nghiên cứu quy mô của doanh nghiệp fdi đầu tư vào tỉnh khánh hòa

D6 tai "Nghien cfru quy mo cua doanh nghi~p FDI dfiu tu vao tinh Khanh Hoa" dugc thµc hi~n d~ tim hi~u quy mo cua cac doanh nghi~p FDI dAu tu t~i Khanh Hoa va tim ra cac nhan t6 anh hu&n

B(> GIAO Dl)C v A DAO T40 TRUONG D41 HQC MO THANH PHO HO CHI MINH

-VO TAN THAI

CHUYEN NGANH

MA SO CHUYEN NGANH

: KINHTEHQC : 60 03 01 01

TRlfllNG D~I HOC Md TP HCM THU' VleN

NGVOI HVONG DAN KHOA HOC

PGS.TS LE BAO LAM

Thanh phA HB Chi Minh, nam 2014

Toi cam doan r&ng lu~n van nay "Nghien cuu quy mo ctia doanh nghi~p FDI dAu

tu vao tinh Khanh Hoa" la k~t qua nghien ciru ctia chinh toi

Ngo~i trir nhfrng tai li~u tham khao duqc trich d~n trong lu~n van nay, toi cam doan r&ng toan phAn hay phAn nho cua Iu~n van nay chua tirng duqc cong b6 ho~c duqc su d\lllg d~ nh~n b&ng cdp 6 nhfrng ncri khac

Khong co nghien Clru nao ctia nguoi khac duqc SU d\lllg trong lu~n van nay ma khong duqc trich d~n theo dung quy dinh

Lu~n van nay chua bao gio duqc n<)p d~ nh~n bdt ky b&ng cdp nao t~i cac truang d~i h9c ho~c ccr so dao t~o khac

Thanh ph6 H6 Chi Minh, nam 2014

Vo Tdn Thai

LOI CAMON

Toi xin.chan thanh cam on Thfiy Le Bao Lam da t~n tinh hu6ng d~n, truySn de.it kien thuc va kinh nghi~m cho tf>i trong su6t thcri gian thµc hi~n d~ tai nghien Clru nay Toi cilng xin gui lcri cam on chan thanh Ban giam hi~u nha truang, quy thfiy co cua khoa sau Be.ii h9c truang Be.ii h9c Mo thanh ph6 H6 Chi Minh da truySn de.it cho toi nhiSu ki~n thuc quy bau trong thcri gian tOi theo h9c t~i day

Sau cimg, toi xin chan thanh cam on sµ d9ng vien ling h9 cua nhfrng ngucri than trong gia dinh, nhiing ngucri b~n, nhiing d6ng nghi~p da t~n tinh h6 trq, g6p y va giup

da toi trong su6t thcri gian h9c t~p va nghien ctru lu~n van

Kinh chuc qui Thfty Co, be.in be, d6ng nghi~p va nhfrng ngucri than sue khoe, h~nh

phuc va thanh cong

Xin tran tr9ng cam on

Thanh ph6 H6 Chi Minh, nam 2014

Vo Tful Thai

trong qua trinh thu hut FDI cua Khanh Hoa ciing cfin phai kS dSn m()t s6 h~n chS nhu lugng v6n dang ky thu0ng cao hon s6 v6n thµc tS giai ngan, sµ dong gop cua FDI vao tang tru6ng cua Khanh Hoa la chua thµc sµ nhu ky v9ng, t6ng v6n dfiu tu cua dµ an tuong d6i thftp, chu ySu t~p trung vao khai thac diSm m~nh tµ nhien cua Khanh Hoa la thuy san va du ljch Day v6n la nhfrng ngu6n d~c lgi v6n co gi6i h~n Khi Khanh Hoa

d~t t6i gi6i h~n do thi vi~c thu hut them FDI se th~t sµ kho khan hon

D6 tai "Nghien cfru quy mo cua doanh nghi~p FDI dfiu tu vao tinh Khanh Hoa" dugc thµc hi~n d~ tim hi~u quy mo cua cac doanh nghi~p FDI dAu tu t~i Khanh Hoa va tim ra cac nhan t6 anh hu&ng t6i v6n FDI cua tinh Khanh Hoa, dµa tren cac ly thuySt n6n vS FDI ciing nhu cac nghien cfru thµc nghi~m cua Colombo va Grilli (2005) va

DS tai nay thµc hi~n tren be) dfr li~u g6m 70 doanh nghi~p FDI dang ky thanh l~p t~i Khanh Hoa tir nam 1990 d6n h6t nam 2013 va sir dµng mo hinh binh phuong t6i thi~u (mo hinh OLS) Cac bi~n s6 d()c l~p trong mo hinh bao g6m: Thai h~n dAu tu,

them tren v6n chu s6 hfru, v6n vay tren t6ng v6n dAu tu, DC) tu6i cua CEO, Gi&i tinh cua CEO, T6ng s6 nha dAu tu, s6 nha dAu tu t6 chuc, s6 nha dAu tu nu6c ngoai, V6n gop nha dAu tu t6 chuc, V6n gop nha dAu tu nu6c ngoai, Tham gia xuftt khfiu Bi~n s6 phµ thu()c trong mo hinh la v6n dang ky cua doanh nghi~p FDI

KSt qua cho thfty cac bi~n: T6ng s6 nha dftu tu, Nha dftu tu t6 chuc, Nha dftu tu nu6c ngoai, V6n dftu tu t6 chuc, V6n dftu tu nu6c ngoai, Don bfiy tai chinh co tac d()ng cung chi~u d6i v6i v6n FDI dang ky cua doanh nghi~p Ngugc l~i cac biSn s6 nhu V6n vay tren v6n chu s6 hfru hay biSn Xuftt khftu anh hu6ng ngugc chi~u d6i v&i v6n dang

ky

Dµa tren kSt qua cua mo hinh, nghien cuu kiSn nghi m()t s6 n()i dung dS thu hut FDI v6i quy m6 dAu tu 16n ding nhu dam bao hi~u qua dAu tu cho cac doanh nghi~p FDI dAu tu va ho~t d()ng san xuftt kinh doanh tren dia ban tinh Khanh Hoa

MVCLVC

Trani

Lffi CAM DO AN 1

L;.n v• CAM ON' ? ii

TOM TAT

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••··· Ill MVC LVC iv

? DANH MVC BANG • • vi

DANH MVC cAc HINH ••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••VI CUUON'G 1: Giffi THI,.t.U •.• •.• • • • • • • • • •.••.•• 1

1.1 Tinh cfip thi6t cua d6 tai nghien cinl 1

1.2 Ml)C tieu nghien cini 2

1.3 Cau hoi nghien cinl :2

1.4 E>6i tuqng va ph~m vi nghien cini 2

1.5 Phuong phap nghien cinl 2

1.6 y nghia cua d6 tli 3

, , ' 1.7 Ket cau cua de tai 3

TT' , , z CHu ON'G 2: CO SO LY THUYET • • • •• • •.• • •.• •.• •• •• • • 4

2.1 T6ng quan ly thuy6t FDI .4

2.1.1 L , h y t uye ve nang suat /,.t A ~ /, c~n A b 1en von A /, 4 2.1.2 Ly thuy~t chu ky s6ng cua san ph~m 4

2 1 3 L , th y uye ve gia1 /,.t A • • d o~n p a nen cua h , t t ;< , FDI 5

2.1.4 Ly thuy~t chi~t trung hay mo hinh OLI cua Dunning (1979) 5

2.1.5 Ly thuy~t cac giai do~n phat tri~n d~u tu cua Dunning (1980) 6

2.2 L , th y uyet ve rao can t /, A ' , h l truong 7 '

2.2.l PhA an I , 0~1 cac rao can t am n ' ' hA hA ~p t h i truong 7 '

2.2.2 Rao can thi truang va quy mo thanh l~p doanh nghi~p 8

2.3 Ly thuy€t v€ d~c di€m doanh nghi~p anh hu<mg d6n FDI 9

2.3.1 D~c di€m cua cong ty m(( 9

2.3.2 D~c di€m cua doanh nghi~p FDI 11

24 M At / Q so ng 1en cuu co 1en quan ve h•A , , 1·A ~FDI 16

2 4 1 C ' ac ng 1en cuu ngoa1 nuac h• A ' ' • ' 16 2.4.2 Nhfrng nghien cfru v€ thu hut v6n FDI tt;ti Vi~t Nam 21

2.5 Mo hinh nghien Clru de xuftt 27

CHUONG 3: PHUONG PHAP NGHIEN ciru v A DU LI~U NGHIEN ciru 29

3.1 Quy trinh nghien Clru 29

3.2 Mo hinh nghien cfru cac y€u t6 anh hu6ng v6n FDI 29

3.3 Cac gia thuy€t nghien Clru )2

3.4 Dfr li~u nghien Clru va each lfty dfr li~u 36

3.4.1 Phuang phap thu th~p dfr li~u 36

3.4.2 Phuang phap xu ly s6 Ii~u 36

CHUONG 4: PHAN TICH KET QUA NGHIEN CUu 37

4.1 Mo ta th6ng ke cac bi~n trong mo hinh nghien Clru 37

4.2 Tuang quan cac bi€n trong mo hinh nghien cuu 43

4.3 Phan tich k~t qua h6i qui 45

CHUONG 5: KET LU~N VA KIEN NGHJ 52

5.1 K~t lu~n 52

5 2 Ki~n nghi 54

' - ? TAI LI~U THAM KHA0 56

PHV LVC 62

! '

'

!·

1· '

DANH MVC BANG Bang 2.1 T6ng hqp cac ySu t6 thu hut v6n d~u tu FDI trong cac

~g 1en cuu truac

Bang 3.1 Tom t~t vi~c do luemg cac biSn s6 34

Bang 4.1 Linh V\fC san xu~t kinh doanh chinh 37

Bang 4.2 Ho~t d9ng kinh doanh chinh cua doanh nghi~p 38

Bang 4.3 Lo~i hinh doanh nghi~p 39

Bang 4.4 Doanh nghi~p tham gia vao ho~t d9ng xufit kh~u 40

Bang 4.5 Th6ng ke cac biSn s6 djnh luqng th~ hi~n d~c di~m cua doanh nghi~p FDI 41

Bang 4.6 Phan tach m9t s6 biSn s6 dinh tinh theo v6n di~u I~ va t6ng v6n FDI 42

B ' ang 4 7 a· ' ' w1 tm cua ngum quan y oan ng h ' ' , I ' d h h' i~p ~ 43

Bang 4.8 Phan tich ma tr~n tuang quan 44

Bang 4.9 KSt qua hdi quy 46

Bang 4.10 KSt qua hdi quy d~ xu ly hi~n tuqng phuang sai sai s6 thay d6i cho ca hai mo hinh 4 7 DANH MVC cAc HINH Hinh 2.1 Mo hinh nghien elm 28

