KHẢO SÁT VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP BỔ SUNG CHO QUY TRÌNH CHĂM SÓC BẢO DƯỠNG MẢNG XANH TRÊN TUYẾN ĐƯỜNG TRẦN NÃO QUẬN 2 TP. HỒ CHÍ MINH

TÓM TẮT Đề tài “đề xuất một số giải pháp bổ sung cho quy trình chăm sóc và bảo dưỡng mảng xanh trên tuyến đường Trần Não quận 2 thành phố Hồ Chí Minh” được thực hiện từ ngày 20/2/2011 đế

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP HỒ CHÍ MINH

Thành phố Hồ Chí Minh Tháng 7/2011

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP HỒ CHÍ MINH

*****************

K’TIỆP

KHẢO SÁT VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP BỔ SUNG CHO QUY TRÌNH CHĂM SÓC BẢO DƯỠNG MẢNG XANH

TRÊN TUYẾN ĐƯỜNG TRẦN NÃO QUẬN 2 TP HỒ CHÍ MINH

Ngành: Cảnh Quan & Kỹ Thuật Hoa Viên

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Người hướng dẫn : ThS PHẠM VĂN HIẾU

Thành phố Hồ Chí Minh

Tháng 7/2006

MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINNING

NONG LAM UNIVERSITY - HO CHI MINH CITY

The Esay Graduate

PROPSE SOME ADDITIONAL MEASURES FOR

THE CARE AND MAINTRNANCE OF GREENERY

ON THE ROADS TRAN NAO DISTRICT 2

HO CHI MINH CITY

Student: K’TIEP

Directing teacher: PHAM VAN HIEU M.A

July/2011

LỜI CẢM ƠN

Luận văn này được thực hiện trong khuôn khổ chương trình đào tạo kỹ sư chuyên ngành Cảnh Quan – Kỹ Thuật Hoa Vên khoa Môi Trường và Tài Nguyên trường Đại Học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh

Chúng tôi xin chân thành cảm ơn:

Ban Giám Hiệu trường Đại Học Nông Lâm TP Hồ Chí Minh

 Ban chủ nhiệm Bộ Môn Cảnh Quan và Kỹ Thuật Hoa Viên

 Phòng Công Viên Chiếu Sáng thuộc Khu Quản Lý Giao Thông Đô Thị Số

2

 Công ty Quản Lý Nhà Quận 2 Tp.Hồ Chí Minh

Đã tạo điều kiện thuận lợi và giúp đỡ cho chúng tôi trong suốt thời gian học tập cũng như thời gian thực hiện luận văn này

Trân trọng cảm ơn: Thạc sĩ Phạm Văn Hiếu, Công ty TNHH Một Thành Viên Công Viên Cây Xanh Tp HCM

Đã trực tiếp hướng dẫn và đóng góp ý kiến một cách tận tình để chúng tôi thực hiện thành công và hoàn chỉnh luận văn này

Xin chân thành gởi lời cảm ơn đến tất cả quý thầy cô trong Bộ Môn Cảnh Quan –Kỹ Thuật Hoa Viên và tất cả quý thầy cô ở các khoa khác thuộc trường Đại Học Nông Lâm đã tận tình giúp đỡ tôi về kiến thức chuyên môn cũng như kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực đang nghiên cứu

Xin chân thành cảm ơn tất cả các anh, chị, bạn bè đã tận tình giúp đỡ chúng tôi trong việc khảo sát thu thập số liệu thực tế cũng như đóng góp ý kiến cho luận văn này

Cuối cùng xin gởi lời cảm ơn đến tất cả những người thân trong gia đình đã động viên về tinh thần cũng như giúp đỡ về vật chất, tạo điều kiện thuận lợi trong suốt thời gian học tập và thực hiện luận văn này

Xin chân thành cảm ơn!

