu thu thập trên sách, báo, internet…
– Tham khảo các kiểu vườn mini trên thực tế, sưu tầm
– Chọn lọc những loại cây đưa vào sử dụng trong Vườn mini trong chậu (Những loại cây có trên thị trường cây xanh cây cảnh TP Hồ Chí Minh) – Thiết kế các mẫu vườn và thực hiện lên mẫu thực tế ( Bao gồm bản vẽ mặt bằng và hình ảnh khi lên mẫu thực tế)
Trang 23Chương 4
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
4.1 Điều tra các loại cây có thể đưa vào vườn mini trong chậu :
Qua quá trình tìm hiểu ở các cơ sở và cửa hàng bán cây xanh cây cảnh ở các quận trên thành phố Hồ Chí Minh đã lên danh sách được 88 loại cây có thể đưa vào
sử dụng trong loại vườn mini trong chậu này
Nhưng tồn tại một khuyết điểm là kích thước của cây được bán trên thị trường thường không thích hợp với việc đưa vào thực hiện mẫu vườn ngay Các cây này phải được qua xử lý bằng cách cắt tỉa, trồng dưỡng một thời gian Cũng có khi cây phải qua giâm, chiết để có được kích thước muốn đưa vào chậu Cây có hoa thường là những loại ngắn ngày, yêu cầu thay đổi, cắt tỉa và bảo dưỡng sau một thời gian trưng bày
Các loại cây được dùng trong vườn mini thường có vài đặc điểm trong những đặc điểm sau:
- Cây có kích thước nhỏ về thân, cành, lá
- Cây phát triển chậm và có thể sống trong môi trường ít chất dinh dưỡng
- Cây có thân bò sát
Trang 24Bảng 4.1.1 Danh mục cây có thể sử dụng vào vườn mini trong chậu
1 Tùng búp Juniperus chinensis Họ Bách - Cupreessaceae
6 Bồ đề Ficus Religiosa Họ Bồ đề - Styraceae
7 Dạ yên thảo Petunia hybrida Họ Cà - Solanaceae
8 Trang ái ân Ixora cultivar Họ Cà Phê - Rubiaceae
9 Trang lá dúm Ixora hybrid Hindu Rope Họ Cà Phê - Rubiaceae
10 Cẩm chướng nhung Dianthusbarbatus Họ Cẩm chướng - Caryophyllaceae
11 Nguyệt quế Murraya paniculata Jack Họ Cam quýt - Rubiaceae
12 Cần thăng Limonia acidissima Họ Cam quýt - Rutaceae
13 Cau cổ trắng Palmerita deinterior Họ Cau dừa - Arecaceae
14 Cỏ ba lá Oxalis hedysavoides var rubra Hort Họ Chua me đất - Oxalidaceae
15 Chuỗi ngọc Duranta erecta Họ Cỏ roi ngựa - Verbenaceae
16 Cúc lai Chrysanthemum trot Họ Cúc - Asteraceae
17 Cúc sao băng Coreopsis sp Họ Cúc - Asteraceae
18 Thạch thảo Aster amellus L Họ Cúc - Asteraceae
19 Mai Nhật Cassia fistula L Họ Đậu -
Caesalpiniaceae
20 Duối nhám Streblus asper Lour Họ Dâu tầm - Moraceae
21 Gừa Ficus callosa willd Họ Dâu tầm - Moraceae
22 Thằn lằn Ficus repens Họ Dâu tầm - Moraceae
23 Thằn lằn đốm Ficus pumila Họ Dâu tầm - Moraceae
Polypodiaceae
25 Dương xỉ lá
nhún Polypodium sp
Họ Dương xỉ - Polypodiaceae