CHUONG 1: GIOI THIJ~U

1.1 Tinh cip thi~t cua d~ tai nghien cfru

Du a cftp d() qu6c gia hay a cftp d() dia phuong, dfru tu trµc tiSp nu&c ngoai (FDI) luon nh~n duqc SlJ quan tam d~c bi~t bai sµ dong gop to l&n cua dong v6n nay t&i sµ phat tri~n cua dia phuong noi rieng va cua qu6c gia n6i chung Co th~ thfty vai tro cua FDI nhu sau: dong gop vao thu ngan sach va can d6i vI mo, la ngu6n v6n b6 sung cho t6ng th~ ngu6n v6n phat tri~n kinh tS xa h()i cua qu6c gia ciing nhu cua dia phuong, g6p phfrn dich chuy~n ca cftu kinh tS va nang cao nang lµc san xuftt va d6i

m&i cong ngh~, dong gop vao kim ng~ch xuftt khftu g6p phfrn giam tham hl,lt thuong

m~i, g6p phfrn t~o vi~c lam, cai thi~n chftt luqng lao d()ng va tang nang suftt lao d()ng va· cac doanh nghi~p FDI da gian tiSp giup n~n kinh tS h()i nh~p sau r()ng hon v&i n~n

kinh ts ths gi&i

Chung ta ding phai d6i m{lt v&i m()t s6 rui ro nhftt dinh khi thu hut FDI nhu

hi~u ung lftn at doanh nghi~p n()i dia haysµ phl,l thu()c vao sue khoe kinh tS thS gi&i Va

vuqt tr()i han

T~i m()t dia phuong nhu Khanh Hoa, vi~c thu hut FDI da duqc thµc hi~n r~t

s&m ngay tir dftu nhfrng nam 1990 Trai qua gftn 25 nam thµc hi~n cac chinh sach va cac hanh d()ng C\l th~, tinh Khanh Hoa da d~t duqc nhfrng thanh t1,l'U nh~t dinh v~ thu hut FDI C\l th~ theo bao cao tir Sa KS ho~ch va Dftu tu tinh Khanh Hoa, sau 10 nam thµc hi~n kS ho~ch thu hut FDI, tinh da thu hut duqc t6ng s6 v6n dang kY dftu tu

khoang 1.2 ty USD v&i 84 dµ an FDI duqc c~p Gi~y chung nh~n dftu tu (Sa KS ho~ch

va Dftu tu, 2014) Ho~t d()ng cua nhfrng doanh nghi~p FDI da gop phfrn dich chuySn ca

cftu kinh tS cua tinh, d{lc bi~t la d6i v&i nhfrng nganh lien quan t&i thS m~nh tai nguyen thien nhien cua Khanh Hoa nhu du lich hay nganh chS biSn thuy san

s6 h~n chS nhu luqng v6n dang ky thuOn.g cao hon s6 v6n thµc te giai ngan, sµ dong gop cua FDI vao tang tru6ng cua Khanh Hoa la chua thµc S\l' nhu ky VQng, t6ng v6n dfiu tu cua dµ an tuong d6i thftp, chu ysu t~p trung vao khai thac dism m~nh tµ nhien cua Khanh Hoa la thuy san va du lich Day v6n la nhfrng ngu6n d{lc lqi v6n c6 gi&i

hi,m Khi Khanh Hoa dl;lt t6i gi6i hl;ln d6 thi vi~c thu hut them FDI se th~t sµ kh6 khan hon

c6 ch§.t luqng nhiSu hon dS g6p phdn vao cong CUQC phat triSn kinh tS xa h()i cua tinh Khanh Hoa n6i rieng va ca d§.t nu6c n6i chung DS tra lai v§.n dS tren, dS tai "Nghien cUu quy mo cua doanh nghi~p FDI ddu tu vao tinh Khanh Hoa" la cdn thiSt

1.2 M\lc tieu nghien cw

DS giai quySt v§.n dS nghien cUu tren, dS tai nay c6 cac m\lc tieu sau:

Xac dinh quy mo cua cac doanh nghi~p FDI ddu tu vao Khanh Hoa

Xac dinh cac nhan t6 tac d()ng dSn v6n FDI cua cac doanh nghi~p ddu tu vao tinh Khanh Hoa

1.3 Cau hoi nghien cw

Nh~m giai quySt cac m\lC tieu nghien Clru tren, dS tai phai tra Iai cac cau h6i nghien cUu sau:

Quy mo v6n cua cac doanh nghi~p FDI ddu tu tl;li Khanh Hoa trong thai qua nhu ths nao?

Cac nhan t6 nao tac d()ng dSn v6n FDI cua cac doanh nghi~p ddu tu vao Khanh Hoa?

Tren ca s6 d6, nghien cUu dS xu§.t cac giai phap dS nang cao thu hut ddu tu FDI

tren dia ban tinh Khanh Hoa

TiSn hanh thu th~p cac tai li~u co lien quan tir cac cong trinh nghien CUu tru6c, thu th~p du li~u va phong vftn cac chuyen gia, xac dinh cac nhan t6 co tac d()ng dSn v6n FDI cua Khanh Hoa

Nghien CUu SU d\mg cac phuong phap phan tich: th6ng ke mo ta, phuong phap dinh luQ'Ilg d~ u6c luQ'Ilg du li~u theo thai gian d~ xac dinh cac nhan t6 co tac d()ng v6n FDI cua Khanh Hoa

1.6 y nghia cua d~ tai

KSt qua cua d~ tai la tim ra nhfrng nhan t6 nao tac d()ng ho~c khong tac d()ng t6i v6n dAu tu tir do dua ra nhung d~ xudt thich hqp d6i v6i tinh Khanh Hoa trong vi~c

khuySn khich doanh nghi~p tang luQ'Ilg v6n dAu tu FDI trong thai gian t6i, dam bao tinh hi~u qua trong ho~t d()ng san xudt kinh doanh cua nha ddu tu nu6c ngoai ddu tu vao Khanh Hoa, gop phdn nang cao ty tr9ng dong gop GDP cua khu V\IC nu6c ngoai d6i v6i GDP cua tinh

1 7 • Ke cau cua e a1 ~t ~ , d~ t'

Lu~n van c6 kSt cdu g6m 5 chuong nhu sau:

Chuong I: Gi6i thi~u ly do ch9n d~ tai, ml,lc tieu nghien cliu, cau hoi nghien CUu, d6i tuQ'Ilg va ph~m vi nghien CUu, phuong phap nghien CUu Va y nghfa CUa d~ tai

Chuong II: Ca sa ly thuySt, chuong nay trinh bay ly thuySt v~ FDI, cac nghien cliu t&ng quan v~ FDI tu do d~ xudt mo hinh nghien cuu

Chuong III: Phuong phap nghien CUu va du li~u nghien CUu, trinh bay mo hinh nghien CUu Va du li~U nghien CUu

Chuong IV: Phan tich kSt qua nghien CUu cac nhan t6 anh hu6ng dSn v6n FDI Chuong V: KSt lu~n va kiSn nghi, trinh bay kSt lu~n v~ kSt qua nghien cliu

I,

I

CHUONG 2: CO SO LY THUYET NQi dung chuong nay t~p trung vao nhfrng ly thuy€t v~ FDI, cac nghien cilu tru6c v~ FDI, tir d6 d~ tai se rut ra nhfrng nhan t6 phu hqp anh hu6ng t6i v6n dang Icy

cua cac doanh nghi~p FDI cua Khanh Hoa

2.1 TBng quan ly thuy~t FDI 2.1.1 Ly thuy~t v~ nang suit c~n bien van

Ly thuy€t cua MacDougall (1958) duqc coi la m9t trong nhfrng ly thuy€t d~u tien v6 FDI Ly thuySt nay duqc d~t tren gia djnh la thi tru0ng qmh tranh hoan hao va phat triSn tir ly thuy€t cua Hescher Ohlin va Samuaelson vs S\f v~n d9ng v6n - mo hinh

H o (Shiozawa, 2009) Ly thuySt nay sau d6 l(;li duqc phat triSn b&i Kemp (1964) Ly thuy€t nay d~t tren m9t mo hinh gia djnh r~ng hai nu6c c6 chi phi v6n b~ng v6i nang sucit bien MacDougall va Kemp cling phat biSu r~ng khi dong v6n di chuySn t\f do tir

nu6c dAu tu (investing home) sang nu6c nh~n dAu tu (host country), nang sucit bien cua v6n c6 XU hu6ng tr& nen can b~ng gifra hai nu6c Cac tac gia nh~n thcly r~ng sau dAu tu, san luqng cua nu6c dAu tu giam di nhung thu nh~p qu6c dan IC;li khong giam

dAu tu ra nu6c ngoai cua n6 Ly thuy€t nay duqc cac nha kinh t€ thira nh~n nhfrng nam

1960 Nhung sau d6, ly thuy€t nay da khong ly giai duqc hi~n tuqng vi sao m9t s6 nu6c d6ng thm c6 dong v6n chay vao, c6 dong v6n chay ra, hay ty sucit dAu tu trong nu6c cao nhung ty sucit dAu tu ra nu6c ngoai ciing cao Do v~y, ly thuy€t lqi nhu~n c~n bien chi c6 thS duqc coi la bu6c kh&i dAu dS nghien cuu FDI

2.1.2 Ly thuy~t chu ky sang ciia san phim

Ly thuy€t nay duqc hinh thanh b&i Vernon (1966) Ly thuy€t nay duqc dung dS phiin tich m6i quan h~ gifra chu ky s6ng cua san phftm va dong dAu tu FDI Theo Vernon (1966), c6 3 giai do(;ln phat triSn cong ngh~ cua m9t san phAm m&i: (1) Giai do(;ln phat minh va gi6i thi~u ra thi tru0ng; (2) Giai do(;ln phat tri~n qui trinh cong ngh~

va di t6i hoan thi~n; (3) Giai do(;ln hoan thi~n hay duqc tieu chuftn hoa Trong m6i giai do(;lll nay cac nSn kinh ts khac nhau co Iqi ths so sanh trong vi~c san xucit nhfrng thanh phk khac nhau cua san phftm Vi v~y ho(;lt d9ng san xucit duqc chuySn djch ru n6n

kinh tS nay sang nSn kinh tS khac Gia thuySt chu ky san xu~t chi con quan tr9ng d6i v&i vi~c giai thich FDI cua cac cong ty nho vao cac nu&c dang phat tri~n

2.1.3 Ly thuy~t v~ giai clo1J.n phat tri~n cua FDI

Ly thuySt nay duqc phat tri~n b&i Ozawa (1973) khi tac gia phan tich m6i lien

h~ gifra FDI, c~nh tranh va phat tri~n kinh tS d\fa vao y tu&ng cua Michael Porter Tac gia da kham pha ra ba giai do~n phat tri~n chinh khi phan tich Ian song FDI vao va ra khoi m9t qu6c gia a giai do~n thu nh~t, giai do~n tang tru&ng kinh ts, cac qu6c gia dang a thai ky phat tri~n du&i muc tiSm nang va la mµc tieu cua cac cong ty nu&c ngoai mu6n t~n dµng cac lqi thS tiSm nang cua no nhu lao d9ng gia re Trong giai do~n

nay hfru nhu khong co dong v6n FDI di ra qu6c gia do (dong v6n dfru tu ra nu&c ng.oai) T~i giai do~n hai, dong v6n FDI cua qu6c gia do duqc hinh thanh khi thi truang n9i dia phat trien va cac tieu chuftn s6ng duqc tang len, ngoai ra luc nay chi phi lao d9ng tang Ien ciing Ia m9t d9ng ll,lc d~ qu6c gia do T~i giai do~n ba, nang ll,lc c~nh tranh cua qu6c gia dl,la vao S\f sang t~o va dbi m&i, dong v6n FDI vao va ra dUQ'C th~c dfty b&i nhan t6 thi truang va nhan t6 cong ngh~

2.1.4 Ly thuy~t chi~t trung hay mo hinh OLI cua Dunning (1979)

Theo Dunning m9t cong ty d\f dinh tham gia vao cac ho~t d9ng FDI cfrn co 3 lqi ths:

Lqi thS vS chu s& hfru - 0 (Ownership advantages) Bao g6m lqi thS vS tai san

va chi phi giao dich t6i thieu

Lqi thS vS khu V\fC - L (Locational advantages) Bao g6m: tai nguyen, qm

mo thi truang va S\f tang truang cua thi truang, S\f phat tri~n cua ca SCT h~ tfrng, chinh sach cua Chinh phu