TÓM TẮT

Đề tài “đề xuất một số giải pháp bổ sung cho quy trình chăm sóc và bảo dưỡng mảng xanh trên tuyến đường Trần Não quận 2 thành phố Hồ Chí Minh” được thực hiện từ ngày 20/2/2011 đến 20/6/2011.Bao gồm:

Điều tra thống kê tất cả chủng loại cây, thảm cỏ, hố ga, hệ thống chiếu sáng tại đơn

vị nêu trên

Tìm hiểu phương pháp chăm sóc và bảo dưỡng mảng xanh tại nơi khảo sát

Kết quả thu được:

Đánh giá nhận xét những ưu nhược điểm thực trạng chăm sóc mảng xanh tai tuyến đường này

Đề nghị bổ sung một số giải pháp vào quy trình chăm sóc và bảo dưỡng mảng xanh tại đây

MỤC LỤC

TRANG

LỜI CẢM ƠN iv

TÓM TẮT v

SUMMARY vi

MỤC LỤC vii

DANH SÁCH CÁC BẢNG x

DANH SÁCH CÁC HÌNH xi

Chương 1ĐẶT VẤN ĐỀ 1

Chương 2TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3

2.1 Điều kiện tự nhiên 3

2.1.1 Vị trí địa lý 3

2.1.2 Địa hình 3

2.1.3 Đặc điểm thổ nhưỡng 4

2.1.4 Khí hậu-thời tiết 4

2.1.5 Cảnh quan môi trường 5

2.1.6 Điều kiện kinh tế xã hội-dân sinh 5

2.2 Tình hình phân loại mảng xanh 6

2.2.1 Phân loại chung cho cây xanh 6

2.2.2 Phân loại cỏ thường dùng để trang trí mảng xanh đô thị 7

2.3 Lợi ích của mảng xanh 7

2.3.1 Tác dụng cải thiện khí hậu 7

2.3.1.1 Điều chỉnh nhiệt độ 8

2.3.1.2 Bảo vệ gió và sự di chuyển không khí 8

2.3.1.3 Lượng mưa và ẩm độ 8

2.3.2 Công dụng trong kỹ thuật học môi sinh 8

2.3.3 Công dụng trang trí mỹ quan kiến trúc 9

2.3.4 Các công dụng khác 9 2.4 Tình hình nghiên cứu trong công tác quản lý và chăm sóc mảng xanh tại

2.5 Một số phương pháp chăm sóc và bảo dưỡng mảng xanh đang được áp dụng

tại Đường Trần Não – Quận 2 10

2.5.1 Biện pháp cắt tỉa, tạo hình cho cây 10

2.5.2 Mé nhánh, đi tàn 10

2.5.3 Trồng dặm, cải tạo và thay thế 11

2.5.4 Làm đất làm cỏ dại, vun gốc cho cây 12

2.5.5 Làm cọc chống cho cây 13

2.5.6 Tưới nước 13

2.5.7 Bón phân cho cây trồng 14

2.5.8 Sử dụng thuốc kích thích và thuốc trừ sâu 16

Chương 3MỤC TIÊU_NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 17

3.1 Mục tiêu 17

3.2 Nội dung nghiên cứu 17

3.2.1 Điều tra và thu thập các số liệu về cây xanh 17

3.2.2 Chỉ tiêu về hình thái phân loại của cây 17

3.2.3 Chỉ tiêu về phẩm chất của cây 17

3.2.4 Chỉ tiêu về công dụng của cây 18

3.2.5 Tìm hiểu khái quát những nguồn vật liệu khác 18

3.2.6 Điều tra về những phương pháp chăm sóc và bảo dưỡng mảng xanh tại đương Trần Não Q2 thành phố Hồ Chí Minh 18

3.2.7 Phương pháp tổng hợp số liệu cho từng cây 18

3.2.8 Quy trình định mức chăm sóc và bão dưỡng mảng xanh 18

3.3 Phương pháp nghiên cứu 18

3.3.1 Phương pháp điều tra thu thập số liệu 18

3.3.2 phương pháp đánh giá phẩm chất về sinh trưởng và phát triển của cây trồng 19

3.3.3 Phương pháp phân loại về công dụng của cây 19

3.3.4 Phương pháp điều tra và thu thập những biện pháp chăm sóc và bảo dưỡng mảng xanh ở tuyến đường Trần Não quận 2 Tp.Hồ Chí Minh 19

3.3.5 Phương pháp tổng hợp số liệu 20

3.3.6 Phương pháp thiết lập quy trình và định mức chăm sóc cây xanh 20

3.4 Giới hạn nghiên cứu đề tài 20

Chương 4KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ THẢO LUẬN 22

4.1 Bảng kết quả điều tra thu thập số liệu tại đường Trần Não_Q2 22

4.2 Bảng Quy trình bảo dưỡng mảng xanh đường Trần Não_Q2 24

4.3 Nhận xét: 25

4.4 Đề nghị bảng quy trình định mức chăm sóc và bảo dưỡng cây các loại cây xanh cho tuyến đường Trần Não Q2 29