Trang 25STT TRƯỜNG TÊN THỊ TÊN LA TINH HỌ
26 Thạch thiên thảo Peperomia caperata Họ Hồ tiêu - Piperaceae
27 Hồng tỷ muội Rosa chinensis Jacq Var minima Redh Họ hoa hồng - Rosaceae
28 Rau má hoang Centella asiatica Họ Hoa tán - Apiaceae
29 Rau má thái Hydrocotyle bonariensis Họ Hoa tán - Apiaceae
30 Tiểu trúc Pogonatherum paniceum Họ Hòa thảo - Poaceae
31 Kim đồng Galphimia glauca Họ Kim đồng - Malpighiaceae
32 Tùng la hán Podocarpus brevifolius D.Don Họ Kim giao - Podocarpaceae
33 Liên đài, Sen
Họ Lá bỏng - Crassulaceae
34 Sen đá đỏ Echeveria harmsii Họ Lá bỏng -
37 Sen guốc haworthia magnifica Họ Lá bỏng -
Crassulaceae
38 Sen hoa hồng Echeveria purpusorum Họ Lá bỏng -
Crassulaceae
39 Sen nâu Echeveria nodulosa Họ Lá bỏng - Crassulaceae
40 Sen ngọc Sedum burrito Họ Lá bỏng - Crassulaceae
41 Sen phật bà Echeveria agavoides Họ Lá bỏng - Crassulaceae
42 Sen sỏi Sedum burrito Họ Lá bỏng - Crassulaceae
43 Sống đời Kalanchoe pinnata (Lam.)
Pers
Họ Lá bỏng - Crassulaceae
44 Tiểu cao cẳng
vằng Ophiopogon japonicus nana Họ Loa kèn - Liliaceae
45 Cỏ long heo Zoysia Tenuifolia Họ Lúa,cỏ,hòa thảo -
Poaceae
46 Cỏ mây Chryssopogon Aciculatus
(Retz) Trin
Họ Lúa,cỏ,hòa thảo - Poaceae
47 Cỏ nhung Zoysia Tennifolia Willd Ex
Trin
Họ Lúa,cỏ,hòa thảo - Poaceae
Trang 26STT TRƯỜNG TÊN THỊ TÊN LA TINH HỌ
48 Trúc chi Phyllostachys sp Họ lúa,cỏ,hòa thảo - Poaceae
49 Kim thủy tùng Asparagus setaceus Họ Măng tây - Asparagaceae
50 Trúc kiểng Asparagus sp Họ Măng tây - Asparagaceae
51 Trúc thiên môn Asparagus densiflorus Họ Măng tây -
Asparagaceae
52 Tùng đuôi chồn Asparagus densiflorus Họ Măng tây - Asparagaceae
53 Chua me đất Oxalis corniculata Họ Me đất -
57 Đinh lăng đốm Polyscias variegata Họ Ngũ gia bì – Araliaceae
58 Đinh lăng đồng tiền Polyscias balfouriana Họ Ngũ gia bì – Araliaceae
59 Đinh lăng la nhuyễn Polyscias fruticosa (L.) Harms Họ Ngũ gia bì – Araliaceae
60 Lá gấm màu Fittonia verschaffeltii Họ Ô rô - Acanthaceae
61 Lá gân trắng Fittonia albivensis Họ ô rô - Acanthaceae
62 Trúc bách hợp Dracaena reflexa Họ phất dụ - Dracaenaceae
63 Rêu Selaginella uncinata Họ Quyển bá - Selaginallaceae
64 Dền kiểng Alternanthera tenella Họ Rau dền -
67 Sam đá Portulacaria afra Họ Rau sam - Portulacaceae
68 Lan ý (loại nhỏ) Spathiphyllum patinil N.E.Br Họ Ráy – Araceac
69 Môn lá đốm Caladium bicolor Họ Ráy – Araceac
Trang 27STT TRƯỜNG TÊN THỊ TÊN LA TINH HỌ
70 Môn lưỡng sắc Caladium bicolor Họ ráy – Araceac
71 Môn tía Cafadiumbicolor Họ Ráy – Araceac
72 Phát tài sọc mini Dracaena sanderiana Họ Ráy – Araceac