Lqi thS vS qu6c tS hoa - I (Internalisation advantages) Bao g6m cac lqi thS vS giam chi phi ky kSt, kiem soat va thl,lc hi~n hqp d6ng; thong tin duqc minh

Ly thuySt cho r~ng cac nu&c nh~n dfru tu (host) co lqi the 0 va I, con lqi the L t~o ra lQ'i the cho nu&c di dfru tu (home) Tu ly thuyet nay, Jere Behrman da giai thich cho b6n lo~i hinh dfru tu FDI khac nhau nhu: FDI chuyen dfru tu vao linh vµc tai

i

1

f•

i·

nguyen, FDI chuyen vS tim ki€m va ma r()ng thi tnr0ng, FDI chuyen vS tim ki€m sµ

hi~u qua, va FDI chuyen vS cac chi€n luqc d§.u tu tai san

2.1.5 Ly thuy~t cac giai do'n phat tri~n diu tU" cua Dunning (1980)

Dunning (1980) kham pha nam giai do~n phat tri~n d§.u tu cua m()t qu6c gia nhu sau:

Giai do~n 1: Dong vao FDI kh6ng dang k~ do h~n ch€ cua thi tnr0ng trong nu6c: thu nh~p thfip, co s6 h~ t§.ng l~c h~u, giao d\lc y€u kem, lao d()ng kh6ng c6 ky nang Tuy nhien cac c6ng ty nu6c ngoai bftt d§.u nh~n ra lqi th€ cua cac qu6c gia nay H§.u nhu kh6ng c6 FDI d§.u ra do chua c6 sµ phat tri~n cua cac doanh nghi~p n()i dia

Giai do~n 2: Dong vao cua FDI bftt dftu tang do lqi th€ lao d()ng gia re Sue mua trong nu6c bftt d§.u tang va co s6 h~ tftng da duqc cai thi~n ciing la nhftng nhan t6 thu hut duqc nha dftu tu nu6c ngoai FDI trong giai do~n nay chu y€u la d§.u tu vao san xufit d~ thay th€ nh~p khAu va nhfrng nganh khai thac tai nguyen thien nhien ho~c

san xufit ra nguyen v~t li~u ho~c san phAm SO' ch€ Dong ra cua FDI trong giai doi;ln nay kh6ng dang k~

Giai do~n 3: Do qu6c gia da bftt d§.u SU dl)ng hSt cac lqi th€ ti Sm nang nen dong vao cua FDI bftt d§.u giam va dong ra l~i bftt d§.u tang do kha nang tich lfiy duqc ngu6n v6n tir vi~c tang tnr6ng kinh t€ trong nu6c N goai ra lqi thS vS lao d()ng giam d§.n, nen phai chuy~n d§.u tu sang nhftng nu6c c6 lqi thS tuong d6i vS lao d()ng

Giai do~n 4: Lqi th€ cua cac cong ty trong nu6c tang len do nftm bftt duqc cong ngh~, chi€m linh duqc thi tnr0ng ban dia va m()t ph§.n thi tnr(mg nuac ngoai

Nhftng cong ngh~ SU dl)ng nhiSu lao d()ng d§.n d§.n duqc thay th€ b6i cong ngh~ SU dl)ng nhiSu v6n M~t khac chi phi v6n tr& nen re hon chi phi lao d()ng FDI tir cac nu6c phat tri~n a buac 4 se vao nuac nay dS tim kiSm nhttng tai san tren ho~c tir cac nuac kem phat triSn hon nh~m tim ki€m thi tnr(mg va d~t quan h~ thuong m~i Trong buac

nay cac cong ty trong nu6c vfrn thich thµc hi~n FDI ra nu6c ngoai hon la xu~t khAu san phAm Do v~y, lu6ng vao va lu6ng ra cua FDI vfrn tang, nhung lu6ng ra se nhanh hon

Giai do?n 5: Dong vao va dong ra cua FD I ti Sp t\lc va kh6i luQ'llg tmmg t\I nhau Lu6ng vao tir cac nu6c c6 muc de) phat triSn thfrp hon v6i m\lc dich tim kiSm thi tru0ng va kiSn thuc; ho~c tir cac nuac dang phat triSn o buac 4 va s dS tim kiSm san xufit c6 hi~u qua Do v~y lu6ng ra va lu6ng vao la tuong t\f

2.2 Ly thuy~t v~ rao can thj trtrirng

Trong nhfrng ly thuySt vs C?nh tranh, vfrn dS rao can thi tru0ng thu0ng duqc coi

la nhfrng tro ng?i khiSn cho doanh nghi~p g~p kh6 khan khi gia nh~p vao m()t thi tru0ng nhfrt djnh Nhfrng tro ng?i nay c6 thS dSn tir cac quy dinh cua chinh phu, cac chinh sach thus, chi phi danh cho quang cao va duqc coi la nhfrng nhan t6 bao v~

nhfrng doanh nghi~p dang ho?t d()ng trong nganh ciing nhu la nhfrng nhan t6 gi6i h?n C?nh tranh trong thi tru0ng Chinh vi v~y gia ca trong thi tru0ng c6 thS bi b6p meo Trong Unh V\fC kinh tS h9c, c6 thS dua ra nhfrng d!nh nghia dang chu y vS rao can thi tru0ng nhu sau:

Dinh nghia cua Black va ctg (2008) : "Nhfrng rao can gia nh~p thi tru0ng la nhfrng nhan t6 khiSn cho nhfrng doanh nghi~p m6i gia nh~p g~p kh6 khan trong vi~c

C?nh tranh v6i nhfrng doanh nghi~p dang ho?t d()ng trong cl.mg th! tru0ng"

Theo OECD (2005), cac dinh nghia v€ rao can gia nh~p th! tru0ng la m()t vfrn d€ mang tinh h9c thu~t, khong lien quan dSn chinh sach C?nh tranh Thµc tS trong cac V\l vi~c c?nh tranh, di€u quan tr9ng khong phai Ia xac dinh xem m()t tro ng?i gia nh~p th! tru0ng c6 dap ilng m()t dinh nghia nao hay khong, ma c~n xem xet t6i m()fvfrn d€ thµc ts hon, do la co t6n t?i rao can hay khong, no diSn ra khi nao va o muc de) nao

Nhfrng rao can nay gay ra rfrt nhi€u bfrt lqi cho nhfrng doanh nghi~p gia nh~p m6i va cho th! tru0ng n6i chung C\l thS n6 ngan nhfrng doanh nghi~p gia nh~p ti€m nang tim kiSm duqc lqi nhu~n, no bao v~ quy€n lµc d()c quy€n cua nhfrng doanh

nghi~p dang ho?t d()ng trong thj tru0ng d6, n6 duy tri nhfrng lqi nhu~n bfrt thu0ng trong dai h?n, va n6 khiSn cho thi tru0ng giam tinh C?nh tranh

2.2.1 Phan lo~i cac rao can thim nh~p thj truirng

Porter (1999) trong tac ph~m n6i tiSng "ChiSn luqc C?nh tranh: Nhfrng ky thu~t

SU dl,lng trong phan tich nganh va d6i thu" da dua ra sau rao can tham nh~p, bao g6m:

I

•

quy mo kinh tS, khac bi~t h6a san ph~m, nhfrng yeu cfru vS v6n, chi phi chuySn d6i, kha nang tham nh~p vao kenh phan ph6i va chinh sach cua chinh phu Trong phAn l&n cac nghien c(ru sau nay, cac rao can thu<mg dugc phan thanh hai lo?i: (i) cac rao can mang tinh cftu tnlc thj tru<mg va (ii) cac rao can mang tinh chiSn luge C?nh tranh Rieng OECD (2005) phan thanh ba lo?i rao can, hai lo?i phia tren va lo?i thu ba la chi phi chim Musiolik (2012) ding phan lam ba lo?i, hai lo?i phia tren va lo?i thu ba la rao can lu~t phap

Hi~n nay chua c6 nghien CUu chinh thuc nao vs cac rao can xam nh~p thj truang cua cac doanh nghi~p FDI Tren CO' s6 nhfrng nh~n djnh cua Be) KS hO?Ch va DAu tu, c6 thS nh~n thfty nhfrng rao can chinh ySu ma doanh nghi~p FDI gl\p phai nhu sau: h~ th6ng phap ly, thu t\lc hanh chinh, ca s6 h? tAng ySu, chi phi v~n tai cao, ngu6n nhan h,rc trinh de) thftp, C?nh tranh bftt binh d~ng gifra doanh nghi~p c6 ySu t6 nha nu6c hol\c co lien quan t6i ySu t6 nha nu6c va doanh nghi~p FDI

2.2.2 Rao can th! trtrO'Dg va quy mo thanh 1,p doanh nghi~p

Rao can gia nh~p khong chi quySt djnh t6i quySt djnh ra nh~p nganh ma n6 con quySt djnh t6i quy mo thanh l~p doanh nghi~p Tuy nhien khong phai tftt ca cac ySu t6 rao can dSu anh huang tai quy mo thanh l~p cua doanh nghi~p ma chi m9t s6 trong do thu<mg dugc t~p trung nghien CUu Cac ySu t6 nay c6 thS la chi phi lao dc)ng trong nganh, quy mo hi~U qua t6i thi€u, S\I t~p trung C?nh tranh cua nganh (thUQC vS rao can dl\c di€m cua nganh); quang cao, cac yeu cAu vs ky thu~t (thu9c vs rao can chiSn luge C?nh tranh) va rao can vs tiSp c~n ngu6n tai trg tai chinh

Arauzo-Carod va Segarra-Blasco (2009) khi tim hi€u vs cac ySu t6 quySt djnh t6i quy mo thanh l~p doanh nghi~p ban dAu t?i Tay Ban Nha da dua vao mo hinh mc)t s6 ySu t6 lien quan t6i rao can tham nh~p nganh Cac tac gia da dua ra kSt lu~n ring cac y~u t6 nhu quy mo hi~U qua t6i thi€u ( dugc tim hi€u them t?i ffil,lC 3 1.2), S\I t~p trung c?nh tranh cua nganh ( c6 nhiSu doanh nghi~p l&n trong nganh), chi phi danh cho nghien CUu va phat tri€n (nganh yeu cAu cao vs ky thu~t) se anh hu6ng duang t6i quy

mo thanh l~p cua doanh ngi~p Trong khi d6 cac tac gia khong tim thfty anh hu6ng cua rao can chi phi quang cao (mQt lo?i rao can mang tfnh chi~n lUQ'C CUa d6i thu C?nh tranh) t6i quy mo thanh l~p DiSu nay c6 nghia la khi cac rao can tham nh~p tren cang

Ian thi nguai sang l~p se quy~t dinh thanh l~p vai quy mo l&n hem dS dam bao vuQt qua duqc rao can va t~o duqc c~nh tranh tren thi truang, diSu do d6ng nghia vai kha nang t6n t~i "Se cao hem

2.3 Ly thuy~t v~ d~c di~m doanh nghi~p anh huO'Jlg d~n FDI

Vi~c thu hut v6n FDI ph\l thu()c vao hai y~u t6 chinh la (i) d~c diSm cua cong ty

m~ va (ii) d~c diSm cua cong ty FDI duqc hinh thanh t~i nuac dfru tu

2.3.1 D~c di~m cua cong ty m~

Cac nghien cfru tru&c nhu Forrow (2001), Emanuel (2009), Cardova ctg (2012)

va rfit nhisu tac gia khac da cho ring d~c diSm cua cong ty m~ anh hu&ng rfit I&n t&i luqng v6n ma doanh nghi~p nay se dfru tu ctlng nhu la linh V\IC va dia diSm dfru tu Cac tac gia da t6ng hqp Ien nhfrng d~c diSm nay chinh nhu sau: (i) Quy mo cua cong

ty m~, (ii) Linh V\IC ho~t d()ng chinh cua cong ty m~, (iii) Muc d<) c~nh tranh t~i thi truang ban dia, (iv) Muc d() bao hoa t~i thi truang ban dia, (v) Khoang each dia ly tir cong ty m~ tai qu6c gia dfru tu, (vi) Khoang each dia ly tir thi truang chinh cua cong ty

m~ tai qu6c gia dfru tu

Quy mo cua cong ty m~

Nghien CUu thgc nghi~m cua Borica (2008) da chi ra ring quy mo cua cong ty

m~ co anh hu6ng l&n nhfit tai luqng v6n dfru tu vao qu6c gia ho~c dia phuemg so t~i