4.5 Đề nghị bảng quy trình định mức chăm sóc và bảo dưỡng cây các loại áp dụng nhóm cây trang trí tại tuyến đường Trần Não Q2 30

4.6 Bảng danh sách các loại cây xanh trên tuyến đường Trần Não Q2 31

Chương 5KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 32

5.1 Kết luận 32

5.2 Kiến nghị 33

TÀI LIỆU THAM KHẢO 38

DANH SÁCH CÁC BẢNG

BẢNG TRANG

Bảng 3.1 Mã hóa các biện pháp cần tác động được nghiên cứu trong đề tài 21 

Bảng 4.1: Thống kê thành phần loài cây tại đường Trần Não_Q2 22 

Bảng 4.2: Thống kê theo nhóm cây tại đường Trấn Não_Q2 (m2) 23 

DANH SÁCH CÁC HÌNH

Hình 1:Hiện trạng dãy phân cách tuyến đường Trần Não Q2 3

Hình 2: Tình hình giao thông và phát triển mảng xanh ở dãy phân cách Trần Não Q2 6

Hình 3:Công nhân chăm sóc và bảo dưỡng mảng xanh đường Trần Não Q2 12

Hình 4: Công nhân nhặt rác 13

Hình 5: Tưới nước bằng xe bồn 14

Hình 6: Cành cây khô chết 25

Hình 7: Cây già không được thay thế 26

Hình 8: Cỏ lá gừng sau khi cắt tỉa 27

Hình 9: Đèn chiếu sáng 27

Hình 10 :Hố ga được bố trí sát lề đường 28

Hình 11: Cây xanh dãy phân cách đường Trường Chinh 35

Hình 12: Tiểu cảnh đường xa lộ Hà Nội 36

du lịch, các tuyến giao thông góp phần cải tạo môi trường, điều hòa khí hậu Tuy nhiên việc thiết kế mảng xanh không chỉ để tạo cảnh quan, mang lại không gian tươi mát mà còn phải chú trọng nét đặc trưng cho từng khu vực cụ thể, để từ đó nói lên ý nghĩa cách chọn loài cây nhằm phát huy cao nhất giá trị thẩm mỹ của công trình, đặc biệt khi có nhiều khu công nghiệp được hình thành sẽ có lực lượng lao động ngày càng tăng thêm, dẫn đến chất lượng môi trường sống sẽ ngay càng xuống cấp

Có thể nói cây xanh là lá phổi của nhân loại, là thành phần không thể thiếu trong môi trường đô thị cũng như trong các công trình kiến trúc, không có cây xanh thì con người không thể tồn tại Mảng xanh góp phần cải thiện chất lượng môi trường, tạo vẻ mỹ quan cho các con đường, công trình xây dựng mà hơn hết là làm giảm tiếng ồn trong lưu thông và duy trì lá phổi của nhân loại Việc nghiên cứu và đề xuất giải pháp bố trí mảng xanh thích hợp cho các tuyến đường là việc hết sức cụ thể và thiết thực trong tình hình hiện nay của thành phố

Là một phần của thành phố Hồ Chí Minh, Quận 2 không nằm ngoài xu hướng phát triển chung của thành phố với rất nhiều dự án đã và đang được xây dựng như:

Dự án Khu 1443 ha Phường Thạnh Mỹ Lợi, Dự án Khu Trung tâm Y tế Quận.2, Dự

án nhà ở Khu 10 ha Bình Trưng Đông, Dự án Khu đô thị mới An Phú - An Khánh,

Dự án Khu dân cư Bình Trưng Đông - Cát Lái, nằm ngay trục xa lộ vành đai, nối từ cầu Phú Mỹ Quận 7 qua Quận 2…

Tuyến đường Trần Não là trục chính của Quận 2 nối từ xa lộ Hà Nội đến Lương Đình Của và mảng xanh trên tuyến đường này đã và đang từng ngày phải đối mặt với sự phát triển của thành phố nói chung và địa bàn Quận 2 nói riêng Việc chăm sóc và bảo dưỡng làm sao mang lại hiệu quả cao nhất với chi phí thấp nhất trên tuyến đường này là vấn đề cần quan tâm Từ những lý do nêu trên chúng tôi đã chọn

và thực hiện đề tài “Đề xuất một số giải pháp bổ sung cho quy trình chăm sóc và bảo dưỡng mảng xanh trên tuyến đường Trần Não Quận 2 TP.Hồ Chí Minh”