73 Thường xuân Hedera helix Họ Ráy – Araceac
74 Thài lài tía, Hồng trai Tradescantia pendula Họ Thài lài - Commelinaceae
75 Cẩm thạch (chân rết ) Pedilanthus tithymaloides Họ Thầu dầu - Euphorbiaceae
76 Xương rồng bát
tiên Euphorbia milii splendens
Họ Thầu Dầu - Euphorbiaceace
77 Cô tồng Codiaeum variegatum Họ Thầu dầu - Euphorbiaceae
78 Ngọc nữ Codiaeum variegatum Họ Thầu dầu
(Euphorbiaceae)
79 Lan tình yêu Dischidia ruscifolia Họ Thiên Lý -
Asclepiadaceae
80 Dứa kiểng, tiểu
agao Agave angustifolia Họ Thùa – Agavaccae
81 Lan chi Chlorophyllum bichetii Họ Tỏi rừng -
Asphodelaceae
82 Thắt bím Sterculia pexa Pierre Họ Trôm - Sterculiaceae
83 Dừa cạn Catharanthus roseus Họ Trúc đào - Apocynaceae
84 Mai chiếu thủy Wrigghtita religiosa Họ Trúc đào - Apocynaceae
85 Cẩm tú mai Cuphea hyssopifolia Họ Tử vy - Lythraceae
86 Xương rồng Notocactus magnificus Họ Xương rồng - Cataceae
87 Xương rồng astro Astrophytum myriostigma Họ Xương rồng - Cataceae
88 Xương rồng
kiểng Hatiora salicornioides
Họ Xương rồng - Cataceae
Trang 284.2 Mẫu thiết kế theo phong cách châu Âu
4.2.1 Mẫu 1
Hình 4.1 Mặt bằng mẫu 1
Mẫu vườn 1 được thiết kế trên nền chậu tròn đường kính 40 cm và cao 50
cm, lấy ý tưởng là một góc vườn mang phong cách châu Âu Vì đây mang phong cách hiện đại nên có thể sử dụng nhiều chất liệu như chậu tráng men, chậu đất nung
có hoa văn, chậu nhựa politen Màu sắc của chậu cũng khá phong phú để chọn, như xanh dương, trắng, nâu đỏ, …
Vị trí 1
Vị trí 2
Vị trí 3
Vị trí 4
Trang 29Hình 4.2 Tổng thể mẫu 1
Mẫu được phân khu thành 4 vị trí Vị trí 1 được đặt trực diện ở cuối chậu, bao gồm bên phải là cây cao dạng hình tháp hoặc khối tròn, bên trái là những loại cây có hoa Cây cao dạng thấp hoặc khối tròn có kích thước đường kính 10cm – 20cm, cao 20cm –25cm, có thể sử dụng các loại cây tùng búp, trắc bách diệp Bên trái trồng các loại cây nhỏ có hoa, cao 5cm – 7cm Nên chọn những cây có nhiều hoa và màu nổi bật như vàng tươi, đỏ, hồng trắng như các loại cúc lai, cúc sao băng,
tô liên, thạch thảo, hoa mào gà, mười giờ Xung quanh những cây có hoa trồng thêm đường viền dền kiểng, cao 3 cm, nhằm tạo ranh giới rõ ràng cho mảng hoa
Vị trí 2 là khoảng sân bằng sỏi đỏ kích thước 20 cm x 15 cm, dùng xi măng trắng lót nền Khoảng sân chiếm 1/3 diện tích chậu và nằm bên phía trái Sân được đặt bên trái để lấy khoảng trống nhìn vào vườn hoa nhỏ Ven khoảng sân, phía trái sát viền chậu – vị trí 4 là viền cây trồng cỏ lan chi, hoặc có thể sử dụng môn đốm trắng trồng xen kẽ