M()t diSu kha d~ hiSu ring cac cong ty da qu6c gia co quy mo tai san l&n ho~c rfit l&n (IMB, Google, Cocacola ) hQ se co nhiSu ngu6n lgc dS dfru tu va cac quy~t d\nh dfru

tu cua hQ thuang nh~m tai quy mo l&n dS ph\lc V\l cho thi truang r<)ng l&n cua hQ M9t diSu quan tr9ng nfra la nhfrng t~p doan co gia tri l&n ciing xem xet d~c bi~t ky lu5ng cac quy~t dinh dfru tu FDI hem so vai nhfrng t~p doan co gia tr\ tai san nho hem do hQ c6 nhi~u cac quy~t dinh thay th~ hem (thue ngoai, cac dia diSm thay th~ ) Nhfrng cong ty co quy tai san nho ho~c nhfrng ca nhan dfru tu FDI thuang nh~m tai thi truang ban dia ho~c gia cong cho cac d6i tac l&n nen quy mo dfru tu thuang khong l&n

Linh Vt}'C ho~t d(}ng chinh cua cong ty m~

Theo Emanuel (2009), linh V\l'C san xufit kinh doanh cua cong ty m~ co anh hu6ng nhfit dinh tai quy mo dfru tu vao qu6c gia ho~c dia phuemg so t~i Nhfrng cong

Mll'c dq cfnh tranh tfi thi trll'irng que nha ctia cong ty m~

c~ tranh tl;li thi tru0ng que nha (home market) cang kh6c li~t bao nhieu thi cac cong ty m¥ thu0ng c6 xu hu6ng chuySn phfrn 16n hol;lt d()ng san xu§.t ra nu&c ngoai b§.y nhieu (Kayam, 2008) Cl;lnh tranh tl;li thi tru0ng ban dia da khiSn cho gia thanh giam, cac lol;li chi phi tang khiSn cho lqi nhu~n bien giam da khiSn cho cac cong ty nay phai tim kiSm them thi tru0ng tl;li nu&c ngoai Vi~c ma r<)ng them cac thi tru0ng tl;li nu&c ngoai ciing khiSn cho hQ phai ma r()ng san xu§.t tl;li nhfrng khu V\l'C khac dap (mg

duqc cac yeu cAu cua hQ nhu chi phi dAu tu, chi phi san xu§.t, thai gian dap (mg don hang, ch§.t luqng nhan cong,

Mll'c dq bao boa t,i thi trU"irng que nha ctia cong ty m~

Emanuel (2009) va m()t s6 tac gia khac ciing neu Ien v§.n dS ml:rc d<) bao hoa thi truang que nha B~c diSm nay khac v&i ml:rc d() Cl;lnh tranh BiSu nay c6 nghia la cong

ty my da phat triSn thi tru0ng tl;li que nha tm m<?t muc ma khong ths ma r9ng ds tang them lqi nhu~n duqc nfra NSu hQ cang c6 g~ng ma r()ng san xu§.t kinh doanh tl;li que nha thi chi phi bien tang Ien trong khi gia ban giam xu6ng va lam cho lqi nhu~n bien giam Bi6u nay thuc gi\lc hQ phai ma r()ng them thj tru0ng m&i Vi~c ma r()ng them thj truang m&i ciing khiSn hQ phai ma r()ng san xu§.t nhu tru0ng hqp tren

Khoang each dja ly tir cong ty m~ t6i qutlc gia sO' tfi

C6 rfit nhiSu cac nghien cfru th1,rc nghi~m dS tim hiSu m6i tuong quan vS khoang each dia ly giua cong ty my t&i qu6c gia ho~c dia phuong duqc dAu tu va s6 v6n dftu tu M()t s6 nghien cl:ru nhu cua Bine (2007) da tim thfiy m6i tuong quan am, nghia la khi khoang each cang 16n thi s6 tiSn dAu tu cang nho BiSu nay duqc cac tac gia giai thich r&ng khoang each dia ly cang xa khiSn cho cac cong ty my cang kho dS quan ly cac cong ty con nen dS giam thiSu rui ro hQ se giam quy mo dAu tu di M()t s6 tac gia khac ll;li khong tim th§.y m6i lien h~ tren va hQ giai thich r&ng khoang each nay

Khoing each dja ly tir th! trmmg chinh ciia cong ty m~ t6i quac gia diu tu

Trong m()t n6 l\fc tim hi€u hanh vi dftu tu FDI cua cac cong ty, nhiSu nha nghien ctru da t~p trung tim hi€u vs m6i lien h~ gifra khoang each dia ly tir thi truang chinh cua cong ty ID€; t&i qu6c gia dfru tu va quy mo dfru tu da cho thdy m6i liSn h~

nguqc chiSu gifra hai bi~n s6 nay (Hayakawa va ctg, 201 O; Brada va ctg, 2011 ) Cac nghien ctru nay cho thdy m()t th\l'c t~ dng hen c:;inh nhfrng y~u t6 lien quan t&i vi~c uu

dai dfru tu tir qu6c gia ban dja, chi phi nhan cong hay trinh d() nhan cong thi hQ d~c

bi~t quan tam t&i thcri gian san phftm c6 th~ nhanh ch6ng ra duqc thi truang dlng nhu

truang va nai d~t dia di€m san xudt quy~t dinh BiSu nay cang tr6 nen dung n~u quy

mo thi truang chinh CUa Cong ty ID€; cang l&n

2.3.2 D~c di~m ciia doanh nghi~p FDI

C6 rdt nhiSu y~u t6 anh hu6ng t&i quy mo thanh l~p ban dftu cua doanh nghi~p

nhung c6 th€ quy cac y~u t6 nay thanh sau nh6m: (i) Cac rao can thi truang, (ii) B~c

di€m nganh nghS chinh, (iii) B~c di~m ngucri sang l~p, (iv) Lo:;ii hinh gia nh~p, (v) Cac rang bu()c vS tai chinh, (vi) Chi~n luqc gia nh~p, va (vii) Phan b6 dia ly Nghien ctru ly

thuy~t nay se lfrn luqt khao sat cac y~u t6 thu()c cac nh6m tren

2.3.2.1 'D~c diSm nganh ngh~ chinh

Cac nghien ctru vS doanh thu cua doanh nghi~p da nh~n di~n m()t s6 y~u t6 thUQC vS d~c di€m cua nganh giai thich S\f gia nh~p cua m(}t doanh nghi~p vao thi truang va quy mo gia nh~p cua doanh nghi~p d6 Nhfrng d~c di€m c6 th€ bao g6m t6c d9 tang tnr6ng, quy mo nganh, chi phi lao d()ng, quy mo hi~u qua t6i thi~u va lo:;ii hinh cua nganh

T6c d() tang tru6ng cua nganh la m()t chi bao vs CO' h()i kinh doanh va la m()t thanh t6 anh hu6ng t&i quy~t dinh gia nh~p nganh cua nha dfru tu Matava Machado

(1996), Gorg va ctg (2000), Gorg va Strobl (2002), va Arauzo-Carod va Blasco (2008) da tim thdy cac doanh nghi~p c6 XU hu&ng gia tang quy mo thanh l~p

Segarra-ban dAu d~ t~n dl,lng thai ca kiSm lqi nhu~n trong nhfrng nganh c6 tang trn&ng cao Tuang n;r nhu v~y v&i ySu t6 quy mo nganh, cac tac gia tren ciing tim thlly b~ng chtmg v~ S\I tac d9ng duang cua quy mo nganh t&i quy mo thanh l~p ban dAu Quy mo nganh cang l&n thi ca h9i kiSm lqi nhu~n va c~nh tranh cang cao vi v~y doi hoi phai c6 quy

mo thich hqp d~ gia nh~p thanh cong vao thi truang

M9t ySu t6 khac thuang duqc xem xet trong cac phan tich la quy mo hi~l.i qua t6i thi~u Quy mo hi~u qua t6i thiSu la quy mo cua doanh nghi~p ma t~i do cac chi phi trung binh dai h~n d~t duqc 6 muc t6i thiSu D6i v&i nganh ma yeu cAu quy mo hi~u qua t6i thiSu la l&n thi doanh nghi~p se c6 xu hu&ng tang kich ca thanh l~p ban dfiu (Mata, 1996, va Gottschalk va ctg, 2009)

Chi phi lao d9ng duqc SU dl,lng trong hfiu hSt cac phan tich, my vao tirng tac gia

ma n6 duqc phan lo~i la rao can tham nh~p ho~c la d~c diSm cua nganh Chi phi lao d()ng cang l&n thi cang can tr6 vi~c gia nh~p nganh V &i nhfrng doanh nghi~p ra quySt dinh ra nh~p, vi~c gia nh~p v&i quy mo l&n 6 nganh nay se t~o ra rui ro l&n vs quan _ly chi phi va tiSn t&i la kha nang t&n t~i Vi v~y doanh nghi~p se quySt djnh gia nh~p v&i quy mo nho nSu nhu nganh gia nh~p c6 chi phi lao d9ng l&n Mata va Machado ( 1996)

va Arauzo-Carod va Segarra-Blasco (2008) da tim thlly b~ng chtmg thµc nghi~m chwg minh m6i quan h~ nay

Lo~i hinh cua nganh Ia m9t chi bao vS quy mo san xullt, quy mo chi phi, muc d() tham dl,lng lao d9ng hay m9t s6 ySu t6 khac Nhfrng nganh nhu djch V\l, san xullt phAn msm, hay tuang tµ thuang c6 quy mo thanh l~p ban dfiu nho (Gottschalk va ctg, 2009)

2.3.2.2 D'c di@m ngll'Oi sang l~p

Tru&c Geroski's (1995), cac nghien CUu dSu t~p trung vao tim hi~u m6i quan h~ giua d~c diSm cua nganh va quy mo thanh I~p ban dAu va khong quan tam t&i d~c diSm cua nguai sang l~p Geroski's nh~n thlly r~ng kich ca thanh l~p ban dfiu c6 thS thay d6i ngay trong m9t nganh nhiit dinh ma co cimg d~c di~m, disu nay cho thiiy d~c dism cua nguai sang l~p c6 nhfrng anh hu&ng nhllt djnh t&i quy mo thanh l~p Thong thuang nhfrng ySu t6 d~c diSm cua nguai sang l~p lien quan t&i hai lo~i: (i) Nang lµc va (ii) Kha nang tai chinh Cac ySu t6 lien quan t&i nang lµc cua nguai sang l~p thuang duqc

tim hiSu bao g6m trinh dQ h9c vfin, kinh nghi~m ho~c sµ am hiSu vS llnh vµc kinh doanh hay tu6i doi