Từ những kết quả nghiên cứu của đề tài này sẽ cung cấp thêm những mặt còn thiếu sót trong quy trình chăm sóc và bảo dưỡng cảnh quan mảng xanh trên tuyến đường Trần Não Từ đó đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác chăm sóc và bảo dưỡng trên tuyến đường này và có thể áp dụng cho một số tuyến đường tương tự trong thành phố Hồ Chí Minh Tuy nhiên trong quá trình thực hiện còn gặp một số khó khăn về tài liệu tham khảo những hạn chế về kiến thức, kinh nghiệm thực tế và thời gian thực hiên Chính vì thế đề tài không tránh khỏi những thiếu sót

và hạn chế, rất mong nhận được sự giúp đỡ và đóng góp ý kiến của quý thầy cô và các bạn đồng nghiệp để cho đề tài được hoàn chỉnh hơn

Chương 2

TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Điều kiện tự nhiên

2.1.1 Vị trí địa lý

Hình 1: Hiện trạng dãy phân cách tuyến đường Trần Não - Q2

Đường Trần Não nối dài từ xa lộ Hà Nội đến sông Sài Gòn đi qua đại lộ Đông Tây

Quận 2 phía bắc giáp với các quận Bình Thạnh, Thủ Đức, phía đông giáp quận 9, phía tây giáp quận 1, quận4 và Bình Thạnh, phía nam giáp với quận 7

Nhiệt độ: Thành phố có số giờ nắng trung bình từ 6-8 giờ/ngày nên thường xuyên nhận được một nhiệt năng cao trung bình 368,5 cal/cm2/ngày, đủ cho cây trồng phát triển quanh năm Nhiệt dộ trung bình hằng năm 27oC, nóng nhất vào tháng 4 (28,8oC) và mát nhất vào tháng 12 và tháng 1 (25,7oC) Hằng năm có tới 334 ngày nhiệt độ trung bình từ 25oC-28oc, chỉ có 8 ngày nóng tới 30oC hoặc hơn 30oC Thời tiết trung bình ngày càng cao nhưng do gần biển nên không khí có phần dịu mát Biên độ nhiệt năm tuy không cao nhưng biên độ ngày chênh nhau khá lớn, nhất là những lúc có biển động thời tiết hoặc về đêm

Gió: Hướng thay đổi theo mùa, chủ yếu là hướng tây – tây nam và bắc – đông bắc Gió tây – tây nam thổi trong mùa mưa, từ tháng 6 đến tháng 10 Gió bắc – đông bắc thổi từ tháng 11 đến tháng 2 Gió tín phong nam đông nam thổi từ tháng 3 đến tháng 5 Gió mạnh nhất vào tháng 8 và yếu nhất vào tháng 12 Ngoài ra còn gió đất

và gió biển thổi hàng ngày, góp phần điều hòa cho khí hậu thành phố Tuy nằm trong khu vực bão nhiệt đới Thái Bình Dương nhưng thành phố ít bị ảnh hưởng, trừ một vài cơn bão cuối mùa (tháng 11 – 12) Những cơn dông nhiệt mùa hè có gió xoáy tới 20m/s, có lúc tới 36m/s

Mưa: lượng mưa bình quân hằng năm là 1949mm phân bố không đều cả trong không gian và thời gian Hơn 90% lượng mưa tập trung từ tháng 5 đến tháng 11 mùa mưa.Lượng mưa cao nhất của thành phố là vào tháng 9 (trung bình khoảng 320mm, có năm 500mm)và tháng 6 (khoảng 310mm).Mưa thấp nhất vào tháng 2 (45mm) Số ngày mưa trung bình trong năm là 159 ngày và bình thường mưa dưới

dạng mưa dông nhiệt đới kèm theo sấm chớp vào chiều tối Về không gian, lượng mưa có xu thế tăng dần từ tây nam lên đông bắc, ở Cần Giờ, Nhà Bè, nam Bình Chánh, mưa từ 1200 – 1500mm, trong khi ở nội thành và các quận Thủ Đức, quận 9

và các huyện Hóc Môn, Củ Chi mưa từ 1800 – 1900mm.Độ ẩm không khí ở thành phố Hố Chí Minh tương đối cao khoảng 76% và biến đổi theo mùa Mùa mưa độ