Trinh d9 h9c vfin cao va sµ am hiSu vS thi truang giup cho nguoi sang l~p co kha nang n~m b~t them dugc nhiSu tri thuc vS thi truang, dAu tu ciing nhu trong quan

ly diSu hanh va diSu nay khi~n cho h9 tµ tin thanh l~p cong ty v&i quy mo Ian hon ngay thoi diSm ban dAu M()t s6 tac gia nhu Mata ( 1996), Capell eras va ctg (2004) Gottschalk va ctg (2009) tim thfiy bing chrrng thµc nghi~m vS anh hu6ng cua trinh d() h9c vfin va sµ am hiSu thi truang t&i quy~t djnh quy mo thanh l~p ban dAu Theo do, nSu nguoi sang l~p co h9c vfin cang cao ho~c da co kinh nghi~m tru&c day vS thi trubng cAn tham nh~p thi h9 se mi,mh d~n thanh l~p doanh nghi~p v&i quy mo Ian hon Becker (1975) va Colombo va ctg (2004) dua ra k6t lu~n ring S\l' am hiSu thi truang se c6 anh hu6ng Ian hon d6n quy mo thanh l~p so v&i anh hu6ng cua trinh d() h9c vfin

Y~u t6 tu6i doi cua nguoi sang l~p lien quan t&i nhfrng trai nghi~m vS cu()c sbng va diSu nay se quy~t djnh t&i vi~c tham nh~p vao thi truang vs CO' ban tu6i d9'i cang cao thi sµ tich h1y kinh nghi~m, tri thuc hay tai san cang cao va no se cang khuySn khich sµ gia nh~p thi truang 6 quy mo Ian Tuy nhien dSn m()t ml:rc d() nao do thi thi nhfrng nguoi cao tu6i thuong khong uu thich rui ro va chfip nh~n m{)t mtrc d9 IQ'i nhu~n thfip khi gia nh~p Gottschalk va ctg (2009) khi tim thfiy m6i lien h~ tuySn tinh duong gifra tu6i doi cua nguoi sang l~p va quy mo, trong khi do m()t s6 tac gia khac nhu Bruder! va Preisendorfer (2000) da tim thfiy m6i lien h~ ham b~c hai gifra hai ysu t6 tren, diSu do co nghra la binh phuong tu6i doi cua nguoi sang l~p co anh hu&ng

am t&i quy mo thanh l~p ban dAu

YSu t6 tiSp theo, kha nang tai chinh, ciing co anh hu6ng khong nho t&i quySt djnh thanh l~p doanh nghi~p cua nguoi sang l~p Kha nang tai chinh m~nh se dam bao ngu6n cung clip v6n va giup cho cong ty trai qua cac rui ro vs thanh khoan trong thoi diSm ho~t d()ng ban dAu Holtz-Eakin va ctg (1994), Hvide va M0en (2010), Evans va Jovanovic (1989) dSu th6ng nhfit ring n6u nguoi sang l~p co kha nang tai chinh ca nhan t6t (bao g6m tiSn, cac tai san co kha nang quy d6i ra tiSn, kha nang vay muQ'll) thi quy mo thanh l~p ban dAu se Ian hon va ngugc ll;li Fjrerli va Iancu (2012) ciing

d6ng y vai y kiSn tren va kSt lu~n them ring mire d<? thu nh~p truac thai diSm sang l~p

ciing anh hu6ng thu~n chi6u tai quy mo thanh l~p ban dftu

M<)t ySu t6 nhan khfru h9c khac lien quan tai giai tinh cua nguai sang l~p ding anh hu6ng tcYi quy mo thanh l~p nhung it duqc chu y tai trong cac nghien Clru Theo quan diSm cua m<)t s6 nha nghien ciru thi nSu nguai sang l~p la nfr thi quy mo thanh l~p ban dftu thuang nho hem so vai nam Di6u nay co thS duqc giai thich la nguai nfr thubng bi giai h~n v6 mire d<) chdp nh~n mi ro, giao dl,lc hay kinh nghi~m v6 thi trubng Tuy nhien kSt qua nghien ciru tren thµc nghi~m da chi ra nhfrng kSt qua trai nguqc Burke va ctg (2012) khong tim thdy anh hu6ng cua y€u t6 nay trong khi d6 Coad va ctg (2012) l~i tim thfty anh hu6ng duemg nSu nguai sang l~p la nam tai quy m0 ban dftu

2.3.2.3 Lo~i hinh gia nh~p

biSu hi~n a nhfrng diSm C\l thS nhu nguai sang l~p d6ng thai la nguai quan ly, doanh

nghi~p mai duqc thanh l~p tir m<)t t6 chirc va duqc coi la m<)t cong ty con, doanh nghi~p c6 ySu t6 t6 chirc, doanh nghi~p duqc thanh l~p tir cac ca nhan, ho~c doanh nghi~p duqc thanh l~p l~i tir nhfrng lftn thftt b~i truac d6 Cac ySu t6 tren d6u it nhiSu anh hu6ng tai quy mo thanh l~p ban dftu cua doanh ngi~p

Khi m<)t doanh nghi~p duqc thanh l~p, nSu nguai sang l~p d6ng thai la ngum quan ly thi nguai sang l~p dang mong mu6n v~n hanh cong ty a m<)t quy mo t6i uu nhftt co thS va di6u nay thuang dfrn dSn quy€t dinh Ia thanh l~p cong ty vai quy mo ban dfiu nho hem dS tiSt ki~m chi phi va tranh mi ro d6ng thai dS tich IUy them kinh

bing chtrng ring thong thuang VcYi each thirc thanh l~p nay thi nguai sang l~p CO XU

hu&ng thanh l~p doanh nghi~p vai quy mo nho hem va sau d6 m<)t thai gian se ma

n)ng quy mo ho~t d<)ng

l~p cung anh hu6ng tai quy mo thanh l~p ban dftu Nhu m<)t le thong thuang, m()t doanh nghi~p duqc thanh I~p vai m<?t nhom sang l~p ban dftu se co Iqi thS hem vs ngu6n v6n dftu tu, nang Iµc quan ly va kiSn thirc v6 thi truang do v~y quy mo doanh

nghi~p c6 xu hu6ng ma n)ng hon so v&i vi~c thanh l~p b6i tirng ca nhan rieng le Gottschalk va ctg (2009) khi tim hi~u ve quy mo thanh l~p cac doanh nghi~p t~i Due

da tim thfty anh hu6ng duong cua ySu t6 nay t&i quy mo thanh l~p Ngoai ra nSu trong s6 cac c6 dong sang l~p, c6 it nhftt mc)t thanh vien da thanh cong v&i cong vi~c kinh doanh tru&c day ho~c cong vi~c kinh doanh tru&c day v~n dang tf>n t~i thi quy mo thanh l~p ban dftu cfing 16n hon (Gottschalk va ctg, 2009; va Colombo va ctg, 2004) Nhfmg ngucri sang l~p a d~ng nay dUQ'C gQi la "cac nha dftu tu theo danh m\lC", hQ CO

du cac kinh nghi~m, kiSn thuc ding nhu Ia v6n d6 c6 th6 thanh l~p doanh nghi~p v&i quy mo 6 muc 16n hon

YSu t6 tiSp theo cung duqc xem xet trong mc)t s6 nghien cUil, du rdt han hiiu, la

S\l kh6i nghi~p l~i sau thdt b~i tru&c day cua ngucri sang l~p Gottschalk va ctg (2009) ciing dua ysu t6 nay vao phan tich v&i gia thuy~t r&ng nhfmg nguai thdt b~i se khai nghi~p l~i mQt each th~n tr9ng hon va do v~y quy mo se nho hon Nhung kSt qua phan tich cu6i cung da khong ung h9 gia thuyst nay khi cac tac gia da khong tim ra m6i lien

M c6 y nghia th6ng ke

Mc)t s6 tac gia tiSp !\le khao sat them ySu t6 sa hiiu nu&c ngoai Erol Taymaz

va Miyase Y Koksal (2006) coi ySu t6 nay la mc)t trong nhfmg ySu t6 quySt djnh chinh dBn quy mo doanh nghi~p khi thanh l~p khi phat hi~n trung binh 90% cac doanh

nghi~p nu&c ngoai khi thanh l~p c6 quy mo 16n hon cac doanh nghi~p trong nu&c

2.3.2.4 Chi~n lll'C}'C gia nh~p

ChiSn luqc gia nh~p lien quan t&i cac phuong phap dua san phAm va djch V\l vao thi truang Cac doanh nghi~p c6 th~ su d\lng mc)t s6 each thuc nhu t~n d\lng thi truang ngach, d6i m&i san phAm, nhuqng quyen thuong hi~u, mua ban va sap

nh~p,v.v

Co rftt it cac nghien cuu ve anh hu6ng cua chiSn luqc gia nh~p t&i quy mo thanh

nay chu ysu chi de c~p ve chiSn luqc d6i m&i, co nghia la nsu doanh nghi~p gia nh~p thi truang v&i cong ngh~ m&i ho~c v&i san phim duqc d6i m&i thi quy mo thanh l~p se

16n hon

2.3.2.6 Cac rang buqc tai chinh

Cac rang bu()c tai chinh d6i v6i doanh nghi~p m6i thanh l~p c6 th~ coi la m()t y~u t6 rao can Cac rang bu()c tai chinh lien quan t6i m9t s6 ySu t6 nhu kha nang duqc tai trq v6n vay, g6p v6n tir cac t6 chuc tai chinh ho~c cac t6 chl:rc khac, gop v6n c6 ySu t6 nu6c ngoai, gop v6n co ySu t6 Nha nu6c hay SlJ gop v6n tu cong ty m~ Doanh nghi~p khi m6i thanh l~p nSu c6 ngu6n tai trq tai chinh vfrng m~nh thi co xu hu6ng tang kich ca thanh l~p ban dfru han cac doanh nghi~p con l~i Colombo va Grilli (2005) tim thfry nhfrng doanh nghi~p CO dUQ'C SlJ gop v6n tlr cac t6 chfrc ho~c tlr cong

ty m~ thi quy mo thanh l~p ban dAu se 16n han trong khi d6 thi nq vay tir ngan hang khong anh hu6ng t6i quy mo thanh l~p Duva Girma (2009) khi phan tich cac doanh nghi~p m6i thanh l~p t~i Trung Qu6c da dua ra kSt lu~n dang chu y ring nhfrng doanh ngi~p kh&i nghi~p ban d~u se co quy mo 16n han nSu chung duqc tai trq v6n thong qua cac khoan vay cua ngan hang, SlJ gop v6n co ySu t6 nu6c ngoai va sv gop v6n c6 ySu t6 Nha nu6c

2.4 M(}t sA nghien cuu co lien quan 2.4.1 Cac nghien cll'u ngoai mr6'c

a Nghien cuu cua Bushra Yasmin, Aamrah Hussain va Muhammad Ali Chaudhary ve "Phan tich cac ySu t6 tac d()ng t6i v6n dfru tu FDI va anh hu6ng cua v6n dfru tu FDI t~i cac nu6c dang phat triSn" (2003)

Cac tac gia cfing di den k€t lu~n r~ng nhfrng qu6c gia c6 thS thu hut duqc lugng

FDI tang b~n vfmg la nhfrng qu6c gia c6 chinh sach 6n djnh Chinh phu cua nhiing qu6c gia nay da dua ra nhfrng n6 lµc khong ngirng nghi dS t<;to ra de) ma thuong m<;ti va dAu tu n()i dja 16n hon trong khi c6 g~ng giam b6t cac khoan nq qu6c gia

b Nghien Clru ti€p theo ciing lien quan t6i vi~c tim hiSu "Cac nhan t6 anh hu6ng t&i dong v6n dftu tu FDI t<;ti cac nu&c dang phat triSn" (2008) duqc thµc hi~n b6i Erdal Demirhan va Mahmut Masca t<;ti 38 qu6c gia trong thcri diSm tir 2000 - 2004 K6t qua nghien c(ru cho thfty bi€n s6 t6c de) tang cua thu nh~p tren dftu nguai, m()t bi€n s6 dc;ti di~n cho kich co thj trubng, va ty l~ s6 di~n tho<;ti tinh tren 1000 dan, m()t bi€n

sd d<;ti di~n cho tinh tr<;tng CO' sa h<;t tftng, da anh huang tich C\IC t6i vi~c thu hut lugng vim d~u tu FDI Tir day cac tac gia k~t lu~n r~ng nhfrng nha d~u tu ua thich nhfrng nSn kinh t€ dang tang truang hon la nhfrng nSn kinh t€ c6 quy mo 16n (hay c6 thi trubng 16n) tnhiing khong thS hi~n ro S\I tang truang va r~ng nhfrng yeu t6 vs CO' sa h<;t tftng la

d~c bi~t quan trQng trong vi~c thu hut FDI

Ngoai ra muc dQ ma cua cua nSn kinh tS thS hi~n muc dQ sfui sang ma cua cho cac ho<;tt d()ng dftu tu nu6c ngoai cling thS hi~n la m<)t nhan t6 quan trQng trong vi~c

TRUONG O~I HOC Md TP.HCM

thu hut v6n dfru tu Trong khi do, nhu nhiSu nghien ciru khac, l~m phat cao la m9t

nhan t6 khiSn cho kinh tS vi mo kem 6n dinh va muc thus cao khiSn cho thu nh~p cua nha dfru tu bi thu h~p l~i la nhfrng nhan t6 khiSn cho vi~c thu hut v6n dfru tu tr& nen kemhdp d§n

MC)t diSu dang ng~c nhien la chi phi nhan cong l~i khong phai la m()t ySu t6 anh

hu&ng t6i luc;mg v6n dfru tu FDI, cac tac gia kSt lu~n r&ng chi phi nhan cong thay d6i

rftt nho gifra cac qu6c gia dang phat tri€n nen no khong lam nen S\f khac bi~t gifra cac

qu6c gia nay va khong phai la m9t lqi ths trong thu hut dfru tu

Khac v6i nghien ciru cua Bushra Yasmin, Aamrah Hussain va Muhammad Ali Chaudhary (2003) nhu da dS c~p phia tren Cac tac gia trong nghien CUu nay da dua y6u t6 rui ro qu6c gia vao d€ danh gia xem no co la m9t ysu t6 quan tr9ng tac d9ng t6i vi~c thu hut v6n dfru tu hay khong KSt qua phan tich da cho thdy no khong dong vai

tro dang k€ nao Ly giai cho diSu nay, cac tac gia cho r&ng nhfrng nha dfru tu nu6c ngoai chftp nh~n vi~c danh d6i gifra lqi nhu~n va rui ro khi cac cong ty nu6c ngoai tin tu&ng vao vi~c CO th€ ho~t d{)ng CO lqi nhu~n ma khong VUQ't qua m{)t muc de) rui ro nao d6

c Nghien ciru m6i nhftt cua Carlos Pestana Barros, Zhongfei Chen, va Bruno Damasio "Thu hut dfru tu nu6c ngoai: Phan tich tru0ng hqp cac nu6c Asian" (2013) Nghien Clru da SU dvng mo hinh h&i quy theo th~p phan vi va dua t6i kSt qua r&ng co

S\f khac bi~t vS cac ySu t6 anh hu&ng t6i vi~c thu hut FDI a nhfrng nu6c co quy mo cua nSn kinh tS 16n trong khu V\fC va nhfrng nu6c c6 quy mo nho hon Cv the nhu sau: B6i v6i nhfrng nu6c co quy mo nSn kinh tS 16n hon (tir th~p phan vi thu 5 tr& di): Vi~c la thanh vien cua OECD se khiSn cho vi~c thu hut v6n dfru tu FDI co xu huang thdp di BiSu nay cung la tuong qr khi cac nuac nay la thanh vien trong kh6i OPEC BiSn s6 tang tru&ng tin dvng th€ hi~n sµ tang tru&ng cua nSn kinh tS cfing chi c6 tac dvng tich cµc trong vi~c thu hut dfru tu d6i v6i nhfrng nu6c c6 quy mo cua nSn kinh tS trong th~p phan vi thu 9 va 10 (co quy mo 16n nhdt trong khu V\fC ) f)iSu nay la tuong qr d6i v6i biSn s6 th€ hi~n muc de) h()i nh~p kinh tS toan cfru

B6i v6i nhfrng nu6c co quy mo nSn kinh tS nho hon (tir th~p phan vi thu 5 tr& xu6ng): Nhfrng ySu t6 nhu t6c d9 tang tru&ng GDP, muc de) qr do cua nSn chinh tri va

Thu nhdt, muc dQ h()i 41 cua FDI a t~i cac vilng thu()c trung tam cua Trung Qu6c Ia I&n hon ro rang so v&i cac tinh vilng duyen hai va mi~n tay khi cac ySu t6 thu hut FDI khac la nhu nhau

Thu hai, xet a cdp dQ tinh thanh, nhfmg tinh thanh nao c6 kich ca thj tru0ng l&n hem va d() ma kinh tS l&n hon thi v6n FDI se t?p trung nhi~u hon

Thu ba, xet a cdp dQ vilng, nhfrng vilng Ian c?n c6 t6c dQ tang tru6ng FDI cao khiSn cho vilng k~ c?n n6 ding se tang tru6ng nhanh hon do ySu t6 dfiu tu b6 suhg trong ho~t d()ng dfiu tu

KSt lu?n chinh duqc rut ra la vi~c phan b6 dfiu tu FDI a cdp dQ vimg va tinh

r~ng Trung Qu6c khong t?n d\mg duqc hi~u qua cua FDI b&i vi~c dfiu tu FDI bi phan manh va phi t?p trung Them vao d6 vi~c c~nh tranh dfiu tu gifra cac chinh quy~n dja phuong trong vi~c thu hut v6n FDI da gi&i h~n nhitng hi~u qua tir vi~c t?n dvng lqi thS

Campuchia va 15 qu6c gia c6 doanh nghi~p da thvc S\I dfiu tu vao Campuchia KSt qua cho thdy nSu GDP t~i cac qu6c gia c6 doanh nghi~p dfiu tu vao Campuchia tang, thuong m~i song phuong gifra hai qu6c gia tang ho~c ty gia h6i doai cua Campuchia tang (d6ng ti~n Campuchia giam gia) thi FDI tir cac qu6c gia nay vao Campuchia se

tang Ien Nguqc l<:li nSu khming each dia ly tir Campuchia tai cac nu6c ddu tu vao Campuchia tang se lam giam dong v6n ddu tu vao Campuchia M<)t diSu dang luu y la kSt qua phaii tich cua cac tac gia cho thfty m<)t s6 ySu t6 thu<)c vs n<)i t<:li Campuchia nhu nang sufit lao d<)ng hay muc dQ rui ro chinh tri khong anh hu6ng t6i dong v6n ddu tuFDI

f M<)t nghien c1ru dang chu y khac t<:li m<)t tinh cua Lao do Bouphavanh Keomixaya va Chittipa Ngamkroeckjoti thµc hi~n nam 2011: "Nhfrng nhan t6 anh hu6ng t6i ddu tu nu6c ngoai t<:li tinh Savannakhet cua Lao" Nghien c(ru cho thfty nhfmg ySu t6 mang tinh chftt Vl mo nhu sµ 6n dinh cua chinh tri va lu~t phap se co muc d<) anh hu6ng Ian nhftt t6i vi~c ddu tu v6n FDI t<:li Savannakhet Nhfrng ySu t6 vT

mo khac nhu nhu kinh ts hay thi truemg ding co anh hu&ng cung chisu tai dong v6n ddu tu Con l<:li nhfrng y€u t6 thu<)c vS d~c di~m dia phuong (ngu6n cung lao d<)ng, ca

sa h<:l tdng, van hoa, vi tri d!a ly) ding co anh hu6ng t6i vi~c thu hut v6n ddu tu FDI Nghien c1ru chi dirng l<,li a vi~c phat hi~n cac nhan t6 d6ng thai nhftn m<:lnh nhan t6 dong vai tro quan tr9ng nhftt (chinh tri, phap lu~t) va nhan t6 ma cac nha ddu tu nu&c ngoai dang g~p vfin dS Ian nhftt t<:li tinh (ngu6n cung lao d<)ng) Nghien c(ru khong danh gia S\f tac d<)ng tieu cµc hay tich C\fC cua cac ySu t6 thong qua cac mo hinh kinh

t~ luQ'Ilg

g M<)t nghien c(ru t<,li Ghana - thu<)c nh6m nu6c dang phat tri~n - duqc thµc

"Anh hu6ng cua nhfrng nhan t6 Vl mo t6i ddu tu trµc tiSp FDI t<:li Ghana: Phan tich d6ng lien kSt" (2013) Cac tac gia su dµng phuong phap h6i quy d6ng lien k€t d~ tim hi~u anh huang cua nhfrng nhan t6 Vl mo nhu tang tru6ng GDP, ty gia h6i doai, l<:lm phat t6i vi~c thu hut ddu tu FDI KSt qua phan tich cho thfty nSu vi~c thu hut v6n FDI a nam tru6c Ian hon thi d6 la m<)t dftu hi~u cua vi~c dong v6n FDI se tang tru6ng m~nh me vao nam sau DiSu nay ciing la tuong tµ nSu nhu GDP va l<:lm phat nam tru&c d6 tang Them vao d6 nSu ty gia h6i doai va dQ ma thuong m<:li hai nam tru6c 16n thi hai nam sau dong v6n FDI se tang tru6ng nhanh Dµa vao cac k€t qua phan tich, cac tac gia dua ra khuySn nghi r&ng chinh phu nen c6 nhfrng chinh sach nhu pha gia d6ng tiSn va tang de) ma thuong m(,li d~ thu hut ddu tu nuac ngoai

h Nghien c(ru tiSp theo thu(k vS m9t nu6c khac trong khu vµc Bong Nam A

nhung c6 trinh d9 kinh t€ phat tri~n cao hon Viet Nam la Malaysia Nam tac gia Ong Ker Xin, P'ng Geok Thye, Poon Dao Chun, Tan Lay Yoke, va Yong Kah Chun da th\lc hi~n m9t nghien c(ru: "Nhfrng nhan t6 anh hu6ng t6i quySt dinh dAu tu trµc tiSp nu&c ngoai t?i Malaysia" (2012) Cac tac gia da su d\mg cac nhan t6 ph6 biSn d~ do luemg S\l tac d()ng nhu GDP (the hi~n kich ca thi trmmg), tang tru6ng cua nSn kinh tS,

tY gia h6i doai, chftt lm;mg ca sa h? tftng, d() ma thuong m?i, l?m phat hay dong v6n ddu tu vao Trung Qu6c KSt qua nghien c(ru da cho thfty GDP, d9 ma thuong m?i, l?m phat va d~c bi~t la dong v6n dftu tu vao Trung Qu6c c6 anh hu6ng tich C\lC tai viec thu

hut v6n ddu tu tai Malaysia Cac tac gia cho r&ng khi v6n dAu tu FDI vao Trung Qu6c tal).g se keo theo S\l tang dftu tu a CaC nUOC khac do m6i lien h~ trong vi~C hinh thanh nen chu6i cung -Ung toan cAu Nghien cfru ciing cho thfry anh hu6ng nguqc chiSu cua

tY gia h6i doai thµc ten vi~c thu hut dAu tu va r&ng ca so h? tAng khong dong vai tro quan tr9ng t?i Malaysia trong vi~c thu hut dAu tu

i Thai Lan la m()t trong nhfrng nu6c thu hut duqc v6n dAu tu nu6c ngoai r~t

l&n trong cac nu6c thu()c kh6i Asean Nghien cfru cua Chanikam Teresa Tosompark

va Kevin Daly: "Nhfrng nhan t6 quy€t dinh t6i dong v6n dAu tu FDI: B&ng chtmg m6i nhftt t?i Thai Lan" (2010) Cung nhu nhiSu nghien c(ru khac cac tac gia phan tich cac ySu t6 anh hu6ng t&i vi~c dAu tu v6n FDI vao m()t qu6c gia nhu kich ca thi trubng, lao d()ng, chi phi tai trq v6n, thus, ty gia h6i doai,