ẩm không khí khoảng 81%, mùa khô độ ẩm giảm đi còn khoảng 70%

Thành phố Hồ Chí Minh nằm trong khu vực không khí khá cao, số giờ chiếu sáng trong ngày lớn nên lượng bốc hơi nước hằng năm rất lớn Mùa mưa do nhiệt độ không khí giảm nên lượng bốc hơi thấp đặc biệt vào thời gian nữa và cuối mùa mưa khoảng tháng 8-10 lượng bốc hơi chỉ khoảng 70-100mm/tháng Mùa khô độ ẩm không khí thấp hơn nhiệt độ không khí cao hơn nên lượng bốc hơi lớn đạt từ 100-150mm/tháng

Trong vùng có hai hướng gió chính (Đông Nam-Tây Tây Nam)lần lượt xen kẽ nhau từ tháng 5 đến tháng 10 Không có hướng gió nào chiếm ưu thế,tốc độ gió là 6,8m/s

2.1.5 Cảnh quan môi trường

Cảnh quan tại tuyến đường Trần Não Quận 2 thành phố Hồ Chí Minh nói riêng

và cả thành phố nói chung, với chiều hướng phát triển kinh tế như hiện nay đã nảy sinh những vấn đề về môi trường

Các công trình xây dựng, khói bụi giao thông, ý thức bảo vệ cảnh quan của người dân còn thấp tạo nên những yếu tố bất lợi về môi trường

2.1.6 Điều kiện kinh tế xã hội-dân sinh

Với những yếu tố vị trí địa lý, địa hình,thổ nhưỡng… thuận lợi và nguồn lực con người dồi dào, đã và đang biến đổi bề mặt chung của thành phố

Cuộc sống của người dân được nâng lên tầm cao mới, chính vì vậy nhu cầu về cuộc sống xanh sạch trong lành và thẩm mỹ được nâng cao hơn nữa để đáp ứng một cách tốt nhất

2.2 Tình hình phân loại mảng xanh

2.2.1 Phân loại chung cho cây xanh

Theo một số tài liệu nghiên cứu về cây xanh đô thị của Sở Giao Thông Công Chánh thì chủ yếu dựa trên các số liệu thu thập từ các chỉ tiêu của cây xanh như: đường kính thân tại vị trí 1,3m (D1,3), chiều cao vút ngọn (Hvn), chiều cao dưới cành (Hdc), tuổi cây (A) Hoặc có thể phân loại theo chiều cao của cây như: cây loại 1 (h<6m), cây loại 2 (6<h<12), cây loại 3 (h>12m)

Theo hệ thống phân chia của Trần Hợp (1998) chia cây thành nhóm theo công dụng: cây bóng mát, cây thân gỗ làm cảnh, cây thân leo…

Theo Landscape plans nhà xuất bản Orthor Book (1989) phân loại theo 14 dạng ,

2 tiêu chuẩn là công dụng: cây bóng mát, cây làm tường che, cây làm rào,cây trang trí…và theo hình dạng: cây tán xòe cao từ 4-12m, cây tán bầu dục, tán hình chóp, tán hình dẹp 7-12m

Theo Gene W Grey phân loại:tán dạng hình chóp (pyramid), hình tròn (round), hình trứng (oval), hình lọng (umbrella)…

Hình 2: Tình hình giao thông và phát triển mảng xanh ở

dãy phân cách Trần Não - Q2

2.2.2 Phân loại cỏ thường dùng để trang trí mảng xanh đô thị

2.3 Lợi ích của mảng xanh

Từ lâu con người và cây xanh có mối quan hệ hỗ tương, cây xanh cung cấp cho chúng ta khí O2 để thở và hấp thụ khí CO2 do quá trình hoạt động của chúng ta thải

ra Cây xanh là nhà máy cải tạo chất lượng không khí cho chúng sống bằng cách lọc tất cả bụi có hại cho phổi chúng ta

Những năm gần đây, các nghiên cứu về lâm nghiệp đô thị cho thấy rằng cây xanh

đô thị có giá trị gấp nhiều lần không những vật chất hữu hình mà còn vật chất vô hình so với chi phí trồng, chăm sóc và bảo vệ