KSt qua u6c luqng cho thfty quy mo thi trubng ( duqc d?i di~n bai GDP) va muc luong lao d()ng thµc da anh hu6ng tich cµc t6i vi~c thu hut v6n FDI, tuong tµ nhu v~y

v&i y€u t6 xuftt khAu Y€u t6 ty gia h6i doai tuy c6 tac d9ng tieu cµc t6i vi~c thu hut FDI nhung anh hu6ng cua n6 khong thµc sµ cao Cac biSn s6 con l?i khong thµc sµ c6

y nghia trong mo hinh

2.4.2 Nhfrng nghien cuu v~ thu hut van FDI t~i Vi~t Nam

a M9t phan tich cua Nguy~n Phi Lan vao nam 2006 v6i tieu dS: "E>Au tu trµc tiSp nu6c ngoai trong m6i lien h~ v6i tang tru6ng kinh tS t?i Vi~t Nam: Phan tich theo cdp d9 tinh thanh" da tim hieu v~ anh hu6ng cua tang tru6ng kinh tS trong vi~c thu hut dong v6n FDI t?i Vi~t Nam d~t trong sµ so sanh v6i cac qu6c gia khac Nghien c(ru

ciing tim hiSu nhfrng nhan t6 mang tinh kiSm soat khac nhu ca s6 h~ tAng, kich ca thi tru0ng, thi tru0ng lao d()ng, d() ma cira nSn kinh tS KSt qua nghien c(ru da chi m6i lien h~ hai chiSu gifra dong v6n FDI va tang tru&ng kinh tS, diSu nay c6 nghia la FDI tang cao t?o diSu ki~n cho tang tru&ng kinh tS tang cao va dSn luqt n6 l~i tac d()ng tr& l~i trong vi~c thu hut FDI t6t han Tac gia cfing tim thfiy m6i lien h~ b6 trq gifra xufit khAu va thu hut FDI Vi~c thu hut FDI t6t t?o diSu ki~n cho xufit khAu tang va nguqc

hu6ng vao cac nganh xufit khAu Nhfrng vfin dS khac ciing dong vai tro quan tr9ng trong vi~c thu hut v6n dftu tu FDI nhu lao d()ng c6 ky nang va ca s6 h? tAng Hai ySu

td nay cang duqc cai thi~n thi thu hut FDI vao Vi~t Nam cang tang

b Vao nam 2013, m()t nh6m tac gia thu()c d?i h9c HuS va d?i h9c khoa h9c va cong ngh~ Trung Hoa, bao g6m Nguy€n Dinh ChiSn, H6 Tu Linh va Zhang Ke Zhong

da thµc hi~n m()t nghien c(ru: "Fdi t?i B~c Trung b() va duyen hai miSn Trung Vi~t

Nam: M6i quan h~ hai chiSu v6i GDP, sµ C?nh tranh gifra cac tinh thanh va anh hu&ng

lien h~ ch~t che hai chiSu gifra FDI va GDP 6 6 vimg B~c Trung b() va Duyen hai miSn Trung Vi~t Nam Cac tac gia da dua ra kSt qua kha ng?c nhien la khong c6 sµ c?nh tranh m?nh me gifra 14 tinh thanh t?i vimg nghien c(ru vi tinh thanh c6 PCI cang cao thi cang thu hut duqc it FDI trong giai do?n 2001 - 2010 Cac tac gia d~c bi~t nhfin m~ t6i kha nang tiSp c~n thong tin va chfit luqng ca s6 h? tAng trong vi~c thu hut FDI b6i anh hu6ng m?nh me cua n6 trong cac mo hinh u6c luqng Va cu6i cimg cac tac gia kSt lu~n r~ng Sau khi Lu~t Dftu tu va Lu~t Doanh nghi~p ra dai nam 2005 va sau khi Vi~t Nam gia nh~p WTO nam 2007, luqng v6n dang kY FDI tang tru&ng m?nh t?i vimg B~c Trung b() va Duyen hai miSn Trung Vi~t Nam

c Nghien c(ru cua tac gia NguySn M?nh Toan: "Cac nhan t6 tac d()ng dSn vi~c

thu hut v6n dftu tu trµc tiSp nu6c ngoai vao m()t dia phuang cua Vi~t Nam" vao nam

2010 Tac gia thµc hi~n nghien cuu tren ba dia ban: Thanh ph6 H6 Chi Minh, Thanh phd Ha N()i va Thanh ph6 Da N~ng thong qua vi~c khao sat diSu tra bang cau hoi dS

tim hiSu nhfrng ySu t6 anh hu&ng t6i quySt dinh dftu tu vao m()t dia phuang tl;li Vi~t Nam

KSt qua khao sat diSu tra cho thfry dja phuong nao co ca s& hl;l tAng t6t, chinh quySn dja phuong co chinh sach uu dai va h6 trq cho dAu tu t6t, tl;lo ra lqi thS vS chi phi (thong qua nhan cong hay chi phi thue dfrt ) va co thi tru0ng tieu th\l tiSm nang thi se la nhfrng nhan t6 dong vai tro quan tr<;>ng nhfrt d6i v&i vi~c thu hut v6n FDI vao dja phuong Trong khi do nhfrng nhan t6 dong vai tro it quan tr<;>ng nh~t nhu ca s& hl;l tfulg xa h<)i, vi tri dja ly va tai nguyen thien nhien Nghien cfui chi dirng ll;li vi~c tim hiSu cac nhan t6 va tftm quan tr<;>ng cua cac nhan t6 nay t&i vi~c thu hut v6n FDI vao IDQt dja phuong ma chua tim hi~u S\f tac d<)ng djnh luqng cua tirng nhan t6 nay d6i VOi dong v6n FDI

d M9t nghien cfui cfrp d9 tiSn sy co lien quan t&i moi tru0ng dftu tu tl;li Thu do

Ha NQi vao nam 2012 cua Nguyen Due Hai: "Marketing lanh thfi nh&m thu hut dftu tu

tI¥c tiSp nu&c ngoai (FDI) tren d!a ban Ha N(>i, giai dol;ln 2013-2020" Tac gia su d\lng phuang phap nghien CUu dinh tinh dS tim hiSu cac ySu t6 anh hu6ng t&i vi~c thu hut v6n dAu tu FDI va tir do dua ra chiSn luqc Marketing dS thu hut FDI vao Ha N(?i Vi~c

phan tich s6 li~u khao sat diSu tra cho thfty nhfrng ly do quan tr<;>ng nhftt khiSn cho nha dAu tu quySt dinh d~t nha may tl;li dia ban Ha N<?i theo thu t\f la ca s& hl:l tAng t6t, dja ban gAn v&i khach hang, lao d(?ng gia re va dja ban thu?n lqi cho vi~c v?n chuySn Nghien CUu m&i chi ra cac ySu t6 co anh hu6ng t&i quySt dinh dAu tu ma chua luqng h6a duqc tac d(?ng cua nhan t6 nay t&i luqng v6n dftu tu FDI vao Ha N(?i

e Phan tich cua Christian Delaunay va C Richard Torrisi nam 2012: "FDI tl;li Vi~t Nam: Phan tich thµc nghi~m a m<?t nu&c chuySn d6i" Cac tac gia mu6n tim hiSu viii d6 thu hut FDI tl;li m(?t qu6c gia dang chuySn d6i a Vi~t Nam dang di6n ra nhu thS nao Cfing nhu nhi6u nghien CUu khac, cac tac gia SU d\lng phuong phap nghien CUu

dinh luqng va u&c luqng S\f anh hu6ng cua cac nhan t6 nhu GDP, muc luong, tang tru&ng kinh tS t&i dong v6n FDI vao Vi~t Nam theo thai gian Cac tac gia dua ra

k~t lu?n r~ng vi~c tang tru6ng GDP da tac d(?ng tich cµc t&i vi~c thu hut FDI, trong khi d6 nSu chi phi nhan cong tang se lam giam sue hut FDI Tuong w nhu v?y, m9t sµ tang gia cua ti6n d6ng se lam giam sue hfrp d§:n trong thu hut FDI, diSu nay la trai nguqc v&i cac nu&c da phat tri~n khi d6ng tiSn qu6c gia tang gia se d§:n t&i vi~c thu hUt FDI t6t hon M<)t s6 chinh sach khac cua chinh phu nhu thuS va d(? ma cua n6n kinh tS khong co anh hu6ng nao t&i vi~c thu hut dAu tu tl;li Vi~t Nam

f M()t nghien ctiu m6i nhftt lien quan t6i vftn dS thu hut FDI tc;ii Vi~t Nam n6i chung va hai thanh ph6 16n nhftt la Ha N()i va H6 Chi Minh n6i rieng vao niim 2013 cua cac tac gia Chung-Min Wu, Nguyen Thi Ngoan, va Luu Quoc Dat v6i tieu dS: ''Nhfrng nhan t6 quySt dinh t6i vi~c thu hut v6n dftu tu nu6c ngoai tc;ii Vi~t Nam: M9t nghien CUu SO sanh"

B&ng vi~c SU d\lng ba mo hinh kinh tS luqng d~ u6c luqng cac nhan t6 c6 anh hu6ng t6i vi~c thu hut ngu6n v6n FDI vao Vi~t Nam cfing nhu la vao Thanh ph6 H6 Chi Minh va Thanh ph6 Ha N()i, cac tac gia da chirng minh duqc r&ng quy mo thi tru0ng, tang tru&ng GDP ctlng nhu la d9 mo thuong mc;ii la nhfmg nhan t6 quan tr9ng

va anh hu&ng tich qrc t6i vi~c thu hut GDP vao Vi~t Nam n6i chung va hai thanh ph6 n6i rieng Tuong t\I nhu v~y d6i v6i ySu t6 ca so hc;i tftng va chftt luqng lao d()ng YSu t6 c6 anh hu&ng tieu c\fc t6i vi~c thu hut GDP la ty l~ lc;im phat khi n6 th~ hi~n m6i tuong quan am v6i FDI trong mo hinh u6c luqng

Bang 2.1 Tdng hqp cac ySu t6 thu hut v6n dftu tu FDI trong cac nghien c1ru tnr6c

"Phan tich cac ySu t6

tac d()ng t6i v6n dftu tu

FDI va anh hu&ng ctia

v6n dftu tu FDI t~i cac

nu6c dang phat trien"

"Cac nhan tfi anh hu6ng

tai dong v6n dku tu FDI

t?i cac nu&c dang phat

tri~n"

"Thu hut dftu tu nu6c

ngoai: Phan tich tru0ng

hqp cac nu6c Asian"

"Dftu tu trµc tiSp nu~c

ngoai d9c Trung Quoc:

Chung ta h9c hoi duqc

gi tir vi~c phan bB d~u

tu theo khong gian"