Tác dụng của cây xanh đối với môi trường có thể tóm tắt trong 4 nhóm công dụng: cải thiện khí hậu, công dụng kỹ thuật học môi sinh, trang trí mỹ quan kiến trúc và các công dụng khác (cung cấp gỗ củi,trái giống hoa quả,tao ra các khu vực vui chơi giải trí,khu dạo mát, thư giãn và còn được dùng như một chỉ dẫn về các biến cố lịch sữ, kĩ niệm, những ẩn dụ văn học…)

2.3.1 Tác dụng cải thiện khí hậu

Các yếu tố chính của khí hậu ảnh hưởng đến chúng ta là bức xạ mặt trời, nhiệt độ không khí, chuyển động của không khí và ẩm độ Ở ngoài trời chúng ta chỉ có thể dùng cây xanh, tạo ra một tiểu khí hậu một cách hiệu quả để tạo ra sự tiện nghi cho chúng ta

2.3.1.1 Điều chỉnh nhiệt độ

Cây to, cây bụi và cỏ điều hòa nhiệt độ trong môi trường đô thị và nhờ vào khả năng kiểm soát bức xạ mặt trời cuả chúng Lá cây ngăn chặn phản chiếu, hấp thụ và truyền dẫn bức xạ mặt trời Hiệu quả của chúng phù thuộc vào mật độ lá của loài cây,dạng lá và cách phân cành của cây

Cây và các thực vật khác cũng giúp điều hòa nhiệt độ không khí vào mùa hè thông qua sự hô hấp Cây xanh còn được gọi là nhà máy điều hòa không khí tự nhiên Một cây mọc riêng lẻ có thể chuyển bốc hơi gần 400 lít nước mỗi ngày nếu đất cung cấp đủ độ ẩm Lượng bốc hơi đó có thể so sánh với 5 máy điều hòa không khí trung bình mỗi máy có công suất 2500kcl/giờ, chạy 20 giờ/ngày

2.3.1.2 Bảo vệ gió và sự di chuyển không khí

Cây cao và thấp kiểm soát gió bởi sự cản trở, định hướng, làm chệch hướng và lọc gió Hiệu quả và mức độ kiểm soát gió thay đổi theo kích thước loài, hình dạng, mật độ lá, sự lưu trữ của lá và vị trí hiện tại của cây xanh

2.3.1.3 Lượng mưa và ẩm độ

Cây xanh ngăn và lọc bức xạ mặt trời, ngăn chặn luồng gió, làm thoát hơi nước, làm giảm bay hơi của ẩm độ đất Vì vậy dưới tán rừng, ẩm độ thường cao hơn và tốc độ bốc hơi thường thấp hơn Nhiệt độ dưới tán cây cũng thấp hơn không khí ban ngày

và ẩm hơn suốt thời gian ban đêm

Cây xanh cũng rất quan trọng trong chu kì nước Chúng ngăn lượng mưa và làm chậm dòng chảy của nước trên mặt đất Điều đó sẽ tăng sự thẩm thấu, giảm xói mòn

và rửa trôi đất

2.3.2 Công dụng trong kỹ thuật học môi sinh

Các lá mập dày có tác dụng chặn đứng tiếng ồn

Các cành cây rung động có tác dụng hấp thụ, ngăn chặn âm thanh

Các lông tơ trên lá giữ và hứng các hạt ô nhiễm

Các khí khổng trên lá để trao đổi khí

Hoa và lá có cho mùi thơm dễ chịu để ngăn mùi hôi

Lá và cành cây làm giảm tốc độ gió

Lá và cành cây làm giảm cường độ mưa

Hệ rể phân bố rộng làm giảm xói mòn đất

Mật độ lá dày ngăn ánh sáng

Lá thưa lọc được ánh sáng

Các cành có gai ngăn chặn được sự di chuyển không mong muốn của con người

2.3.3 Công dụng trang trí mỹ quan kiến trúc

Thực vật sống và tăng trưởng, cây to và cây bụi phải được xem xét một cách kĩ lưỡng trong thiết kế kiến trúc Vì cây xanh có những tiềm năng về kiến trúc, chúng

có thể được dùng như các thành phần kiến trúc, chúng có thể được dùng như các thành phần kiến trúc một cách riêng lẻ hay theo nhóm tập hợp để tạo ra các chức năng: giớ hạn, che chắn tầm nhìn, kiểm soát riêng tư, sự thu hút tầm nhìn…