"Nhfrng ySu t6 quy~t

dinh t6i viec thu hut

Campuchia: Sv kha~

bi~t ctia nhfrng nhan !o

mang tinh d~c thu quoc

Tac gia

Bushra Yasmin, Aamrah Hussain

va Muhammad Ali Chaudhary

Nam

2003

Erdal

va Masc a

Demirhan Mahmut 2008

Carlos Pestana Barros, Zhongfei Chen, va Bruno Damasio

Tanimoune,

2013

Cecile Batisse va 2008 Mary-Frarn;oise

Renard

Ludo Cuyvers, Joseph Plasmans, Reth Soeng, va 2008 Daniel Van den

Bulcke

Cac y~u t6 xem xet trong

nghien c1fu L\lC lugng lao d()ng, d() ma

cira thuong m?i, GDP th\fc tren dku ngucri, dku tu n()i dja, tai khoan thanh toan vang lai,

na nuac ngoai, l?IB phat, chi ti€u cua chinh quy€n trung uong VclO CO' Sa h? tkng, tieu chuAn s6ng, tfic d() do thj h6a, thu€ thu nh~p doanh nghi~p,

muc luong trung binh hang thang cua cong nhan trong linh V\fC san xuk

Toe d() tang truemg kinh te,

l?m phat, s6 ducrng day di~n

thoai tinh tren 1000 dan, muc

d(>mi, rui ro, thu€

Ty gia hoi doai, nu&c phan tich thuoc v€ thanh vien cua t6 chuc ·qu6c t€, OPEC ho~c

OECD, tang tru6ng GDP, tin d\}ng, d() ma cira tai chinh, thcri gian m()t nhi~m ky cua ngucri d1rng dku chinh phu, muc do tu do chinh tri, muc d() toa~ c~u h6a n€n kinh t€ Kich ca thi trucrng ~ua tirng tinh, IDUC dQ phat trien CO' Sa

h? tkng cua ~g tinh thanh,

do ma kinh te cua tirng tinh, khoang each tir nu&c ~Au tu t&i dja phuong duqc dau tu, cac d~c khu kinh t€, chi phi nhan cong tirng tinh thanh, ky nang lao d()ng tirng tinh thanh

Toe d9 tang truemg GDP, chi phi nhan cong, chi phi tai chinh, quan h~ thuong mi;ti song phuong, ty gia h6i doai, rui ro qu6c gia, tich hqp vimg dku tu, khoang each dja ly, dong v6n dku tu vao Trung

huemg t&i dAu tu nu&c

Savannakhet cua Lao"

"Anh huemg cua nhfrng

nhan t6 vi mo t&i ddu tu

tnrc ti€p FDI t~i Ghana:

Phan tich d6ng lien k€t"

"Nhfmg nhan t6 anh

huemg t&i quy€t dinh

d~u tu tnrc ti~p nu&c

ngoai t~i Malaysia"

"Nhfmg nhan t6 quy€t

d!nh t&i dong v6n dftu

tu FDI: BAng chung

m&i nh§t t~i Thai Lan"

"Ddu tu tnrc ti€p nu&c

ngoai trong m6i lien h~

va

Bouphavanh Keomixaya Chittipa Ngamkroeckjoti Patrick Enu, Emmanuel Dodzi

K Havi, va Prudence Attah-Obeng

Ong Ker Xin, P'ng Geok Thye, Poon Dao Chun, Tan Lay Yoke, va Yong Kah Chun

va 2010

10 v&i tang truemg kinh t€ Nguy€n Phi Lan 2006

t~i Vi~t Nam: Phan tich

theo c§p d9 tinh thanh"

"Fdi t~i B~c Trung b9

va duyen hai mien

Trung Vi~t Nam: M6i

11 quan h~ hai chiSu v&i

gdp, S\I c~nh tranh gifra

cac tinh thanh, va anh

huemg cua lu~t phap"

"Cac nhan t6 tac d<)ng

den vi~c thu hut v6n

12 ddu tu tnrc ti6p nu&c

ngoai vao m<)t dia

phuang cua Vi~t Nam"

13 "Marketing Hinh th6

Dinh Nguy€n

Chi6n, Linh va

Chinh tri va phap lu~t, kinh ts

va thi tru0ng, tai chinh, xii hQi

cua thuong m~i, ty I~ I~m

phat, dong v6n d~u tu vao Trung Qu6c

Kich ca thi tru0ng, chi phi lao d9ng, chi phi tai trq v6n, thus,

ty gia h6i doai, thu nh~p th\Ic

binh quan tren dftu nguoi,

xu~t khftu, nh~p khftu, khac

bi~t v€ liii su~t cua Thai Lan

so v6i My Tang tru&ng kinh te, kich ca

thi tru0ng, phat triSn ca sa h~

tftng, chi phi nhan cong, mire

dQ ky nang cua lao d9ng, mire d9 ma cua n€n kinh ts, xu~t

khftu, dftu tu n9i dia, GDP tren dftu nguoi, ty gia h6i doai thµc

Thai diem tham gia WTO, thoi diSm Lu~t doanh nghi~p

2005 ra doi, xSp h~ng tinh thanh, S\I S~n CO san bay qu6c

tS cua tinh thanh, S\I s~n c6 cua d~c khu thuong m~i t~i

tinh thanh, s6 thue bao di~n

kha nang tisp c~n thong tin, ODA, dftu tu n9i dia, chi tieu chinh phu

Ca sa h~ tang ky thu~t,

Nhfmg uu diii va h6 trq, Lqi thS ve chi phi, Thi tru0ng ti€m nang, N gu6n nhan Ive, Tai nguyen thien nhien, Vi tri dia ly, Casa h<;t tftng xii h{)i 1 Kha nang tham gia xay d\ffig I

14

15

nham thu hut dau , tu

trµc tiep nu6c ngoai

(FDI) tren dia ban Ha

N()i, gia1 do~n

2013-2020"

"FDI t~i Vi~t Nam:

Phan tich thµc nghi~m

6 m()t nu&c chuy~n d6i"

Nhftng nhan t6 quy€t

dinh t6i vi~c thu hut

v6n dAu tu nu6c ngoai

t~i Vi~t Nam: M()t

nghien CUu SO sanh"

Christian Delaunay va c

Richard Torrisi Chung-Min Wu,

Ngoan, va Luu Quoc Dat

2.5 Mo hinh nghien ctlu d~ xuit

2012

2013

chinh sach, kha nang tiep c~n

nha ho~ch dinh chinh sach, S\I

sin c6 cua cac khu cong

nghi~p, sv sin c6 cua nguyen

v~t li~u, hi~p ucrc dftu tu thuong m~i song phuong va

da phuong, mdi quan h~ gifra doanh nghi~p va nguc'Yi lao d()ng, ki€m soat tham nhiing, chi phi nguyen v~t li~u~ vi~c

thµc thi hqp d6ng, chftt luqng

CC! sa h~ tftng, thu t\lC dp Va giao dftt, chi phi lao d()ng, chftt luqng lao d()ng, uu dai v~

thu€ va dftu tu, 6n dinh kinh t€

Vl mo, Bn dinh chinh tri, bao

v~ quy~n scr hfru tri tu~, bao

v~ quy~n scr hfru tai san, khoang each d€n thi truc'Yng xuftt khAu, quy dinh phap lu~t,

quy mo thi truc'Yng, sue mua cua nguc'Yi tieu dung, bao hQ dftu tu

Kich ca thi truc'Yng, trinh d() lao d()ng, muc dQ ma cua n~n

kinh t€, tang tru&ng kinh t€ Kich ca thi truc'Yng, tang truang kinh t€, vdn lao d()ng,

dp d() phat triSn CC! sa h~

tftng, ty l~ l~m phat, thanh vien WTO, hi~p dinh thuong

m~i song phuong Vi~t - My

Tren ca s6 cac ly thuy€t neu tren, tac gia d~ xu~t mo hinh nghien cffil nhu sau:

Hinh 2.1: Mo hinh nghien cuu cua d~ tai

hll'u

TI101 iti 1 darnz k~ hllat d me

ll!?a.nh n1du~ liuh ·d aui1 chinh

nghi~> tham ia hoc,1 dC?ft~ uat

1:)9 tuoi ua ngmri d~i ciit;n phap

di~n theo ph · p lw,r

\ 6a l

CHUONG 3: PHUONG PHAP NGHIEN CUu VA DU LIEU

NGHIENCUu

Tren CO' so cac ly thuySt va nghien elm tnr&c duqc neu 0 chuang 2, lu~n van dS xuftt mo hinh nghien elm va SU d\mg cac cong Cl,l phan tich dS lam ro ml,lC tieu ciing nhu tra lm cau hoi nghien elm cua ds tai

3.1 Quy trinh nghien cuu

Nghien elm duqc tiSn hanh theo phuang phap dinh luqng, cac biSn d(k l~p la cac ySu t6 anh hu6ng dSn v6n FDI Du li~u nghien elm la thong tin tren gifty chirng

(bao g6m ca doanh nghi~p n&m trong khu cong nghi~p, khu kinh tS)

Sau khi thu th~p thong tin du li~u, tiSn hanh ma h6a, nh~p li~u va lam s~ch du

li~u b&ng cac phdn mSm chuyen dl,lng (Exel, SPSS) Su dl,lng phdn mSm SPSS, tiSn hanh phan tich du li~u da duqc ma h6a va xu ly nhu sau:

- Phan tich thong ke mo ta nh&m xac djnh, kiSm tra cac biSn trong m~u duqc dua vao mo hinh

- Phan tich m6i tuang quan giua cac biSn nh&m xac djnh m6i quan h~ tuySn tinh giua cac bi6n

- Su dl,lng mo hinh h6i quy binh phuang t6i thiSu dS tim ra cac ySu t6 anh hu6ng dSn v6n FDI

- KiSm djnh mo hinh phu hqp va c6 y nghia th6ng ke se duqc (mg dl,lllg trong th\fc tS, gqi y nhung giai phap rut ra duqc qua qua trinh phan tich

3.2 Mo hinh nghien cw cac y~u ta anh htrO'ng van FDI

Mo hinh dung dS do luemg nhii'ng ySu t6 n()i ham trong m()t doanh nghi~p anh hu6ng thS nao t&i vi~c quySt djnh s6 v6n cua doanh nghi~p d6 Mo hinh duqc dS xuftt nhu sau:

chu so hii'u, D~c diSm nguai d~i di~n theo phap lu~t)

Trong do:

• FDI: Duqc do lu0ng b&i luqng v6n doanh nghi~p dang ky

• D~c diSm tai chinh cua doanh nghi~p duqc do lu0ng b&i hai biSn s6 la (i) don bfty tai chinh cua doanh nghi~p d6 khi mai dang ky, va (ii) luqng v6n vay tren v6n chu

• D~c diSm chu s& hfru bao g6m nhfrng biSn s6: (i) s6 luqng v6n g6p cua nguai nuac ngoai, (ii) s6 luqng v6n g6p cua t6 chuc, (iii) s6 luqng thanh vien g6p v6n, (iv) s6 luqng thanh vien g6p v6n la t6 chuc, (v) s6 luqng thanh vien g6p v6n la nguai nuac ngoai

D~c diSm cua nguai d~i di~n theo phap lu~t duqc do lu0ng b&i hai biSn s6 la (i) D() tu6i cua nguai d~i di~n phap lu~t va (ii) Giai tinh cua nguai d~i di~n theo phap

lu~t

Phuong trinh kinh tS luqng nhu sau:

FDI =Po+ P1 TimeOperation+ P2LegalForm+ p3Industry + p4CE+ P5Leverage + P6CEOAge + P7CEOGender + Pslnvestomumber + P9InvestorCap + P10Export Trong d6:

nh~n dAu tu, la t6ng v6n dAu tu FDI (FDiinvest), don vi tinh la USD Do biSn s6 nay khong c6 phan ph6i chuftn nen n6 duqc l~y logarit

• TimeOperation: Thai h~n dAu tu, Ia biSn djnh luqng duqc tinh b&ng t6ng s6 thm gian duqc c~p phep ho~t d()ng BiSn nay c6 ky VQng d~u duong vai biSn FDI