2.3.4 Các công dụng khác

Sau chu kì nuôi dưỡng, cây được đốn hạ thay thế sẽ cung cấp các sản phẩm gỗ có giá trị kinh tế cao Cây xanh còn là yếu tố tinh thần gắn bó với cuôc sống lao động

và sinh hoạt văn hóa của con người

2.4 Tình hình nghiên cứu trong công tác quản lý và chăm sóc mảng xanh tại Thành Phố Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh là một thành phố lớn, năng động nhất nước ta hiện nay,

là một trung tâm kinh tế, văn hóa kĩ thuật bậc nhất nước Đó cũng là điều kiện tiên quyết tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển cơ sở hạ tầng, hệ thống giao thông, khu dân cư, khu dịch vụ…dẫn đến cuộc sống của các thành phần dân cư đầy đủ hơn Chính vì thế nhu cầu về vai trò của cây xanh và công dụng của chúng càng được chú trọng hơn

Hiện nay thành phố Hồ Chí Minh là một trong những thành phố không những đứng đầu trong việc xây dựng mảng xanh mà còn đi đầu trong công tác chăm sóc và bảo dưỡng nhằm duy trì và phát triển mảng xanh ngày càng phong phú và đa dạng hơn nửa Một mảng xanh đẹp phải đáp ứng được hai tiêu chuẩn: hài hòa với công trình kiến trúc đồng thời phải phát triển khỏe mạnh không bị sâu hại Vì vậy công tác chăm sóc sau khi trồng là vô cùng cần thiết

2.5 Một số phương pháp chăm sóc và bảo dưỡng mảng xanh đang được

áp dụng tại Đường Trần Não - Quận 2

2.5.1 Biện pháp cắt tỉa, tạo hình cho cây

Đây là phương thức tác động thường xuyên và cần thiết để duy trì sự cân bằng cho cây tạo và vẽ mỹ quan Ngày nay nhu cầu về thẩm mỹ càng cao do vậy tạo dáng, tạo hình cho cây là một việc làm rất quan trọng Chu kì cắt tỉa dài hay ngắn tùy thuộc vào loài cây trồng cũng như mục đích công dụng của chúng Ngoài ra việc cắt tỉa cho cây còn có tác dụng giúp cho cây sinh trưởng và phát triển tốt hơn giảm thiểu được sâu hại, tránh ảnh hưởng đến những công trình khác như: nhà, của, đường, điện…

Có hai kiểu cắt tỉa sau:

+ Tỉa huấn luyện (training): thực hiện khi cây còn nhỏ nhằm tạo cơ cấu cành hợp lý giảm được công chăm sóc khi cây trưởng thành

+ Tỉa bảo dưởng (maintenance): thực hiện khi cây đã trưởng thành nhằm loại bỏ những cành nhánh khuyết tật, bị sâu bệnh…giúp tạo vẻ đẹp cho cây

Việc cắt tỉa, tạo hình cho cây xanh một cách thường xuyên và hợp lý, đúng kĩ thuật không những có tác dụng tích cực trong hiện tại về mặt cảnh quan, sinh trưởng và phát triển của cây mà còn có tác dụng và ý nghĩa lâu dài đến đời sống của cây xanh cũng như trong công tác chăm sóc và bảo dưỡng cây sau này

Do đó cần phải chú trọng vận dụng một cách triệt để những kiến thức cần thiết cùng với những kinh nghiệm qua thực tế để áp dụng vào thực tiển nhằm đem lại hiệu quả kinh tế cao nhất, tránh lãng phí thời gian cũng như công sức

2.5.2 Mé nhánh, đi tàn

Thường được áp dụng đối với cây loại 3, đây là công việc không thường xuyên thường đối với những cây cao và lớn, tán rộng thì mé nhánh đi tàn 1lần/năm Tuy công việc này không thường xuyên nhưng cũng hết sức quan trọng nếu không chú ý đến sẽ ảnh hưởng đến những công trình nhà của, điện đường, thậm chí là con người

Đối với những cây cao lớn thì việc làm này cũng gặp rất nhiều khó khăn do vậy để tránh tình trạng trên chúng ta cần phải chủ động điều chỉnh các chỉ tiêu của cây như: cành, nhánh, đường kính tán, chiều cao vút ngọn, chiều cao dưới cành từ lúc cây còn nhỏ một cách hợp lý thì quá trình chăm sóc, bảo dưỡng sau này sẽ dễ dàng và thuận lợi hơn

2.5.3 Trồng dặm, cải tạo và thay thế

Có thể nói hiện tượng trồng dặm và thay thế cây cũng rất phổ biến và là công việc thường xuyên trong công tác chăm sóc và bảo dưỡng cây xanh Các cây sinh trưởng không đều thậm chí là chết do những nguyên nhân sau:

+ Các cây khi xuất vườn ươm đem ra ngoài môi trường mới thường là chất lượng và phẩm chất cây không hoàn toàn đồng đều do vậy khả năng chống chịu thích nghi trong môi trường mới là khác nhau

+ Cách thức trồng: vị trí trồng cây, cự ly trồng khác nhau do vây các điều kiện

về lập địa, nguồn nước, chế độ ánh sáng, nắng, gió…cũng không giống nhau + Các cây bị ảnh hưởng bởi những hoạt động sống hàng ngày của con người như: xây dựng, kinh doanh, buôn bán, rác thải sinh hoạt…

+ Ngoài ra còn có những nhân tố khách quan như: gió, bảo, sâu bệnh hại…làm gãy đổ và chết cây

Sau khi phân tích những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc cây sinh trưởng và phát triển không đều hay chết cây, chúng ta phải có những biện pháp thiết thực

và cụ thể, phải thường xuyên theo dõi, đánh giá về tình hình sinh trưởng của cây đồng thời có những biện pháp ngăn chặn và khắc phục ngay lập tức các các tác nhân gây hại

Điều cốt yếu nhất của trồng dặm và thay thế cây là việc quan sát, đánh giá hiện trạng và xử lý kịp thời tránh lãng phí trong công tác chăm sóc cho cây, do vậy phải thật chủ động loại bỏ những cây sinh trưởng kém để thay thế những cây

có phẩm chất tốt hơn, giúp duy trì được hệ thống cây xanh đồng thời cũng tiết kiệm được công chăm sóc sau này

2.5.4 Làm đất, làm cỏ dại, vun gốc cho cây

Hình 3:Công nhân chăm sóc và bảo dưỡng mảng xanh đường Trần Não - Q2

Đây cũng là một việc làm cần thiết có vai trò quan trọng trong việc giúp cho cây sinh trưởng và phát triển tốt

Làm đất: trước khi trồng cây thì đất đã được chuẩn bị rất kĩ đảm bảo đầy đủ hàm lượng dinh dưỡng Tuy nhiên sau khi trồng cây một thời gian dài dưới tác dụng của các yếu tố môi trường và các hoạt động của con người đã ảnh hưởng xấu đến bề mặt cũng như thành phần cơ giới của đất

Do đó cần phải thường xuyên cải tạo và làm đất kịp thời như xới đất tăng độ tơi xốp và thoáng khí Song song với quá trình làm đất chúng ta cần bón phân, tưới nước hoặc nếu đất xấu quá thì có thể thay đất

Chu kì vun gốc và cải tạo đất ở mỗi loại cây cũng như từng giai đoạn phát trển là không giống nhau, đối với cây còn nhỏ thì thường xuyên hơn những cây trưởng thành tuy nhiên cũng tùy điều kiện và hoàn cảnh cụ thể mà có thể nhiều hơn hay ít hơn

Làm cỏ dại: công việc làm cỏ dại được tiến hành song song với việc làm đất và vun gốc cho cây Đối với những cây con mới trồng thì việc làm cỏ dại nhiều hơn so với những cây đã trưởng thành

Hình 4: Công nhân nhặt rác 2.5.5 Làm cọc chống cho cây

Cây mới trồng đòi hỏi phải có cọc chống đỡ để giúp cây đứng vững, nó ảnh hưởng sâu sắc và lâu dài đến phẩm chất và hình thái bên ngoài của cây Số cọc chống đỡ thường là 3-4 cọc/cây và thay đổi tùy vào kích cỡ của từng cây đem trồng

2.5.6 Tưới nước

Trên thực tế lượng nước cung cấp cho cây từ tự nhiên như nước mưa, mạch nước ngầm là không đủ nhất là vào mùa khô thì nhu cầu về nước của cây xanh là rất cao,

vì vậy nhất thiết phải cung cấp nước tưới cho cây

Đối với cây xanh thì không nhất thiết phải tưới thường xuyên hàng ngày cụ thể là cây con từ 1-3 tuổi thì tưới 2 lần/tuần, còn các cây trưởng thành thì 1lần/tuân là đủ.Chúng ta luôn luôn biết rằng nước là một yếu tố rất quan trọng trong đời sống của cây xanh